در این مقاله سعی شده تا به مفهوم اختلال اضطراب اجتماعی، سبب شناسی آن و همچنین آسیب پذیری شناختی نسبت به آن پرداخته شود.

اختلال اضطراب اجتماعی (SAD) چیست؟

اختلال اضطراب اجتماعی (که جمعیت هراسی نیز نامیده می‌شود) شامل ترس از موقعیت‌های اجتماعی از جمله موقعیت‌هایی است که مستلزم تماس با افراد غریبه یا زیر نظر افراد غریبه بودن است. این افراد ممکن است ترس‌های اختصاصی در مورد انجام برخی فعالیت‌های اختصاصی مانند خوردن یا صحبت کردن در جلوی دیگران داشته باشند یا ترس غیر اختصاصی و مبهمی را در مورد شرمسار شدن خود تجربه کنند. در هر حالت، ترس در اختلال اضطراب اجتماعی از شرمسار شدن است که در آن موقعیت ممکن است روی دهد نه از خود موقعیت.

همه‌گیر شناسی

در مطالعات همه‌گیر شناسی زنان بیشتر از مردان مبتلا می‌شوند اما در نمونه‌های بالینی عکس این موضوع دیده می‌شود. دلیل این مشاهدات متفاوت معلوم نیست. اوج شروع اختلال اضطراب اجتماعی در نوجوانان دیده می‌شود.

بیماری‌های همراه

افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی ممکن است سابقه‌ای از سایر اختلالات اضطرابی، اختلالات خلقی، اختلالات مرتبط با مواد و پراشتهایی عصبی داشته باشند.

سبب شناسی

در برخی از بچه‌ها ممکن است صفتی وجود داشته باشد که مشخصه‌اش الگوی رفتاری ثابت و یکنواختی به صورت بازداری است. این صفت ممکن است به‌ویژه در بچه‌های والدین مبتلا به وحشت‌زدگی شایع باشد و با رشد بچه به‌صورت خجالتی بودن شدید درآید.

والدین افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی در کل به فرزندان خود کمتر توجه می‌کنند، آن‌ها را بیشتر طرد می‌کنند یا زیادی از آنها مراقبت می‌کنند.

عوامل عصبی شیمیایی

موفقیت درمان‌های دارویی در رفع اختلال اضطراب اجتماعی به دو فرضیه عصب‌شیمیایی مشخص در مورد دو نوع اختلال اضطراب اجتماعی انجامیده است.

1. به طور اختصاصی مصرف آنتاگونیست بتا آدرنرژیک مانند پراپرونولول در هراس عملکردی مثل صحبت کردن در جمع به پیدایش “نظریه آدرنرژیک” برای این نوع هراس منجر شده‌است. بیماران مبتلا به هراس عملکردی ممکن است نسبت به افراد غیر مبتلا نوراپی‌نفرین یا اپی‌نفرین بیشتری چه در دستگاه عصبی مرکزی و چه در دستگاه عصبی محیطی خود ترشح کنند یا به سطح طبیعی آدرنرژیک حساس باشند.
2. این مشاهده که مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز ممکن است در درمان این اختلال مؤثرتر از داروهای سه حلقه‌ای باشند، محققان را به طرح این فرضیه واداشته‌اند که فعالیت دوپامینرژیک نیز در پیدایش این اختلال دخیل باشد.

عوامل ژنتیک

احتمال ابتلا به این اختلال در بستگان درجه یک افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی حدوداً سه برابر بستگان درجه یک افرادی است که هیچ اختلال روانی ندارند.

تشخیص افتراقی

اختلال اضطراب اجتماعی باید از ترس متناسب و کمرویی بهنجار افتراق داده شود.

بیمار دچار بازارهراسی اغلب با حضور فرد دیگر در موقعیت‌های اضطراب‌زا راحت است اما فرد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی در حضور دیگران اضطرابش بیشتر می‌شود.

با اینکه تنگی نفس، سرگیجه و حس خفگی و ترس از مردن در اختلال وحشت‌زدگی و بازارهراسی شایع است نشانه‌های مرتبط با اختلال اضطراب اجتماعی معمولاً شامل سرخ شدن صورت، پرش عضلات و اضطراب در مورد زیر نظر دیگران بودن است.

افتراق بین اختلال شخصیت دوری گزین و اختلال اضطراب اجتماعی می‌تواند دشوار باشد و مستلزم مصاحبه‌های گسترده و شرح حال روان‌پزشکی است.

اجتناب از موقعیت‌های جمعی خیلی اوقات ممکن است علامتی از افسردگی باشد اما بیمار افسرده سایر نشانه‌های افسردگی را هم نشان می‌دهد.

در بیماران مبتلا به اختلال شخصیت اسکیزویید آنچه موجب رفتار اجتماعی اجتناب‌آمیز می‌شود بی علاقگی به معاشرت و اجتماعی شدن است نه ترس از آن.

سیر و پیش‌آگهی

معمولاً اختلال اضطراب اجتماعی در اواخر کودکی یا اوایل نوجوانی شروع می‌شود. این اختلال معمولاً مزمن است و طی سالیان متمادی می‌تواند آشفتگی و مشکلات عمیقی را در زندگی فرد ایجاد کند از جمله اختلال در پیشرفت تحصیلی و مختل کردن عملکرد شغلی و رشد اجتماعی.

درمان

هم دارو درمانی (مانند داروهای ضد اضطراب) و هم روان درمانی (مانند درمان‌های شناختی رفتاری) مفید است. درمان‌های روان شناختی مانند تکنیک‌های شناختی و رفتاری از جمله بازآموزی شناختی، حساسیت زدایی، تمرین در جلسات و انواع و اقسام تکالیف در منزل.

آسیب پذیری شناختی به اختلال اضطراب اجتماعی

عوامل خطر دور و نزدیک احتمالی ممکن است در شکل گیری اختلال اضطراب اجتماعی یا وقوع دوره‌های اضطراب اجتماعی تأثیر داشته باشند. این بحث ابتدا درباره عوامل خطر دور مطرح شد –آن دسته از عواملی که در زنجیره رویدادهای منتهی به نشانه‌های اختلال اضطراب اجتماعی زودتر اتفاق می‌افتند. به ویژه رویدادهایی که در خانواده و یا در بافت رابطه با همسالان رخ می‌دهند، مورد بازنگری قرار گرفته‌اند. تجارب اولیه در خانواده و همسالان ممکن است به شکل گیری سبک‌های تفکر مرتبط با اختلال اضطراب اجتماعی کمک کنند. سپس عوامل خطر نزدیک، یعنی عواملی که در ارتباط نزدیک با شروع نشانه‌ها روی می‌دهند، مورد کنکاش قرار می‌گیرند. به ویژه، سبک‌های شناختی بزرگسالان مبتلا به اضطراب اجتماعی، با تمرکز بر سوگیری‌های توجه، سوگیری‌های حافظه و سوگیری‌های مرتبط با قضاوت – تفسیر بررسی می‌شوند که به احتمال زیاد در شروع و تداوم این اختلال نقش ایفا می‌کنند.

عوامل خطر اولیه برای آسیب پذیری شناختی به اختلال اضطراب اجتماعی

افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی جهان را به عنوان یک مکان خشن و خطرناک می‌نگرند و در نتیجه زندگی‌شان را به گونه‌ای پیش می‌برند که انگار تحت نظر و بازرسی دیگران قرار دارند. به خصوص افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی، خودشان را از منظر مخاطبان می‌نگرند. با این وجود، این بازنمایی‌های ذهنی احتمالاً واقعی نیستند، ولی در عوض دربرگیرنده نگرانی‌های افراد درباره نحوه رویارویی با دیگران، بازخورد از نشانه‌های درونی و بیرونی و خاطرات مربوط به رویدادها (اغلب منفی) هستند. آن‌ها این بازنمایی ذهنی از خود را با استانداردهایی که گمان می‌کنند مخاطبان برای آنها در نظر گرفته‌اند، مقایسه می‌کنند. بسیاری از این بازنمایی‌های ذهنی از خود، به پای ادراک از استانداردهای مخاطبان از آنها نمی‌رسد و به احتمال زیاد، افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی انتظار دارند که به صورت منفی ارزیابی شوند. قضاوت مبتنی بر ارزیابی‌های منفی، نشانه‌های رفتاری، شناختی و فیزیولوژیکی اضطراب را به راه می‌اندازد که در راستای تأیید این باور در افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی عمل می‌کنند که آنها توسط دیگران به گونه‌ای منفی ارزیابی خواهند شد و در نتیجه یک چرخه معیوب پدید می‌آید. زمانی که جریان توجه به سوی آن دسته از بازنمایی‌های ذهنی از خود که توسط دیگران نگریسته می‌شوند، معطوف شد، نشانگرهای درونی ارزیابی منفی (هنگام صحبت در جمع، یک نفر از شنوندگان خمیازه می‌کشد، یا یک انتقاد بسیار کوچک در جریان ارزیابی شغلی مثبت) بسیار برجسته می‌شوند. نکته مهم در مدل راپی و هایمبرگ این است که فرد معتقد است که دیگران احتمالاً انتقادگر هستند و ارزیابی منفی، یک پیامد محتمل در موقعیت‌های اجتماعی است. یک راه برای کشف منشأ و خاستگاه این باورها این است که به تجارب اولیه با والدین و همسالان توجه کنیم.

عوامل مرتبط با محیط خانوادگی و والدینی

دلبستگی:

افراد در ابتدای نوزادی، طرحواره هایی را برای درک جهان از طریق ارتباط نوزاد – والدین ایجاد می‌کنند. رابطه اولیه نوزاد – والدین، تأثیر اساسی بر شکل‌گیری و تحول شخصیت دارد و می‌تواند پیشبینی‌کننده اختلال روانی آتی باشد. کودکان با دلبستگی ایمن دارای والدینی دلسوز و پذیرا هستند. این کودکان معتقدند که دوست‌داشتنی هستند و مراقبان آنها افرادی مهربان هستند، عزت نفس آنها قوی است و احساس شایستگی دارند. از سوی دیگر، کودکان با دلبستگی ناایمن، والدین طردکننده و غیرقابل اعتماد دارند. این کودکان باور دارند که دوست‌داشتنی نیستند و مراقبان آنها افراد بامحبتی نیستند که این موضوع منجر به احساس خشم، بی‌اعتمادی و اضطراب در آنها می‌شود.

اختلال اضطراب اجتماعی با سبک دلبستگی ایمن به صورت منفی و با سبک دلبستگی اجتنابی یا اضطرابی به صورت مثبت همبسته بود. اگرچه برخی از افراد مبتلا به این اختلال، سبک دلبستگی ایمن را نشان می‌دهند، آن دسته از افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی که سبک دلبستگی ناایمن را نشان می‌دهند، ممکن است دچار افسردگی شوند.

بازداری رفتاری:

خلق‌وخوی نوزاد: خلق‌و‌خو به گرایش‌های رفتاری اشاره دارد که در نوزاد وجود دارد و فرض می‌شود که ارثی هستند. الگوهای تعامل، بدون شک متأثر از عوامل والدینی هستند (بیماری روانی والدین، اختلاف زناشویی و غیره)، ولی می‌توانند به‌واسطه این گرایش‌های اولیه که نوزادان نشان می‌دهند، تحت تأثیر قرار بگیرند. به‌ویژه در ارتباط با اختلال‌های اضطرابی، سبک خلق‌و‌خو به بازداری رفتاری از ناشناخته‌ها اشاره دارد.

نوزادانی که دچار بازداری رفتاری هستند به محرک‌های جدید مثل افراد غریبه با ترس واکنش نشان می‌دهند که با واکنش‌گری رفتاری مثل گریه کردن و فیزیولوژیکی (افزایش ضربان قلب) مشخص می‌شود.

اما چگونه این بازداری رفتاری تعامل‌های ابتدایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟ افراد در مقایسه با نوزادانی که خلق خوش دارند، کمتر به نوزادانی که گریه می‌کنند نزدیک می‌شوند. این بیزاری می‌تواند به دوره کودکی منتقل شود یعنی زمانی که بزرگسالان و حتی همسالان متوجه می‌شوند که اگر این کودکان را به حال خود رها کنند بهتر عمل می‌کنند. بدین شکل این کودکان تجارب تعاملی کمتری با دیگران داشته باشند و احساس کنند اگر تعاملی داشته باشند کمتر بازخورد مثبتی را دریافت خواهند کرد.

عوامل خانوادگی دیگر:

کودکان ممکن است روابط اجتماعی را از طریق شیوه‌ای که والدین‌شان با یکدیگر رابطه برقرار می‌کنند، یاد بگیرند.

اول: افرادی که مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی هستند، به نظر می‌رسد در خانواده‌هایی پرورش یافته‌اند که در آنها به ایجاد تأثیر خوب در دیگران اهمیت زیادی داده شده است. این افراد گزارش می‌کنند که والدین‌شان، نگران و دلواپس عقاید دیگران بوده‌اند. وقتی این نگرانی وجود داشته باشد، احتمالاً برای اصلاح فرزندشان مدام به آنها گوشزد می‌کنند که چگونه عمل کنند و چه بگویند. این سناریو ممکن است موجب شود تا کودکان در موقعیت‌های اجتماعی منتظر تهدید باشند و باور کنند که ایجاد تأثیر خوب در دیگران، اگرچه غیرممکن نیست، اما بسیار مشکل است.

دوم: کودکان می‌توانند روابط اجتماعی را از طریق تماشای رفتار والدین در عرصه‌های اجتماعی بیاموزند. والدینی که خود مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی هستند ممکن است از تسهیل اجتناب از اجتماع در فرزندشان خشنود هم باشند.

دو نکته مهم: والدینی که نمی‌توانند برای فرزند خود موقعیت‌هایی برای تعامل اجتماعی ترتیب ببینند، از یادگیری اینکه این تعاملات می‌توانند خوشایند و مفید باشند جلوگیری می‌کنند. این خود باعث می‌شود فرد از ابتدا وارد یک چرخه معیوب اجتناب و ناراحتی اجتماعی شود. همچنین والدین می‌توانند موقعیت‌های اجتماعی را خطرناک و ترسناک اعلام کنند و همین باعث می‌شود کودکان به محرک‌های خطرناک توجه بیشتری داشته باشند و به آنها ناسازگارانه‌تر پاسخ دهند.

عوامل مربوط به روابط با همسالان

وقتی که کودکان بزرگ می‌شوند، زمان کمتری را با خانواده و زمان بیشتری را با همسالان می‌گذرانند؛ بنابراین باورهای کودکان درباره توانایی‌شان در جهان اجتماعی بدون شک متأثر از رابطه با همسالان هستند. پژوهشگران یک رابطه دوسویه بین رابطه با همسالان و اختلال اضطراب اجتماعی پیشنهاد می‌کنند. کودکان مبتلا به اضطراب اجتماعی در مقایسه با کودکان غیر مضطرب، در ارتباط با همسالان روابط منفی‌تری را تجربه می‌کنند و اغلب مورد غفلت قرار می‌گیرند که همین تجارب منجر به تشدید و تداوم اضطراب اجتماعی می‌شوند. این طرد مکرر از سوی همسالان می‌تواند به ساخته شدن سبک شناختی مرتبط با اختلال اضطراب اجتماعی (باور به اینکه آنها نمی‌توانند در موقعیت‌های اجتماعی موفق شوند) کمک کند که منجر به اجتناب از تعامل با همسالان و افزایش تنهایی آنها به‌موازات تحول‌شان می‌شوند.

سایر رویدادهای زندگی

• تعارض زناشویی والدین مانند جدایی یا طلاق والدین: تماشای پرخاشگری والدین نسبت به هم می‌تواند این پیام را داشته باشد که روابط اجتماعی بین افرادی که همدیگر را دوست دارند، می‌تواند به‌وسیله سرزنشگری شدید و بی‌ثباتی مشخص شود.
• فقدان رابطه نزدیک با یک بزرگسال در کودکی
• جدایی طولانی مدت از والدین در دوران کودکی

عوامل شناختی مرتبط با اختلال اضطراب اجتماعی

سوگیری‌های توجه

افراد مبتلا به اختلال، به محرک‌های محیطی حساسیت دارند و دارای اشتغال ذهنی درباره آنها هستند که نشانگر نگرانی‌های آنهاست. اگرچه گوش‌به‌زنگ بودن نسبت به تهدیدهای دنیای پیرامون عملی انطباقی است، ولی افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی دچار گوش‌به‌زنگی افراطی هستند و به دنبال فاجعه‌های اجتماعی بالقوه در اطرافشان هستند. این سوگیری می‌تواند پیامد اختلال باشد و یا ممکن است یک نقش علّی یا میانجی را نیز در شکل‌گیری و تداوم اختلال اضطراب اجتماعی ایفا کند.

این افراد که به تهدیدهای اجتماعی حساس هستند، برانگیخته می‌شوند تا از این تهدیدها اجتناب کنند.

امکان دارد افراد مبتلا به این اختلال حتی چهره‌های مثبت را به‌گونه‌ای منفی ارزیابی کنند (مثلاً لبخند دیگران را به عنوان تمسخر ببینند).

سوگیری حافظه

مطالعات شواهدی را که نشانگر حافظه مختل و همچنین حافظه افزایش یافته برای اطلاعات مرتبط با تهدید اجتماعی گزارش کرده‌اند.

برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی چهره‌های با هیجان منفی را بیشتر به یاد می‌آورند.

سوگیری‌های قضاوت و تفسیر

عامل مهمی که در تداوم اختلال اضطراب اجتماعی دخالت دارد، این واقعیت است که افراد مبتلا به این اختلال از موقعیت‌های اجتماعی اجتناب می‌کنند و اغلب شانس خود را برای یادگیری این نکته که موقعیت‌ها به اندازه‌ای که فکر می‌کنند تهدیدکننده نیستند از دست می‌دهند.

اول، افراد دچار اضطراب اجتماعی گرایش دارند تا به‌گونه‌ای تند و خشن از رفتار اجتماعی خود انتقاد کنند. در نتیجه با افزایش احتمال اجتناب، افراد مبتلا به این اختلال گمان می‌کنند که در زندگی کنترل اندکی بر پیامدها دارند. این افراد، وقتی که رفتارهای اجتماعی خودشان را می‌نگرند، رویکرد مشاهده‌گر را اتخاذ می‌کنند، یعنی خودشان را از چشم‌انداز دیگران می‌بینند. به‌خاطر اینکه آنها خودشان را منفی‌تر از آنچه که هستند می‌بینند و چون اطلاعات ردکننده اندکی را بدست می‌آورند، بنابراین این گرایش منجر به تداوم ناراحتی و اجتناب اجتماعی در طول زمان می‌شود.

منابع

• خلاصه روان‌پزشکی کاپلان و سادوک؛ جلد اول؛ بنجامین جیمز سادوک، ویرجینیا آلکوت سادوک، پدرو روئیز؛ ترجمه دکتر فرزین رضاعی؛ بر اساس DSM5؛ نشر ارجمند
• درمان شناختی رفتاری برای اختلال اضطراب اجتماعی؛ استفان هوفمان، میشائل اتو؛ ترجمه مسعود چینی فروشان، منصور آگشته؛ نشر ارجمند
• آسیب‌پذیری شناختی به اختلال‌های هیجانی؛ لارن آلوی، جان ریسکایند؛ ترجمه دکتر رحیم یوسفی، عذرا محمدپناه اردکان؛ نشر ارجمند

ما را در تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید.

نوشته اختلال اضطراب اجتماعی چیست؟ آیا نسبت به این اختلال آسیب پذیری شناختی دارم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

فهم آلزایمر و دمانس

• آلزایمر شایع‌ترین نوع دمانس است که در آن فرد حافظه و دیگر توانایی‌های شناختی‌اش را از دست می‌دهد و تا حدی جدی است که زندگی فرد را مختل می‌کند.
• آلزایمر یک بخش عادی از فرایند پیر شدن نیست. بزرگ‌ترین عامل خطر شناخته شده بالا رفتن سن است و عمده افراد مبتلا به آلزایمر ۶۵ ساله و مسن‌تر هستند. اما آلزایمر تنها بیماری برای افراد مسن نیست. تقریباً ۲۰۰۰۰۰ نفر از آمریکایی‌های زیر ۶۵ سال تشخیص بیماری آلزایمر زودرس گرفته‌اند.
• آلزایمر به مرور زمان بدتر می‌شود. آلزایمر یک بیماری پیش‌رونده است که در طی سال‌ها نشانگان دمانس به تدریج بدتر می‌شوند. در مراحل اولیه، نقص حافظه خفیف است. اما در مرحله آخر آن افراد توانایی ادامه دادن به مکالمه و پاسخ دادن به محیط را از دست می‌دهند. آلزایمر ششمین علت مرگ و میر در آمریکا است. به طور متوسط، فرد مبتلا به آلزایمر چهار الی هشت سال پس از تشخیص گرفتن زنده می‌ماند، ولی می‌تواند بسته به عوامل دیگر به مدت ۲۰ سال زندگی کند.
• آلزایمر در حال حاضر درمانی ندارد اما برای بهبود نشانگان کارهایی می‌توان کرد و تحقیقات ادامه دارند. اگرچه درمان‌های فعلی نمی‌توانند جلوی پیشرفت آلزایمر را بگیرند، می‌توانند بدتر شدن نشانگان دمانس را به طور موقت آهسته‌تر کنند و کیفیت زندگی افراد مبتلا به آلزایمر و مراقبان آن‌ها را بالاتر ببرند.

نشانگان آلزایمر

درست مثل بقیه اعضای بدنمان، مغز ما هم با مسن‌تر شدنمان تغییر می‌کند. بیشتر ما بالاخره متوجه کند شدن تفکر و مشکلات موقعیتی با به یاد آوردن موارد خاص می‌شویم. البته، از دست دادن حافظه به طور جدی، گیجی و تغییرات عمده دیگر در کارکرد ذهنی ما می‌تواند نشانه از بین رفتن سلول‌های مغزی ما باشند. برای اینکه تشخیص آلزایمر داده شود، فرد باید نقصی در کارکرد و عملکرد شناختی و یا رفتاری خود را به نسبت اینکه قبلاً چگونه بوده‌اند تجربه کند.

نقص شناختی باید حداقل در دو زمینه از پنج زمینه نشانگان زیر مشاهده شود:

1. کاهش توانایی در به خاطر سپاردن و به یاد آوردن اطلاعات جدید، که می‌تواند منجر به مواردی مانند مثال‌های زیر شود:

• سؤال‌ها و مکالمات تکراری
• گم کردن روابط خانوادگی و افراد آشنا
• فراموش کردن اتفاق‌ها و قرارها
• گم شدن در یک مسیر آشنا

2. سؤال‌ها و مکالمات تکراری

• گم کردن روابط خانوادگی و افراد آشنا
• فراموش کردن اتفاق‌ها و قرارها
• گم شدن در یک مسیر آشنا

3. اختلال در توانایی‌های بصری-فضایی که به طور مثال ناشی از مشکلات بینایی نیستند؛ مانند:

• ناتوانی در شناسایی چهره‌ها یا اشیای معمول یا پیدا کردن اشیا که دقیقاً جلوی چشممان هستند
• ناتوانی در استفاده از ابزار ساده مثل پوشیدن لباس

4. نقص در صحبت کردن، خواندن و نوشتن؛ به طور مثال:

• دشواری در فکر کردن به لغات معمول و شایع در حین صحبت کردن و تردیدها
• خطا در تلفظ و نوشتن و همچنین روانی کلام

5. تغییر در شخصیت و رفتار مانند:

• تغییرات خلقی خارج از ویژگی‌های شخصیتی شامل بی عاطفه شدن، انزوای اجتماعی و یا کم شدن علاقه، انگیزش یا خلاقیت
• کم شدن همدلی
• رفتارهای جبری، وسواسی و یا ناشایست از نظر جامعه

اگر تعداد و شدت نشانگان دمانس تأیید شد، عوامل زیر می‌توانند آلزایمر را تأیید کنند:

• شروع تدریجی، در طول ماه‌ها و سال‌ها، به جای ساعت‌ها یا روزها
• وخیم شدن سطح عادی شناخت فرد در زمینه‌های خاص به طور مشخص

آلزایمر بیشتر منجر به نشانگان برجسته در نقص حافظه، به خصوص در زمینه یادگیری و یادآوری اطلاعات جدید می‌شود.

مشکلات زبانی هم می‌توانند از نشانگان کلیدی اولیه باشند. به طور مثال وقتی فرد برای پیدا کردن لغت درست باید تلاش کند.

اگر نقص‌های بصری-فضایی بارزترین باشند احتمالاً شامل موارد زیر هستند:

• ناتوانی در تشخیص اشیا و چهره‌ها
• دشواری در ادراک بدون درنگ اجزای جدای یک صحنه
• دشواری در خواندن متن که دیسلکسیا یا خوانش پریشی نام دارد

بارزترین نقص در کژکاری های اجرایی احتمالاً علت یابی، قضاوت و حل مسأله خواهد بود.

نشانگان اولیه دیگر آلزایمر:

در سال ۲۰۱۶، محققان یافته‌هایی را ارائه دادند که طبق آن تغییر در حس شوخ طبعی می‌تواند از نشانگان اولیه آلزایمر باشد.

پژوهش‌ها پیشنهاد می‌کنند که ویژگی‌های آلزایمر، مثل آسیب‌های مغزی، می‌توانند در میانه زندگی وجود داشته باشند، هرچند که نشانگان بیماری تا سال‌های آینده بروز داده نشوند.

بیماری آلزایمر زودرس

بیماری آلزایمر زودرس می‌تواند افراد جوان‌تر را متأثر کند که سابقه خانوادگی بیماری را دارند و به طور معمول بین ۳۰ تا ۶۰ سال دارند. این شامل کمتر از ۵ درصد کل موارد آلزایمر است.

مراحل

پیشروی آلزایمر می‌تواند به سه مرحله اصلی شکسته شود:

1. پیش بالینی، قبل از اینکه نشانگان بروز پیدا کنند
2. نقص خفیف در شناخت، وقتی که نشانگان خفیف هستند
3. دمانس

آلزایمر و مغز

تغییرات میکروسکوپی در مغز خیلی پیشتر از اولین نشانه از دست رفتن حافظه شروع می‌شود.

مغز ۱۰۰ بیلیون سلول عصبی (نورون) دارد. هر سلول عصبی با بسیاری دیگر نورون ارتباط برقرار می‌کند تا یک شبکه ارتباطی را شکل دهد. گروه‌های نورون‌ها وضایف خاص خودشان را دارند. برخی درگیر فکر کردن هستند، برخی درگیر در یادگیری و یادآوری. بقیه به ما کمک می‌کنند تا ببینیم، بشنویم و بو کنیم و کارهای دیگر.

برای اینکه سلول‌های عصبی کارشان را انجام دهند، مانند کارخانه‌های کوچک عمل می‌کنند. مواد اولیه را دریافت می‌کنند، انرژی تولید می‌کنند، تجهیزات را می‌سازند و از شر مواد به درد نخور خلاص می‌شوند. همچنان سلول‌ها با دیگر سلول‌ها ارتباط برقرار می‌کنند. برای اینکه همه چیز پیش رود به هماهنگی و همچنین مقدار زیادی اکسیژن و سوخت نیاز دارد.

دانشمندان عقیده دارند، بیماری آلزایمر جلوی بخش‌هایی از کارخانه سلول را برای پیش بردن کارها می‌گیرد. آن‌ها مطمئن نیستند که مشکل از کجا شروع می‌شود. اما مانند یک کارخانه واقعی، پشتیبان‌ها و خرابی‌ها در یک سیستم شروع کننده مشکلات در زمینه‌های دیگر هستند. وقتی آسیب پخش شود، سلول‌ها توانایی خود را برای انجام وظایف خود از دست می‌دهند و درنهایت می‌میرند که منجر به تغییرات بازگشت ناپذیر در مغز می‌شوند.

نقش پلاک‌ها و گره‌ها

دو ساختار نابهنجار که پلاک و گره نامیده می‌شوند اولین و عمده‌ترین مظنون‌های آسیب زننده و کشنده سلول‌های عصبی هستند.

• پلاک‌ها قطعات متلاشی شده و ته نشین شده پروتئین هستند که بتا-آمیلوئید نام دارند و در فضای بین سلول‌های عصبی ساخته می‌شوند.
• گره‌ها الیاف مارپیچی نوع دیگری پروتئین هستند که تاو (tau) نامیده می‌شوند و درون سلول‌ها ساخته می‌شوند.

در مغز اکثر افراد با مسن‌تر شدن، پلاک‌ها و گره‌ها تشکیل می‌شوند. در مغز افراد مبتلا به بیماری آلزایمر، تعداد بسیار بیشتری از این پلاک‌ها و گره‌ها تشکیل می‌شود که الگوی قابل پیشبینی دارند. ابتدا در نواحی مخصوص حافظه تشکیل می‌شوند و بعد به مناطق دیگر مغز منتشر می‌شوند.

بیشتر محققان معتقدند که این پلاک‌ها و گره‌ها به نحوی جلوی ارتباط نورونی را می‌گیرند و همچنین فرایندهایی را که سلول‌های عصبی را زنده نگه می‌دارد را مختل می‌کنند.

این مختل شدن و مرگ سلول‌های عصبی است که منجر به از دست دادن حافظه، تغییرات شخصیتی، مشکلاتی در ادامه دادن به فعالیت‌های روزانه و دیگر نشانگان بیماری آلزایمر می‌شود.

درمان

هیچ درمان شناخته شده‌ای برای آلزایمر وجود ندارد. مرگ سلول‌های مغزی برگشت پذیر نیستند

البته مداخلات درمانی وجود دارند که می‌توانند کاری کنند تا افراد راحت‌تر با این بیماری زندگی کنند.

بر اساس انجمن آلزایمر، موارد زیر المان‌های مهمی در مراقبت از مبتلایان دمانس هستند:

• مدیریت مؤثر هر شرایط پیش آمده در طی بیماری آلزایمر
• فعالیت‌ها و برنامه‌های مراقبت در طی روز (day-care)
• درگیر شدن گروه‌ها و خدمات حمایتی

درمان دارویی

در حال حاضر دارویی وجود ندارد که بتواند آلزایمر را درمان کند. اما داروهایی وجود دارند که می‌توانند نشانگان را کاهش دهند و کیفیت زندگی را بهبود ببخشند.

• دونپزیل
• ریواستیگمین
• تاکرین

عوامل خطر

عوامل خطر اجتناب ناپذیر که شرایط را برای آلزایمر فراهم می‌کنند:

• پیر شدن
• سابقه خانوادگی آلزایمر
• داشتن یکسری از ژن‌ها

عوامل قابل اصلاح که می‌توانند از آلزایمر جلوگیری کنند:

• ورزش کردن منظم
• حفظ یک سیستم قلبی عروقی سالم
• مدیریت کردن ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی مانند دیابت، چاقی، استعمال دخانیات، و فشار خون بالا
• دنبال کردن یک رژیم غذایی متنوع
• مشارکت مادام العمر در یادگیری و تمرین‌های شناختی

برخی مطالعات نشان داده‌اند که به طور اجتماعی و روانی درگیر بودن می‌تواند ریسک ابتلا به آلزایمر را کاهش دهد.

عواملی که ریسک را افزایش می‌دهند:

• دچار شدن به آسیب‌های مغزی به طور شدید یا مکرر
• در معرض آلودگی‌های محیطی مثل سموم فلزی و مواد شیمیایی صنعتی قرار گرفتن

برای کاهش دادن این نوع دمانس‌ها، مهم است که همیشه کمربند ایمنی خود را ببندید، اقدامات احتیاطی را هنگام ورزش انجام دهیم و اگر آسیبی دیدیم به تمامی دستورالعمل‌ها و راهنماها را برای اطمینان از استراحت کافی عمل کنیم.

مطالب مرتبط:

۱۸ باور نادرست درباره آلزایمر را در اینجا بخوانید.

هنر درمانی برای افراد مبتلا به آلزایمر و سایر دمانس ها

نقش استرس و اضطراب در افسردگی و آلزایمر

منابع:

https://www.alz.org/alzheimers-dementia/what-is-alzheimers

https://www.medicalnewstoday.com/articles/159442.php#causes

نوشته آلزایمر چیست؟ نشانگان بروز آلزایمر را می‌شناسید؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.