تحقیقات قبلی ارتباط خلاقیت را با تجارب غیرمعمول و غیرمنتظره، مانند از دست دادن زودهنگام والدین یا زندگی در خارج از کشور، نشان داده‌اند. با این حال، مطالعات کمی فرایندهای شناختی زیربنایی آن را بررسی کرده‌اند. ما اظهار می‌کنیم که این تجارب یک جنبۀ “تنوع‌بخشی” مشترک و یک درگیری فعالی دارند که با هم موجب افزایش انعطاف‌ پذیری شناختی می‌شوند (برای مثال، پردازش شناختی خلاق). در آزمایش اول، شرکت‌کنندگان وقوع وقایع پیچیدۀ غیرمعمول و غیرمنتظره‌ای را در یک واقعیت مجازی تجربه کردند. در آزمایش دوم، شرکت‌کنندگان با نقض طرحواره‌هایشان مواجه می‌شدند. در هر دو آزمایش، مقایسه با گروه کنترل نشان داد که تجربه متنوع- که به‌عنوان درگیری فعال (اما نه نیابتی یا جانشینی) در یک رویداد غیرمعمول تعریف شده است- انعطاف‌پذیری شناختی را بیشتر از درگیری فعال (یا نیابتی) در تجارب طبیعی، افزایش می‌دهد. یافته‌های ما خطوط تحقیقاتی متعددی را فراهم نموده و مکانیسم شناختی مسئول در حوزه خلاقیت را روشن می‌سازد.

کلیدواژه‌ها: خلاقیت، انعطاف‌پذیری شناختی، تجارب متنوع، درگیری فعال، تنوع تجارب در افزایش انعطاف‌ پذیری شناختی  

شیما پژوهی‌نیا، دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی

مقاله های بیشتر:

تأثیر انعطاف‌پذیری شناختی در نتیجۀ درمان و اکتساب مهارت بازسازی شناختی در طول درمان شناختی رفتاریِ اضطراب و افسردگی در افراد مسن: نتایج یک مطالعه مقدماتی

اثرات ملال (دیسفوریا) و نشخوار فکری روی انعطاف‌پذیری شناختی و انتخاب تکلیف

تنوع تجارب در افزایش انعطاف‌پذیری شناختی

تحول انعطاف‌پذیری شناختی فراتر از دورۀ پیش‌دبستانی: یک بررسی با استفاده از تکلیف انتخاب آیتم قابل انعطافِ اصلاح شده

هوش هیجانی، انعطاف‌پذیری شناختی و نشانگان روانشناختی در معلمان قبل از خدمت

بررسی ماهیت انعطاف‌پذیری شناختی

سهم سبک‌های دلبستگی، باورهای غیرمنطقی و نشانگان روانی در پیش‌بینی انعطاف‌پذیری شناختی

آسیب‌پذیری نسبت به صفات اوتیسم در پسران و مردان دارای کروموزوم X اضافی (XXXY,47): نقش واسطه‌ای انعطاف‌پذیری شناختی  

نوشته تنوع تجارب در افزایش انعطاف‌ پذیری شناختی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.