افسردگی

دو نوع اساسی از اختلال خلقی وجود دارد: افراد مبتلا به اختلال‌های افسردگی، دوره‌های خلق اندوهگین، افسرده، و تخت را تجربه می‌کنند و شخص از انجام فعالیت‌های روزانه یا برخورداری از احساساتی خوب و دلپذیر محروم می‌شود و دوره‌های پریشان‌خاطری قابل توجهی را در برخی از برهه‌های زندگی طی می‌کند. افراد مبتلا به اختلال‌های دوقطبی بین دوره‌های افسردگی و شیدایی (خلق بالا یا بی‌قرار) در نوسان هستند و معمولاً در فاصله میان این دو حد افراطی به خلق بهنجار بازمی‌گردند. این نوع از اختلال خلقی در بیشتر مواقع، تفکر، قدرت تشخیص و حتی رفتارهای اجتماعی را تحت تأثیر قرار می‌دهد که به بروز مشکلات جدی برای شخص و اطرافیان منجر می‌شود.

افسردگی می‌تواند بر روی افکار، رفتار، احساسات و خوشی و تندرستی یک فرد تأثیر بگذارد. اکثر ما در دوره‌هایی احساس غمگینی، خستگی، و بی‌علاقگی حتی به فعالیت‌های لذت‌بخش را تجربه می‌کنیم. فرد مبتلا به افسردگی دارای رفتاری کند و آهسته است. محققان علوم رفتاری میگویند که افسردگی‌های پیشرفته می‌توانند فعالیت‌های روزمره، مطالعه، خواب، خوراک و شرکت در فعالیت‌های خوشایند و سرگرم‌کننده را تحت تأثیر قرار دهند و این حالت‌ها ممکن است به دفعات در زندگی انسان روی دهد.

علائم افسردگی

هر چند افسردگی نوعی اختلال خلقی شناخته می‌شود، اما در واقع کل وجود فرد (شامل عملکرد اعضای بدن، رفتارها، افکار و نیز هیجان‌ها) را تحت تأثیر قرار می‌دهد. لازم نیست فرد به همه علائم افسردگی دچار شود تا بتوان او را افسرده دانست، اما هر چه بیشتر دچار این علائم شده باشد و هر چه شدت علائم وی بیشتر باشند، با اطمینان بیشتری می‌توان نظر داد که دچار افسردگی است. علائم افسردگی معمولاً با اضطراب، بی‌خوابی و بی‌قراری همراه است. در افسردگی خلق فرد افسرده می‌شود، یعنی فرد غمگینی طولانی‌مدت دارد. دیگر فرد علاقه‌مندی به علایق گذشته‌اش ندارد و اکثر اوقات بی‌حوصله است. برخی از افراد کم‌اشتها می‌شوند و غذا نمی‌خورند و در برخی از انواع آن هم پرخوری شیوع دارد. خواب فرد مبتلا به افسردگی غالباً دچار مشکل می‌شود معمولاً نیمه‌شب بیدار می‌شود و تا صبح نمی‌تواند بخوابد و احساس کسلی می‌کند اما در نوجوانان، پرخوابی شیوع دارد. اکثر ما در دوره‌هایی احساس غمگینی، خستگی، و بی‌علاقگی حتی به فعالیت‌های لذت‌بخش را تجربه می‌کنیم. علائم خفیف افسردگی، پاسخی بهنجار در برخورد با بسیاری از فشارهای روانی زندگی، به ویژه از دست دادن عزیزان یا چیزهایی مهم زندگی‌مان محسوب می‌شوند. افسردگی زمانی بیماری تلقی می‌شود که شدت علائم بالینی در حدی باشد که عملکرد طبیعی فرد را مختل کند یا چندین هفته ادامه داشته باشند. علائم بالینی افسردگی به چهار دسته هیجانی، انگیزشی، شناختی و جسمی تقسیم می‌شوند.

علائم هیجانی

علائم هیجانی افسردگی مشابه غم و غصه‌ای نیست که هر روز همه ما گاه و بی گاه دچار آن می‌شویم، بلکه به صورت درد و رنج و ناامیدی مداوم است. غمگینی و احساس گناه مشهودترین علائم هیجانی بیماران افسرده‌اند که این بیماران اکثراً صبح‌ها احساس بدتری دارند و با گذشت زمان کمی بهتر می‌شوند (سلیگمن و همکاران، ۲۰۰۱). افسردگی اغلب با احساس اضطراب همراه هست (اندلر و همکاران، ۲۰۰۳). تقریباً هر فرد افسرده مضطرب نیز هست، اما اضطراب در غیاب افسردگی هم روی می‌دهد (بارلو، ۲۰۰۲). به علاوه این بیماران اظهار می‌کنند که توانایی لذت بردن را حتی از شادی‌بخش‌ترین رویدادها از دست می‌دهند و دیگر هیچ علاقه‌ای به دیدن افراد خانواده دوستان، رفتن به سرکار، یا سایر تفریحات ندارند.

علائم انگیزشی

انگیزش در افسردگی در حال نزول است. فرد افسرده به منفعل بودن گرایش بیشتری دارد و برای شروع فعالیت‌ها با مشکل روبه‌رو است. بیماران مشکلات زیادی مثل برخاستن از تخت خواب در صبح‌ها، سر کار رفتن و حتی سرگرم کردن خود دارند. تصمیم‌گیری برای این بیماران کاری سخت و وحشت‌آور است و در انجام کارهایی که در زندگی لازم هستند ناتوان به نظر می‌رسند.

علائم شناختی

علائم شناختی بیشتر شامل افکار منفی است و فرد احساس بی‌ارزش بودن، سردرگمی، گناه و ناامیدی را دارد و به خودکشی فکر می‌کند. فرد دید منفی نسبت به خود دارد و دید منفی آن‌ها به روابط بین فردی‌شان نیز کشیده می‌شود. قدرت حافظه و تمرکز این بیماران بسیار ضعیف است. این بیماران نه تنها عزت‌نفس پایینی دارند بلکه خودشان را برای انجام مشکلاتی که دارند مقصر می‌دانند.

علائم جسمی

درصد بالایی از بیماران افسرده علائم جسمی دارند که بر اساس پژوهش سایمون و همکاران (۱۹۹۹) نزدیک به هفتاد درصد بیماران تحت مطالعه علائم جسمی داشتند.

افراد افسرده علائم جسمی متعددی را تجربه می‌کنند. علائم جسمی افسردگی شامل تغییر اشتها، آشفتگی خواب که گاهی به صورت مشکل در به خواب رفتن و اکثراً به صورت زود بیدار شدن صبح گاهی و احساس خستگی در طول روز هست.. از آنجا که افکار شخص افسرده بیشتر معطوف به درون هستند تا به وقایع خارجی، بیمار ممکن است دردها و رنج‌های خود را بیش از حد بداند و نگران سلامتش باشد. ممکن است فرد افسرده علاقه‌اش را به رابطه جنسی از دست بدهد و در نعوظ یا برانگیختگی دچار مشکل گردد.

شیوع افسردگی در قرن بیستم

شیوع افسردگی در قرن بیستم به خصوص بعد از دو جنگ جهانی بیشتر شده است. طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت در حال حاضر بیش از ۳۰۰ میلیون نفر به بیماری افسردگی مبتلا هستند. به گفته کارشناسان این سازمان، میزان افسردگی از سال ۲۰۰۵ بیش از ۱۸ درصد افزایش یافته است. در عصر کنونی پژوهشگران مصرف دارو و الکل، افزایش استرس، زندگی ماشینی، کاهش اشتغال و تغییرات اساسی اجتماعی را عوامل مهم افسردگی دانسته‌اند و گروهی از روانشناسان اعتقاد دارند که جامعه کنونی، کانونی ناسالم در درون افراد به وجود آورده و آن‌ها را بیش از اندازه به رضایت خاطر و شکست‌های شخصی وابسته کرده است.

اختلال‌های افسردگی نسبتاً شایع هستند، به طوری که ۱۳ درصد از افراد در دوره‌ای از زندگی خود گرفتار افسردگی شدیدی می‌شوند (آلونسو و همکاران، ۲۰۰۴؛ مریکانگاس و همکاران، ۲۰۱۱). با وجود این، شیوع اختلالات افسردگی در کشورهای مختلف بسیار متفاوت است و دامنه‌ای از ۶ درصد یا کمتر در طول دوره زندگی (ژاپن، شنزن (چین)، بلغارستان، رومانی تا شیوع حدود ۲۰ درصد (برزیل، زلاند نو، ایالات متحده) را دربرمی گیرد (مریکانگاس و همکاران، ۲۰۱۱). در اغلب کشورها احتمال ابتلا زنان به افسردگی بیشتر از مردان است.

تأثیر ورزش بر افسردگی

برای درمان افسردگی و غلبه بر آن راه‌های بسیاری وجود دارد. اگر ما از علت افسردگی خودآگاه بوده می‌توانیم بر افسردگی غلبه کنیم. ما می‌توانیم افکار منفی خود را شناخته و آن‌ها را با افکار مثبت تعویض کنیم و نگرش مثبت خود را افزایش دهیم. انتخاب اهداف واقع‌گرایانه، خوش‌بین بودن نسبت به آینده، افزودن فعالیت‌های اجتماعی، تهیه کردن فهرستی از فعالیت‌های مثبت روزمره و هفتگی به ما کمک می‌کند تا بر افسردگی غلبه کنیم. هرگاه احساس تنش می‌کنید، سعی کنید خودتان را آرام کنید. به عنوان مثال، برای چندین دقیقه و تا زمان ایجاد آرامش در کل بدنتان به‌طور آرام و آهسته نفس بکشید. بپذیرید که هرکسی توانایی‌های متفاوت خود را دارد و شما بر ویژگی‌ها و اعمال مثبت خودتان تمرکز کنید و سعی کنید نقاط قوت خود را شناخته و توسعه دهید. اما یکی از بهترین راه‌ها به را درمان افسردگی داشتن فعالیت بدنی مستمر و ورزش کردن است.

ورزش تنها برای سلامت جسمی مفید نیست. کسانی که به لحاظ جسمی فعال‌اند و ورزش می‌کنند با احتمال کمتری به مشکلات روان‌شناختی از قبیل افسردگی در پاسخ به شرایط پرفشار مبتلا می‌شوند (لیندوال و همکاران، ۲۰۱۱). وادار کردن افراد به افزایش فعالیت‌های جسمی در مطالعات مختلف به اندازه درمان دارویی یا روان‌درمانی در پیشگیری از افسردگی و کاهش علائم افسردگی در افراد افسرده مؤثر نشان داده است (مید و همکاران، ۲۰۰۹).

ورزش تأثیر زیادی در کنترل فشارهای روانی و درمان افسردگی دارد. افرادی که مرتباً ورزش هواسوز (یعنی هر نوع فعالیت مستمری که ضربان قلب و مصرف اکسیژن را افزایش دهد، مثل دویدن، شنا کردن، یا دوچرخه‌سواری انجام می‌دهند، در مقایسه با کسانی که به طور مرتب ورزش نمی‌کنند، در برخورد با موقعیت‌های پرفشار ضربان قلب و فشارخون کمتری پیدا می‌کنند (فریدمن و مارتین، ۲۰۰۷). در عوض کسانی که از تناسب جسمی برخوردارند، بسیار کمتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های جسمی متعاقب موقعیت‌های پرفشار هستند. با در نظر گرفتن همین یافته‌هاست که بسیاری از برنامه‌های کنترل فشار روانی بر تناسب جسمی هم تأکیددارند.

تحقیقات در حال گسترش نشان می‌دهد که فعالیت جسمی می‌تواند سبب تخفیف نشانه‌های برخی اختلالات روانی مثل اضطراب و افسردگی و مانع عود بعد از درمان شود. در مطالعه دکتر وایلس ۱۱۵۰ مرد انگلیسی میان‌سال طی ۱۰ سال مورد بررسی قرار گرفتند و نتیجه تحقیق حاکی از آن بود مردانی که ورزش منظم دارند یک چهارم کمتر از سایرین به حالت افسردگی یا بیماری‌های اضطراری دچار می‌شوند.

آزاد کردن حس خوب از طریق آزاد شدن مواد شیمیایی مغزی مثل افزایش ترشح آنزیم‌های اندورفین، دانپورفین و انکفالین که اثر تسکین‌دهنده و آرامش‌بخش دارند حال ما را بهبود می‌بخشد.

ورزش ذهن شما را از هر نگرانی دور می‌کند و شما از افکار منفی که باعث افسردگی و اضطراب می‌شود فاصله می‌گیرید.

ورزش صحیح به بدن کمک می‌کند تا در کنترل سیستم عصبی به دست آوردن اعتماد به نفس، کارکردن و تصمیم‌گیری صحیح در شرایط بحرانی موفق‌تر عمل کند. افسردگی و فشار روحی به غیر از آن‌که با شرایط روحی و اعتماد به نفس شخص در ارتباط هست با شرایط جسمانی نیز مرتبط است. قدرتمند شدن عضلات باعث می‌شود شخص از نظر تیپ بدنی بتواند اعتماد به نفس بیشتری داشته باشد. انجام هر نوع ورزشی به طور مستمر و از روی برنامه قابلیت غلبه بر افسردگی را افزایش می‌دهد اما می‌توان گفت هرچه ورزش دارای حالت استقامتی باشد نقش بیشتری در کاهش افسردگی ایفا می‌کند. همچنین انجام فعالیت‌های ورزشی و موفق شدن در چالش‌های ورزشی اعتماد به نفس ما را بالا می‌برد.

ورزش کردن و فعالیت‌های فیزیکی به شما فرصت ارتباط با دیگران و اجتماعی شدن را می‌دهد. تبادل یک لبخند و حتی سلام و احوال‌پرسی کردن می‌تواند تأثیر زیادی در خوب کردن حال ما داشته باشد.

مدت‌ها است که فعالیت بدنی به عنوان راهی برای رفع فشارخون بالا، دیابت، چاقی و دیگر بیماری‌ها هواداران خود را دارد. ورزش منظم سلامت جسمی و روحی را حفظ می‌کند به این صورت که با کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن امید به زندگی را افزایش می‌دهد و باعث ایجاد شور و نشاط (رفع افسردگی) جهت انجام فعالیت‌های روزانه می‌گردد.. انجام تمرینات ورزشی باعث می‌شود بدن فشارخون خود را تنظیم کند و دستگاه‌های عصبی در مواقع خاصی عکس‌العمل بهتر نشان دهند. به این ترتیب بدن می‌تواند کنترل بهتری در شرایط بحرانی و فشارهای روحی داشته باشد. از سویی ورزش مستمر به طوریکه بدن شروع به تعرق کند و به طور کلی ورزش توأم با تعریق و افزایش ضربان قلب، کاهش اضطراب و افسردگی را سبب می‌شود.

با وجود اینکه داروهای ضدافسردگی به عنوان پررنگ‌ترین راه کوتاه‌مدت درمان افسردگی مطرح هستند. با این حال به دلیل عوارض و وابستگی‌های دارویی شدید، بسیاری از افراد خواهان درمان غیر دارویی افسردگی هستند. همچنین استفاده از الکل و مواد مخدر گرچه ممکن است به صورت کوتاه‌مدت آرامتان کند اما در حالت کلی حال ما را بدتر و بدتر خواهد کرد در نتیجه انجام کارهای مثبت مثل ورزش کردن یک استراتژی سالم برای مقابله با افسردگی است.

منابع: زمینه روانشناسی اتیکسون و هیلگارد،جلد دوم

هفت مقاله روانشناسی ورزش و تربیت بدنی

نوشته چگونه با ورزش کردن افسردگی را درمان کنیم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

خودکشی چیست؟

واژه ی خودکشی از آن دسته واژه هایی است که کمتر احتیاج  به تعریف دارد و معنی آن روشن و واضح است. از جنبه ها و رویکرد های مختلفی می‌توان خودکشی را تعریف کرد و هر کدام از نهادها و حتی علوم تعریف مخصوص به خود را ارائه می‌کنند.‌ دورکیم از صاحب نظران بسیار مطرح جامعه شناسی خودکشی را هر نوع مرگی می‌داند که به طور مستقیم یا غیر مستقیم از عمل مثبت یا منفی قربانی کردن خویشتن ناشی می‌شود؛ به گونه ای که َخود قربانی می‌داند آن عمل این نتیجه را به بار خواهد آورد.جامعه شناسان خودکشی را در چهارچوب ساختار روابط فرد با دیگران بررسی می‌کنند. اما روانشناسان خودکشی را کنش عمدی هدایت پرخاش به درون دانسته و در مطالعه ی آن بر ویژگی های خود فرد خودکشی کرده تاکید می‌کنند تا به انگیزه های او دست یابند. سازمان بهداشت جهانی خودکشی را هر گونه اقدامی با یک نتیجه‌ی مرگبار تعریف می‌کند؛ که قربانی با آگاهی یا انتظار یک نتیجه‌ی مرگبار با هدف اعمالی تغییراتی که در طلب آن است به آن مبادرت می‌کند. انجمن روانشناسان آمریکا خودکشی را مرگ تحمیلی با شواهدی (خواه روشن و خواه مبهم) دال بر این که فرد قصد خودکشی داشته است می‌داند.
میان خودکشی و اقدام به خودکشی تفاوت وجود دارد و ممکن است در بعضی موارد این دو واژه به جای هم به کار برده شوند.

خودکشی دارای دو شرط اساسی است : ۱- فرد به نتایج مرگبار عمل خود اگاهی کامل دارد ۲- آن اقدام حتما منجر به از دست رفتن فرد شود. اقدام به خودکشی منجر به مرگ فرد نمی‌شود و در آن فرد برای کشتن خود اقدامی را انجام داده اما به نتیجه نمی‌رسد. در واقع می‌توان گفت اقدام به خودکشی زمانی است که فرد عملی را برای کشتن خود انجام داده اما به هر دلیلی زنده مانده است.

آمار خودکشی

آمار های منتشر شده توسط سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۴ چنین بیان می‌کند که هر سال ۸۰۰۰۰۰۰ نفر خود کشی می‌کنند. در واقع هر ۴۰ ثانیه ۱ نفر به زندگی خودش پایان می‌دهد. مردان ۳ برابر زنان بخاطر خودکشی جان خود را از دست می‌دهند؛ در حالی‌که زنان ۳ برابر مردان اقدام به خودکشی می‌کنند. خودکشی هفدهمین علت مرگ در سال ۲۰۱۵ و دهمین علت مرگ در آمریکا شناخته شده است. خودکشی دومین عامل مرگ بین ۱۵ تا ۲۹ سال است و طبق آمار اعلام شده توسطWHO ، بیشترین میزان خودکشی در بین ۴۵ تا ۵۴ سالگی و بالای ۷۵ سالگی است. بر خلاف آن چه که شاید تصور همگان باشد که خودکشی در جوانان خیلی شایع تر است. آمار خودکشی در ایران ۸۲/۲ در صد هزار نفر برای زنان و ۱۱۵/۷۹ در صد هزار نفر برای مردان است. ذکر این نکته حائز اهمیت است که خودکشی نیز مانند سایر آسیب های اجتماعی دارای آمار دقیق و مشخص شده ای نیست. این موضوع به دلایل مختلفی از جمله اعلام نشدن آمار دقیق از طرف سازمان ها و نهاد های مختلف است و همچنین عدم توانایی در تمییز این مورد که مرگ فرد به دلیل اقدام عامدانه بوده یا به صورت طبیعی جان خود را از دست داده است. مثلا اگر فردی از ارتفاعی به پایین سقوط کرده باشد در خیلی از موارد نمی توان به صورت دقیق مشخص کرد که آیا این فرد به صورت عامدانه و به قصد خودکشی خود را از آن ارتفاع به پایین انداخته یا این اتفاق به دلیل از دست دادن تعادل یا بی احتیاطی آن فرد بدون قصد پایان دادن به زندگی اش بوده است؟

خودکشی ، یک فرآیند ۳ مرحله ای

خودکشی فرآیندی ۳ مرحله ای محسوب می‌شود. مرحله ی اول تهدید نام دارد. برخی از افراد فقط تهدید می‌کنند که خود را خواهند‌ کشت؛ اما معمولا به تهدید خود عمل نمی‌کنند. گروهی دیگر دست به خودکشی می‌زنند اما به هر دلیلی زنده می‌مانند و دسته سوم افرادی هستند که خود را واقعا می‌کشند و به زندگی خود خاتمه می‌دهند. تهدید کنندگان آشکارا، مستقیم و شفاف اعلام می‌کنند که قصد دارند به حیات خود خاتمه بدهند. این گونه افراد واقعا به ادامه زندگی علاقه مندند و تهدید آن‌ها برای دستیابی به امکانات بیشتر برای ادامه زندگی و برداشتن موانع موجود در مسیر آن است. مشکل آنجا مطرح می‌شود که با توجه به نبود اطلاعات کافی در مورد نیات افراد نمی‌توان تعیین کرد که چه درصدی از آن‌ها تهدید و چه درصدی به این تهدیدات واقعا عمل می کنند؟اما می‌توان گفت که آن‌هایی که به تهدیدشان توجه می‌شود به احتمال بیشتری از خودکشی دست بر می‌دارند. اقدام کنندگان به خودکشی بر خلاف تهدید کنندگان نیات خود را آشکار و روشن اعلام نمی‌کنند؛هر چند ممکن است که به دیگران نشان دهند که تا چه حد افسرده هستند و مشکلات خواب دارند اما از بیان واژه خودکشی خودداری می‌کنند. زمانی هم که افراد پیام خود را به دیگران برسانند به دلیل مبهم بودن آن احتمالا جدی تلقی نمی‌شوند. سرانجام اقدام کنندگان به خودکشی با به کارگیری شیوه های غم انگیز و خطرناک (که هنوز هم منظورشان کمک تقاضای کمک است) دست به خودکشی می‌زنند. درصد قابل توجهی از این دسته نجات می‌یابند؛ زیرا بیشتر اقدام کننده ها در فضاها یا به شیوه هایی عمل می‌کنند که نجات آن‌ها ممکن، محتمل یا حتی اجتناب ناپذیر است. اقدام کنندگان به خودکشی را بیشتر زنان و جوانان ۲۴ تا ۴۴ سال و از طبقات پایین اجتماعی – اقتصادی تشکیل می‌دهند. در مورد دسته سوم نیز باید بگوییم آن‌ها واقعا قصد پایان دادن به زندگی خود را دارند و حدود دو سوم آن‌ها پیش از مرگ حداقل یک بار اقدام به خودکشی کرده و بیشترشان به نحوی قصد خود را به دیگران منتقل می‌کنند.کسانی که در آخر به دلیل خودکشی جان خود را از دست می‌دهند، به چند دسته تقسیم می شوند : ۱- تهدیدکنندگانی که هر چه تلاش کرده اند نتوانسته اند به مطالبات خود دست یابند۲-اقدام کنندگان به خودکشی که به موقع نجات داده نشده اند ۳- کسانی که واقعا تصمیم به کشتن خود و پایان دادن به زندگیشان را داشته اند.

سبک‌ها و روش‌های خودکشی

برای خودکشی سبک ها و روش های مختلفی وجود دارد. متداول ترین سبک های خودکشی به این ترتیب است :
۱) خودکشی با اسلحه گرم (۴۹/۸%).گفته می‌شود به دلیل مهلک بودن و به عبارتی تضمینی بودن این روش افرادی از این روش استفاده می‌کنند که برای خودکشی تصمیم قطعی دارند.
۲) خفگی (۲۶/۸%)
۳) خوردن سموم (۱۵/۴%)
۴)دیگر روش ها مانند سقوط از ارتفاع، تصادف عمدی، خودسوزی و ..‌ (۷/۹%)
در جدول زیر روش های متداول خودکشی در آمریکا در سال ۲۰۱۵ دیده می‌شود :

در این نوشته سعی بر تعریف کلی خودکشی بود. در نوشته های آتی به سبب شناسی و دیدگاه های روانشناسان و جامعه شناسان و … و همچنین مداخله در درمان خودکشی و ارتباط خودکشی با سایر عوامل اجتماعی می‌پردازیم.

منبع:

کلاس مداخله در بحران خودکشی 

صدیق سروستانی ، رحمت الله. ۱۳۹۰ آسیب شناسی اجتماعی (جامعه شناسی انحرافات اجتماعی). تهران: انتشارات سمت

نویسنده: رضا خسروی

نوشته خودکشی چیست؟ چرا افراد خودکشی می‌کنند؟ آمار در این رابطه چه می‌گوید؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

فهمیدن رنج روانی خویش کار بزرگی است . شاید به نظرتان اینگونه نباشد ، اما تاریخ روانشناسی مملو است از کسانی که نمیفهمند یا نمیخواهند بفهمند که در خود رنجی حس میکنند که منشاء پزشکی ندارد و به جای اینکه از آن صحبت کنند ، نشانه هایی بروز میدهند که متخصصین مدتها به دنبال منشاء منطقی برای آن میگردند .

اما زمانی که بخواهیم قدمی دیگر پس از فهم اینکه ” دارم رنج میبرم ” برداریم لازم است تا برای نگاه خود دریچه ای انتخاب کنیم . این نوشتار با نگاهی وجودی ( اگزیستانسیال ) به مسئله درد روانشناختی برخورد میکند .

پس از فروید هیچکس نتوانست از تاثیر عمیقی که وی بر فهم روان انسان داشت در امان بماند ، فروید به ادبیات آسیب شناسی ، شخصیت و رشد روان انسان چارچوب داد ، و دری را باز کرد که رو به دنیای روانشناسی امروز باز میشد ، هرکس به شیوه خود در این دنیا نقشی را ایفا میکند .

نگاه وجودی هم از این تاثیر در امان نبوده است . در آسیب شناسی وجودی مفهوم ” تحریف واقعیت ” که اولین بار در مکانیزم های دفاعی فروید مطرح شد کماکان همان بار معنایی را دارد ، با این تفاوت که دیگر زحمتی برای شناخت نوع آن نمیکشیم . این تحریف واقعیت را میتوان دروغگویی تعریف کرد . دروغی که در هر سطح وجودی ( خود ، دیگری ، هستی محیط ) میتواند جاری شود . دروغ مفهوم کلیدی در فهمیدن رنج آدمی است.

بگذارید اندکی بیشتر راجع به این دروغ ها صحبت کنیم . ما میتوانیم راجع به طبیعت دروغ پردازی کنیم ، مثلا اگر انسان به سلامت خویش رسیدگی کند ، غذای خوب بخورد و خدمات پزشکی منظم دریافت کند هیچکاه نخواهد مرد ! پارانویید ها اعتقاد دارند که طبیعت سرشار است از نیرو های شروری که به محض یافتن فرصتی آنها را از هم میدرند و …

هرروز به دیگران دروغ میگوییم یاد میگیریم دروغ گویی میتواند با تلاش کمی قدرت عظیمی برای ما فراهم کند. میتواند کمکمان کند از مهلکه بگریزیم و شاید یک لبخند دروغین به ما در حفظ کردن شغلمان کمک کند.

آنچیزی که برای ما اهمیت دارد دروغگویی به خویشتن است . ماحصل این دروغ برای آدمی رفع مسئولیت است محدود کردن آزادی و اراده خویش است و این دارویی است بسیار لذت بخش ، چه چیزی خوشایند تر از اینکه ما دلیل “نیستی” خویش نیستیم؟

انسان در عصر مدرن خدایان را از زمین بیرون کرده و مایل است خود به جای آنان بنشیند ، او میخواهد فاعل بما یشاء باشد ، اراده اش مساوی با شدن باشد ، و آن چیز که در درون خویش دارد محقق کند . اما آنچیز که مانع میشود ترس از نیستی است . ترس از روبرو شدن با مفاهیم اضطراب آور وجودی . این گریز ، این فرار همیشگی ارمغانی دارد به اسم اضطراب روان رنجور . هنگامی که فرزندانتان از شما دور میشوند ، مضطرب میشوید ، هنگامی که نشانه کوچکی از بیماری میبینید فکر های وحشتناکی به ذهنتان خطور میکند و بی نهایت درگیر کنترل کردن محیط اطرافتان هستید . هرکدام از اینها نشانه هایی از یک دروغ بزرگ است . این دروغ که : اگر به اندازه کافی هشیار باشم میتوانم از بروز یک فاجعه جلوگیری کنم ..

آن ” فاجعه ” چه شما هشیار باشید ، چه نباشید زمانی خواهد رسید ، کمال هیچگاه در هستی ای که نیستی مستلزم آن است ظهور نخواهد کرد . بنابراین این رنج را کنار بگذارید ، به جای آن اصالت را به بهای اضطراب وجودی بخرید .

درواقع :

اضطراب روان رنجور پاسخ بدلی به هستی است ، در حالی که اضطراب وجودی پاسخ صادقانه به نیستی است …

روبرو شدن با مفاهیم مرگ و انزوا ، آزادی بینهایت ، انتخاب ناگزیر و مسئولیت ناشی از آن و معنا های موقتی و بی معنایی نهایی زندگی در نهایت شما را با وجود حقیقی خویش آشنا میکند و این سرآغاز هست شدن انسان است .

این راه با شجاعت تحقق وجود ( تیلیش ۱۹۵۲) ادامه میابد . زمانی که این جرات را پیدا کردیم که اضطراب وجودی را بپذیریم ، ملزومیم که آن را محقق کنیم . این تحقق میتواند شیوه های مختلفی بپذیرد . شاید عصیان ، شاید پذیرفتن طرد شدن و شاید فقر . به عوض میتوانیم از اینکه انسان منحصر به فردی هستیم لذت ببریم.

زنـدگی در آن سـوی نا امـیدی آغـاز می شود ..

سارتر

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

سروش جاویدنیا

نوشته وجو‌د و نیستی تا روان رنجوری: درد روانی از منظر اگزیستانسیالیسم؛ قسمت دوم اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

“اضطراب چیزی نیست که ما داریم ، بلکه چیزی است که هستیم.” ( می ۱۹۷۷ )

فلسفه مدرن با خود ارمغانی داشت که بازپس دادن آن ناممکن به نظر میرسد . کاویدن انسان . هرچند سالها پیش ، سقراط تمامی متفکران هم عصر و پس از  خود را فراخواند تا نگاه خویش را از محیط و طبیعت و هستی آشنا و شناسا به خویشتن خویش متوجه سازند و به قول خودش زیاده خواهی نکنند ، این دعوت تا عصر مدرن بی پاسخ ماند .

اگزیستانسیالیسم به عنوان فلسفه ای که ریشه های خود را وامدار کسی نمیداند ، اساسی ترین پاسخ ها را به سوالات ما درباره وجود و انسان میدهد .

در این نوشتار ابتدا از وجود و هستی سخن میگوییم ، سپس از حضور لازم نیستی برای معنا بخشی به آن و پس از آن رنج و دلایل آن را از منظر اگزیستانسیالیسم تبیین میکنیم .

اصلی ترین خواسته زندگان زندگی ست . باقی ماندن ، به هر قیمتی . داستایوفسکی در جنایات و مکافات میگوید : “محکوم به مرگی یک ساعت پیش از مرگ می اندیشد اگر در بلندی بر فراز صخره ای زندگی کند که آنقدر باریک باشد که فقط دو پایش به روی آن جا بگیرد و در اطرافش پرتگاه ها و اقیانوس ها و سیاهی ابدی ، تنهایی ابدی و توفان ابدی باشد و در این وضع ناگزیر باشد که تمام عمر ، هزاران سال ، برای ابد بایستد باز هم ترجیح میداد زنده بماند تا اینکه فوراً بمیرد . فقط زیستن ، زیستن و زیستن … هرطور که باشد  ! اما زنده ماندن و زیستن … عجب حقیقتی ! ”

رازی در وجود ماست که از زندگی صیانت میکند ، هستی را با تمام وجود میخواهد ، و از نیستی میگریزد. شاید بی ربط به نظر برسد و حوصله نکنید ، اما این به همه ما انسان ها ربط دارد ، همه رنج های ما در همین هستی شکل گرفته است .

انسان طوری شکل گرفته که از نیستی میگریزد ، کما اینکه وجود او میان دو نیستی گرفتار شده ، او زمانی نبوده و زمانی نخواهد بود و این قاب نیستی در اطراف نقاشی هستی همواره وجود دارد.

موضوع اینجاست که تفکیک (بودن – شدن) با (نبودن – نیست شدن) به این سادگی نیست ؛ تار و پود هستی از نیستی شکل گرفته است و بنابراین همواره نیستی تصویری از خود در هستی منعکس میکند ، این تصاویر همیشه هستند و ضروریند و باید باشند ، بنابراین در همه ما انسان ها مشترک اند . فیلسوفان اگزیستانسیال نام شکل های مختلف زیستی در هستی را “مفاهیم وجودی” گذاشته اند و حاصل آگاهی به آن ها را که تنشی در ذهن و تحولی در اندیشه است را “اضطراب وجودی” .

مفاهیم وجودی که در این نوشتار مختصر توضیح داده میشوند عبارتند از مرگ ، آزادی و انتخاب و مسئولیت ، تنهایی و بی معنایی زندگی .

حال بگذارید بیشتر بگویم ، همه ما میدانیم که میمیریم ، ترس از نیست شدن در همه ما هست مگر میشود نباشد ؟ همه ما باید در زمان نامعومی بمیریم . و علاوه بر این اطرافیان ما هستند که هر لحظه ممکن است بمیرند و نه تنها به وجود خود ، بلکه به قسمتی از وجود ما که عمیقاً با آنها پیوند خورده است برای همیشه خاتمه دهند .

در این میان مسئله زندگی هست ، آن چیز که باید ساخته شود ، آن چیز که باید انتخاب شود و مهمتر از همه “اصالت” داشته باشد . ( جلوتر بیشتر در مورد اصالت خواهم گفت ) زمانی که مرگ را عمیقا دریابیم میفهمیم که باید عمل کنیم . باید کاری کنیم . یعنی انتخاب کنیم . برای درک بهتر این موضوع بگذارید مثالی از داستان جاودانه ها نوشته خورخه لوییس بورخس بزنم . داستان لژیونری است که به نیت یافتن عصاره جاودانگی به شهر جاودانه های سفر میکند ، در میانه راه در حالی که همراهانش خسته شده و نایی ندارند خودش هم مریض احوال و تب دار میشود . در میان بیهوشی و هذیان تب به خود می آید و خودش را میان مردمانی بدوی ، چهره هایی کثیف و ژولیده خوابیده در منزلگاه هایی به مانند قبر میابد . همانند انسان اولیه .

او در میابد که به شهر جاودانه ها رسیده است . مردمانی که میبیند همان نامیرایان هستند ، و منزل های قبر مانند خانه های آنهاست .  تجربه پس از جاودانگی از منظر بورخس بسیار جالب است. انسانی که پایانی ندارد ، محدودیتی ندارد در قدم اول چه چیز را از دست میدهد ؟ اراده برای زیستن را . زیرا اضطرابی برای عواقب تصمیم وجود ندارد ، هنگامی که تصمیم اشتباه حیات را تهدید نکند ، و میل به هستی از طریق انتخاب های درست در لحظه های حساس ارضا نشود اراده برای عمل کردن نیست خواهد شد و پس از آن این انسان آنقدر جلو میرود تا هرآنچه به عنوان مظهر تمدن میشناسیم فروریزد .

انتخاب ، هستی ما را میسازد؛ هشیارانه و آزادانه شکل گرفته است، بنابراین پیامد مورد انتظار آن مسئولیت است. در نهایت ما و فقط ما در برابر نقاشی زندگیمان مسئولیم ، ما و فقط ما انتخاب کردیم ، هیچ فشاری ، هیچ محدودیتی و جبری نمیتواند مارا از مسئولیت ساقط کند . همیشه راهی پیش روی انسان هست ، عصیان یا مظلومیت ، سختی یا آسانی . انتخاب در این لحظات حساس به هستی تحقق میبخشد .

از منظر فیلسوفان اگزیستانسیال انسانی که از نیستی به این دنیا پرت شده است آزاد است تا انتخاب نماید ، بهای این آزادی مسئولیت است ، یا بهتر بگوییم اضطراب ناشی از مسئولیت .

مسئولیت این انتخاب میتواند انزوا و تنهایی باشد . به سبب راه هایی که برگزیدیم همراهانی را از دست خواهیم داد ، و شاید گاهی همه آنها را . تنهایی به جز پیامد انتخاب به خودی خود نزد متفکرین وجودی معنا دارد .

پیش از آنکه به مفهوم تنهایی بپردازیم لازم است اندکی راجع به چیزی صحبت کنیم به نام دنیای پدیدارشناختی . پدیده ها در دنیای بیرون از ما به صورت های مختلفی در ذهن ما پدیدار میشود ، درک شما از نهایت درد جسمی با درک فردی که به صورت هفتگی شیمی درمانی میکند ، متفاوت است . همین طور است فهم ما از عشق ، غم ، سوگ و تمامی پدیده های هستی . تجربه در پدیدارشناسی بسیار کلیدی است . در واقع تجربه هم مولد دنیای پدیدار شناختی و هم محتوی آن است. یعنی آنچیز که فهم های مختلف مارا میسازد تجارب مختلف است ، و آن چیز که در بین ما انسان ها تفاوت دارد تجربه کردن یک موضوع واحد به شیوه های متفاوت است .

به این صورت است که هرچقدر هم صمیمیت افزایش پیدا کند ، حقیقت وجودی ، آنچیز که واقعا هستیم را هیچگاه هیچکس نخواهد فهمید . خواهی فاش نکنیم و خواهی در فاش کردنش ناتوان باشیم . هیچگاه کسی “من” نمیشود و من ناتوان خواهم بود که دنیای پدیداری فرد دیگر را به تمامیت و کمالی که در ذهن اوست درک نمایم . بنابراین انزوا  جبر زندگی است .

بله ، جبر . همانقدر که هستی هشیار و آزاد است ، نیستی جبری و ضروری است .

در طول ساختن این انتخاب ها متوجه اشتباهات خود میشویم . آنچیزی که روزی تمام معنای زندگی شما بود امروز بی ارزش است . مثالی میزنم تا شاید تجربه های خویش را به یاد آورید . آلن دوباتن در کتاب جستار هایی در باره عشق مینویسد : “..یکی از غم انگیز ترین جنبه های یک رابطه آن است که چقدر سریع به یکدیگر عادت میکنیم . با کسی آشنا میشویم و از این آشنایی بسیار خرسندیم ، بعد همان کسی که تماشای مچ دست . یا شانه اش میتوانست مارا به هیجان بیاورد حالا میتواند در کنار ما لمیده باشد و ما کمترین احساسی از جذابیت حس نکنیم. ”

ما کسانی هستیم که در زندگی خود و برای زندگی خود معنی آفریدیم ، و همان کسانی بودیم که با چشم خویش نظاره گر از دست رفتن آن معنا بودیم . و این مقدمه ما را بلافاصله با این نتیجه میکوباند که چه زمانی معنای فعلی من از دست خواهد رفت ؟

و تازه پس از آن است که با این سوال ترسناک مواجه میشویم که آیا زندگی به خودی خود معنایی دارد ؟

نه . زندگی معنای مشخصی ندارد ، اگر غیر از این بود تمام انسان ها به سبک یک معنا زندگی میکردند . اما نکته اینجاست که موضوع محتوا معنا نیست . تنها یک محتوی خاص معنای زندگی نیست . در واقع تنها چیزی که میان همه ما انسان ها مشترک است جست و جوی معناست . معنای زندگی “یافتن معنا برای زندگی” است . همین تلاش . همین فرآیند .

بنابراین هستی مستلزم نیستی است . زیرا از طریق این مفاهیم وجودی اضطراب آور ( مرگ ، مسئولیت ، تنهایی و بی معنایی )

آن را درون خود پرورانده است . پل تیلیش (۱۹۵۲) اشاره میکند که انسان به سبب برخی شرایط ذاتی خویش از این آگاهی ها گریزان است .

این گریز چه بهایی برای ما دارد ؟ پاسخ این است که به قیمت اصالت ما تمام میشود .  اصالت به معنای یکتایی است ، به معنای منحصر به فرد بودن است . به معنای این است که آنچیز باشیم که هستیم ، فعل “بودن” را تحقق دهیم و در یک کلام هست بشویم .

تبعا اصالت لازمه سلامت است . ما تنها زمانی میتوانیم در سه سطح وجود ( خود ، دیگری و طبیعت ) سالم باشیم که اصیل و صادق برخورد کنیم . و آن زمانی که اصالت از بین برود رنج پدید می آید . رنج امروز شما .

در قسمت بعدی این پست درباره نشانه های روانرنجوری ، آن تاثیری که اضطراب بر رفتار و هیجان شما خواهند داشت صحیت خواهیم کرد .

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

سروش جاویدنیا

نوشته وجود و نیستی تا روان رنجوری : درد روانی از منظر اگزیستانسیالیسم؛ قسمت اول اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

مرگ یک عزیز بسیار دردآور است و طبیعی ست که آرامش روانی شما را به هم ریخته و خلقتان را افسرده کند. علیرغم اینکه شما را درک می‌کنیم و برای کمک به شما آماده ایم، در همین حین وظایفی بر دوش شماست که در صورت کوتاهی از انجام آن خساراتش گریبانگیرتان خواهد شد. این مسئولیت در قبال فرزندانتان است.

با روان حامی همراه باشید تا به شما بگوییم چگونه این مسئولیت را تا جایی که توانایی دارید خوب به سرانجام برسانید.

کودک در مواجهه با مرگ چه یکی از اعضای فامیل یا دوستان شما، چه حیوان خانگی‌اش و یا حتی یک گلبرگ می‌تواند واقعه نیست شدن را ببیند و بلافاصله سوالاتی در ذهنش شکل بگیرند، علاوه بر این در سیر رشد کودک بسیار طبیعی است که از جایی که از آن آمده (مامان بابا بچه چطور به دنیا میاد؟) و جایی که در  به آن رهسپار می‌شود (مامان بابا مردن چیه؟ پیر شدن چیه؟ بابا بزرگ کجا رفته؟)  از شما سوال کند.

بسیاری از والدین درباره اینکه چه پاسخی باید به سوالات کودک درباره تولد بدهند آموزش دیده‌اند. اما درباره واقعه مرگ خیلی اوقات شک‌ها، دلهره‌ها و اضطراب و شاید انکارهای خودشان را به کودکشان منتقل می‌کنند.

کودک از چه سنی مرگ را می‌فهمد؟

در یک کلام دو و نیم سالگی. در واقع اگر کودکتان بیش از ۳۰ ماه سن دارد لازم است خود را ملزم به دانستن اطلاعاتی کنید که در پاسخ به وی باید در ذهن داشته باشید. البته نوع تفکر کودک ۲ ساله و کودک ۱۰ ساله راجع به مردن و نیست شدن متفاوت است و ما جلوتر درباره انواع آن بحث خواهیم کرد، اما هدف نهایی این است که بدانید از چه سنی به بعد باید راجع به شکل‌گیری مفهوم مرگ در کودکتان حساسیت نشان دهید.

کودکان به مرگ فکر می‌کنند؟

بله. بیشتر از آنچه فکرش را بکنید. ذهن کودک به خصوص در سنین پایین به طور فراگیری با مسئله مرگ درگیر است، ممکن است گاهی با سوالاتی که کودکان به یکباره بدون هیچ مقدمه‌ای از شما میپرسند یا حرف‌هایی که بدون پیش زمینه خاصی به شما می‌زنند غافلگیر شده باشید. رواندرمانگری می‌گفت: فرزند خردسالم در حالی که باهم قدم می‌زدیم به یکباره گفت: “می‌دونی هر دوتا بابابزرگم قبل اینکه ببینمشون مردن.” این نشان از این دارد که کودک مدت‌ها به این مسئله فکر کرده است و این جمله نوک کوه یخی است که قسمت عمده آن زیر آب (در درون کودک) قرار دارد (یالوم ۱۹۸۰).

البته لازم است بدانید میان برداشت ما و برداشت کودک از مفهوم مرگ تفاوت‌هایی وجود دارد، علت این مسئله دو موضوع اساسی است. اول بحث زبان (کودک نمی‌تواند به مانند بزرگسالان از احساساتش، برداشت‌هایش و غیره سخن بگوید) و دوم عدم توانایی در انتزاعی فکر کردن. لازم است این دو مسئله را به خوبی به خاطر داشته باشید. باید از میان جملات پراکنده و یا نامفهوم فرزندتان ترس و سوال او را برداشت کنید و در دادن اطلاعات به وی این را مد نظر داشته باشید که تفکر راجع به مسائل انتزاعی معمولا بعد از ۱۰ سالگی شکل می‌گیرد. بنابراین عینیت (ملموس بودن) بسیار مهم است.

قسمت اول: در صورتی که به سوگ عزیزانتان نشسته‌اید.

با شما همدردی می‌کنیم، مرگ یک عزیز نه تنها به خودی خود دردآور است، بلکه از آنجایی قسمت‌هایی از وجود ما در دیگران معنا پیدا می‌کنند با مرگ آنها این قسمت از وجود ما هم برای همیشه می‌میرد. شما حق دارید همانگونه که می‌خواهید سوگواری کنید و غم خود را ابراز کنید، طبیعی است که مدتی مرگ عزیزتان همه محتوی فکر شما باشد و مایل نباشید و نتوانید به کار‌های روزمره‌تان برسید، اما توجه کنید وظیفه شما دربرابر فرزندانتان بسیار حیاتی است.

فرزند شما بدون شک حتی کوچکترین نشانه غم و دلواپسی را در شما حس خواهد کرد بنابراین پنهان کردن این مسئله از وی نادرست است و ممکن است این شک که شما دارید موضوعی را از وی پنهان می‌کنید برایش بسیار اضطراب‌آور باشد. بنابراین در وهله اول احساسات خود را صادقانه برای فرزندتان شرح دهید، البته لزومی ندارد وارد جزییات شوید که وی وحشت زده شود اما به او بگویید که فردی را که بسیار دوست داشته‌اید از دست داده‌اید و از این بابت بسیار ناراحت هستید. به او بگویید همه نیاز دارند گریه کنند و گریه کردن موضوع وحشتناکی نیست، بلکه همه وقتی غمگین می‌شوند گریه می‌کنند. نکته کلیدی این است که کودک نباید وحشت‌زده شود و در عین حال نباید مسئله را بی اهمیت درک کند، متعادل و صادق باشید.

قسمت دوم: مواجهه با ماهیت مرگ

اینجا ممکن است نزدیک‌ترین مواجهه کودکتان با مسئله مرگ را ببینید و وی مداوم از شما سوالاتی درباره ماهیت مرگ، چگونگی مردن (آیا مردن درد داره ؟)، علت مردن (سوالاتی درباره پیری، کشته شدن و..) و یا مرگ خودش (آیا من هم میمیرم؟) بپرسد. با توجه به سن کودکتان باید به وی پاسخ دهید. در صورتی که سن کودکتان کمتر از ۹-۱۰ سال است باید پاسخ‌هایتان جنبه عینی داشته باشد، مثلا در پاسخ به سوالات درباره ماهیت مردن می‌توانید به جنبه‌های جسمانی واقعه مرگ اشاره کنید: بابابزرگ مرده است، یعنی دیگر نمی‌تواند راه برود، چیزی بخورد، حرف بزند، نفس بکشد، رویا ببیند. قلب او دیگر کار نمی‌کند و جسم او کاملاً از کار افتاده است و هیچگاه باز نخواهد گشت.

اینجا یک موضوع مطرح است: در روند تکامل همه ما نسبت به کودکان حس پرورندگی داریم، به آنها احساس محبت می‌کنیم و از اینکه رنج بکشند بسیار ناراحت می‌شویم. طینت زیست شناختی ما نمی‌خواهد که کودک را با واقعیت تلخی چون مرگ مواجه کنیم. اما در نظر داشته باشید: انکار مرگ، اینکه چنین چیزی فقط برای پیرها اتفاق میفتد و تو هنوز خیلی کودکی و شاید تا ابد زنده بمانی می‌تواند فراری بسیار اضطراب آور در طول زندگی باشد. بسیارند کودکانی که بعدها والدینشان را بخاطر این مسئله که آنها را “گول زده‌اند” سرزنش می‌کنند و معمولا جوابی می‌شنوند از این قبیل که “تو آن زمان درک نمی‌کردی” اضطراب مرگ در صورتی که انکار شود می‌تواند سالیان سال به صورت ملایم و همیشگی باقی بماند و به زندگی فرد جهتی ناسالم بدهد.

وقتی در مورد ماهیت مرگ صحبت می‌کنید کودک مضطرب می‌شود، او درست نمی‌داند نیست شدن یعنی چه، چرا باید دستی که به خوبی کار می‌کند و قلبی که به خوبی می‌تپد دیگر کار نکند و انسان نیست بشود. ممکن است برای کاهش دادن اضطراب کودک به مفاهیم مذهبی متوسل شوید. مفاهیمی چون آغوش خداوند و بهشت. در نظر داشته باشید اینجا بسیار مرحله حساسی است. حتی اگر قصد دارید کودکتان را با تعلیمات مذهبی بزرگ کنید باید در زمینه مرگ و دنیای پس از مرگ احتیاط کنید. تعدادی از پاسخ‌های رایج عبارتند از اینکه خداوند اورا پیش خودش برده چون او را دوست داشت، و یا او در بهشت خوشحال است. از حسن تعبیر‌هایی اینچنین به شدت اجتناب کنید چون کودک بلافاصله متوجه تناقض صحبت‌های شما می‌شود؛ در درجه اول چرا وقتی او اینقدر خوشحال است تو گریه میکنی؟ چرا خانه همیشه پر از مهمان‌هایی است که غمگینند؟

و اگر خداوند آدم‌های خوب را پیش خودش می‌برد پس من نباید خوب باشم تا نمیرم، مادرم هم اگر خوب باشد می‌میرد !

در این موارد و در صورتی که مایلید کودکتان دید مذهبی را درک کند شرایط را صادقانه به او توضیح بدهید. به او بگویید برای این ناراحت هستید که او برای شما فرد دوست داشتنی‌ای بوده و حالا دیگر در بین شما نیست، دلتنگش می‌شوید و همین حالا هم دلتنگ هستید، بگویید که اندکی آرامش دارید که او اکنون نزد خداوند است اما بسیار غمگینید که دیگر نمی‌توانید او را داشته باشید. توجه داشته باشید باید عینی صحبت کنید، حرف‌های شما باید ملموس باشد طوری که کودک کاملا آن را درک کند.

قسمت سوم: مواجهه با مرگ خویش و ترس از مرگ والدین

کودک بعد از توصیفات شما از مردن، متوجه خودش می‌شود. کودکان معمولاً خودمحورند و بسیاری مسائل را تنها از دید خودشان می‌سنجند و با خود قیاس می‌کنند. در ذهنش این سوال شکل می‌گیرد که آیا من هم خواهم مرد؟ چه زمانی؟ در صورتی که این سوال را مطرح کرد به آن پاسخ بدهید، اما اگر این سوال مطرح نشد خودتان در ادامه توضیحاتتان به وی بگویید که: همه انسان‌ها و حیوان‌ها و گیاه‌ها یک روزی می‌میرند، نمی‌دانیم کی چون زمان بسیار زیادی طول می‌کشد، اما همه می‌میرند. البته همه آنها پیر می‌شوند، تو اکنون کودک هستی و زمان زیادی تا پیری تو باقی مانده است.

در این مرحله کودک ممکن است به این فکر کند که شاید من زنده بمانم، ولی تو داری روز به روز بزرگ‌تر می‌شوی، اگر تو بمیری چه کسی از من مراقبت خواهد کرد؟ این سوال معمولاً اینگونه بیان می‌شود که: “مامان تو کی می‌میری؟” شوک زده نشوید. کودک می‌خواهد از اینکه مراقبت خواهد شد اطمینان کسب کند به او بگویید: من و پدرت هردو جوان هستیم، ما زمان زیادی داریم هر دو قوی هستیم و بسیار سالم بنابراین چیزی برای نگرانی وجود ندارد، ما از تو مراقبت می‌کنیم.

قسمت پنجم: سوال درباره علل مرگ و واکنش‌ها

کودک بسیار عینی جملات شما را برداشت می‌کند، وقتی به او می‌گویید پدربزرگت دیگر نمی‌تواند بخورد او گمان می‌کند در صورتی که همیشه شیر نخورد از کار خواهد ایستاد و خواهد مرد (کودکان قبل از ۵ سالگی اکثر چیزهایی که حرکت می‌کنند را زنده فرض می‌کنند، مانند ماشین، و می‌دانند وقتی بنزین ماشین تمام شود از حرکت می‌ایستد، بنابراین گمان می‌کند او هم اگر مایعات نخورد از حرکت خواهد ایستاد!) بنابراین توجه کنید که همه جوانب مرگ را به او توضیح دهید نه فقط یک جنبه، مثلا اینکه “مامان بزرگ دیگه نمیاد با ما شام بخوره.. ” این صحبت حتی می‌تواند کودک را از دستشویی رفتن بترساند، تا آنچیز که مایه حیاتش است را از شکم خود خالی نکند.

در صورتی که درباره مریضی به عنوان علت حرف می‌زنید مواظب باشید تاکید کنید که مریضی باید بسیار شدید باشد، نه اینکه او فرض کند اگر سرما بخورد خواهد مرد.

به کودک مطلقا نگویید کسی که مرده است به خواب طولانی رفته است، این می‌تواند مدت‌ها وی را از رفتن به بستر خواب بازدارد، و فکر کند مرگ تنها در خواب اتفاق میفتد و در صورتی که نخوابد می‌تواند جلوی آن را بگیرد.

در مورد گفتن اینکه وی سفر کرده است، یا به دنیا دیگر رفته است هم احتیاط کنید. بنا بر همان اصلی که پیش‌تر توضیح دادیم کودکان این دست از مفاهیم انتزاعی (دنیای دیگر) را نمی‌فهمند و همچنین ممکن است سفر رفتن را برای وی بسیار ترسناک کند.

قسمت ششم: تجربه مرگ همقطاران و احساس گناه

گاهی اوقات پیش میاید که یکی از همکلاسی‌های وی یا یکی از خواهر و برادر‌هایش فوت کند. همچنین در صورتی که شما دچار عارضه‌ای شوید و فرزند در راهتان را سقط جنین کنید احتمال بسیار زیادی وجود دارد که کودک بسیار متعجب شده و همزمان احساس گناه کند.

وی احساس تعجب می‌کند زیرا تا به امروز مرگ برای پیر‌ها و مریض‌ها بود، لیکن حادثه‌ای که منجر به مرگ یک فرد جوان و سالم شود بسیار برای وی اضطراب‌آور است. همچنین وی ممکن است حس کند حسادتش به خواهر و برادر یا همکلاسیش عامل مرگ وی بوده است. در این خصوص باید بیشتر مراقب باشید. به وی تاکید کنید که حادثه سبب مرگ دوست یا همشیرش شده است و شما از وی مراقبت خواهید کرد و به او نیز آموزش می‌دهید بهتر از خودش مراقبت کند. دوم اینکه فورا احساس گناه را از وی بگیرید، با صراحت با اطمینان و با استحکام کلام. ذره‌ای از این تفکر نباید در وی باقی بماند که حس منفی وی به کسی عامل مرگ او بوده است. در این خصوص می‌توانید وی را به روانشناس کودک معرفی کنید تا با تخصصش جلوی آسیب‌های احتمالی را بگیرد.

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

سروش جاویدنیا

نوشته مرگ آموزی به کودک: چگونه به فرزندم مفهوم مرگ را آموزش دهم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

من همیشه در مورد این موضوع کنجکاو بوده‌ام که چرا آمار خودکشی در فصل بهار در مقایسه با سایر فصول بسیار بالاتر است! بر اساس مطالعات مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها و هم چنین مرکز تحقیقات و آمار سلامت، نرخ خودکشی در ماه‌های زمستان در پایین‌ترین سطح و در ماه‌های بهار در بالاترین سطح خود قرار دارد. با روان حامی همراه باشید تا در مورد این موضوع مروری داشته باشیم.

چه مشکلی در خصوص ماه‌های می ‌و آوریل وجود دارد؟! خورشید درآمده، لباس‌های زمستانی کنار گذاشته شدند، گویی که مردم روح تازه ای گرفته اند، حتی سگ‌ها هم با خیال راحت در گوشه هر خیابانی پرسه می‌زنند، پس چرا افسردگی و اضطراب؟

اگرچه شاعر امریکایی تی. اس. الیوت مدرک تخصصی روانشناسی نداشت اما به نظرم در سروده کلاسیک خود به خوبی به چرایی افسردگی و اضطرابی که تعداد زیادی از افراد در فصل بهار درگیر آن می‌شوند اشاره کرده است”سرزمین بی‌حاصل”. او نوشته است: آوريل ستمگرترين ماه‌هاست، گل‌هاي ياس را از زمين مرده مي‌روياند، آرزو و خاطره را به هم مي‌آميزد و ريشه‌هاي كرخت را با باران بهاري برمي‌انگيزد…

فردی می‌گفت یکی از سخت‌ترین زمستان‌های شیکاگو را در طول عمر خود بدون وجود هیچگونه نشانه‌ای از افسردگی از سر گذرانده ولی زمانی که برف‌ها آب شدند خود را مضطرب یافته است!

چطور شرایط آب و هوایی مطلوب می‌تواند حالت‌های خلقی نامطلوب و افسردگی تابستانه ایجاد کند؟!

تغییر: دلیل اولیه آن، تغییر است. برخی از افراد علی رغم اینکه در شرایط بی‌ثبات و نامطلوبی به سر می برند اغلب از انجام هرگونه حرکت رو به جلویی می‌هراسند. تمام تحولات، حتی تغییرات مثبت و سالمی ‌که به آن نیاز داشته و در جست‌وجوی آنیم با درجاتی از اضطراب همراه است. این موضوع به ویژه در گروه‌های بسیار حساس که به راحتی مستعد افسردگی و اضطراب هستند بیشتر صدق می‌کند. برای افراد بسیار حساس هرگونه تغییری باعث ایجاد وحشت خواهد شد. بدن ما از بروز تغییر در سبک زندگی بیزار است. اگر یک کولاک برف باعث خانه نشین شدن بچه‌ها به مدت یک هفته شود چنین حالتی به دلیل حس ثبات و پایداری در واقع در مقایسه با یک روز زیبای بهاری احساس بهتری ایجاد می‌کند. رویاندن یاس‌ها از زمین مرده و بی‌حاصل نیازمند نوعی توازن و تطبیق است و تطبیق همیشه هم کار آسانی نیست.

خلاصه اینکه هرگونه تغییر در ریتم شبانه روزی ما- چرخه ۲۴ ساعته‌ای که به بدنمان می‌گوید که کی وقت خوابیدن، خوردن، کار یا تلفن زدن به والدینمان است- می‌تواند باعث ایحاد احساس اضطراب شود.

هورمون‌ها: همانطور که کمبود نور خورشید در ماه نوامبر، فوریه و ژانویه می‌تواند باعث تغییر سطوح هورمون‌های شیمیایی کنترل کننده خُلق مثل ملاتونین شود، هورمون‌های مرتبط با خلق و پیام رسان‌هایشان زمانی که نور در فصل بهار گسترده می‌شود نیز می‌توانند دچار بدتنظیمی‌ و بی‌تعادلی شوند.

اختلال افسردگی فصلی نوعی افسردگی تکرار شونده است که نشانه‌های آن هر ساله در زمان مشخصی آغاز و پایان می‌یابد. به طور معمول در پاییز یا زمستان آغاز شده و در بهار کم کم محو می‌شود. اما در این میان حدود ده درصد از افرادی که دچار افسردگی فصلی (SAD) هستند نشانه‌ها را به طور وارونه تجربه می‌کنند و زمانی که هوا رو به گرمی ‌می‌رود (بهار و تابستان) دچار مالیخولیا می‌شوند. علائم شایع افسردگی فصلی وارونه عبارتند از: بی‌خوابی، پریشانی، ناآرامی، کم اشتهایی و کاهش وزن. به نظر می‌رسد که این نوع افسردگی واکنش بدن به گرما و رطوبت افزایش یافته است چون که سفر به مناطق ییلاقی و خنک‌تر منجر به تسکین علائم خواهد شد.

خاطرات: “درهم‌آمیزی خاطرات و آرزوها” همانطور که الیوت سروده است می‌تواند یک عمل خطرناک باشد. به نظرم ما این کار را به این دلیل انجام می‌دهیم که ماه‌های بهار معمولا با نقاط عطف برجسته‌ای در زندگی‌مان هم چون فارغ‌التحصیلی یا عروسی همراه است. به خاطره‌بازی اتفاقات گذشته می‌پردازیم یا پشیمانی‌ها و رویاها و آرزوهای تحقق‌نیافته‌ی خود را به خاطر می‌آوریم. این فصل رویش دوباره ما را به حرکت ترغیب می‌کند… شاید خیلی سریع… شاید هنوز آماده نباشیم.

بایدها: فشار برای شاد بودن. این یک گذرگاه سریع به سوی همان حفره سیاه است. فکر می‌کنید شما هم باید مثل همکارانتان که در محل کار کبکشان خروس می‌خواند شاد و پرانرژی باشید. یا حداقل بخواهید که اینطور باشید. این یک مقایسه است. این اتفاق هر سال برای من رخ می‌دهد. صداهای درون سرم مدام می‌گویند که: شاد باش. شاد باش!! همه شادند. صندلهایتان را می‌پوشید، خداحافظ لباس‌های پشمی‌سیاه! رنگ‌ها! اونجا رو ببین. لباس‌های رنگی. حیاط منزلتان پر است از لاله‌های واژگون. زندگی یعنی همین!! شاد باش!

«من این نشانه‌ها را بیماری زیر فشار “بایدها” بودن می‌نامم.»

.

آلرژی‌ها (حساسیت‌زاها) و سموم محیطی: خدارا شکر که الیوت یک قرن قبل از ما زندگی کرده است، زیرا اگر او با تمام سموم و حساسیت‌زاهای محیطی که امروزه ما با آن‌ها روبه رو هستیم مواجه می‌شد قطعاْ آوریل بی‌رحمانه‌تری می‌داشت. من قبلاْ فکر می‌کردم که از آلرژی‌های فصل بهار در امانم چون که نشانه‌های رایج آن مثل عطسه، آبریزش بینی و چشمان اشکبار نداشته ام، در حالیکه طی مراجعه به یک دکتر متخصص آموختم که انواع و اقسام آلرژی‌ها وجود دارند که می‌توانند روی خلق‌وخو اثر بگذارند. اگر شما نیز نسبت به سموم محیطی حساس هستید- که اکثر قریب به اتفاق ما اینگونه‌ایم- اوقات سخت‌تری را در فصل بهار سپری می‌کنید، چون که بادهای دمنده بهاری و هوای گرم‌تر می‌تواند حجم وسیعی از تحریک کننده‌های محیطی را در هوا پخش کرده و منجر به التهاب در مغز و وخیم شدن حالت‌های خلقی‌تان شود. چندین مطالعه در سطح وسیع نشان دادند که خطر افسردگی در افرادی که مبتلا به آلرژی‌های شدید هستند تقریباْ دو برابر افراد سالم است. در سال ۲۰۰۸ پژوهشی در دانشگاه مریلند گزارش کرد که این پیوند می‌تواند به صورت گسترده‌ای افزایش سالانه خودکشی در طول بهار را توضیح دهد. بر اساس تحلیل داده‌های ثبت شده پزشکی، پژوهشگران دریافتند که تغییر در نشانه‌های آلرژی در طول بازه‌های گرده‌افشانی با تغییر در نمرات افسردگی و اضطراب همبسته بوده است.

پژوهش انجام شده روی جمعیتی درکشور فنلاند در سال ۲۰۰۳ نیز وجود ارتباط و پیوند بین آلرژی و افسردگی را تایید کرد، در صورتی که زنان خیلی بیشتر از مردان تحت تاثیر این اتفاق قرار می‌گیرند. هم چنین پژوهشی که در سال ۲۰۰۰ روی دوقلوها انجام شد نشان دهنده عامل خطر مشترک برای افسردگی و آلرژی‌ در نتیجه تاثیرات ژنتیکی بوده است.

افسردگی تابستانه

سمیرا پیازچیان

Sources:

https://www.everydayhealth.com/columns/therese-borchard-sanity-break/april-cruelest-month-depressed-anxious-spring.۲۰۱۴.

https://www.everydayhealth.com/columns/therese-borchard-sanity-break/why-spring-depression-and-anxiety. ۲۰۱۳.

https://www.psychologytoday.com/us/blog/minding-the-body/201203/when-spring-brings-you-down.۲۰۱۲.

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته افسردگی تابستانه: چرا مردم در فصل بهار افسرده و مضطرب می‌شوند؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

هرگاه که دست به انتخاب می‌‌­زنیم، گزینه­‌ای را انتخاب و از گزینه­‌های دیگر صرف نظر می‌­کنیم. به عبارت دیگر می‌­توان اینگونه بیان کرد که یک گزینه زنده می‌­ماند و گزینه‌­های دیگر می‌­میرند. شاید با این پرسش مواجه شوید که چرا از عبارت مرگ در مورد گزینه‌­های انتخاب‌نشده استفاده می‌­کنیم؟ پاسخ در این نکته است که ریشه‌­ی فعل تصمیم گرفتن (Decide) در زبان لاتین به معنای کشتن یا به قتل رساندن است. پس با توجه به این معنا، هر اقدام به انتخابی در واقع انجام یک قتل است. ما برای اجتناب از چنین قتلی که احساس گناهمان را برمی‌­انگیزد، خود را در حالت بی­‌تصمیمی و تردید قرار می‌­دهیم. ولی اگر بخواهیم از حالت تردید که ممکن است برایمان مشکل‌­ساز شود اجتناب کنیم، باید توان تحمل احساس گناه را در خود افزایش دهیم. با روان حامی همراه باشید.

انتخاب، تردید و احساس گناه

ما در زندگی خود نمی‌­توانیم هر کاری را که می‌­خواهیم انجام بدهیم زیرا گزینه‌­های پیش روی ما نامحدودند، درحالی­که طول و گستره‌­ی زندگی­مان در مقایسه با آن بسیار کوتاه و محدود می‌­باشد. با این حال امیدواریم که همه­‌ی آنچه را می‌­خواهیم داشته باشیم، ولی نمی‌­توانیم. ما همواره در حال انتخاب کردن هستیم.

با هر انتخابی که می‌­کنیم احساس گناهی درونمان برانگیخته می‌­شود، زیرا چیزی را برمی‌­گزینیم که می‌­خواهیم. اما چیزی که ما می‌­خواهیم ممکن است لزوماً همان چیزی نباشد که عزیزانمان، خواهان آن هستند. بر این اساس به واسطه­‌ی انتخاب­هایمان به عزیزانمان یادآوری می‌­کنیم که ما با آنها تفاوت داریم یا به عبارتی ما، آنها نیستیم. ما آن‌چیزی را  انتخاب می‌­کنیم که می‌­خواهیم، آنها هم همینطور، چیزی را انتخاب می‌­کنند که خواهان آن هستند و باید هم این گونه باشد. چون آنها مثل ما نیستند.

همانطور که گفته شد تمایلات و خواسته­‌های ما با دیگران متفاوت است و این می‌­تواند باعث آزرده­‌خاطر شدن آنها از ما شود. مثلاً وقتی که کسی می‌­خواهد با ما دوست شود در حالی­که تمایلی به این کار نداریم. یا هنگامی‌ که مراجعی از ما وقتی برای ملاقات می‌­خواهد اما زمانی برای اختصاص دادن به او در برنامه­ کاری خود نداریم. چنین شرایطی می‌­تواند احساس نا امیدی را در این افراد به وجود آورد و خودمان نیز ممکن است احساس دردناک گناه را تجربه کنیم با دانستن این موضوع که اگر خودمان را وقف آنها می‌­کردیم، می‌­توانستیم آنها را خوشحال کنیم. اما اگر این کار را هم انجام دهیم صرفاً خواسته‌­ایم که از احساس گناه ناشی از «نه گفتن» به خواسته­‌های آنان اجتناب کنیم.

ما باید با احساس گناه برآمده از انتخاب کردن، کنار گذاشتن دیگر گزینه­‌ها و همچنین از بین بردن برخی از روابطمان کنار بیاییم و آن را تحمل کنیم. وقتی آینده­‌ای را برای خود برمی‌­گزینیم، آینده­‌ی دیگری را کنار می‌­گذاریم. وقتی رابطه­‌ای را انتخاب می‌­کنیم از رابطه­‌ی دیگری صرف­‌نظر می‌­کنیم و هنگامی‌ که شخصی را انتخاب می‌­کنیم از شخص دیگری چشم پوشی می‌­کنیم. حتی یک شخص چند همسری به صورت هم زمان نمی‌­تواند انتخاب کند که فقط یک همسر داشته باشد. هر گزینه­‌ای که انتخاب می‌­شود، دیگر گزینه‌­ها کنار گذاشته خواهند شد. مرگ، احساس گناه و محدودیت­ها در کالبد زندگی ما تنیده شده‌اند.

پس هرگاه در زندگی با تردید مواجه شدید این سوالات را از خودتان بپرسید:

• انتخابتان بر اساس خواسته­‌هایتان است یا ترس؟

ما اغلب اجازه می‌­دهیم تا ترس برایمان تصمیم‌­گیری کند و کنترل زندگی­مان را به جای خودمان به دست بگیرد. ما اغلب اوقات از تغییر کردن می‌­ترسیم. و این موضوع به این معنا نیست که نباید قدم بعدی را به خاطر ترس از تغییر برداریم بلکه احساس ترس گام بعدی در تغییر می‌­باشد. در واقع زمانی که تمایل به تغییر داریم، ترس از تغییر خود را نشان می‌­دهد. تکلیف ما این است که با ترس خود مواجه شویم، ترسی که ناشی از اشتیاق ما به کشف اعماق وجودمان است.

• آیا به این خاطر مردد هستید که نمی‌­خواهید دیگران را نا امید کنید؟

اگر شما خودتان باشید، برای همیشه افرادی را که آرزو دارند شما با خیالات و تصوراتشان یکسان باشید را ناامید خواهید کرد. اگر شما ناامید شدنشان را بپذیرید، آنها نیز به سرعت قادر خواهند بود که واقعیت شما را بپذیرند. ولی اگر به خاطر ترس از ناامید کردن آنها در تصمیم خود مردد بمانید، در حقیقت خودتان را مأیوس خواهید کرد و با این کار، خودتان را بر چوبه­‌ی دار آرزوهای آنان به دار خواهید آویخت.

• آیا مردد هستید به دلیل اینکه احساس می‌­کنید آمادگی ندارید؟

در پاسخ باید بگوییم که ما هیچ­گاه برای زندگی آماده نیستیم. چه آماده باشیم و چه نباشیم زندگی به جریان خودش ادامه خواهد داد. ما با زندگی کردن یاد می‌­گیریم، نه با صبر کردن و منتظر ماندن. هر وقت بپذیرید که ما هیچ وقت برای زندگی آماده نیستیم، می‌­توانید به زندگی ادامه دهید و برای شکست­‌های پیش رو و درس گرفتن از آنها آماده باشید. و به واسطه­‌ی این جسارت هیجانی یعنی یادگیری و درس گرفتن در طول زندگی، دانش و خردی را خواهید یافت که به دنبالش بوده‌اید.

ما اگر نتوانیم احساس گناه برآمده از انتخاب کردن را تحمل کنیم، دست به انتخابی مخرب و زیان­‌آور خواهیم زد و آن بی‌تصمیمی یا تردید است. به وسیله‌­ی تردید تلاش می‌­کنیم تا از کشتن یک گزینه اجتناب کنیم. اما با عدم انتخاب و درنگ کردن، زندگی خودمان را نابود خواهیم کرد و این یعنی تلاش برای متوقف کردن رودخانه­‌ای که در هر حال به جریان خودش ادامه می‌­دهد. کار دیگری که می‌­کنیم این است که منتظر بمانیم تا زندگی برایمان تصمیم بگیرد، که این کار را خواهد کرد. همینطور که زمان می‌­گذرد، زمان رفتن به دانشگاه، داشتن فرزند و کار کردن سپری خواهد شد تا درنهایت رودخانه­‌ی زندگی به سمت آبشار سرازیر شود و ناگهان با مرگ خود مواجه شویم، متحیر از اینکه چرا خودمان را در بند کرده بودیم. و آنگاه با احساس گناه ناشی از زندگی نابود شده­ی خود مواجه خواهیم شد. زندگی‌­ای که فقط با گرفتن یک تصمیم می‌­توانستیم در آن گشایشی ایجاد کنیم.

نویسنده: جان فریدریکسون

مترجم: مجید افشاری

https://psychcentral.com/blog/choice-indecision-and-guilt

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته انتخاب، تردید و احساس گناه اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

با احترام به زلزله زدگان کرمانشاه…

«رنج مزمن ناشی از زلزله»

وقتی پس‌لرزه‌های یک زلزله فقط پس‌لرزه‌های یک زلزله نیست.

زلزله و سونامی ژاپن یادآور رنج مزمن غیر‌قابل تغییری است که تا مدت‌ها بعد از تکمیل بازسازی زیرساخت‌ها و مناطق مسکونی هم ادامه دارد. بازمانده‌ها مستعد آسیب شناختی‌های رفتاری و هیجانی هستند. روان پزشکان میزان بالای «واکنش‌های عصبی» و «افسردگی‌های واکنشی» را به عنوان پاسخ رایج در واکنش به بلایای طبیعی، گزارش کرده‌اند. بر اساس ارزیابی که بعد از زلزله از بازماندگان به عمل آمد، تخمین زده شده که ۳۲ تا ۶۰ درصد بزرگسالان و ۲۶ تا ۹۵ کودکان دچار اختلال استرس پس از سانحه شده‌اند.

و به این ترتیب بنظر می‌آید که پس لرزه‌های یک زلزله فقط پس‌لرزه‌های یک زلزله نباشد.

زلزله و خرابی‌های مداوم و مکرر ناشی از آن باعث می‌شود که نگرانی‌ها از بابت سلامت روانی بازماندگان ادامه پیدا کند.در حالی که استرس روان شناختی عمومی ممکن است تا ۱۲ ماه بعد از زلزله ادامه داشته باشد، استرس پس از سانحه معمولا بیش از ۱۸ ماه ادامه پیدا می‌کند.

و احتمال زیادی وجود دارد که تعداد قابل توجهی ازبازماندگان دچار بعضی نشانگان دائمی روان شناختی بشوند، و این به تناسب میزان رنج و فقدانی است که متحمل شده‌اند.

یافته‌های مطالعاتی که به دنبال زلزله چین در سال ۱۹۸۸ انجام شد، حاکی از آن است که در مناطق با شدیدترین میزان آسیب، عوارض روان پزشکی دو برابر بود. و اینکه همین میزان در ارزیابی ۶ ماه بعد از فاجعه هم به دست آمد، که نشان می‌داد عوارض روان شناختی مزمنی بعد از وقوع فاجعه به وجود می‌آید. اکثر این عوارض به صورت نشانگان بدنی مانند تنش عضلانی، بی‌حالی، مشکلات خواب، حمله‌های وحشت زدگی و اضطرابی و درد‌های بدنی ظاهر شده بودند.

اکثر قربانیان زمین لرزه در کوب ژاپن که ۱۵ سال پیش اتفاق افتاد، دچار بی حسی هیجانی شدند. در طی هفته اول پس از زلزله، ترس و اضطراب از پس لرزه‌ها و غم و اندوه بخاطر از دست دادن عزیزان -که انتظارش می‌رفت- وجود داشت. سال‌ها بعد، بسیاری از قربانیان علائم افسرگی و درد‌های مزمن ادامه دار را گزارش کردند.

به طور کلی اینطور فرض می‌شود که ژاپن با بیماری‌های روانی بر اساس این ضرب‌المثل قدیمی برخورد می کند : «بر هر چیزی که بو دارد، درپوش بگذار». در نتیجه رنج روانی را نادیده گرفتند و از درمان این رنج‌ها خودداری کردند.

«سالگرد زلزله»

نکته قابل توجه دیگر در مورد زلزله این است که در سالگرد زلزله، به احتمال زیاد نشانگان ترس دوباره در مردان و زنان و کودکان دیده خواهد و هم چنین نشانگان جسمانی، هیجانی و رفتاری که قبلا ناپدید شده بود، دوباره باز می‌گردند. سر درد‌ها و دل درد‌های مزمنی که ماه‌ها بود که فروکش کرده بودند، برمی‌گردند. خواب‌های بی‌قرار و کابوس‌های شبانه با موضوعات خوانواده‌های از دست رفته‌شان دوباره شروع می‌شود. خردسالانی که تختشان خشک بود، دوباره شب اداری خواهند داشت. خشم شدیدی که مدت‌ها افول کرده بود، دوباره در نزاع‌های خانوادگی و دعوا‌های خیابانی به چشم می‌خورد.این پدیده که در سالگرد حادثه اصلی (حتی تا ۵ تا ۱۰ سال بعد) اتفاق می‌افتد، «واکنش سالگرد» نام دارد که اولین بار توسط فروید در سال ۱۸۹۵ در مطالعه یک کیس مشاهده شد.

منبع: Haiti Earthquake Anniversary Reactions & Chronic Pain Of The Earthquake

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته عوامل روان شناختی ناشی از زلزله اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

برای پاسخ به این سوال محققان دانشگاه روچستر بر روی دانش آموزان، آزمایشی انجام دادند که برایتان آن را شرح خواهیم داد؛ با روان‌حامی همراه باشید

شروع زود‌هنگام مدرسه می‌تواند خطر افزایش افسردگی و اضطراب را بالا ببرد.

خلاصه: مطالعه‌ای که توسط پژوهشگران دانشگاه روچستر انجام شد، بر شواهد زیادی مبنی بر اینکه شروع زود‌هنگام مدرسه می‌تواند بر روی سلامت ذهنی نوجوانان تاثیر‌گذار باشد، تاکید داشت. بر اساس این مطالعه آن‌ها به این اکتشاف رسیدند که خطر افزایش اضطراب و افسردگی در نوجوانانی که شروع کلاسشان قبل از ساعت ۸:۳۰ صبح است، به دلیل کاهش و به خطر افتادن کیفیت خواب، بیشتر است.

منبع: مرکز پزشکی دانشگاه روچستر

بر اساس مطالعات دانشکده پزشکی دانشگاه روچستر، نوجوانانی که شروع کلاسشان قبل از ساعت ۸:۳۰ صبح است، به دلیل کاهش کیفیت خوابشان ممکن است با خطر تجربه افسردگی و اضطراب روبرو شوند.

این تحقیق که توسط دکتر جک پلتز دستیار بالینی و استاد روان‌پزشکی مرکز پزشکی دانشگاه روچستر صورت گرفت و به تازگی در مجله سلامت خواب منتشر شد، نه تنها به شواهدی در تایید نظریه رابطه‌ی خواب و سلامت روانی نوجوانان رسید، بلکه جزو نخستین تحقیقاتی است که نشان می‌دهد شروع زود‌هنگام مدرسه ممکن است اثرات مخربی بر کیفیت خواب و عملکرد روزانه نوجوانان داشته باشد. همچنین یافته‌های این تحقیق در سطح ملی نیز شواهد زیادی را برای بررسی رابطه‌ی تاثیر زمان شروع مدرسه بر سلامت نوجوانان، فراهم کرده است.

پلتزکه همچنین عضو هیئت علمی دانشگاه دامون در آمهرست نیویورک نیز می‌باشد، افزود اطلاعاتی که از تحقیق ما (که هنوز هم در حال رشد و تکمیل است) استناد می‌شوند، نشان می‌دهند که ارتباط نزدیکی بین بهداشت خواب و سلامت روانی نوجوانان وجود دارد. اما تحقیق ما اولین تحقیقی است که با هدف فهم چگونگی تاثیر زمان شروع کلاس‌ها بر کیفیت خواب نوجوان، حتی با وجود اینکه کارهایش را برای فراهم آوردن یک خواب منظم و با کیفیت به درستی انجام می‌دهد انجام گرفت و در حالیکه متغیرهای تاثیرگذار دیگری نیز در رابطه با بهداشت خواب و زمان شروع کلاس‌ها وجود دارند که لازم است بررسی و کشف شوند، یافته‌های ما نشان داد که به نظر می‌رسد  شروع زود‌هنگام مدرسه فشار بیشتری را بر فرایند خواب و افزایش نشانه‌های سلامت روان وارد می‌سازد. در حالیکه شروع دیرتر ساعات کلاسی می‌تواند عاملی حمایتی قوی برای نوجوانان باشد.

پلتز یکی از معدود محققانی است که به دنبال کشف راه‌حل‌هایی برای یافتن پاسخ به این سوال است که چه چیزی باعث می‌شود اختلالات خواب دربین نوجوانان به صورت همه‌گیر شناخته شود؟ حدود ۹۰ درصد از دانش‌آموزان دبیرستانی در شب قبل از روز مدرسه به میزان ناکافی می‌خوابند و یا به سختی به آن میزان خوابی که برای عملکرد سالم مورد نیاز است (حدود ۸ الی ۱۰ ساعت)، می‌رسند.

زمان شروع کلاس‌های مدرسه، در بین مداخله‌ها و عوامل دیگری که در کیفیت خواب اختلال ایجاد می‌کنند (مانند استفاده از وسایل الکترونیکی قبل از خواب)، به عنوان مسئله‌ای بحرانی مورد توجه محققان قرار گرفته است.

پلتز همچنین اظهار داشت که تحقیقات تا به امروز در مورد اهمیت و مزایای تحصیلی به تأخیر انداختن زمان شروع ساعات کلاس برای نوجوانان، متمرکز شده‌اند، نه بررسی اینکه چگونه زمان شروع اولیه ممکن است روند فرایندهای خواب را مختل کند و پیامدهای سلامت روان را تحت تاثیر قرار دهد.

پلتز و همکارانش با کمک مالی از بنیاد ملی خواب، برای جمع آوری اطلاعات از ۱۹۷ دانش آموز در سراسر کشور بین سنین ۱۴ تا ۱۷ سال، از ابزار آنلاین استفاده کردند. در ابتدا تمامی والدین و فرزندان به نظرسنجی پایه‌ای که شامل سؤالاتی درباره سطح سلامت خواب نوجوان، وضعیت اجتماعی-اقتصادی خانواده، وچرخه‌های زیستی‌شان ( به بیان دقیق تر اینکه آیا فردی هستید که صبح ها عملکرد بهتری دارد یا شب‌ها) و ساعت شروع مدرسه‌شان بود پاسخ دادند. سپس نوجوانان به دو گروه تقسیم شدند: ۱- گروهی که کلاس‌هایشان قبل از ساعت ۸:۳۰ صبح شروع می‌شد. ۲- گروهی که شروع کلاس‌هایشان بعد از ساعت ۸:۳۰ صبح بود (که در حال حاضر زمان شروع توصیه شده برای دانش آموزان بالا، توسط انجمن متخصصان کودک آمریکا می‌باشد).

طی یک دوره هفت روزه، از دانش آموزان خواسته شد که یک دفتر یادداشت روزانه تهیه کنند تا در آن به طور خاص در مورد بهداشت روزانه خواب، سطح کيفيت و مدت زمان خواب و علائم افسردگی و اضطرابشان گزارش دهند. نتایج نشان داد که کیفیت بالای خط پایه خواب با کاهش میانگین نشانه‌های افسردگی و اضطراب در بین همه دانش‌آموزان، ارتباطی مستقیم دارد. و همچنین  این سطح از افسردگی و اضطراب در دانش‌آموزانی که زمان شروع مدرسه‌شان پس از ساعت ۸:۳۰ است، حتی کاهش بیشتری داشت.

پلتز می‌گوید:  تمرینات برای بهبود کیفیت خواب، صرف‌نظر از ساعتی که دانش آموزان به مدرسه می‌روند، می‌تواند برای نوجوانان مناسب باشد. تعیین و حفظ زمان مشخصی برای خواب، محدود کردن استفاده از کافئین، خاموش کردن تلویزیون، تلفن همراه و بازی‌های رایانه‌ای قبل از خواب، می‌توانند برای بالا بردن کیفیت خواب  و سلامت روانی نوجوان مفید باشند. با این حال این واقعیت که زمان شروع کلاس‌ها تاثیری تعدیل‌کننده بر نشانه‌های سلامت روانی نوجوانان دارد، به این نکته اشاره دارد که کیفیت بهتر خواب همراه با شروع دیرهنگام ساعات کلاس، نتایج بهتری را به همراه دارد.

از نظر پلتز یکی از دلایل احتمالی این تفاوت این است که  شروع زود‌هنگام مدرسه فشار بیشتری را برای داشتن خوابی با کیفیت و کافی بر نوجوانان وارد می‌کند. همچنین ممکن است دلیل بروز نشانه‌های اضطراب و افسردگی ریشه در مشکلاتی در محیط مدرسه داشته باشد نه زمان شروع مدرسه. علاوه بر این  ممکن است تغییرات دیگری در سبک زندگی همزمان با شروع زودهنگام کلاس وجود داشته باشند (مانند تغذیه مناسب صبحگاهی و ورزش) که لازم است بررسی شوند.

پلتز گفت قطعا مطالعات دیگری هم نیاز است. اما نتایج ما از آنجایی که نشان می‌دهند زمان شروع کلاس‌ها می‌توانند نقش بسیار مهمی در کیفیت خواب و سلامت روان داشته باشد، به طور واضح به تحقیقاتی که بر روی سلامت و بهداشت خواب تمرکز دارند، کمک می‌کنند.

پلتز امیدوار است که شواهد تکاملی در این زمینه، بر توصیه‌های عمومی در مورد بهداشت خواب کودک و نوجوان کمک بسیاری خواهد کرد.

او همچنین می‌گوید: اگر نخوابیم زنده نخواهیم ماند و مغزمان از کار می‌افتد. خوابیدن، آن هم به هنگام شب برای بقای ما لازم و ضروری است. توجه به زمان شروع اولیه‌ی کلاس‌ها به عنوان متغیری ضمنی و مهم که ممکن است سلامت خواب، کیفیت خواب و عملکرد نوجوان را کنترل کند و به عنوان متغیری تعدیل‌کننده قرار گیرد، می‌تواند شکافی جدی را در ادبیات پر کند.

لطفا این نکته را به یاد داشته باشید که: نوجوانان برای حفظ بهداشت و سلامت خواب و بالا بردن کیفیت خوابشان نیاز است این موارد را رعایت کنند:

• اجتناب از نوشیدنی های کافئین دار پس از ساعت ۶ صبح
• خاموش کردن گوشی ها و دستگاه های الکترونیکی قبل از خواب
• حفظ برنامه ای ثابت و مشخص برای خواب
• خوابیدن بین ۸ تا ۱۰ ساعت

منبع: Earlier School Start Time May Increase Depression and Anxiety Risk

مطالب مرتبط: 

• بی‌علاقگی به مدرسه را چه طور می‌توانیم حل و فصل کنیم؟
• بازگشت به مدرسه و نگرانی‌های ناشی از آن (کمک به بچه‌ها برای شروع سال جدید)
• امتناع از مدرسه رفتن 
• اهمال‌کاری در نوجوانان و راه حل هایی برای غلبه بر آن

نوشته شروع زود‌هنگام مدرسه می‌تواند خطر افزایش افسردگی و اضطراب را بالا ببرد. اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

وقتی افسرده هستیم سخت است که در مورد خودمان احساس خوبی داشته باشیم. در این حالت بیشتر محدودیت‌های خودمان تمرکز می‌کنیم و کمتر بر نقاط قوت‌مان. به عنوان مثال افرادی که افسرده هستند به احتمال زیاد موارد زیر را تجربه می‌کنند:

• وقتی کاری اشتباه از آب در می‌آید خودشان را سرزنش می‌کنند
• بر این باورند که دیگران دوست‌شان ندارند
• خودشان هم خودشان را دوست ندارند
• فکر می‌کنند کارهایشان را به بدترین نحو ممکن انجام می‌دهند
• بیشتر اشتباهات و شکست‌هایشان را به یاد می‌آورند

کاهش اعتماد به نفس یکی از پیش‌بینی‌کننده‌های مهم افسردگی است. از طرفی دیگر وقتی نگاه‌همان به خودمان بهبود پیدا کند، و اعتماد به نفس‌مان در رواندرمانی افزایش یابد، می‌توان جلوی افسردگی را گرفت.

بنابراین، پیدا کردن روش‌هایی که احساس بهتری را نسبت به خودمان تجربه کنیم می‌تواند راهی برای کاهش افسردگی باشد.

یک مطالعه‌ی جدید دو روشی را که تلاش می‌کند احساس ارزشمندی خود را افزایش دهیم در یک نمونه‌ی بزرگسال مبتلا به افسردگی یا اضطراب بررسی کرده‌اند:

1. اهداف مرتبط با خود: تمرکز بر بدست آوردن موقعیت و تأییدطلبی و اجتناب از آسیب‌پذیری در موقعیت‌های اجتماعی. نمونه‌هایی از این اهداف عبارت‌اند از تلاش برای جلب توجه دیگران به ویژگی‌های مثبت‌ و اجتناب از نشان دادن ضعف‌هایمان.
2. اهداف مشفقانه: تلاش برای کمک به دیگران و اجتناب از رفتار خودخواهانه مانند تلاش برای ایجاد یک تغییر مثبت در زندگی دیگران.

پژوهشگران در این پژوهش تمرکز بیماران را بر این اهداف اندازه‌گیری کردند و نشانه‌های افسردگی و اضطراب و میزان تعارض‌شان با دیگران را مورد سنجش قرار دادند.

 تحلیل داده‌های به دست آمده از این پژوهش نشان داد که تمرکز بر اهداف مرتبط به خود با تعارض‌های بین فردی و وخیم‌تر شدن نشانه‌های افسردگی و اضطراب مرتبط است. در مقابل اما، اهداف مشفقانه با کاهش نشانه‌ها و تعارض کمتر در روابط ارتباط داشت. بنابراین یک روش خوب برای کاهش افسردگی و اضطراب مهربان بودن با دیگران است.

این نتایج، برای افراد افسرده و مضطرب خبرهای خوب و بدی به همراه دارد.

خبر بد این است که تلاش برای تقویت عزت نفس خود با اجتناب از آسیب‌پذیری و تأییدطلبی باعث می‌شود که احساس افسردگی و اضطراب و روابط‌مان را خراب کنیم. این دو نتیجه‌ی منفی همدیگر را تقویت می‌کنند و در نتیجه یک چرخه منفی شکل می‌گیرد.

از طرف دیگر خبرهای واقعاً خوب از این قرار است که تمرکز بر کمک به دیگران، دیگران و در نتیجه خودمان احساس خوبی خواهیم داشت. این کار نه تنها باعث می‌شود که افسردگی و اضطراب‌مان کاهش پیدا کند بلکه روابط‌مان را نیز بهبود می‌بخشد.

تمرین شفقت و مهربانی برای کاهش افسردگی و اضطراب

آیا روش‌هایی برای تمرین و افزایش شفقت وجود دارد؟

پژوهشگران در پژوهشی که ذکر آن رفت، شفقت و مهربانی را با ۷ تکنیک مورد سنجش و بررسی قرار دادند:

1. حمایت‌گر بودن نسبت به دیگران. وقتی از خوشحالی دیگران خوشحال و از ناراحتی آنها ناراحت می‌شویم، نشان می‌دهیم که برای آنها اهمیت قائلیم، به خصوص در مورد افرادی که برای ما مهم هستند.
2. مهربان بودن با اشتباهات دیگران. همه‌ی ما ممکن است خرابکاری کنیم. یک پاسخ مناسب در این لحظات، نه تنها باعث می‌شود که دیگران احساس خوبی داشته باشند بلکه روابط‌مان را نیز بهبود می‌بخشد. این کار همچنین باعث می‌شود زمانی که ما هم اشتباهاتی را مرتکب می‌شویم لطف‌مان به خودمان برگردد.
3. ایجاد تغییرات مثبت در زندگی دیگران. نمونه‌های کوچک تغییرات مثبت در زندگی دیگران، دعوت کردن آنها به یک مهمانی، و کمک کردن در کارهای روزانه و حتی راه دادن به یک ماشین دیگر در ترافیک است.
4. دادن فیدبک‌ها و کامنت‌های سازنده به دیگران. کلمات قدرت زیادی دارند، می‌توانند هم آسیب‌زننده باشند و هم مرهمی باشند بر دردهای دیگران.
5. اجتناب کردن از کارهایی که به دیگران آسیب می‌زند. گاهی اوقات فقط کافی است که به دیگران آسیب نزنیم. یعنی اینکه اگر گاهی نتوانستیم کار مثبتی یا حرف خوبی بزنیم حداقل سعی کنیم که به دیگران ضرر و آسیبی وارد نکنیم.
6. اجتناب از خودمحوری. گاهی آنچنان دل‌مشغول خوشبخت کردن خودمان هستیم که دیگران را فراموش می‌کنیم.
7. اجتناب از کارهایی که به دیگران کمکی نمی‌کند. به طور کلی اگر زندگی دیگران سخت نکنیم یا به اصطلاح چوب لای چرخ دیگران نگذاریم به دیگران کمک کرده‌ایم.

البته نیازی نیست که هر وقت افسرده هستیم یا مضطرب، این کارها را انجام بدهیم که حال‌مان خوب شود، بلکه هر زمانی انجام این کارها مفید است، زیرا سرمایه‌گذاری بر ارتقای کیفیت روابط‌مان کلید سلامتی و خوشبختی ماست.

مطالعه بیشتر:

درمان مبتنی بر شفقت چیست؟

References

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته کاهش افسردگی و اضطراب: با کمک کردن به دیگران به خودمان کمک کنیم اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

ممکن است غلبه بر مشکلات هیجانی و احساسی مانند وحشتزدگی نسبت به مقاومت و غلبه بر اهما‌ل‌کاری برایتان از دشواری کمتری برخوردار باشد زیرا اهمال‌کاری مقاوم‌تر است و از پایداری بیشتری برخوردار است  و برای غلبه بر آن شاید نیاز به این داشته باشید که این مقاومت را بشکنید. حال بیایید ببینیم که علت های شخصیتی و پایه‌ای، چرا و چگونه سبب می‌شوند که در تله‌های اهمال‌کاری گیر بیفتیم و برای تغییر این اهمال‌کاری چه کاری می‌توانیم انجام دهیم تا شرایط را برای خودمان بهتر کنیم؟ با روان‌حامی همراه باشید.

دلایل شخصیتی اهمال‌کاری:

هر موجود زنده‌ای تمایل به ذخیره و صرفه‌جویی در مصرف انرژی دارد. در دوران آغازین خلقت، انسان به دنبال این بود که نیازش به غذا را از آسان‌ترین راه ممکن پاسخ دهد. که این نیاز می‌توانست از طریق چیدن میوه‌هایی که نسبت به بقیه میوه‌های دیگر در قسمت پایین‌تر درخت بودند و شکار حیواناتی که در گله نسبت به حیوانات دیگر ضعیف‌تر بودند پاسخ داده شود. همچنین این نیز بخشی از ذات و طبیعت ماست که به دنبال کسب لذت ها و اجتناب از درد و ناراحتی‌ها باشیم.

علاوه بر این، ممکن است که همچنان بر پایه‌های بنیادین پیشنیان خود پایبند باشید. و ممکن است به جای صرف وقت و انرژی بیشتر برای آماده کردن غذای مورد نیازتان، غذاهای فست فودی را ترجیح دهید. امروزه دستگاه‌هایی که در انجام کارها صرفه‌جویی می‌کنند در بین مردم محبوب هستند. شما می‌توانید غذا را در ماکروفر بپزید و برای شستن ظرف‌ها از ماشین‌ ظرفشویی استفاده کنید. همچنین تبلیغ‌کنندگان محصولات مختلف، برای تبلیغ محصولاتشان بر ویژگی‌هایی نظیر جادویی بودن و استفاده و کاربرد آسان از آن‌ها تاکید می‌کنند.

بیشتر جمعیت کشورهای مرفه و ثروتمند شامل مردمی می‌شوند که زندگی منفعلانه و کم جنب‌و‌جوش و ایستایی دارند و این سبک از زندگی، شرایط را به سمت افزایش استرس و اهمال‌کاری بیشتر سوق خواهد داد. برای مثال؛ در این کشورها افسردگی به طور چشمگیری رو به افزایش است.

هنگامی که انجام کاری مهم که در اولویت کارهای دیگر است را پیش رو دارید، اما ترجیح می‌دهید که کاری آسانتر را به جای کار اصلی انجام دهید و آن را به به تعویق بیندازید، گرایش طبیعی شما برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی و شانه خالی کردن از انجام کارهای سخت بالا می‌رود. هنگامی که تفریح را در اولویت قرار می‌دهید و کارهای اصلی را به تعویق میندازید، اینجاست که صدایی که از پیشینیانمان و ژنتیکمان سرچشمه می‌گیرد، مانعی می‌شود برای انجام مسئولیت‌های روزمره‌مان.

همچنین از آنجایی که تفریح و سرگرم کردن خودتان برایتان آسان‌تر از انجام برخی از کارهاست، ترجیح می‌دهید که مثلا به جای چیدن و منظم کردن گیاهان داخل باغچه، روی مبل بنشینید و تلویزیون تماشا کنید. اما این نکته را به یاد داشته باشید که بالاخره بهای به تعویق انداختن برخی از کارها را باید بپردازید.

دلایل ساختاری و بنیادین اهمال‌کاری:

با توجه به مثال‌های بالایی که در مورد چیدن میوه و شکار حیوانات ضعیف‌تر در زمان پیشینیان گفته شد، ما کارهای آسان‌تر را بر کارهای سخت ترجیح می‌دهیم که این کار در اغلب اوقات می‌تواند مفید باشد. البته این نکته هم بسیار مهم است که بین زمانی که برای تفریح مناسب است و زمانی که باید بر میلی که به تعویق انداختن کاری که در اولویت است مقاومت کنیم، تمایز قائل شویم.

به هنگام بدو تولد و ورودمان به دنیای جدید، ما یاد می‌گیریم که خودمان را با قوانین اجتماعی تطبیق بدهیم و یاد می‌گیریم که بتوانیم خودمان را با برنامه‌‌ها و زمان‌بندی‌ها و مسئولیت‌هایمان هماهنگ کنیم. مثلا با برنامه غذا می‌خوریم، با برنامه به مدرسه می‌رویم، با برنامه تکالیف روزمره را انجام می‌دهیم، با برنامه‌ریزی به تعطیلات می‌رویم و در زمان مشخصی کار می‌کنیم و حقوقمان را نیز در زمان مشخصی دریافت می‌کنیم. در حالیکه برخی از این قوانین ممکن است برایمان زورگویانه باشد اما مجبوریم که آن‌ها را انجام دهیم و برخی دیگر بستگی به پاداش‌هایی که دریافت می‌کنیم دارند.

همچنین ما مقلدان بسیار بزرگ و ماهری هستیم که از گفته‌ها و رفتارهای دیگران بر اساس یادگیری مشاهده‌ای کپی برداری و تقلید می‌کنیم و از این طریق یاد می‌گیریم که افرادی پربازده یا اهمال‌کار باشیم.

شما می‌توانید با یادگیری مدیریت کردن مسئولیت‌هایتان، میزان انعطاف پذیریتان را بالا ببرید. همچنین می‌توانید با پرورش الگوهای فکری منفی، خودتان را مستعد اهمال‌کاری کنید؛ برای مثال، از آنجایی که نسبت به خودتان دچار شک و بدبینی هستید و از مورد انتقاد قرار گرفتن می‌ترسید، در جلساتی که برایتان چالش برانگیزند شرکت نمی‌کنید؛ اما این عادت‌ها و عقاید و الگوهایی که در شما به وجود می‌آیند می‌توانند به عنوان سوختی برای اهمال‌کاری به  حساب بیایند و این افکار با شانه خالی کردن شما از مسئولیت‌هایتان باعث اهمال‌کاریتان می‌شوند زیرا با فرار از مسئولیت‌هایتان باعث می‌شوند که با ترس‌هایتان روبرو نشوید.

علی رغم اینکه از کودکی به ما درمورد انطباق و سازگاری با شرایط و اطاعت از قوانین و مسئولیت پذیری آموزش داده می‌شود، اما باز هم افراد اهمال‌کاری می‌کنند و انجام کارهایشان را به تعویق می‌اندازند. اما به جای به تعویق انداختن کارهایتان، می‌توانید به خودتان یاد بدهید که در درجه اول عقاید اشتباه و فریبنده‌ای که موجب اهمال‌کاری می‌شوند را شناسایی کنید و به خودتان یاد بدهید که برای هدفی مهم و والا، سختی‌ها و فشارهایی که بهتان وارد می‌شود را بپذیرید و برای رسیدن به آن هدف تلاش کنید.

هنگامی که اهمال‌کاری می‌کنید در واقع  در حال انجام چه کاری هستید؟ 

در تمام طول زندگی همیشه بر سر دو راهی بین انجام به موقع کارهایتان و به تعویق انداختن آن‌ها قرار می‌گیرید. تعریف اهمال‌کاری می‌تواند اینگونه باشد که: در صورتی‌که باید طی زمان مشخصی کارتان را انجام دهید، آن را به تعویق بیندازید. اما این تعریف، تعریفی سطحی از اهمال‌کاری می‌باشد. از طرفی دیگر برخی از افراد با بالابردن استانداردها و تعریفی متفاوت از اهمال‌کاری، سعی بر آن دارند که خودشان را از شر برچسب‌زدن اهمال‌کاری بر روی خودشان خلاص کنند و در این صورت آنقدر استاندارد‌ها را بالا می‌برند که هیچ وقت کارشان را اهمال‌کاری تلقی نکنند، مثلا به خودشان می‌گویند: “اهمال‌کاری یعنی اینکه همواره دیر کاری را شروع کنم و هرگز تمامش نکنم”. اما این تعریف نیز کاملا غیرواقعی و یک طرفانه است.

تعریفی دیگر از اهمال‌کاری این است که به جای انجام دادن به موقع کارتان، بدون هیچ دلیل خاصی آن را به تعویق بیندازید. از منظر این تعریف، هنگامی که نسبت به انجام کاری اهمال می‌کنید، در واقع دارید شروع، پایان و انجام آن کار را به زمانی دیگر موکول می‌کنید. همچنین عقاید و احساسات منفی نسبت به انجام یک کار که مورد علاقه تان نیست می‌تواند باعث اهمال‌کاری شود و سعی می‌کنید که با جایگزین کردن کاری ساده‌تر، از انجام آن کار اجتناب کنید و آن را به تعویق بیندازید و همیشه خود را با افکار منفی و اهمال‌گرایانه‌ای مانند این جمله که “برای انجام این کار آمده نیستم” درگیر می‌کنید.

اما تعریف اهمال‌کاری بسیار گسترده‌تر از به تعویق انداختن زمان انجام یک کار است و همچنین عوامل دیگری نیز می‌توانند سبب اهمال‌کاری شوند که عبارتند از:

• (بهانه تراشی برای انجام کار اصلی): برای مثال فرض کنید که می‌خواهید عادت مصرف یک دارو را ترک کنید اما به دنبال بهانه‌های متعددی برای به تاخیر انداختن این کار می‌گردید. درصورتیکه برای ترک برخی از عادات، لازم است که این بهانه‌ها را کنار بزنید.
• (داشتن انگیزه): گاهی اوقات انگیزه‌های اشتباهی که دارید باعث اهمال‌کاری می‌شوند. مثلا اگر احساس کنید که نسبت به خودتان و تواناییتان برای انجام کاری شک دارید (که این احساس دارای نیرویی برانگیزاننده‌ای قوی است)، و این احساس  با فرار کردن  و شانه خالی کردن از کارهای سخت ترکیب شود، اهمال‌کاری افزایش می‌یابد. اما راه‌حل بهتر آن است که در قدم اول بر روی یکی از این دو مشکل تمرکز کنید: مثلا اول مشکل شک و تردید داشتن به خودتان را حل کنید و سپس به سراغ حل مشکل اجتناب از انجام کارهای دشوار بروید.

تغییر سه وجهی:

زمانی‌که افکار اهمال‌کارانه شما را ترغیب به اهمال‌کاری می‌کنند، می‌توانید به جای پرداختن به این افکار، شروع به انجام کاری بکنید. پذیرفتن این موضوع ممکن است برایتان دشوار باشد اما این حقیقت را بپذیرید که حتی اگر حوصله انجام آن کار را نداشته باشید، بالاخره چه دیر یا چه زود آن کار باید انجام شود. بنابراین اگر برای انجام کاری در زمانی مناسب آن را شروع کنید و به مرور زمان این رفتار را تمرین کنید، این روش منظم تبدیل به عادتی سازنده خواهد شد و به شما در رفع اهمال‌کاری کمک خواهد کرد. همچنین هنگامی که مشغول به اهمال‌کاری هستید بهتر آن است که به خودتان هشدار بدهید و خودتان را از انجام این اهمال‌کاری و اتفاقی که در حال وقوع است، آگاه کنید.  این آگاهی دادن سبب می‌شود که گزینه‌های بیشتری برای مقاومت در برابر اهمال‌کاری داشته باشید و به شما دیدی واقع بینانه‌تر در مورد کاری که در حال انجام آن هستید می‌دهد و شما را از اهمال‌کاری به سمت کارهای سازنده و پربار سوق می‌دهد. هنگامی که به این آگاهی رسیدید، نیاز به راه حل دارید که رویکرد سه وجهی هیجانی-شناختی-رفتاری به شما در به کارگیری راه‌حل‌های اثربخش کمک می‌کند.

• در مقابل احساسات منفی مقاومت کنید: این نکته را بپذیرید که ممکن است در برابر انجام ندادن کاری که در اولویت است و باید آن را انجام دهید، وسوسه شوید و بخواهید آن را به تعویق بیندازید و به خودتان حق بدهید که این احساس را داشته باشید. اما در کنار این احساس رفتاری منفعلانه نداشته باشید؛ آن را بپذیرید و نگذارید که این احساس مقاومت، مانع انجام کارتان شود، این مقاومت را بشکنید و کارتان را شروع کنید.
• از پرت کردن حواستان نسبت به کار اصلی که باید انجام دهید و پرداختن به کاری آسان‌تر که در اولویت نیست اجتناب کنید: با اجتناب و نپرداختن به کارهای فرعی و تمرکز بر شروع و پایان کار اصلی که در اولویت است، به این نتیجه خواهید رسید که نسبت به بسیاری از جنبه های زندگیتان خودتان کنترل دارید و می‌توانید زندگیتان را خودتان به خوبی مدیریت کنید و احساس خودکفایتی خواهید داشت.
• منطقی که در پشت افکار اهمال‌کارانه وجود دارد را جویا شوید (در مورد منطقی بودن این افکار از خودتان سوال بپرسید):  مثلا از خودتان بپرسید ضمانت اینکه کار را به تعویق بیندازم و آن را به فردا موکول کنم چه خواهد بود و بر ساده‌تر شدن کاری که به فردا موکول می‌کنم چه تضمینی خواهد بود؟ از پذیرش هرگونه توجیه و دلیل‌تراشی اجتناب کنید (مثلا به خودتان نگویید که “اگر تحت فشار باشم کارم را بهتر انجام می‌دهم”). خود را در کاری که باید انجامش دهید درگیر کنید حتی اگر حوصله انجام آن کار را نداشته باشید.

میل به انجام کارهای آسانتر نسبت به کارهای دشوارتری که در اولویت هستند بر اساس دلایلی که گفته شد وجود دارد. اما هنگامی که بدانیم این گرایش‌ها و تنش‌ها پیامدهایی منفی در زندگیمان خواهند داشت، در مقابل این امیال و تکانه‌ها مقاومت خواهیم کرد. در ابتدا جلوگیری و مقاومت با این امیال ممکن است برایتان سخت باشد و نیاز به تلاش بیشتری داشته باشید اما در طولانی مدت این کار موجب صرفه جویی بیشتر هم در زمان و هم در انرژیتان می‌شود.

قوانین اجتماعی، نقش‌ها و مسئولیت‌ها همچنان ادامه خواهد داشت. مقاومت‌های هیجانی و همچنین نیرویی که برای به تعویق انداختن کارها بر ما وارد می‌شود پایان نخواهد پذیرفت. اگر می‌خواهید که کارهایتان را به موقع انجام دهید و هزینه ای برای اهمال‌کاری نپردازید، سعی کنید به روشی متفاوت عمل کنید. مثلا به جای آنکه زمانتان را صرف اهمال‌کاری و به تعویق انداختن کارها کنید، وقت خود را صرف توسعه مهارت‌های هنری، پیشرفت حرفه‌ای، لذت بردن از بودن در کنار خانواده و دوستانتان و یا انجام کارهای دیگری که می‌توانید با انجام دادنشان به خودتان افتخار کنید و به شما احساس کفایت می‌دهند قرار دهید.

و در آخر باید به این نکته اشاره داشت که میل به انجام کارهای ساده‌تر و در کنار آن میل به آینده‌نگری و پرداختن به علایق و مهارت‌ها در ما ذاتی است. بنابراین تعارض بین انتخاب و الگو، پایدار است و هیچوقت برای ما پایان نخواهد پذیرفت.

منبع:  ?Are You Predisposed to Procrastinate

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته آیا مستعد اهمال‌کاری هستید و کارهای خود را به تعویق می‌اندازید؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

اخیراً یکی از خوانندگان دراین‌باره نوشته بود که داشتن حسِ هویت، چقدر دشوار است- اینکه بداند کیست! به‌ویژه می‌گفت وقتی مردم می‌گویند: نمی‌فهممت! همیشه در حال تغییری! تو کی هستی؟ برایش دردناک است، نگرانی‌هایش قابل درکند. اگر اختلال طیف دوقطبی دارید ممکن است داشتن هویتی باثبات برایتان دشوار باشد. در چند پست بعدی به بررسی اثرات اختلال طیف دوقطبی روی هویت خواهیم پرداخت. با روان حامی همراه باشید تا اثرات اختلال دوقطبی بر هویت را بررسی کنیم.

هویت چیست؟

برخی دانشمندان فکر می‌کنند هویت ما بازتابی از طرحواره‌های بنیادین ماست. طرحواره‌ها ساختارهای ذهنی متشکل از افکار، احساسات، عواطف، نگرش‌ها و خاطراتی‌اند که حول یک زمینه‌ی مشترک با یکدیگر پیوند خورده‌اند. برخی از طرحواره‌هایی که داریم با احساس ما از خود- با هویت شخصی‌مان، مرتبط هستند. این طرحواره‌ها از طریق تجربیاتمان در زندگی شکل گرفته‌اند و تعبیر و تفسیر ما از این تجربیات را منعکس می‌کنند. ما می‌توانیم به این طرحواره‌ها به‌عنوان نمایندگان درونی مهم‌ترین ارزش‌ها و عمیق‌ترین ترس‌هایمان بیندیشیم. طرحواره‌های مرتبط با هویت شخصی‌مان می‌توانند حولِ موضوع کفایت، مقبولیت، دوست‌داشتنی بودن و قدرت در میان سایر موضوعات سازمان‌دهی شوند. افکار، احساسات و خاطرات مرتبط با هر زمینه به‌مرور زمان گسترش می‌یابند. آن‌ها عملاً مشاهدات ما از خودمان را در دنیا و در روابطمان با دیگران نشان می‌دهند.

اگر ما در دستیابی به اهدافمان در مدرسه موفق عمل کنیم می‌توانیم طرحواره‌ای از کفایت و شایستگی درباره‌ی خودمان ایجاد کنیم. اگر همراهی با دیگران را بیاموزیم می‌توانیم طرحواره‌ی پذیرفتنی بودن خود را گسترش دهیم. اگر با عاطفه و احساس با ما رفتار شود می‌توانیم طرحواره‌ای درباره‌ی دوست‌داشتنی بودن خود بسازیم.

وقتی طرحواره‌ها به‌واسطه‌ی رویدادها فعال می‌شوند با ترتیبی از سایر اثرات همراه‌اند. برای مثال وقتی در مدرسه خوب عمل می‌کنیم طرحواره‌ای درباره‌ی شایستگی (کفایت) خود فعال می‌کنیم، احساس خوشی و غرور می‌کنیم. مواقع دیگری که خوب عمل کرده‌ایم را به خاطر می‌آوریم. احساس سبکی و آسایش داریم، درباره‌ی توانایی‌هایمان نظر مثبتی داشته و توانایی موفقیت خود را در آینده، پیش‌بینی می‌کنیم.

اما پیشرفت بیماری دوقطبی می‌تواند تأثیر چشمگیری روی طرحواره‌هایی که درباره خودمان داشتیم بگذارد. اختلال دوقطبی نوعی بیماری زیستی است اما همین اختلالات بیولوژیک روی رفتار و فرآیندهای ذهنی‌مان اثر می‌گذارند. این تغییرات به‌نوبه‌ی خود می‌توانند اثر قابل‌توجهی بر توانایی عملکردمان در جهان و روابطمان با دیگران داشته باشند. هم‌زمان با مشاهده‌ی این تغییرات و کسب تجربیاتی نو درباره‌ی پیامدهای اختلال دوقطبی، می‌توانیم مجموعه‌ی جدیدی از طرحواره‌ها بسازیم. برای مثال:

اگر علائم اختلال دوقطبی با توانایی ما برای توجه و برنامه‌ریزی تداخل کرد و توانمان برای کار یا مطالعه را مختل کرد ممکن است طرحواره‌هایی در خصوص عدم‌کفایت خویش بسازیم.

اگر اختلال دوقطبی ما را به‌گونه‌ای هدایت کرد که به نحوی غیرقابل پیش‌بینی یا غیرمعمول رفتار کنیم (تهاجمی و تکانشی بودن یا فزون‌خواهی‌های جنسی) می‌توانیم طرحواره‌هایی درباره‌ی نپذیرفتنی بودن خود بسازیم.

اگر از جانب دیگران طردشده یا روابطمان را از دست دادیم ممکن است طرحواره‌هایی درباره‌ی دوست‌داشتنی نبودن خود بسازیم.

طرحواره‌ها قدرت زیادی دارند چراکه ما مسائل و موضوعات را به‌سادگی ایده‌ها و افکار تجربه نمی‌کنیم. موضوع هسته‌ای به عواطف، تصاویر، خاطرات و احساسات متصل است. ترکیب اندیشه‌ها و افکار بنیادین با تجسم فیزیکی و جسمانی عواطف و احساسات می‌تواند درست بودن طرحواره‌ها را اثبات کند.

مهم نیست چقدر آن‌ها را غیرمنطقی بدانیم، اگر اتفاقاتی، طرحواره‌ی دوست‌داشتنی نبودن ما را بیدار کند آنچه احساس خواهیم کرد «دوست‌داشتنی نبودن» است.

طرحواره‌هایی که درنتیجه‌ی اختلال دوقطبی رشد می‌کنند حتی وقتی که علائم دوقطبی از بین رفته و رفتارهای علامتی تحت کنترل‌اند هم چنان می‌توانند فعال و بیدار باقی بمانند.

طرحواره‌های ناسازگار اولیه: خشت‌های کج ولیه زندگی

به یک مثال توجه کنید. جولیان در دبیرستان و کالج دانشجوی موفقی بود. او مایل بود حرفه‌ای در حوزه‌ی تبلیغات دنبال کند و بلافاصله پس از فارغ‌التحصیلی شغلی عالی پیدا کرد. او با انعکاس طرحواره‌هایی درباره‌ی کفایت و قدرت، در حال تشکیل هویتی مثبت بود و داشت هویت خود را به‌عنوان یک فرد حرفه‌ای خلاق پرورش می‌داد.

سپس در اواسط ۲۰ سالگی، دچار اختلال دوقطبی نوع ۱ شدیدی شد. او نیز مثل سایر افراد دچار این اختلال، چندین دوره افسردگی بلندمدت یا دوره‌های مختلطی که چندین ماه طول می‌کشید داشت. نشانه‌های حاد اختلال دوقطبی منجر به ناتوانی او در تمرکز و برنامه‌ریزی مؤثر شد. نمی‌توانست کار کند و حتی انرژی کافی برای تلاش کردن نداشت.

تجربه‌ی بیماری و ناتوانی، رشد طرحواره‌ی بی‌کفایتی، شکست و ضعف را تقویت کرد. در این طرحواره‌ها باور او به بی‌کفایتی و شکست با خاطرات احساس نومیدی و ناکامی؛ احساسات بدِ خستگی و فشار و با افکار منفی درباره‌ی خود و آینده‌اش پیوند خورده بود. او از اینکه دوباره برای کار کردن تلاش کند می‌ترسید.

اما به‌محض اینکه حال جولیان، بهتر و خُلقش پایدار شد توانست به کارش برگردد و قادر به تمرکز روی وظایفش شد. وقتی کارش را خوب انجام می‌داد کمی احساس غرور می‌کرد حتی اگر این احساس خیلی طول نمی‌کشید. پس از یک سال شروع به رشد هویتی مثبت از خود به‌عنوان فردی حرفه‌ای- با رشد طرحواره‌ی کفایت و قدرت کرد.

طرحواره‌درمانی: مبانی و تکنیک‌ها

اخیراً روی یک پروژه‌ی بسیار دشوار با مشکلاتی مواجه شد و رئیسش از کارش شاکی بود. نه یک شکایت بزرگ- بیشتر شبیه یک سقلمه‌ی (اولتیماتوم) کوچک. حالا جولیان می‌خواهد کارش را ترک کند. او حس می‌کند که دیگر مایل نیست بیش از این در این حرفه فعالیت کند. فکر می‌کند شغل مهمی نیست و به‌هرحال این کار، دیگر آن چیزی نیست که او مایل است انجام دهد.

چرا این اتفاق افتاد؟ چرا وقتی در کار فراز و نشیب‌هایی وجود دارد جولیان نمی‌تواند هویت مثبتی را به‌عنوان یک فرد متخصص حفظ کند.

مشکلات کاری می‌توانند طرحواره‌های منفی شکست را برای هر کسی فعال کنند؛ اما این طرحواره‌ها برای جولیان بسیار شدیدند. رویدادهایی که طرحواره‌ی بی‌کفایتی و ضعف او را شعله‌ور کردند آسیب‌زا بودند. او دچار درد عاطفی شدیدی بود و رؤیاهای پیشرفت در حرفه‌اش را بر باد رفته می‌دید. طرحواره‌هایی که در چنین موقعیت‌های آسیب‌زایی رشد می‌کنند به‌راحتی شعله‌ور شده و فعال می‌شوند. (مگر اینکه بیاموزیم آن‌ها را شناسایی کرده و مورد توجه قرار دهیم).

حتی یک انتقاد کوچک از جانب رئیس، طرحواره‌های منفی جولیان را فعال کرد- طرحواره‌هایی درباره‌ی شکست، بی‌کفایتی و ضعف؛ و وقتی که این طرحواره‌ها و همه‌ی هیجانات و احساسات همراه آن بیدار شدند احساس کرد که دیگر بیش از این نمی‌تواند کار کند. او هیچ بخشی از حرفه‌اش را نمی‌خواست؛ و دیگر باوری به توانمندی‌ها و استقامت خود نداشت.

خانواده و دوستان جولیان (و رئیسش) نسبت به واکنش شدید او به مشکل پیش‌آمده در کارش گیج شده بودند! و ماه قبل را به خاطر می‌آوردند که جولیان به آن‌ها گفته بود عاشق کارش است. حالا می‌خواهد برود. جولیان خوب عمل کرده و خاطرات واضحی که خانواده‌اش از بیماری او داشتند محو شده است. آن‌ها هنوز متوجه نیستند که طرحواره‌ها- و هویت‌های جدید چطور می‌توانند بعد از عود اختلال طیف دوقطبی رشد کنند. برای آن‌ها فهمیدن اینکه چه بگویند یا چه کاری انجام دهند بسیار دشوار است.

برای جولیان هم سخت است. جولیان مثل همه‌ی ما از داشتن چنین طرحواره‌هایی آگاه نبود. آن‌ها می‌توانند خارج از حیطه‌ی آگاهی‌تان عمل کنند. آن‌ها می‌توانند بدون اینکه بدانید روی رفتارتان اثر بگذارند (در حقیقت، یکی از کارهای روان‌درمانی این است که طرحواره‌ها را شناسایی و نام‌گذاری کند).

یک‌بار که فرصت گفت‌وگو برایمان فراهم شد، جولیان توانست طرحواره‌هایی را که در زمان وخامت بیماری‌اش ایجاد کرده بود بشناسد. او توانست روش‌هایی را که طرحواره‌ها به‌واسطه آن‌ها هنوز در پسِ ذهنش فعال و معلق مانده و توسط این رویدادها در کار، راه‌اندازی می‌شدند دریابد. سپس توانست چشم‌انداز بهتری نسبت به مسائل داشته باشد. جولیان در حال ساخت هویتی تازه است_ هویتی که توانایی او برای پذیرش و روبرو شدن با چالش‌های اختلال دوقطبی _ هم‌چنین چالش‌های زندگی شخصی و حرفه‌ای‌اش را منعکس می‌کند. او در حال ایجاد هویتی است که نسبت به آنچه قبلاً داشته و باعث رشد بیماری‌اش (اختلال دوقطبی) می‌شده، متفاوت است. هویتی که همچنان واقعی و قطعی است. همچنان که رشد می‌کند و مسئولیت‌های جدیدی بر عهده می‌گیرد و با زندگی در میان فراز و نشیب‌های اختلال دوقطبی، احساس جدید و یکپارچه‌ای از خود خواهد ساخت.

در پست بعدی: طرحواره‌ها همچنین می‌توانند به‌واسطه‌ی موقعیت‌هایی که انرژی‌تان را افزایش یا کاهش می‌دهند، خُلق منفی‌تان را افزایش می‌دهند، خاطرات دردناک را شعله‌ور می‌کنند و … فعال شوند. در مورد اینکه چطور تغییرات فصلی یا تغییرات مرتبط با استرس در خلق می‌توانند طرحواره‌های متفاوتی را بیدار کرده و منجر به تغییر هویت شوند صحبت خواهیم کرد.

نویسنده: دکتر الیزابت بروندولو

مترجم: سمیرا پیازچیان

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته اثرات اختلال دوقطبی بر هویت: اختلال دوقطبی می‌تواند هویت شخصی ما را شکل دهد. اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

هیجانات مسری‌اند و اکثر افراد البته به جز کسانی که افسرده هستند، ذاتاً مادامی که از هیجانات منفی اجتناب می‌ورزند به دنبال هیجانات مثبت می‌گردند. افراد افسرده نشانه‌های هیجانی چهره‌ دیگران را اشتباه می‌خوانند. درحالیکه دیگران در چهره‌ یک فرد خوشحالی می‌بینند، آن‌ها آن را به غم و اندوه تعبیر می‌کنند. در ادامه با روان‌حامی همراه باشید.

ما انسان‌ها اغلب در خواندن و تعبیر جلوه‌های هیجانی دیگران حداقل زمانی‌که پای هیجانات اصلی مثل شادی، غم و خشم به میان باشد، خیلی خوب عمل می‌کنیم. گویی این جلوه‌ها بر چهره دیگران نقاشی شده است.

ما هیجانات افرادی را که با آن‌ها تعامل داریم، تعبیر و متقابلاً، خلق خودمان را تنظیم می‌کنیم. در واقع، اگر هیجانات ما با دیگران منطبق نباشد نخواهیم توانست به طور مؤثری با آن‌ها ارتباط برقرار کنیم. گریه کردن در یک مهمانی مثل خندیدن در مراسم به خاک‌سپاری به احتمال زیاد باعث اجتناب دیگران از شما خواهد شد.

شما باید در هر موقعیت، هیجانات متناسب با آن موقعیت را بروز دهید

حالات چهره‌ای هیجان‌ها ذاتی هستند اما ما از توانایی جعل یا متوقف کردن آن‌ها نیز برخورداریم. حتی اگر خلق شما پایین باشد، ممکن است تصمیم بگیرید در یک مهمانی حالتی شاد به خود بگیرید صرفا” برای اینکه بتوانید با دیگران تعامل کنید و از آنجا که دیگران قطعاً به حالت هیجانی مثبت شما پاسخ خواهند داد، ممکن است حال شما خود به خود بهتر شود.

همچنین، ممکن است در یک مراسم خاک‌سپاری لازم باشد حالتی غمگین به خود بگیرید حتی اگر احساس فقدان یا اندوه نکنید.

توانایی ذاتی ما برای خواندن حالات هیجانی چهره دیگران، زمانی که افسرده باشیم از کار می‌افتد. افراد افسرده همچنان می‌توانند حالت شادی یا غم را در چهره دیگران تشخیص دهند اما مشکل زمانی بروز می‌کند که دیگران احساسات مبهمی را به نمایش گذارند. این حالت، هم می‌تواند زمانی رخ دهد که فرد سعی دارد هیجان واقعی خود را مخفی کند، هم زمانی که فرد مطمئن نیست در لحظه واقعا” چه احساسی دارد.

زمانی که حالات هیجانی چهره مبهم باشند، افراد تمایل دارند احساسات خود را به دیگران فرافکنی کنند. افراد شاد، حالات مبهم هیجانی فرد دیگر را شادی و افرادی که خلقشان پایین باشد حالات هیجانی مبهم دیگران را غم و ناراحتی تعبیر خواهند کرد. بدین ترتیب، ما در چرخه‌ای خواهیم افتاد که بسته به اینکه خودمان افسرده باشیم یا نه، هم می‌تواند شرورانه و هم پاک و بی‌آلایش باشد.

گفتن اینکه چرخه شرورانه، اینکه آیا ما احساس می‌کنیم دیگران غمگین‌اند چون خودمان غمگین هستیم یا اینکه ما به خاطر غم دیگران احساس غمگینی می‌کنیم، دقیقا” کجا آغاز می‌شود کار سختی است. روان‌شناس انگلیسی پنتون وواک و همکارانش باور دارند که پاسخ به این پرسش را می‌دانند. این پژوهشگران، ادراک جلوه‌های هیجانی را مطالعه و برخی الگوهای جالب را یافته‌اند.

اخیرا” گفته شده که افراد افسرده تمایل دارند حالات هیجانی مبهم را منفی تعبیر کنند. آنچه به خوبی شناخته شده این است که بعد از یک دوره دارو درمانی با SSRIها مثل پروزاک، بیماران افسرده بالا رفتن خلق خود را گزارش می‌کنند. آنها همچنین، سوگیری منفی خود را در تعبیر حالات چهره‌ای هیجان به تعبیری مثبت‌تر تغییر می‌دهند. به عبارت دیگر، حالات هیجانی مبهمی را که آنها پیش از درمان به عنوان “ناراحتی” تعبیر می‌کردند، بعد از درمان به عنوان “خوشحالی” می‌خوانند. اما کدام اول رخ می‌دهد؛ خلق بهتر شده یا دید مثبت در ادراک حالات چهره؟ یا اینکه آیا آنها با هم رخ می‌دهند؟

معمولاً دو هفته طول می‌کشد تا بیماران بعد از آغاز دریافت دزهایی از ضدافسردگی‌ها، بهبود خلق خود را گزارش کنند. پنتون وواک و همکارانش از این وقفه زمانی برای آزمون فرضیه‌های خود مبنی بر اینکه دید مثبت در ادراک چهره زودتر از بالا رفتن خلق رخ می‌دهد، استفاده کرده‌اند. نتایج، فرضیه آنها را تأیید می‌کند. به عبارت دیگر، بیماران تغییر مثبت در تعبیر حالات چهره‌ای مبهم را حتی پیش از اینکه بهبود در خلق خود را گزارش کنند، تجربه می‌کنند. پژوهشگران یافته‌اند که گاهی دید بیماران بعد از اینکه تنها یک دز از یک SSRI دریافت کردند، به دیدی مثبت در ادراک چهره‌ای تغییر می‌کند؛ درحالی که هنوز در گیر و دار افسردگی به سر می‌برند.

مشکلات زیادی در ارتباط با رویکردهای مبتنی بر دارو برای درمان افسردگی وجود دارد. اول اینکه، داروها همیشه مؤثر نیستند. دکترها اغلب نیاز دارند پیش از یافتن دارویی که برای یک بیمار خاص سودمند باشد، از آزمودنی‌های متعددی برای امتحان داروها استفاده کنند. دوم اینکه، حتی زمانیکه داروها مؤثر باشند اغلب عوارض منفی زیادی به همراه دارند. سرانجام اینکه، برخی افراد به راه حل دارویی برای مشکلات روان‌شناختی  اعتراض می‌کنند به ویژه اگر دارای سابقه فردی یا خانوادگی سوء مصرف مواد باشند.

با توجه به این مسائل در ارتباط با دارو درمانی، پنتون وواک و همکارانش درمورد اینکه آیا می‌توان همه داروها را کنار گذاشت و مستقیما” برای تغییر الگوهای ادراک چهره با بیمار کار کرد، تفکر می‌کردند. در طی روندی به نام “اصلاح سوگیری شناختی”، بیماران افسرده عکس‌هایی از چند چهره در صفحه کامپیوتر مشاهده و هر کدام را به عنوان “خوشحال” یا “ناراحت” دسته‌بندی می‌کنند. سپس، کامپیوتر به آنها بازخورد می‌دهد. زمانیکه بیماران چهره‌های مبهم را به عنوان “ناراحت” تعبیر می‌کنند، برنامه به آنها نشان می‌دهد که دیگران این چهره را به عنوان “خوشحال” تعبیر کرده‌اند. بعد از تنها چهار جلسه، بیمار تغییر مثبت کاملا” واضحی را در ادراکش از حالات چهره‌ای نشان می‌دهد. مهم‌تر اینکه، دو هفته بعد از اتمام آموزش، این بیماران گزارش کردند که خلقشان بهتر شده است. این، گواهی است بر اینکه تغییر در شیوه‌ای که شما به حالات چهره‌ای دیگران می‌نگرید می‌تواند منجر به بهتر شدن خلق شما شود.

پژوهشگران این موضوع را تأیید می‌کنند که اصلاح سوگیری شناختی هنوز در مرحله آزمایشی است و پیش از اینکه بتوان این تکنیک را به عموم عرضه کرد، پژوهش‌های بیشتری مورد نیاز است. اگر اثبات شود که این شیوه مورد اطمینان است، می‌تواند به ابزار مهمی برای درمان افسردگی هم برای تقویت اثرات دارو و رواندرمانی و هم به عنوان جایگزینی برای این دو به کار رود. اصلاح سوگیری شناختی مطمئناً از هر درمان فعلی مؤثرتر خواهد بود و همچنین این پروسه را می‌توان به یک اپلیکیشن تبدیل نمود تا شما بتوانید آن را در گوشی موبایل خود دانلود کنید.  

قضیه روان‌درمانی از طریق گوشی موبایل در آینده، همچنان مسکوت است. اما شاید یک نسخه “کمک به خود” از اصلاح سوگیری شناختی برای  بیمارانی که از افسردگی رنج می‌برند سودمند باشد. اگر احساس می‌کنید خلقتان پایین است می‌توانید با “به هشیار بودن” از سوگیری‌هایی در تفکرتان که شما را به داخل یک چرخه شرورانه می‌کشانند، به خودتان کمک کنید. به جای اعتماد به شهود خود، از خود بپرسید که آیا چهره‌ای که در فردی دیگر می‌بینید واقعا” انعکاسی از خلق خودتان است یا خیر؟

زمانی که خلقتان پایین است سعی کنید لبخند بزنید حتی اگر واقعا” احساس خوشحالی ندارید. اگر این کار را انجام دهید، خواهید دید که افراد بیشتری در پاسخ به شما لبخند خواهند زد و این خود یک تقویت‌کننده واقعی خلق محسوب می‌شود.

نویسنده: دکتر دیوید لودن

مترجم: زهرا زابلی‌پور

۲۰ آگوست ۲۰۱۷

برای مطالعه مقالات بیشتر در زمینه روان‌درمانی با روان‌حامی همراه باشید.

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته احساس افسردگی : با افسردگی خود مواجه شوید اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

تلفن‌های هوشمند اعتیاد به اینترنت را افزایش می‌دهند. 

حضور افراطی در فضای مجازی، هوش هیجانی را کاهش می‌دهد.

فضای مجازی جای ارتباطات انسانی را می‌گیرد.

تنها چند لحظه به این که چقدر امثال این پیامدهای منفی تلفن‌های هوشمند را در سال‌های اخیر از رسانه‌ها خوانده ایم و شنیده‌ایم، بیندیشید. آیا نسل بعدی تحت تاثیر تمام این پیامدهای منفی تلفن‌های هوشمند، ضعیف تر و بیمارتر از نسلی که تلفن‌های هوشمند نداشتند خواهد بود؟ در این مقاله می‌خواهیم شواهد علمی این هشدا‌رها را بررسی کنیم. با روان حامی و یک نوشیدنی گرم و دلچسب همراه ما باشید تا ببینید آیا تبلت‌ها و تلفن‌های هوشمند تنها و تماما” ضرر هستند و یا اینکه…

در مقاله‌ای که به تازگی توسط روان شناسی به نام جین توانج منتشر شده است، می‌خوانیم که: پیشرفت همزمان تلفن‌های هوشمند و شبکه‌های اجتماعی، باعث ایجاد زمین لرزه‌‌ای با قدرتی بسیارشدید شده است که نمی‌توان نظیر آن را در تاریخ یافت. بدون اغراق می‌توان نسل جدید را لبه پرتگاه بزرگترین بحران سلامت روان که دهه‌هاست شبیه آن اتفاق نیفتاده در نظر گرفت. دلیل اصلی این پسرفت، تلفن‌های آنهاست.

مسلم است که خواندن چنین پژوهشی لرزه بر اندام هرفردی که دراین قرن زندگی می‌کند می‌اندازد. و مطمئنا” می‌توانید تصورکنید اولین واکنش پدرماد‌رها بعد از دیدن این شواهد پژوهشی چه خواهد بود: چقدر گفتم اینقدر با گوشیت کار نکن. یک چیزی میدونستم که میگفتم! همینو میخواستی بشنوی؟! خلاصه نتایج این پژوهش در تمام شبکه‌های اجتماعی دست به دست می شود و هربار که گوشی تلفن خود را در دست می‌گیریم، افکار ناامیدکننده به ذهنمان هجوم می‌آورند و مدام نوید بیمار شدنمان درآینده را به ما می‌دهند.  مشکل این مقاله و توجه زیادی که رسانه ها روی آن و امثال این پژوهش متمرکز می‌کنند ۳ نکته است:

۱. اطلاعاتی که محقق برای ارایه انتخاب کرده، کاملا” گلچین شده‌اند.

در واقع محقق تنها پژوهش‌هایی را مرور کرده که تاییدکننده فرضیه او بوده‌اند و تحقیقاتی را که نشان می‌دهد استفاده از تلفن‌های هوشمند ارتباطی با پیامدهایی چون افسردگی یا احساس تنهایی ندارد را نادیده گرفته است.حتی در برخی تحقیقات، نقش مثبت این شبکه‌های اجتماعی در افزایش تاب آوری هم اثبات شده است.

۲. تمام شواهد و تحقیقاتی که محقق در پژوهش خود از آنها بهره برده، با هم همبستگی دارند.

یعنی محققان تنها ارتباط بین برخی متغیرها را بررسی کرده‌اند. (به عنوان مثال: استفاده از تلفن هوشمند و افسردگی). در چنین بررسی‌هایی، همیشه احتمال وجود سایر فرضیه‌های جانبی هم در نظر گرفته می‌شود: چنین ارتباطی به دلیل این است که تلفن‌های هوشمند باعث افسردگی می‌شوند یا برعکس؛ یعنی علایم افسردگی، باعث استفاده بیشتر از تلفن‌های هوشمند می‌شوند. یا حتی اینکه متغیر سومی وجود دارد ،مثل فعالیت‌های فوق برنامه، که به طور همزمان باعث کاهش یا افزایش استفاده از تلفن‌ها و شبکه‌های اجتماعی می‌شود.

اگر بخواهیم دقیقا” بدانیم که آیا استفاده از تلفن‌های هوشمند باعث افسردگی می‌شود یا نه، باید گروه‌های بزرگی از نوجوانان را که تا حد زیادی با تمام متغیرهای ما همخوانی دارند، به مدت طولانی بررسی کنیم؛ به این صورت که گروهی روزانه ساعات طولانی با گوشی‌های هوشمند کار کنند و گروهی اصلا” کار نکنند و سپس ببینیم آیا سطح افسردگی در گروه آزمایش نسبت به گروه دیگر افزایش می‌یابد یا خیر. اما در آن صورت نیاز به چیزی برای پر کردن زمان فراغت گروهی که از تلفن هوشمند استفاده نمی کنند داریم که از نظر مدت زمان استفاده، میزان درگیر کردن فرد و ارتباط اجتماعی در سطح تلفن‌های هوشمند باشد.

جین توانج هوشمندانه این ضعف پژوهش را چندین بار ذکر کرده و صریحا” همبستگی طبیعی داده‌ها را متذکر شده است. با این وجود، در برخی قسمت‌ها هم جملاتی اینچنین بیان کرده: “در نوجوانان کلاس هشتم که ساعات طولانی درگیر رسانه‌های اجتماعی هستند، خطر ابتلا به افسردگی  ۲۷ درصد افزایش می‌یابد. “

۳. پژوهش او به طور واضح بافت اجتماعی و تفاوت‌های فردی اشخاص را نادیده گرفته است؛ و به جای آن تنها به بیان میانگین‌ها در این موارد بسنده کرده است.

شواهدی به دست آمده که نشان می‌دهد مانند دیگر سوالات مطرح در حوزه سلامت روان، روانشناسان می‌توانند بر پایه‌ی گستره‌ی وسیعی از متغیرهای شخصی افراد و بافت اجتماعی یا خانوادگی که فرد در آن است، به بررسی رفتار انسان، استفاده از فضای مجازی و رابطه آن با سلامت روان‌شناختی بپردازند. به عنوان مثال اینکه: شما چطوراز رسانه‌ها استفاده می‌کنید، چه زمانی به کار میبریدشان و چه اتفاقات دیگری همزمان در زندگی شما در جریانند. مقاله ای توسط شبیلسکی و واینشتاین تمام این ملاحظات و عوامل را دقیقا لحاظ کرده و نتیجه گرفته که : “استفاده از تکنولوژیِ دیجیتال در حد اعتدال، ذاتا” آسیب‌زا نیست و در عصر ارتباطات، مزایایی هم دارد.  “

این سوگیری توانج آنجایی بیشتر ازهمه خودنمایی می‌کند که پژوهشی را بررسی کرده اما کمی جلوتر، آن را با توجیه نامرتبط بودن با فرضیه‌اش کنار می‌گذارد.بدین صورت که شواهد متناقضی با فرضیه “نسل نابود شده” که در تیتر او به چشم می‌خورد را در لابلای نوشته‌هایش می‌بینیم. در مقدمه پژوهش، او خاطرنشان می‌کند که نسل جدید به طور آشکاری دارای نرخ پایین‌تری از مصرف الکل، بارداری نوجوانان، رابطه جنسی محافظت نشده، سیگارکشیدن و تصادفات رانندگی نسبت به نسل قبل است. آیا اینها که گفته شد شباهتی به نسلی نابود شده دارد؟!

به علاوه، شواهد نشان می‌دهد که گوشی‌های هوشمند و رسانه‌های اجتماعی، همان طور که ضرر دارند، مزیت‌هایی هم دارند. اینکه به طور منظم و روزانه با همسن و سالان خود در ارتباط باشیم، اثرات سازنده‌ای هم دارد. کلایو تامپسون کتابی در این‌باره نوشته که شواهدی ازین دست را بررسی کرده و نشان می‌دهد تکنولوژی باعث افزایش هوش ما، بازده ما و آگاهی ما از محیط پیرامون و دنیای اطرافیانمان می‌شود. کریستله لاوالی، تحلیلگرمحتوا در بیمارستان کودکان بوستون در مصاحبه‌ای درباره‌ی اثرات سودمند رسانه‌های اجتماعی روی رشد نوجوانان سخن گفت. به عنوان مثال، نوجوانان می توانند همسن وسالانشان را که مانند آنها به حرکات اجتماعی مشابهی علاقه دارند، بیابند. با نوجوانانی از سراسر دنیا راجع به علایقی مثل موسیقی و مد رابطه برقرارکنند. و احساس تعلق نسبت به یک شبکه‌ی اجتماعی داشته باشند که با مفاهیم مختلفی پر شده.

بله، ما باید تعادل را در همه‌چیز ،که گذراندن زمان در رسانه‌های اجتماعی هم شامل آن می‌شود، رعایت کنیم و آن را به کودکانمان هم آموزش دهیم. بله، ما باید تحقیقات دقیقی در خصوص اثرات قرارگرفتن در برابر صفحات مجازی روی رشد مغز انجام دهیم و هر نتیجه ای که حاصل شد با آغوش باز پذیرا باشیم. بله، ما باید نگران افسردگی نوجوانان باشیم و دلایلش را جستجو کنیم. بله، ما باید هراز گاهی تلفن هایمان را زمین گذاشته و در دامن طبیعت و دل جنگل‌ها قدمی بزنیم. اما گمان من این است که کودکان این نسل حال خوبی خواهند داشت و نسل نابودشده نخواهند بود.

منبع: psychologytoday.com، پربازدیدترین سایت روانشناسی دنیا

No, Smartphones are Not Destroying a Generation

بیشتر بدانیم:

چرا نمی‌توانیم بدون گوشی موبایل خود سر کنیم؟ (چگونه دلبسته‌ی تلفن همراه خود می‌شویم؟)

تلفن‌های هوشمند در مقابل «فرزندپروری هوشمندانه»

تکنولوژی چگونه هوش هیجانی فرزندانمان را تضعیف می‌کند؟

نوشته تلفن‌های هوشمند کمر به نابودی نسل بشر نبسته اند! اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

هنگامی که امنیت، ایمنی و رفاه شما یا عزیزانتان تهدید شود، داشتن احساس اضطراب غیرمعمول نمی‌باشد. همانطور که عادات سیگار کشیدن در طول زمان می‌تواند برایتان تهدید برانگیز باشد، ترس‌ها نیز می‌توانند آینده‌ی شما را مورد تهدید قرار دهند. بنابراین اضطرابی که شما را از تهدیدات جدی آگاه می‌کند، انطباقی و سازگارانه می‌باشد. این اضطراب به شما می‌فهماند که در خطر هستید و تا زمانی که عامل تهدید را ازبین ببرید شما را در حالت برانگیختگی نگه می‌دارد.

اما افرادی وجود دارند که ساختمان بدنیشان آن‌ها را مستعد اضطرابی مزمن می‌کند که با تهدیدات نامرتبط است. آن‌ها در مورد همه چیز نگرانی دارند، حتی علت و چگونگی ادراک تهدیدی که غیر‌واقعی به نظر می‌رسد نیز برایشان اهمیتی ندارد. آن‌ها دچار اختلال اضطراب فراگیر هستند. این نوع از اضطراب ناسازگارانه می‌باشد که به شما نسبت به چیز خاصی هشدار نمی‌دهد، به طوریکه راهی برای پایان دادن به احساسات خود پیدا نمی‌کنید. اختلال اضطراب فراگیر آشفتگی قابل توجهی را در شما ایجاد کرده و در زندگی روزمره‌تان اختلال ایجاد می‌کند. شما دائما منتظر این هستید که اتفاقات بدی برایتان رخ بدهد؛ از تحویل به موقع کارهایتان گرفته تا مرگ در بلایای طبیعی. همچنین به دلیل رفتارهای مضطربانه‌ای که دارید، ممکن است از دید دیگران فردی عصبی (روان‌رنجور)، بسیار حساس و کمال‌گرا به نظر برسید.

شما بیشتر سعی بر این دارید که رخدادهای بد را از طریق اعمال کنترل بر روی زندگی روزمره‌تان و همچنین با به کارگیری راهبردهای ناسازگارانه برای مدیریت اضطرابتان، از خود دور کنید. افرادی که اختلال اضطراب فراگیر دارند اغلب به انواع دیگری از اختلالات اضطرابی شخصیت مانند اختلال وسواس اجباری نیز مبتلا هستند.

اما اشتباه نکنید، چراکه اختلال اضطراب فراگیر سندرمی متمایز است که از اختلال در قسمت‌هایی از مغز که با ترس، هیجان و حافظه سروکار دارد، ناشی می‌شود. محققان دریافته اند که آمیگدال (یک جفت از دسته های بادامی شکل از رشته های عصبی موجود در مغز میانی که هیجان، حافظه و ترس را پردازش می‌کند)، با اختلالات اضطرابی مانند اختلال اضطراب فراگیر مرتبط است. اما اخیرا با اینکه این مطالعه توسط پژوهشگران دانشکده پزشکی هاروارد انجام شده بود، پژوهشگران قادر نبودند مسیر گذرگاه های عصبی ای که قسمت های فرعی این ناحیه را با قسمت های دیگر مغز متصل می‌کردند به طور واضح نشان دهند. آن‌ها دریافتند که ارتباطات درهم آمیخته‌ای بین قسمت‌هایی از مغز که ترس و هیجان را پردازش می‌کنند و نواحی دیگری از مغز وجود دارد (EScience.com). این ارتباطات درهم آمیخته حتی اگر عامل تهدید کننده‌ای نیز وجود نداشته باشد اضطراب را برمی‌انگیزند. به علاوه آن‌ها دریافتند که با تحریک مسیر مشخصی از مغز در آمیگدال، اضطراب بیشتری برانگیخته شده و میل حیوانات را برای خطرپذیری بالا می‌برد. این اکتشاف منجر به ایجاد درمان جدیدی برای آن دسته ازاختلالات اضطرابی شد که به طور خاص با مدارهای آمیگدال مرتبط بودند.

اگرچه تا به حال در حیطه‌ی بهداشت روان، طیف وسیعی از درمان‌های مفید و اثربخش برای اضطراب وجود داشته است، اما سریع‌ترین راه برای کاهش اضطراب از طریق دارو امکان پذیر است. امروزه داروهای ضداضطرابی به سرعت عمل می‌کنند، اما مانند داروهای دیگر بدون عوارض جانبی نیستند. اگر به دنبال این هستید که درمان اضطراب خود را پیگیری کنید، بهتر است بدانید که پژوهش ها در مورد دارودرمانی و روان درمانی برای اختلالات اضطرابی و افسردگی چه نظراتی دارند.

این پژوهش نشان داد که دارو‌درمانی و روان‌درمانی به طور همزمان برای بهبود این اختلالات نتیجه بخش‌تر است تا اینکه بخواهیم هر کدام از این درمان‌ها را به صورت جداگانه به‌کار ببریم.

دارو درمانی

دارو درمانی سبب کاهش علایم می‌شود به طوری‌که میزان اضطراب را برای خطرپذیری کاهش داده و باعث می‌شود راهبردهای مقابله‌ای سالم‌تری را انجام دهید. معمولا مهارکننده‌های بازجذب سروتونین (SSRI) اولین گزینه‌ی انتخابی روانپزشکان برای درمان اضطراب می‌باشد که همچنین این دارو به عنوان درمان برای افسردگی نیز استفاده می‌شود. و دلیل آن هم اعتیاد‌آور نبودن و ایمنی‌تر بودن این داروها نسبت به داروهای ضد اضطراب سنتی (مانند بنزودیازپین‌ها) می‌باشد. برای داشتن عملکرد در سطحی بهینه و مطلوب، سروتونین که یک انتقال دهنده‌ی شیمیایی تثبیت‌کننده حالت خلق‌و‌خو می‌باشد، سطح معینی را در سیستم عصبی و مغزمان حفظ می‌کند. برای اختلال در عملکرد مغز، دلایل بسیار وجود دارد. در حالت افسردگی و اضطراب، اغلب اوقات میزان سروتونین افت می‌کند. مهارکننده‌های بازجذب سروتونین (SSRI)، باعث می‌شوند که میزان ترشح سروتونین در سیستم عصبی و مغزمان افزایش یابد، که درنتیجه اضطراب و افسردگی کاهش یافته و موجب ثبات و پایداری در حالت خلقی‌مان شود. آن نوع از مهارکننده های بازجذب سروتونینی که برای درمان اضطراب به کار می‌روند عبارتند از لگزاپرو و پاکسیل. بنزودیازپین ها شامل داروهای شناخته شده‌ی والیوم (دیازپام)، زنکس (آلپرازولام)، کلونوپین (کلونازپام) و آتیوان (لورازپام) می‌باشند. اگرچه این داروها اضطراب را به سرعت کاهش می‌دهند اما به دلیل اعتیادآور بودنشان در اولویت اول درمان قرار ندارند و زیاد مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. افرادی که روانپزشک نیستند، اغلب این نوع داروها را برای درمان اضطراب به‌کار می‌برند در حالیکه این افراد برای تشخیص اختلالات روانپزشکی آموزش ندیده‌اند. قبل از شروع درمان با این نوع از دارو باید بسیار احتیاط کرد زیرا استفاده از این دارو نیازمند این است که برای کم کردن علائمتان بیشتر از آن استفاده کنید.

بنابراین اعتیاد پیدا کردن به بنزودیازپین‌ها خطرناک است. بوسپیرون یکی دیگر از داروهای ضد اضطرابی است که نه در رده مهارکننده‌های بازجذب سروتونین و نه در رده  بنزودیازپین‌ها قرار می‌گیرد. با این حال این دارو مانند مهارکننده‌های بازجذب سروتونین (SSRI) عمل کرده و برای کاهش اضطراب سروتونین را در بدن افزایش می‌دهد با این تفاوت که برخلاف مهارکننده‌های بازجذب سروتونین میل جنسی را کاهش نمی‌دهند.

روان درمانی

اضطراب فیزیولوژیکی است. اما با توجه به راه‌هایی که انتخاب می‌کنید، می‌توانید آن را کاهش دهید و یا حتی باعث بدتر شدن آن شوید. بنابراین روان درمانی برای درمان اختلالات اضطرابی لازم است؛ به خصوص آن دسته از درمان‌هایی که بر مدیریت علایم تاکید دارند؛ مانند درمان شناختی – رفتاری، ذهن‌آگاهی و درمان های مدیریت استرس. به ویژه این درمان‌ها به شما راه‌هایی را برای آرامش‌دهی به جسم و روحتان آموزش داده و از افکار نامعقولی که منجر به ترس و نگرانی بیش‌از‌حد می‌شوند، جلوگیری می‌کنند. داشتن اضطراب آن هم به صورت طولانی مدت می‌تواند از کیفیت زندگیتان بکاهد. همچنین یک فرد متخصص و آموزش دیده می‌تواند در جایگزین کردن رفتارهای ناسالم و محدود کننده‌ با رفتارهایی که شما را با تجربیات جدید روبرو می‌کنند،کمک کند.

مراقبت از خود (رژیم غذایی و ورزش)

مصرف برخی از غذاها و نوشیدنی‌ها می‌تواند برایتان اضطراب زا باشد. مصرف ناکافی آن دسته از مواد غذایی که کربوهیدرات، پروتئین و چربی کافی دارند، می‌تواند باعث نوسان در سطح گلوکز خون شده و اضطرابتان را افزایش دهند. علاوه بر‌این با‌‌توجه به اینکه اسیدچرب‌امگا۳ در درمان افسردگی بسیار موثر بوده است، محققان برآن شدند که رابطه بین اسید چرب امگا ۳ و علائم اضطراب را نیز در افراد مضطرب مورد بررسی قرار دهند. آن‌ها دریافتند که دریافت دوز بالایی از اسیدهای چرب امگا۳ (بیش از ۲ گرم در روز)، می‌تواند باعث کاهش علائم اضطراب در افراد شود و این میزان کاهش اضطراب، با کاهش نسبت هورمون‌های التهابی در خون، از همبستگی بالایی برخوردار است. واین بدان معناست که مصرف اسیدهای چرب امگا ۳، التهاب را که با اضطراب رابطه‌ی مثبتی دارد کاهش می‌دهد و افراد توانایی بیشتری در مدیریت بهتر استرس داشته و بهبود قابل توجهی را در خلق‌وخویشان احساس می‌کنند. همچنین ورزش کردن هنگامی‌که با برنامه‌ی درمان شناختی – رفتاری همراه شود، مزایای زیادی برای سلامت روان داشته واثرات مثبت روان‌درمانی را افزایش می‌دهد. برخی از مطالعات نشان داده‌اند که ورزش کردن می‌تواند تاثیری مشابه با تاثیر دارودرمانی داشته باشد. محققان برای کاهش اضطراب، ورزش کردن را در حدود ۳۰ الی ۴۰ دقیقه و سه بار در هفته توصیه می‌کنند (PsychologyToday.com؛ ورزش و حالت خلق و خو).

آیا شما مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر هستید؟

اگر فکر می‌کنید که به اختلال اضطراب فراگیر مبتلا هستید، بهتر است به سوالاتی که با ملاک‌های تشخیصی اختلال اضطراب فراگیر مطابقت دارند (ویرایش چهارم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی؛ ایالت واشنگتن: انجمن روانپزشکی آمریکا، ۲۰۰۰) پاسخ دهید:

• آیا در مدت زمانی طولانی احساس نگرانی و ترس دارید؟
• آیا احساس اضطراب، خستگی، تنش و بی‌قراری می‌کنید و به آسانی دچار خستگی و فرسودگی می‌شوید؟ و یا در توجه و تمرکز مشکل دارید؟ آیا به‌خواب‌رفتن و ادامه خواب برایتان دشوار است؟ اگر به سوال ۱ یا ۲ پاسختان مثبت است، آیا این علایم را در بیشتر روزها و بیشتر از ۶ ماه داشته اید؟
• آیا حتی اگر شواهد کمی برای ترس‌هایتان وجود داشته باشد، مجازات قریب‌الوقوعی را پیش‌بینی می‌کنید؟
• آیا در تلاشید که کنترل و راحتی اعصاب خود را بدست آورید؟ یا اینکه کنار آمدن با علایمتان بی‌فایده است؟ آیا علایمی که دارید با اختلال روانی دیگری مرتبط نیست؟
• آیا علایمتان اضطراب و پریشانی قابل توجهی را در شما به‌وجود‌می‌آورد و مشکلات زیادی را در روابط، شغل و دیگر جنبه‌های زندگیتان ایجاد می‌کند؟
• آیا می‌توانید علایم اضطرابتان را در دوران کودکیتان نیز ردیابی کنید؟

اگر به بیشتر این سوالات پاسخ مثبت دادید، بهتر است برای دریافت کمک حرفه‌ای به متخصصی که برای تشخیص این علایم آموزش دیده است، مراجعه کنید. در واقع بهترین و ماهرترین متخصص کسی است که خود اضطراب را تشخیص دهد و اضطرابی را که ناشی از اختلالات وابسته به مواد و اختلالات شخصیتی دیگر بوده و به عنوان یک مشخصه از مشکل اصلی می‌باشد را رد کند.

متاسفانه به دلیل مراجعه افراد به متخصصانی که اختلال را به درستی تشخیص نداده‌اند، در بسیاری از مواقع دارو به اشتباه تجویز می‌شود که این خود باعث اضطراب و رنجش بیشتری در فرد می‌شود.

این نکته را به یاد داشته باشید که هیچ یک از دو بیمار شبیه به هم نیستند. به همین دلیل است که یک دارو و یا رویکرد درمانی خاص برای یک فرد می‌تواند سودمند باشد درحالیکه همان دارو یا رویکرد برای فرد دیگرمتفاوت بوده و ممکن است به خوبی کمک‌کننده نباشد.

امید است اطلاعاتی که در این مقاله فراهم شده است برایتان مفید بوده باشد. همچنین شناخت بیشتر حالات روحیتان و گزینه‌هایی که در درمان وجود دارد، شما را برای داشتن سلامت روانی بهتر توانمند‌تر می‌کند.

با احترام، دکتر دبورا

دانلود پاورپوینت درمان شناختی رفتاری اختلال اضطراب فراگیر (اختلال-اضطراب-فراگیر.pdf)

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته آیا با نگرانی و ترس مزمن زندگی می‌کنید؟ آشنایی با اضطراب فراگیر اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.