فرزندپروری – روان حامی https://ravanhami.com روانشناسی/ رواندرمانی و مشاوره Sun, 10 Jan 2021 16:53:21 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.7.11 تنبیه چیست و چه معایبی دارد؟ چه جایگزینی برای تنبیه وجود دارد؟ https://ravanhami.com/%d8%aa%d9%86%d8%a8%db%8c%d9%87-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%da%86%d9%87-%d9%85%d8%b9%d8%a7%db%8c%d8%a8%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%af%d8%9f-%da%86%d9%87-%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%b2%db%8c%d9%86/ https://ravanhami.com/%d8%aa%d9%86%d8%a8%db%8c%d9%87-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%da%86%d9%87-%d9%85%d8%b9%d8%a7%db%8c%d8%a8%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%af%d8%9f-%da%86%d9%87-%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%b2%db%8c%d9%86/#respond Sat, 15 Feb 2020 18:30:25 +0000 http://ravanhami.com/?p=152570 کودک سالم کودکی است که در فرآیند رشد خود و به اقتضای وضعیت رشد عقلانی‌اش کارهایی را انجام می‌دهد که ممکن است باب میل والدین نباشد. تنبیه می‌تواند برای پرهیز از رفتار ناخواسته خیلی سریع عمل کند؛ البته اگر تصور کنیم که تنبیه‌کننده فوراً متوجه کار خود می‌شود. روان‌شناسان به چهار دلیل تنبیه را تأیید […]

نوشته تنبیه چیست و چه معایبی دارد؟ چه جایگزینی برای تنبیه وجود دارد؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> کودک سالم کودکی است که در فرآیند رشد خود و به اقتضای وضعیت رشد عقلانی‌اش کارهایی را انجام می‌دهد که ممکن است باب میل والدین نباشد. تنبیه می‌تواند برای پرهیز از رفتار ناخواسته خیلی سریع عمل کند؛ البته اگر تصور کنیم که تنبیه‌کننده فوراً متوجه کار خود می‌شود. روان‌شناسان به چهار دلیل تنبیه را تأیید نمی‌کنند. اول آنکه مبتی بر ترس است؛ دوم اینکه سرعت عمل زیادی می‌خواهد درحالیکه ما گاهی اصلاً متوجه خطا نمی‌شویم، سوم اینکه تنبیه مرتباً باید شدیدتر شود اما تا کجا؟ و در آخر اینکه تنبیه تأثیر کمی در رشد عقلانی و بلوغ فکری فرد دارد. جایگزین تنبیه؛ پیامد است؛ در واقع چیزی که احتمال رفتار ناخواسته یا ناشایست فرزندتان را در آینده کاهش می‌دهد. سه نوع پیامد داریم پیامد طبیعی، منطقی و کاربردی که به همین ترتیب میزان استفاده‌شان کم می‌شود. در ادامه‌ی مطلب به تفضیل و با مثال هر کدام از این پیامدها را برای شما عزیزان شرح می‌دهیم.

 

هر کودک سالمی در فرآیند رشد خود و به اقتضای وضعیت رشد عقلانی‌اش کارهایی را انجام می‌دهد که ممکن است باب میل والدین نباشد. در اینجور مواقع والدین به عملی روی می‌آورند که در زبان عامه آن را تنبیه می‌نامند. برخلاف پاداش، تحسین و تشویق که هدف اصلی آن‌ها تکرار و افزایش احتمال انجام یک رفتار دلخواه است؛ هدف اصلی پیامد و تنبیه این است که تکرار یا احتمال انجام یک رفتار ناخواسته را کاهش دهیم. این را مدنظر داشته باشید که هیچ یک از تنبیه و پیامدها به اندازه‌ی تحسین مفید نیستند. به عبارت دیگر آسان‌تر است که از کسی بخواهیم به انجام کاری ادامه‌ دهد یا آن‌ را به دفعات بیشتری انجام دهد تا آنکه سعی کنیم او را از انجام کاری بازداریم.

تنبیه چیست و چه معایبی دارد؟

اکثر ما تنبیه را تجربه کرده‌ایم و می‌دانیم که می‌تواند برای پرهیز از رفتار ناخواسته خیلی سریع عمل کند؛ البته اگر تصور کنیم که تنبیه‌کننده فوراً متوجه کار خود می‌شود. همچنین می‌دانیم که این امر می‌تواند منجر به جریحه‌دار شدن احساسات، خشم، افکار و احساساتی شود که فرد تصور کند زندگی عادلانه یا دوستانه نیست. وقتی بچه‌ها چیزی می‌گویند یا کاری انجام می‌دهند که دوست ندارید؛ سعی می‌کنید از طریق یک تجربه‌ی منفی مثل تنبیه که گاها واقعاً مربوط به رفتار بدی که می‌خواهیم مانع از آن بشویم هم نیست؛ به آن‌ها بیاموزید که این کارشان درست نبوده است. در واقع قرار است بچه کار خاصی را انجام ندهد و می‌دانیم که ترس از تنبیه اغلب موثرترین و سریع‌ترین راه برای توقف موقتی یک رفتار بد است. بیشتر کودکان بخاطر ترس از تنبیه از انجام برخی کارها مخصوصاً هنگامی که شخص قدرتمندی در نزدیکی آن‌ها است؛ اجتناب می‌کنند اما این شیوه چندان مانا و اثرگذار نیست. احتمالاً می‌پرسید چرا؛ به چند دلیل:

اول: تنبیه مبتنی بر ترس است؛ اما آیا واقعاً می‌خواهبم بچه‌هایمان را با ترس از خودمان بزرگ کنیم؟ اگر پاسخ شما مثبت است باید هشدار بدهم که نظم و انضباطی که از طریق ترس ایجاد می‌شود به ظاهر در بچه‌های کوچک مفید است و مطلوب اما تقریباً همیشه با بزرگ‌تر شدن بچه‌ها تأثیر بسیار کمتری دارد. در واقع این کار بین شما و کودکتان یک دیوار نامرئی ایجاد می‌کند. تنبیه می‌تواند هم برداشت شخصی بچه‌ها از خودشان را خراب کند و هم روابط آن‌ها را با والدینشان تحت تأثیر قرار دهد. علاوه بر این در سنین بزرگسالی این روش اغلب منجر به مخالفت و رنجش می‌شود.

دوم: تنبیه بیشتر زمانی به کار می‌آید که تنبیه‌کننده رفتارهای سوء را به سرعت ببیند و با قاطعیت در مورد آن عمل کند. هرچه صبر بیشتری قبل از تنبیه پیشه کنید معنا و تأثیر آن کم می‌شود. واقعیت این است که هیچ یک از ما نمی‌توانیم مداوم مراقب بچه‌هایمان باشیم و با هر عمل نادرستی آن‌ها را تنبیه کنیم.

سوم: تنبیه برای اینکه مؤثر باقی بماند باید مرتباً شدید و شدیدتر شود. شما برای سوء رفتار فرزندتان تا کجا می‌خواهید پیش بروید؟ تا چه اندازه محکم‌تر سیلی می‌زنید؟ چقدر بلندتر فریاد می‌کشید؟ تا چه حد کودکتان را محدود می‌کنید؟

چهارم: تنبیه تأثیر کمی در رشد عقلانی و بلوغ فکری فرد دارد. احتمال کمی وجود که کودکی که براساس سیستم تنبیه بزرگ شود در آینده سیستم نظارتی درونی قوی داشته باشد که در نتیجه‌ی آن بتواند در مورد شناخت و تشخیص رفتار صحیح در مقابل رفتار نامناسب درک خوبی داشته و تصمیم درستی اتخاذ کند. آیا هدف ما تنها این است که کودکمانرفتار مناسبی داشته باشد یا اینکه می‌خواهیم در کنار این مسئله نوعی حس درونی و قضاوت صحیح درباره‌ی کارهای درست و نادرست داشته باشد؟

با تبیین‌هایی که درباره‌ی معایب تنبیه ارائه دادیم به نوعی دیگر نمی‌توانیم فرزندمان را به خاطر کارهای ناشایست آن‌ها تنبیه کنید؛ خب ابنجا به چند سؤال برمی‌خوریم: پس در مقابل رفتار سوء فرزندمان چه کنیم؟ چطور برای تربیت درست آن‌ها رفتار کنیم؟ چطور به آن‌ها بیاموزیم چه کاری با توجه به هنجارهای جامعه درست و قابل پذیرش و چه کاری نادرست و غیرقابل پذیرش است؟ و اما جواب این سؤال که در ادامه مفصل شرحش می‌دهیم چیزی نیست جز: پیامد!

پیامد چیست و چه مزایایی دارد؟

پیامد شاید بتوان گفت تاحدی شبیه به تنبیه هم هست اما تفاوت‌های اساسی نیز دارد که آن را تبدیل به یکی از موثرترین ابزارهای رفتاری شما در جهت مقابله با رفتاری ناشایست فرزندتان می‌کند.

پیامد چیست؟

وجه شباهت پیامد با تنبیه این است که پیامد پس از آن که فرزندتان رفتار بدی انجام داد یا حتی در اثر بی‌دقتی و بدون عمد اتفاق ناخواسته بدی رخ داد؛ صورت می‌گیرد. پیامد در واقع چیزی است که احتمال رفتار ناخواسته یا ناشایست فرزندتان را در آینده کاهش می‌دهد. اگرچه که پیامدها از این جهت که هرکدام باید مرتبط با رفتار ناشایست باشند؛ منحصر به فردند اما در بهترین حالت همگی باعث می‌شوند فرزندتان رابطه‌ی بین کار بدی که انجام داده و پیامدی را که دریافت می‌کند؛ کشف کند. به خاطر داشته باشید که بیشتر سوء رفتارها پیامدهای متفاوتی دارند که شما والدین می‌توانید از آن‌ها در شرایط مختلف کمک بگیرید و این تنها بر اساس خلاقیت شماست.

بگذارید با یک مثال پیش برویم:

کودک هشت ساله‌تان اتاقش را به هم می‌ریزد. شما همه‌ی اسباب‌ بازی‌ها و لباس‌‌ها و کتاب‌هایش را جمع می‌کنید و به طور موقتی آن‌ها را جایی می‌گذارید که تا چند روز به ‌آن‌ها دسترسی نداشته باشد. پیام این کار شما به او این است: “اگر از چیزی بد استفاده کنی؛ آن را از دست می‌دهی” یا اینکه “یا مواظب وسایلت باش یا اینکه آن‌ها را برمی‌دارم و از دستشان می‌دهی.”

البته پیامد‌هایی که در اینجا مطرح کردیم دو نمونه از ده‌ها و شاید صدها

پیامدی است که برای این سوء رفتار وجود دارد.

در رابطه با پیامد چند نکته مهم وجود دارد که باید به آن‌ها توجه کنید:

  • پیامد باید با رفتار ناشایستی که کودک نشان می‌دهد مرتبط باشد تا او بتواند رابطه‌ی این پیامد با رفتارش را کاملاً درک کند.
  • کودک حتماً باید احساس کند که از طریق این پیامد مسائل برطرف می‌شوند و موقعیت کودک اصلاح می‌شود.
  • پیامد به کودکان کمک می‌کند حس صحیح یا غلط بودن را بفهمند و توانایی‌های خود را در حل مشکلات گسترش دهند.

حالا که با پیامدها آشنا شدید؛ کمی جزئی‌تر وارد این موضوع می‌شویم که چگونه می‌توانید این پیامدها را شکل دهید. در حالی که در بعضی متن‌ها عبارت پیامد را در مورد تمام انواع تنبیه به کار می‌برند بیشتر افراد متخصص باور دارند که سه نوع پیامد اصلی وجود دارد: پیامد طبیعی، پیامد منطقی و پیامد کاربردی.

پیامد طبیعی

اولین و معمولاً موثرترین نوع پیامد، پیامد طبیعی نامیده می‌شود. این پیامد به طور طبیعی رخ می‌دهد و در آن هیچ گونه مداخله‌ای از سوی شما صورت نمی‌گیرد؛ در این حالت بچه‌هایتان بلافاصله از طبیعت، کودک دیگر یا به شکل‌های دیگر درس می‌گیرند. زیبایی پیامدهای طبیعی آن است که شما مجبور نیستید برای انجام آن مانند یک هل‌دهنده عمل کنید. درس‌های آن توسط زندگی و از طریق علت و معلول آموخته می‌شوند و بچه‌ها باید یا از تجزبه‌ی خود درس بیاموزند یا احتمالاً با همان پیامد یک بار دیگر رو به رو شوند. به این پیامدهای طبیعی با هشیاری توجه کنید و زیبایی و کمال و قدرت آن‌ها را در آموزش تحسین کنید. به بچه‌ها در مورد پیامدهای طبیعی زندگی هشدارهای منطقی و اطلاعات بدهید؛ اما در عین حال دقت کنید که آن‌ها از این پیامدها به بهترین نحو درس می‌آموزند. هنگامی که کودکان از عواقب پیامدهای طبیعی رنج می‌کشند؛ لازم نیست شما به عنوان تربیت‌کننده مداخله کنید یا درسی را که باید از آن بگیرند؛ به آن‌ها یادآوری کنید.

وقتی فرزند شما به یک جسم بسیار داغ دست می‌زند و دست او می‌سوزد به طور طبیعی از بار دیگر به جسم داغ دست نمی‌زند یا حتی به آن نزدیک هم نمی‌شود. یا به عنوان یک مثال دیگر وقتی کودکتان کتابش را در خانه جا می‌گذارد و معلمش در مدرسه به خاطر این کار او را سرزنش می‌کند؛ بیشتر حواسش را برای چیدن برنامه‌ی درسی روزانه‌اش جمع می‌کند. در این مواقع تنها کاری که لازم است انجام دهید این است که آن‌ها را آرام کنید و مشکل آن‌ها را به جایشان حل نکنید. این کار هم به این منظور انجام می‌شود که مطمئن شوید کودک آن درس را آموخته است. پیامد طبیعی در واقع آموختن درسی جدید است.

اینکه شما از کودکتان محافظت کنید قابل درک است اما مطمئن شوید که بیش از حد از آن‌ها محافظت نمی‌کنید یعنی طوری که به شما وابسته شود. باید به این مسئله دقت کنید که به دلیل محافظت از بچه‌ها آن‌ها را از این تجربیات محروم نکنید. البته ما هر زمان که بتوانیم آن‌ها را از موقعیت‌هایی که از نظر فیزیکی مضر هستند؛ محافظت می‌کنیم. در عین حال که نمی‌خواهیم واقعیت‌های زندگی مدام بچه‌ها را آزار دهد؛ اما دوست داریم مراقب باشیم که آن‌ها را توانمند کنیم و به آن‌ها کمک کنیم که مجبور نشوند بهای آنچه را که انجام می‌دهند؛ بپردازند.

پیامد منطقی

در پیامدهای منطقی که دومین نوع پیمد هستند؛ هم شما و هم فرزندتان باید انرزی فکری و زمان را حفظ کنید و به اینکه یک رفتار یا رفتارهای خاص چه پیامدی خواهند داشت، توجه کنید. این امر به یکی از روش‌های زیر اتفاق می‌افتد:

اول: یک بحث کلی، قبل از هر سوء رفتار یا اتفاقی و جدا از آن، که می‌تواند صحبت در مورد پیامدهای منطقی‌ای باشد که یک رفتار خاص ممکن است به دنبال داشته باشد.

دوم: پس از آن که یک سوء رفتار یا اتفاق رخ داد؛ شما و فرزندتان می‌توانید در مورد برنامه‌ای برای بچه‌ها کنید و به توافق برسید (پیامدهای منطقی).

با در نظر گرفتن این نکته که منطق کودکان با منطق بزرگسالان یکی نیست؛ نکته‌ی اصلی آن است که پیامدها باید به نظر بچه‌ها منطقی بیایند. اگر طی صحبت، بچه‌ها روشی برای اصلاح رفتارهای بد پیدا کنند و بتوانند توجیه کنند که چگونه پیامد متناسب بدرفتاری است؛ روش شما منطقی بوده است. در واقع، راه‌حل‌های منطقی کودکان برای تعیین پیامدها تقریباً همیشه موثرتر از راه‌حل‌های منطقی والدین هستند.

در بهترین حالت هر دوطرف منطق را در نظر می‌گیرند‌؛ اما درک بچه‌ها مهم‌تر است؛ زیرا در نهایت آن‌ها هستند که قرار است درس زندگی بیاموزند.

به عنوان یک مثال کودک چهار ساله‌ای را در نظر بگیرید که با والدین خود موافقت می‌کند چنانچه قبل از خواب تمام اسباب‌ بازی‌هایش را در جای خود قرار ندهد؛ آن اسباب بازی‌ها در زندان گرفتار می‌شوند (والدین آن‌ها را برمی‌دارند و در محلی دور از دسترسی کودک قرار می‌دهند). آن اسباب بازی‌ها به مدت یک هفته در نزدان باقی می‌مانند و پس از این مدت کودک می‌تواند دوباره اسباب بازی‌هایش را داشته باشد.

معمولاً به توافق رسیدن سر پیامد منطقی کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد و این بسیار عالی است؛ امتحانش کنید!

پیامد کاربردی

پیامدهای کاربردی ممکن است از بیرون دقیقاً همانند پیامدهای منطقی به نظر برسند؛ اما این پیامدها متفاوت هستند. در پیامدهای کاربردی، کودکان در فرآیند تصمیم‌گیری در مورد پیامد نقشی ندارند. شما به ‌آن‌ها می‌گویید پیامد چه خواهد بود و اگر شک داشته باشید که آیا آن‌ها منطق پیامد شما را درک خواهند کرد یا نه، به طور خلاصه شرح می‌دهید که چگونه و چرا این پیامد با کاری که آن‌ها انجام داده‌اند متناسب است. تفاوت اصلی بین پیامد منطقی و کاربردی در این است که در حالت کاربردی بچه‌ها در انتخاب پیامد مشارکت ندارند. شباهت اصلی آن دو نیز در این است که پیامد کاربردی از تمام نکاتی که قبلاً در مورد پیامدها مطرح شدند؛ پیروی می‌کند. در واقع این نوع از پیامد آخرین انتخاب ماست اما بخش ضروری از پیامدها به شمار می‌آیند زیارا به بزرگسالان امکان عملکرد سریع و قاطع را می‌دهند.

نمونه‌ای از پیامدهای کاربردی می‌تواند این باشد: “وقتی با این لحن با من صحبت می‌کنی؛ حتی لازم نیست منتظر جواب بمانی. چون من به دستورها و تهدیدها جواب نمی‌دهم و در چنین موقعیت‌هایی جواب نه هستش”.

به عنوان جمع‌بندی و ذکر نکات تکمیلی این را به خاطر داشته باشید که پیامد جایگزین عالی برای تنبیه هست. نتایج آن کمی کندتر حاصل می‌شوند و بزرگ‌سالان شاید مجبور باشند برای عملی کردنان با یک سیستم جدید و متفاوت هماهنگ شوند؛ اما فواید آن واضح است. این سیستم در واقع روندی است که مسئولیت بیشتری بر عهده‌ی بچه‌ها می‌گذارد و به آن‌ها کمک می‌کند قوانین و کنترل درونی داشته باشند؛ از طرفی به بزرگ‌سالان این امکان را می‌دهد که به طور دوطرفه مشکلات را حل کنند؛ نه آنکه مأمور القای قوانین باشند. این سیستم تا اواخر سال‌های کودکی و نوجوانی ادامه می‌یابد. و در آخر این سیستم روندی است که نه تنها باعث ایجاد شکاف بین والدین و فرزندان نمی‌شود بلکه باعث پیوند هرچه بیشتر آن‌هاست.

ما را در تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید.

نوشته تنبیه چیست و چه معایبی دارد؟ چه جایگزینی برای تنبیه وجود دارد؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d8%aa%d9%86%d8%a8%db%8c%d9%87-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%da%86%d9%87-%d9%85%d8%b9%d8%a7%db%8c%d8%a8%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%af%d8%9f-%da%86%d9%87-%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%b2%db%8c%d9%86/feed/ 0 برای درمان لجبازی کودک چه کنیم؟ چرا کودک لجبازی داریم؟ https://ravanhami.com/%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%84%d8%ac%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9-%da%86%d9%87-%da%a9%d9%86%db%8c%d9%85%d8%9f-%da%86%d8%b1%d8%a7-%da%a9%d9%88%d8%af/ https://ravanhami.com/%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%84%d8%ac%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9-%da%86%d9%87-%da%a9%d9%86%db%8c%d9%85%d8%9f-%da%86%d8%b1%d8%a7-%da%a9%d9%88%d8%af/#respond Mon, 03 Feb 2020 18:30:31 +0000 http://ravanhami.com/?p=152498 بر اساس طبقه بندی DSM5 از اختلالات، افراد لجباز و نافرمان با ویژگی‌های زیر معرفی می‌شوند: – اغلب به طور فعال از انجام دادن خواسته‌ها و رعایت قواعد بزرگسالان سرپیچی می‌کنند – اغلب به طور عمد موجب ناراحتی دیگران می‌شوند – اغلب حساس و زود رنج هستند – اغلب خشمگین و بد اخم هستند – […]

نوشته برای درمان لجبازی کودک چه کنیم؟ چرا کودک لجبازی داریم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> بر اساس طبقه بندی DSM5 از اختلالات، افراد لجباز و نافرمان با ویژگی‌های زیر معرفی می‌شوند:

– اغلب به طور فعال از انجام دادن خواسته‌ها و رعایت قواعد بزرگسالان سرپیچی می‌کنند

– اغلب به طور عمد موجب ناراحتی دیگران می‌شوند

– اغلب حساس و زود رنج هستند

– اغلب خشمگین و بد اخم هستند

– اغلب کینه توز و انتقام جو هستند

کودکانی که لجبازی و نافرمانی می‌کنند، سعی می‌کنند از دستوراتی که از سوی بزرگترها صادر می‌شود سرپیچی کنند و نظر آن‌ها را نادیده بگیرند. آسیب رساندن به خود یا دیگران از طریق گاز گرفتن، ناسزا گفتن، گریه کردن و این‌گونه رفتارها از جمله کارهایی است که کودکانی که لجبازی می‌کنند انجام می‌دهند، همچنین معمولاً افرادی که لجبازی و نافرمانی می‌کنند افرادی با اعتماد به نفس پایین و دارای خلق افسرده هستند.
اگر کودک نشانه‌های بالا را داشت می‌توان گفت که لجبازی و نافرمانی می‌کنند و توصیه می‌شود والدین برای درمان و کاهش لجبازی کودکان از راهکارهایی که در ادامه گفته می‌شود استفاده کنند.

 

عوامل زیستی، عوامل ژنتیکی، مصرف دارو، مبتلا بودن به بیماری خاص، خستگی، گرسنگی، تشنگی، کم خوابی و مبتلا بودن به اختلالات روانی مثل ‌ ADHD، عوامل محیطی و روانی نیز ممکن است در بروز لجبازی کودکان نقش داشته باشد؛ که شامل آگاه نبودن کودک از درست یا نادرست بودن رفتار خود، داشتن والدین حساس و کمال گرا، کمبود محبت کودک، وابستگی شدید کودک به دیگران، ضعیف بودن والدین که باعث می‌شود کودکان در لجبازی و نافرمانی شدت بگیرند و برای رسیدن به خواسته‌های خود پافشاری کنند.

چگونه لجبازی‌ کودکم را کاهش دهیم؟


لجبازی در کودکان از ۲ سالگی شروع می‌شود، در ۳ یا ۴ سالگی به اوج خود می‌رسد و در حدود ۷ سالگی کاهش پیدا می‌کند. چگونگی برخورد با لجبازی کودکان اهمیت زیادی دارد و برای اینکه بتوانید برخورد مناسبی با فرزند لجباز خود داشته باشید باید آگاهی کامل از علت لجبازی فرزند خود پیدا کنید و بعد از اینکه دلیل لجبازی کودک خود را متوجه شدید، راهکارهای زیر را در برابر لجبازی فرزند خود داشته باشید.

علت و درمان لجبازی‌ در کودکان ۲ تا ۳ ساله

کودکان در سن ۲ تا ۳ سالگی تقریباً کنجکاو و غیر قابل پیش‌بینی هستند، آن‌ها تمایل دارند از طریق مشاهده و تجربه درباره‌ی برخی اتفاقات اطلاعات کسب کنند، و ممکن است در این مسیر با مقاومت والدین و اطرافیان مواجه شوند و دست به لجبازی بزنند. از عوامل دیگری که باعث بروز لجبازی در کودکان است، می‌توان به توقعات غیر منطقی والدین، که باعث می‌شود از کودک خود، فراتر از توانایی‌هایش انتظار داشته باشند و فرزندشان را تحت فشار قرار دهند. در واقع همه چیز بستگی به این دارد که والدین کدام یک از سبک‌های فرزندپروری را انتخاب کرده‌اند.

درمان لجبازی کودک ۲ تا ۳ ساله

برای درمان و کاهش لجبازی در کودکان ۲ تا ۳ ساله لازم است در ابتدا والدین با وظایف کودک ۳ ساله خود آشنایی داشته باشند. پدر و مادر نباید از کودک خود فراتر از توانایی‌هایش انتظار داشته‌ باشند، زیرا با این کار باعث ایجاد استرس و بروز لجبازی در فرزند خود می‌شوند و باید طبق توانایی‌های فرزند خود از آن‌ها انتظار داشته باشند. یکی دیگر از روش‌های کاهش لجبازی در کودکان این است که زمانی که کودکتان شروع به لجبازی و نافرمانی کرد، به جای اینکه با او بحث و جدل کنید، بهتر است حواس کودک را به موضوعات دیگر معطوف کنید و به عبارت دیگر حواس او را از موضوع اصلی که باعث لجبازی کودک شده است منحرف کنید.

علت لجبازی در کودکان ۴ تا ۵ ساله


کودکان ۴ تا ۵ ساله معمولاً برای ‌اینکه بتوانند خودشان را ثابت کنند و تا حدودی به استقلال برسند ممکن است گاهی لجبازی‌هایی داشته باشند، البته این رفتارها جزئی از مراحل رشد کودکان است و طبیعی است. جلب توجه اطرافیان به وسیله‌ی لجبازی، یکی دیگر از کارهایی است که ممکن است کودکان انجام می‌دهند. گاهی اوقات نیز به دلیل نوع تربیت والدین ممکن است کودکان دست به لجبازی بزنند و نافرمانی کنند، زیرا برخی والدین تمایل دارند روی فرزند خود تسلط کامل داشته باشند و در تمام امور فرزند خود دخالت کنند، و فرصت کافی به فرزند خود برای انجام دادن کارهایش نمی‌دهند که نتیجه‌ی آن لجبازی کودکان و نافرمانی آن‌ها می‌شود. دلایل دیگر لجبازی در کودکان ۴ تا ۵ ساله کمبود توجه، تقلید از دیگران و تولد نوزاد جدید به گونه‌ای که کودک حسادت خود را به صورت لجبازی نشان می‌دهد، می‌باشد.

درمان لجبازی در کودکان ۴ تا ۵ ساله

برای درمان لجبازی در کودکان ۴ تا ۵ ساله توصیه می‌شود به خواسته‌های آن‌ها گوش دهید و با آن‌ها مقابله نکنید، حتی بهتر است با کودکتان ارتباط برقرار کنید زیرا ممکن است علت لجبازی کودکتان را متوجه شوید و به صورت منطقی با یکدیگر کنار بیایید و دیگر نیازی به بحث و جدل نباشد. سعی کنید به کودک خود احترام بگذارید و در بعضی موارد به او حق انتخاب دهید تا از بروز لجبازی در کودکتان پیشگیری کنید و اگر با این وجود کودکتان پرخاشگری کرد، خونسردی خودتان را حفظ کنید و سعی کنید با صحبت و گفتگو مسئله را حل کنید.

علت لجبازی در کودکان ۶ تا ۷ ساله

کودکانی که در سن ۶ تا ۷ سالگی قرار دارند معمولاً برای دریافت محبت از سوی دیگران، یاری و کمک خواستن از دیگران، داشتن احساس قدرت و تسلط بر دیگران و حتی جلب توجه دیگران ممکن است در برخی موقعیت‌ها دست به پرخاشگری بزنند و لجبازی کنند. والدین و اطرافیان کودک می‌توانند با تشخیص علت پرخاشگری کودکان، واکنش مناسبی در برابر لجبازی کودکان داشته باشند.

درمان لجبازی در کودکان ۶ تا ۷ ساله

لجبازی در کودکانی که در این سن هستند متفاوت‌تر از لجبازی کودکان در سنین پایین است و راهکارهای درمانی مختلفی دارد. لجبازی کودکان در این سن ممکن است برای انجام دادن کارهایی باشد که انجام آن در توانش است اما به دلیل تنبلی لجبازی می‌کند و تمایل دارد دیگران کارهای او را انجام دهند. مثلاً بستن بند کفش یکی از کارهایی است که کودکان می‌توانند آن را انجام دهند اما به خاطر تنبلی سعی می‌کنند انجام این کار را از طریق لجبازی کردن به دیگران موکول کنند. اینطور وقت‌ها اطرافیان کودک نباید در برابر اینگونه خواسته‌های کودک تسلیم شوند و کار‌های او را انجام دهند. زیرا اگر والدین کودک کارهای شخصی کودک را انجام دهند، باعث می‌شود کودک به این شرایط عادت کند و حتی در آینده نیز دیگران مجبور شوند کارهایی که مربوط به او هست را انجام دهند.
تهیه یک جدول مصور که تصاویری از کارهای روزانه‌ی کودک در آن باشد نیز در کاهش لجبازی کودک و تشویق او به انجام کارهای روزانه مؤثر است. جدول مصور به این صورت است که کارهای روزانه کودک مثل مسواک زدن، لباس پوشیدن، غذا خوردن و … به صورت تصویری در جدول نشان داده شود.
درصورتی که کودک در طول روز آن‌ها را به درستی انجام داد تشویق می‌شود و ستاره دریافت می‌کند، اما اگر لجبازی کرد و کارهایش را انجام نداد ستاره‌ای دریافت نمی‌کند. این کار باعث می‌شود کودک با وظایف خود آشنا شود و برای انجام دادن کار‌های شخصی خود تشویق شود و لجبازی کمتری کند.
گاهی لجبازی کودکان هدف‌دار است، اگر بدانند که با این کار به هدف خود نمی‌رسند آن را تکرار نمی‌کنند. زمانی که کودک رفتار درستی از خود نشان می‌دهد، بداخلاقی نمی‌کند و جیغ و فریاد نمی‌زند او را تشویق کنید. چیزی که دوست دارد و آن را صلاح می‌دانید به او بدهید تا یاد بگیرد با خوش رفتاری می‌تواند پاداش بگیرد. توجه داشته باشید که پاداش شما نباید به صورت رشوه باشد. به کودک بفهمانید وقتی کاری را به کودک محول می‌کنید باید آن را انجام دهد و جیغ و فریاد او نباید مانع شود. اجازه ندهید لجبازی کودک بر تصمیمات شما تأثیر بگذارد و نظر شما را تغییر دهد. در صورتی که هیچ کدام از راه‌ها مؤثر نبود ممکن است لجبازی کودک شما علتی ریشه‌ای داشته باشد، در این صورت از مشاور روانشناس کمک بگیرید.

در مورد بحث لجبازی باید بگویم تا جایی که ممکن است کودک را در موقعیتی که باعث پرخاشگری او می‌شود قرار ندهید، همچنین با لجبازی و گریه نباید وسیله، خوراکی و … از مادر گرفته شود. در این شرایط بهتر است مادر به بچه بگوید هر وقت توانستی گریه‌ات را قطع کنی و منظورت را به من برسانی می‌توانم کمکت کنم. با این شیوه به بچه آموزش می‌دهیم که با لجبازی به چیزی نمی‌رسد. هرگز از خشونت و تندی استفاده نکنید. کودک را کم کم به اصلاح رفتار سوق دهید. اما اگر کودک به حرف مادر گوش نکرد به هیچ عنوان به خواسته‌هایش از طریق لجبازی پاسخ مثبت ندهید تا یاد نگیرد که این شیوه‌ای مناسب برای رسیدن به اهدافش است.

لجبازی کودکانه، رفتار یا واکنش نامناسبی است که بچه‌ها برای رسیدن به خواسته‌های‌شان از خود نشان می‌دهند. آن‌ها به کمک انواع رفتارهای خشن یا گریه می‌خواهند به خواسته‌های مطلوب یا نامطلوبشان برسند و آنچه را می‌خواهند به دست آورند. بنابراین طبیعی است زمانی که این رفتار زیاد تکرار شود و به شکل عادتی همیشگی درآید، کودکی لجباز خواهیم داشت که واکنش نشان دادن در برابر او نیز بسیار سخت و دشوار خواهد بود.
برای تشخیص آن که کدام رفتار کودک بهنجار و کدام رفتارش نا بهنجار است توجه به عوامل محیطی، فرهنگی و زیست شناختی دخیل در ایجاد و شکل گیری آن رفتار اهمیت بسزایی دارد.

کنترلش کنید.
توجه کنید:
– رفتارهای خود با کودک یا همسرتان را ارزیابی کنید. اگر فرزند شما می‌بیند که بزرگ‌ترها خصوصاً والدینش با انجام رفتار مقابله‌ای و لجبازی به خواسته‌های خود دست می‌یابند چگونه از او انتظار دارید که او چنین رفتاری را به کار نبرد؟!
– زمانی که کودک لجبازی می‌کند شما نیز متقابلاً رفتار کودکانه نداشته باشید و بر خواسته خود اصرار نورزید.

– در مورد دستوراتی که به کودک می‌دهید، فکر کنید. قوانین را مستقیم و واضح بیان کنید و به آن‌ها در زمینه رعایت این قوانین کمک کنید. با کودک صمیمی ‌شوید و به او توجه کنید. در کنار او بنشینید و به چشم‌هایش نگاه کنید، نام او را به زبان بیاورید و او را به انجام کار تشویق کنید.
– کارهایی را که از کودک انتظار دارید به اوبگویید. در خواسته‌های خود را به طور واضح و روشن بیان کنید، مثلاً «حالا که بازیت تمام شده باید وسایل بازیت را مرتب کنی». اگر می‌خواهید کودکتان از انجام کار خاصی خودداری کند باید قبلاً یک بار مسئله را به او گفته باشید مثلاً «جمع نکردن وسایل کار درستی نیست».
– برای همکاری فرصت کافی به کودک بدهید. در صورت انجام دستور از او تشکر کنید. اگر می‌خواهید کار جدیدی مثل آماده شدن برای خواب را به کودکتان یاد دهید، یک بار توضیح دهید، پنج دقیقه صبر کنید سپس خواسته خود را یک بار دیگر تکرار کنید. اگر می‌خواهید کودک از انجام کار خاصی خودداری کند، باید از تکرار مرتب آن اجتناب کنید.
– دلایل منطقی بیاورید. اگر کودک ظرف پنج دقیقه کار مورد نظر را انجام نداد از دلایل متناسب با موقعیت استفاده کنید. درصورتی‌که کودک باز هم دستور شما را انجام نداد و در همان موقع مشغول فعالیت خاصی مانند تماشای تلویزیون یا بازی خود بود، فعالیت او را قطع کنید (تلویزیون را خاموش کنید یا اسباب بازی را بردارید) و به کودک در مورد دلیل انجام این کار توضیح دهید.
برای مثال «کاری را که از تو خواستم انجام ندادی، به همین دلیل تلویزیون تا ده دقیقه خاموش خواهد بود.»
برای حذف یک فعالیت (بازی کامپیوتری نکردن) پنج تا ده دقیقه کافی است. از شکایت، اعتراض و بحث با کودک خودداری کنید.
کودک را به فعالیت قبلی باز گردانید. درصورتی‌که زمان مورد نظر برای اصلاح رفتار کودک به اتمام رسید اجازه فعالیت دوباره را داده یا اسباب بازی را به کودک بدهید.
درصورتی‌ که بعد از اتمام زمان مورد نظر کودک دستورات شما را انجام داد، او را تشویق کنید. در صورت سرپیچی او از روش «ساکت کردن یا محروم کردن» استفاده کنید و تا زمانی که کودک شما به رفتار جدید عمل نکرده است، روش‌های قبلی را تکرار کنید.

سخن آخر


بررسی رفتار کودک هنگام لجبازی و دستیابی به احساس و نیاز پشت رفتار او کمک می‌کند تا شیوه درست مواجهه با آن را پیدا کنید. از تمام روش‌های یاد شده کمک بگیرید تا احساس دیده شدن و به حساب آمدن را در کودک ایجاد کنید. تنبیه بدنی را از جعبه ابزار والدگری خود خارج کنید؛ زیرا عواقب جبران ناپذیری بر کودکان باقی می‌گذارید. خود را به روش‌های جدید مجهز کنید تا تأثیر شگفت‌انگیز آن‌ها را ببینید.
اگر کودکتان مدام لجبازی و نافرمانی می‌کند و بر تکرار رفتارهایش اصرار دارد، یا حالات دیگری مانند افسردگی، خواب آشفته و بی‌اشتهایی دارد، بهتر است مسئله را با روانشناس متخصص در میان بگذارید یا با ما همراه باشید.

منابع:

خلاصه سخنرانی هلاکویی، ف

احمد، پدرام (۱۳۹۴). لجبازی در کودکان و نوجوانان، اصفهان: ترانه پدرام

ما را در تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید.

نوشته برای درمان لجبازی کودک چه کنیم؟ چرا کودک لجبازی داریم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%84%d8%ac%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9-%da%86%d9%87-%da%a9%d9%86%db%8c%d9%85%d8%9f-%da%86%d8%b1%d8%a7-%da%a9%d9%88%d8%af/feed/ 0 چطور سبک فرزند پروری شما احتمال ابتلا به وسواس را در کودکتان افزایش می‌دهد؟ https://ravanhami.com/%d8%a7%d8%ad%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%84-%d8%a7%d8%a8%d8%aa%d9%84%d8%a7-%d8%a8%d9%87-%d9%88%d8%b3%d9%88%d8%a7%d8%b3/ https://ravanhami.com/%d8%a7%d8%ad%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%84-%d8%a7%d8%a8%d8%aa%d9%84%d8%a7-%d8%a8%d9%87-%d9%88%d8%b3%d9%88%d8%a7%d8%b3/#respond Sat, 10 Aug 2019 17:30:00 +0000 http://ravanhami.com/?p=150071 وسواس فکری عملی یکی از اختلالات اضطرابی است. افراد مبتلابه این اختلال افکار ناخواسته و مزاحمی دارند که محتواهای متفاوتی ازجمله آلودگی، داشتن بیماری، لزوم تقارن و… هستند. همین افکار موجب ایجاد اضطراب در فرد می‌شوند که فرد برای کاهش آن دست به رفتارهای وسواسی یا همان وسواس‌های عملی مثل شست‌وشو، شمارش، ایجاد تقارن و… […]

نوشته چطور سبک فرزند پروری شما احتمال ابتلا به وسواس را در کودکتان افزایش می‌دهد؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> وسواس فکری عملی یکی از اختلالات اضطرابی است. افراد مبتلابه این اختلال افکار ناخواسته و مزاحمی دارند که محتواهای متفاوتی ازجمله آلودگی، داشتن بیماری، لزوم تقارن و… هستند. همین افکار موجب ایجاد اضطراب در فرد می‌شوند که فرد برای کاهش آن دست به رفتارهای وسواسی یا همان وسواس‌های عملی مثل شست‌وشو، شمارش، ایجاد تقارن و… می‌زند. دراین‌بین سبک فرزند پروری یکی از عوامل محیطی مؤثر در شروع یا عود علائم وسواس در کودکان است. سه سبک فرزند پروری از نظر بامیرند که در اینجا موردبررسی قرار می‌دهیم سبک مستبدانه، سهل گیرانه و مقتدرانه هستند. سبک مستبدانه سبک والدینی با انتظارات و کنترل سطح بالاست. سبک سهل گیرانه تقریباً هیچ کنترلی روی کودک ندارند و بیش‌ازحد در برابر هرکاری که از کودک سرمی‌زند تحمل دارند و درنهایت والدین با سبک مقتدرانه تعادل مناسبی بین گرما و کنترل در تربیت فرزند اعمال می‌کنند که سالم‌ترین سبک به لحاظ سلامت روانی است. هرکدام از سبک‌ها اثرات خاص خود رادارند اما طبق تحقیقات سبک مستبدانه با حس عدم کنترل روی اوضاع که به کودک القا می‌کند حس اضطراب که پایه وسواس است؛ در او ایجاد می‌شود و از طرفی طبق فرضیه شناختی بک این سبک تفکرات و اعمال وسواسی را می‌تواند در کودک ایجاد کند.

 

اختلال وسواس

وسواس فکری عملی یکی از اختلال‌های خانواده اختلالات اضطرابی است؛ پس عجیب نیست اگر بگوییم پایه آن اضطراب است. حال این اضطراب از کجا می‌آید؟

مبتلایان این اختلال افکار و رفتارهای مزاحم و ناخواسته‌ای را تجربه می‌کنند. افکار وسواسی درواقع احساسات و اندیشه‌های مزاحمی هستند که می‌توانند محتوا و موضوعات متفاوتی ازجمله آلودگی، داشتن یک بیماری، لزوم تقارن، جنسی، پرخاشگرانه و… داشته باشند. این افکار وسواسی موجب ایجاد اضطراب در فرد می‌شوند و غالباً به دنبال آن‌ها رفتار یا همان وسواس‌های عملی که هدفشان کاهش این اضطراب است ظاهر می‌شوند. وسواس‌های عملی شامل شست‌وشو، شمارش، ایجاد تقارن، ذخیره‌سازی و… هستند؛ که معمولاً همایند یکی از وسواس‌های فکری‌اند.

شاید با خودتان فکر کنید که شما هم این افکار و اعمال را دارید و این سؤال برایتان پیش بیاید که آیا مبتلا به وسواس هستید؟

جواب این است که شما باید این‌گونه افکار و اعمال خود را با معیارهای اختلال گونه شدن این علائم که در ادامه آن‌ها را ذکر می‌کنیم مقایسه کنید.

معیارهای اختلال گونه شدن علائم وسواس:

۱ وقتتان بیش‌ازحد معمول در طول روز برای این افکار و آداب وسواسی اتلاف شود.

۲ ایجاد اختلال قابل ملاحظه در کارکردهای معمول

۳ خودتان یا حداقل دو نفر از نزدیکان معتبرتان از این اوضاع احساس ناراحتی کنید.

 وسواس در کودکان

شیوع وسواس در کودکان یک تا سه درصد است. میانگین سن شروع آن در کودکان نه تا دوازده سال است اما شروع در سن چهارسالگی و حتی زودتر هم دیده‌شده است.

نشانه‌های وسواس در کودکان:

۱ کندی در انجام هر یک از اعمال روزانه مثل لباس پوشیدن، غذا خوردن، انجام تکالیف و …

۲ مشکلات رفتاری مثل عصبانیت و بی‌قراری

۳ نگرانی درباره مریضی، آسیب یا مرگ خودشان یا اعضای خانواده

۴ کودک مرتباً احساس گناه درباره‌ی نقض قوانین و انجام کارهای بد دارد.

۵ نگرانی بیش‌ازحد کودک درباره‌ی تمیزی، کثیفی و میکروب‌ها.

۶ وسواس درباره‌ی صاف بودن اشیا، تقارن و جفت بودن یا قرار گرفتن دقیق شی در یکجا.

۷ افکاری درباره اینکه بعضی چیزها خوش‌شانسی یا بدشانسی می‌آورند.

در صورت مشاهده این علائم و تداوم آن‌ها در فرزندانتان حتماً با یک روانشناس کودک مشورت کنید.

سبک‌های فرزند پروری

در این قسمت برای شما راجع به تعریف و انواع سبک فرزند پروری می‌گوییم.

تأثیر والدین بر کودکان از طریق ارتباط‌های کلامی و غیرکلامی است و مسیرهای ارتباطی والدین با کودکان پیچیده است. در این مورد عوامل بسیار زیادی مثل پاسخ به هیجانات کودک، منطقی بودن، سبک گفت‌وگو با کودک، فعالیت‌هایی که والدین و کودک باهم انجام می‌دهند، حساسیت در برابر کودک و عواملی مانند این‌ها تعیین‌کننده‌ی سبک ارتباطی والدین با کودک است. در فعالیت‌های روزمره و ارتباط والدین با کودکان روش‌های والدین شکل خاصی به خود می‌گیرد که به آن سبک می‌گویند. در رفتارهای والدین می‌توان سه عامل اصلی را برای تشریح سبک‌های فرزند پروری به دست آورد. این عوامل گرمی و پذیرش، کنترل و عامل پایداری هستند. والدین گرم و پذیرا به نشانه‌های رفتاری و هیجانی کودک خود حساس بوده، به آن توجه می‌کنند، بر اساس نیاز کودک با او برخورد می‌کنند و به کودک توجه کافی دارند. والدین کنترل‌کننده به کودک اجازه‌ی تصمیم‌گیری و فعالیت مستقل نمی‌دهند، آن‌ها همیشه بر اساس صلاح‌دید خود برای کودک تصمیم می‌گیرند و کودک آن‌ها آزادی عمل کمی دارد. برای کنترل معمولاً سه سطح شدید، متوسط و کم تعریف می‌شود. عامل پایداری نشان‌دهنده‌ی ثبات، عدم ثبات در رفتار، بروز احساسات، واکنش در برابر کودک و تقاضاهای والدین است. ثبات والدین نباید تبدیل به‌سختی و انعطاف‌ناپذیری شود بلکه برای تأثیر مثبت باید با انعطاف‌پذیری همراه باشد.

نظام‌های طبقه‌بندی متفاوتی برای سبک‌های فرزند پروری وجود دارد اما ما اینجا نظام بامریند را شرح می‌دهیم.

بامریند پیشنهاد کرده است که نه ارتباط عاطفی والد کودک شامل سه عنصر مسئولیت، گرمی و در دسترس بودن و نه کنترل والدینی شامل سه عنصر تقاضا کردن، بازبینی و نظم دهی، هیچ‌کدام به‌تنهایی برای تحول سالم کودک کافی نیستند، اما هر دو برای دسترسی به اهداف پرورش کودک ضروری‌اند. به این معنا که عناصر شکل‌دهنده‌ی فردیت شامل استقلال، خود ارزشمندی و خود نظم دهی در کودکان باعث گسترش تحول به‌عنوان یک فرد در اجتماع می‌شود. بر اساس این فرضیه بامریند یک طرح سه‌بعدی طبقه‌بندی را برای تشخیص تفاوت‌های کیفی سبک‌های فرزند پروری شکل داد. در این طبقه‌بندی، سبک‌های فرزند پروری به‌صورت مقتدرانه، مستبدانه و سهل گیرانه توصیف‌شده‌اند.

فرزند پروری مقتدرانه

این والدین شیوه کنترل ثابت، پیوسته و مشخصی برای اجماع کودک با خانواده و جامعه صورت می‌دهند و اصرار دارند که کودک به سطحی از هنجارهای تحولی خود در هر مرحله از تحول برسد. سبک ارتباطی کودک با والدین با ویژگی‌های گرمی، شفافیت، متقابل بودن و مراوده کلامی بین آن‌ها مشخص می‌شود. کنترل در یک بافت صمیمانه مانند ارتباط عاطفی مثبت والد کودک، تشویق استقلال و فردیت کودک و کنترل عاطفی کم صورت می‌گیرد. کودکان والدین مقتدر بیشتر می‌توانند سطوح بالای عامل بودن یعنی پیشرفت، عزت‌نفس بالا و استقلال را نشان دهند. همچنین در رابطه با مسئله‌ی ارتباط مهارت‌های اجتماعی، همکاری بین فردی و رفتارهای دوستانه بیشتری را نشان می‌دهند؛ مانند هر کودک دیگری کارآمدی فرزند پروری مقتدرانه تحت تأثیر شرایط محیطی متفاوت است اما اثرات مثبت آن در طول دوران پیش‌دبستانی تا نوجوانی و در بافت‌های متنوع اجتماعی ازجمله خانواده، مدرسه، گروه‌های دوستانه و… قابل‌مشاهده است.

فرزند پروری مستبدانه

این والدین در ثبات تجربه کنترل مانند والدین مقتدرند درحالی‌که راهبردهای کنترلی آن‌ها ازلحاظ کیفیت متفاوت است. این والدین انتظار اطاعت مطلق و بی‌چون‌وچرا دارند و هر نوع تلاش کودک برای کسب استقلال و فردیت با شکست مواجه می‌شود. درحالی‌که کودک در ظاهر یاد می‌گیرد که باید از قوانین والدین و جامعه پیروی کرده و آن‌ها را رعایت کند اما نبود راهبردهای نظم‌بخشی مانند حل مسئله، استدلال و تبیین قوانین مانع درونی شدن ارزش‌های این نوع خانواده و اجتماع می‌شود. رفتار دردآمیز این والدین با بی‌توجهی به حس استقلال کودک، مانع ایجاد حس یکپارچگی و کارآمدی در شخصیت کودک خواهد شد. این کودکان به‌شدت درخطر مشکلاتی مانند ارزیابی و برآورد منفی خود، جامعه‌ستیزی، احساس شایستگی ضعیف، حس کمبود استقلال و کاهش عزت‌نفس کافی هستند.

فرزند پروری سهل گیرانه

والدین سهل گیر در تجربه‌ی فرزند پروری خود بسیار اهمال‌کارند و این را در استقلال و تحمل آن‌ها برای هر رفتار جدید کودک می‌توان ملاحظه کرد. درحالی‌که این رفتار اغلب با گرمی و ابراز عواطف همراه است؛ اما می‌تواند معادلی از تحمل و پذیرش والدین برای رفتارهای مخرب و تکانشی کودک و اکراه آن‌ها در اعمال هر نوع قدرت و قانونی باشد. این سستی والدین در نظارت و نظم‌بخشی، به کودک اجازه می‌دهد که رفتار خود را آن‌گونه که مایل است هدایت کند. همچنین در این حالت کودک هر طور که دوست داشته باشد برای خود تصمیم می‌گیرد. نبود تعادل بین گرمی، کنترل و عدم درخواست والدین برای رسش و بلوغ اجتماعی و عاطفی موجب پدید آمدن افزایش سطح بالای خودمختاری، عامل بودن و تحول فردی با هزینه‌ی از دست دادن همراهی و مشارکت اجتماعی خواهد بود؛ بنابراین زندان والدین سهل گیر، سطوح بالای خود ارزشمندی و عزت‌نفس را تجربه می‌کنند اما به بهای نقص در رسش و پختگی، کنترل تکانه، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و پیشرفت تحصیلی است.

 

تا اینجا از سه نوع از سبک فرزند پروری نام بردیم و آن‌ها را توضیح دادیم اما بامریند یک سبک چهارمی هم معرفی می‌کند که سبک فرزند پروری بی‌اعتنا نامیده می‌شود با این توضیح که ویژگی‌های آن شبیه به سبک فرزند پروری سهل گیر است اما با این تفاوت که این والدین نسبت به فرزندان خود گرمای لازم را ندارند و حتی گاهی در حالت‌های افراطی در حالت افسرده و بی‌تفاوت به سر می‌برند و نسبت به نیازهای اساسی فرزندان خود اعتنایی ندارند.

رابطه‌ی بین سبک‌های فرزند پروری و اختلال وسواس

و حالا می‌رسیم به جواب سؤال اصلی:

چطور سبک فرزند پروری شما احتمال ابتلا به اختلال وسواس را در کودکتان افزایش می‌دهد؟

در این قسمت دستاورد مقاله‌ای که به‌تازگی در این رابطه منتشرشده است را برایتان شرح می‌دهیم و همچنین شالوده مطلب و جمع‌بندی نهایی در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

با توجه به میزان شیوع اختلال وسواس در میان کودکان که شیوع یک تا سه درصدی آن عدد کمی هم محسوب نمی‌شود؛ ضرورت چنین مطالعه‌ای بیشتر به چشم می‌آید. هم‌اکنون که شما در حال مطالعه این متن هستید چیزی حدود ۵۷۶۰۰۰ کودک در ایران به اختلال وسواس فکری عملی مبتلا هستند.

عوامل زیستی و محیطی زیادی می‌توانند موجب شروع و عود اختلال وسواس در یک کودک شود؛ و ما در اینجا به یکی از مهم‌ترین عوامل محیطی یعنی خانواده و ویژه‌تر سبک فرزند پروری می‌پردازیم. خانواده به‌عنوان کوچک‌ترین نهاد اجتماعی، نقش اصلی را در جهان‌بینی اجتماعی و نوع ابراز وجود کودک در اجتماع ایفا می‌کند. در محیط خانواده رابطه پدر و مادر زمینه‌ساز یادگیری اجتماعی است. در اغلب خانواده‌ها والدین نه‌تنها ساختار محیط خانوادگی را شکل می‌دهند بلکه به‌نوعی فرصت‌هایی که فرزندان در خارج از محیط خانواده می‌توانند به تعامل اجتماعی بپردازند و نوع ابراز وجود در این تعاملات را نیز مشخص می‌کنند.

در والدینی که سبک فرزند پروری مستبدانه را اتخاذ می‌کنند انتقاد بیش‌ازحد والدین از فرزندان دیده می‌شود. همچنین سطح انتظارات بسیار بالا از کودک در زمینه‌های مختلف به چشم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خورد که درمجموع باعث می‌شود‌ ویژگی‌هایی در کودک ظاهر شود ازجمله: اعتمادبه‌نفس پایین، کاهش انگیزه، افزایش اضطراب و افزایش احتمال مصرف مواد مخدر. البته که این ویژگی‌ها باگذشت زمان خود را با شدت بیشتری نشان می‌دهند.

والدین سهل گیر اما فرزندانی به‌طورکلی مثبت‌تر و نسبت به فرزندان والدین مستبد افرادی سرزنده‌تر هستند اما آن‌ها نیز خودکنترلی کمتر و سطح اعتمادبه‌نفس پایین‌تری را نسبت به فرزندان والدین مقتدر تجربه می‌کنند.

و خب طبق انتظارتان والدین فرزندان با سبک فرزند پروری مقتدرانه در بالاترین سطح سلامت روانی قرار دارند؛ چراکه در این تحقیق افسردگی و سطح اضطراب کودکان نیز به‌عنوان کار جانبی موردمطالعه قرار گرفت و دقیقه این نتیجه به دست آمد که کمترین سطح افسردگی و اضطراب در میان فرزندان این والدین دیده می‌شود.

پس تا اینجا متوجه شدیم که سبک فرزند پروری مستبدانه پر ریسک ترین و سبک فرزند پروری مقتدرانه مطمئن‌ترین روش فرزند پروری ازنظر ابتلا به انواع آسیب‌های روانی هستند؛ و طبق این تحقیق رابطه معناداری بین سبک‌های مقتدرانه و سهل گیرانه و ریز فاکتورهای موردبررسی وسواس برخلاف سبک مستبدانه وجود نداشت.

اما چگونه سبک فرزند پروری به‌طور ویژه احتمال ابتلا به وسواس را در کودک افزایش می‌دهد؟

مفید و مختصر با دو فرآیند اصلی این سبک می‌تواند اثرگذار باشد:

۱ کاهش سطح استقلال، عزت‌نفس و متکی به نفس بودن کودک و این تصور غالبی که او هیچ کنترلی روی تصمیمات و شرایط خودش و در سطح بالاتر روی شرایط محیطی ندارد به‌خودی‌خود موجب ایجاد حس اضطراب و رنج روانی در کودک می‌شود، اضطرابی که همان‌طور که می‌دانید پایه وسواس است.

۲ هر نوع سبک فرزند پروری تفکرات و تصویرهای ذهنی منحصربه‌فردی برای کودک به وجود می‌آورد. وقتی طبق یک سبک تربیتی خاص باورهای نادرستی برای کودک به وجود می‌آید این باورها می‌توانند طبق فرضیه اساسی شناختی بک تقویت شوند. فرضیه بک این‌طور بیان می‌کند که اگر باور نادرستی که ایجاد رنج روانی برای فرد می‌کند با رفتار ویژه‌ای به‌صورت موقت رنج روانی‌اش از بین برود این راه تسکین‌دهنده‌ی موقت به‌مرور به‌صورت پایدار در فرد باقی می‌ماند. با این روش دقیقاً می‌توان پایدار شدن افکار و اعمال وسواسی در کودکان را توجیه کرد. بگذارید با یک مثال کمی موضوع را شفاف‌تر کنیم. به‌طور مثال اگر شما به فرزندتان بگویید که باید به‌محض ورود به خانه دست‌هایش را بشوید و اگر این مسئله را رعایت نکند صد در صد مریض می‌شود. وقتی هرروز فرزندتان به‌محض ورود به خانه دست‌هایش را بشورد فکر حمله میکروب‌ها و مریض شدن و فشار روانی حاصل از آن برطرف می‌شود اما اتفاق مهم‌تری در اینجا رخ می‌دهد و آن این است که اگر پس از سال‌ها و تثبیت این تفکر وسواس گونه از طریق فرضیه شناختی پاداش­دهی بک که عدم شست و شوی بلافاصله دست‌ها پس از ورود به منزل قطعاً باعث بیمار شدن او می‌شود؛ روزی نتواند این عمل را انجام دهد رنج روانی مسئله به‌صورت غیرمنطقی بر او فشار می‌آورد و این عمل به صورتی وسواسی در او باقی می‌ماند.

به‌عنوان جمع‌بندی سبک فرزند پروری مستبدانه از طریق چهارچوب‌های سفت‌وسخت خود و الزامات و انتظاراتی که مرتباً به کودک القا می‌کند بیشترین احتمال سوق دادن کودکان به‌سوی افکار و آیین‌های وسواسی را به دنبال خواهد داشت.

روانشناسان کودک در همه حال و از جان آماده کمک به کودکان در معرض خطر هستند. به امید آنکه با اتخاذ بهترین سبک فرزند پروری و پیگیری‌های به‌موقع همه کودکان لبریز از سلامتی و شادی باشند.

 

ما را در تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید.

نوشته چطور سبک فرزند پروری شما احتمال ابتلا به وسواس را در کودکتان افزایش می‌دهد؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d8%a7%d8%ad%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%84-%d8%a7%d8%a8%d8%aa%d9%84%d8%a7-%d8%a8%d9%87-%d9%88%d8%b3%d9%88%d8%a7%d8%b3/feed/ 0 ناتوانایی یادگیری چیست و بازی‌های مربوط به آن کدام است؟ https://ravanhami.com/%d9%86%d8%a7%d8%aa%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%a7%db%8c%db%8c-%db%8c%d8%a7%d8%af%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b1%d8%a8/ https://ravanhami.com/%d9%86%d8%a7%d8%aa%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%a7%db%8c%db%8c-%db%8c%d8%a7%d8%af%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b1%d8%a8/#respond Sun, 17 Feb 2019 20:22:29 +0000 http://ravanhami.com/?p=68360 ناتوانایی‌ های یادگیری، مشکلی است که در یک یا چند فرآیند روانشناختی پایه وجود دارد و در درک یا استفاده از زبان گفتاری یا نوشتاری کودک اثر می‌گذارد. این تاثیر می‌تواند به صورت ناتوانی در شنیدن، فکر کردن، سخن گفتن، خواندن، هجی کردن، نوشتن یا حساب کردن ظاهر شود (به پژوه، ۱۳۹۱). مشکلات یادگیری، عبارت […]

نوشته ناتوانایی یادگیری چیست و بازی‌های مربوط به آن کدام است؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> ناتوانایی‌ های یادگیری، مشکلی است که در یک یا چند فرآیند روانشناختی پایه وجود دارد و در درک یا استفاده از زبان گفتاری یا نوشتاری کودک اثر می‌گذارد. این تاثیر می‌تواند به صورت ناتوانی در شنیدن، فکر کردن، سخن گفتن، خواندن، هجی کردن، نوشتن یا حساب کردن ظاهر شود (به پژوه، ۱۳۹۱).

مشکلات یادگیری، عبارت است از یک اختلال عصب شناختی که توانایی های مغز را در زمینه‌ی دریافت، پردازش، ذخیره کردن، بازیابی و پاسخگویی به اطلاعات تحت تاثیر قرار می‌دهد (به پژوه، ۱۳۹۱).

ناتوانایی یادگیری را باید تا زیر سن ۱۸ سالگی تشخیص داد.

هدف این اثر، تبیین ناتوانایی یادگیری و بهبود این ناتوانایی از طریق بازی درمانی است.

کرک و چالفنت (۱۹۸۴) معتقدند که مشکلات یادگیری را در دو دستة کلی می‌توان قرار داد:

الف)مشکلات یادگیری رشدی: در توجه، حافظه، ادراک، تفکر، گوش کردن، توانایی های حسی حرکتی، زبان و گفتار.

ب) مشکلات یادگیری در امور آموزشگاهی: در خواندن، نوشتن، هجی کردن و حساب کردن.

او تعدادی از مشکلات یادگیری خاص را به عنوان ناتوانایی به رسمیت می‌شناخت؛ از جمله مشکل خواندن، مشکل نوشتن، مشکل ریاضی، مشکل زبان، مشکل فونولوژیک و لکنت زبان. اما DSM-5  تلاش کرده است، که بعضی طبقه بندی ها را عمومی‌تر کند تا بتواند جنبه های مختلف و متنوع مشکلات را طوری پوشش دهد که بر شروع آن‌ها در کودکی تاکید شده باشد و این مشکلات از مشکلات مرتبط با سایر مشکلات (مثلا از مشکلات طیف اوتیسم) تفکیک شوند. به این ترتیب، مشکل یادگیری به مشکل یادگیری خاص تغییر نام و ماهیت داده و مشکل خواندن، مشکل نوشتن و مشکل ریاضی که هر یک قبلا یک مشکل مستقل و مجزا محسوب می‌شدند، اکنون به عنوان یک اسپسیفایر در مشکل یادگیری خاص گنجانده شده است. یعنی، از این به بعد مشکلی به نام مشکل خواندن، مشکل نوشتن، یا مشکل ریاضی نخواهیم داشت. مثلا، از این به بعد روانپزشکان و روانشناسان بالینی نخواهند گفت که این کودک به مشکل خواندن (دیسلکسیا) مبتلاست. در عوض خواهند گفت که به مشکل یادگیری خاص یا اسپسیفایر دیسلکیا مبتلاست (گنجی، ۱۳۹۲).

ملاک تشخیصی بر اساس DSM-5

ناتوانایی یادگيری براساس مشکلاتی در یادگيری و استفاده از مهارتهای اساسی تحصيلی زیر مشخص می‌شود که وجود حداقل یکی از آنها به مدت حداقل ۶ ماه ضروری است.

  • خواندن نادرست یا آهسته و نيازمند تلاش زیاد.
  • مشکل در درک و فهم آنچه خوانده می‌شود.
  • مشکل در هجی کردن.
  • مشکل در بيان نوشتاری.
  • مشکل در تسلط بر مفهوم اعداد، واقعیت های عددی یا محاسبه.
  • مشکل در استدلال ریاضی.
  • مهارتهای اساسی تحصيلی پایين تر از انتظار.

در تشخیص این ناتوانایی به سه مسئله باید توجه داشت:

  • مهارتهای اساسی تحصيلی فرد، پایين تر از انتظار است.
  • آغاز اختلال در دروان تحصيل و تظاهر آن در دوره های بعدی است.
  • ناتوانی های هوشی و سایر اختلالات دخيل نيستند.

الف) اختلال یادگیری با مشکل در خواندن:

  • مشکل در صحت و دقت خواندن کلمه
  • مشکل در ميزان و سيالی خواندن
  • مشکل در درک مطلب خواندن

ب) اختلال یادگیری با مشکل دربیان نوشتاری:

  • مشکل در صحت یا دقت هجی کردن
  • مشکل در دستور  زبان
  • مشکل در وضوح یا سازمان بندی بيان نوشتاری

ج) اختلال یادگیری مشکل  در ریاضیات:

  • مشکل در درک اعداد
  • مشکل در حفظ واقعیت های عددی
  • مشکل در صحت و دقت یا سيالی محاسبه
  • مشکل در دقت و صحت استدلال ریاضی

پیشگیری از ناتوانایی در سطح اولیه:

اگر چه  کودکان خردسال پیش از دبستان که دارای ناتوانایی های یادگیری هستند، هنوز با فعالیت های جدی یادگیری رو برو نشده اند؛ اما اغلب نشانه هایی  از مقدمات شکست تحصیلی را دارند. اگر این کودکان در طول سال های قبل از دبستان تشخیص داده شوند، می‌توانند تحت آموزش لازم قرار گیرند(کمیته مشترک ملی ناتوانی های یادگیری،۲۰۰۵). آشکار است که هر چه سریع تر کودکان خردسال مبتلا به ناتوانی یادگیری را شناسایی کنیم، زودتر می‌توانیم برنامه مداخله ای زود هنگام را برای کمک به آن ها شروع کنیم و مهم‌تر که می‌توانیم از ناتوانایی های آن‌ها پیشگیری کنیم(لرنر،۲۰۰۴).

  • در این میان نقش مربیان بسیار اهمیت دارد. آموزش و آگاهی مربیان از نشانه های اختلال یادگیری و نقش حافظه فعال و ظرفیت حافظه فعال و تمریناتی که باعث رشد حافظه فعال می‌شود و جلوگیری از بیش باری حافظه فعال توسط مربیان بسیار اساسی است.
  • تجهیز کردن معلم ها با آموزش مواد درسی بر اساس کارکردهای اجرایی
  • آموزش معلم ها برای شناسایی و غربالگری اولیه بر اساس نشانه های رفتاری دانش آموزان  دارای ضعف در حافظه فعال)عدم پیروی از دستورات،فراموش کردن تکالف روزانه…..)
  • مناسب سازی محیط کلاس و خصوصا محتوای آموزشی
  • استفاده از تکنیک هایی برای ساختارمند کردن اطلاعات. راهبردهای یادیار، نحوه ترسیم نمودار، تجسم سازی وتقطیع، مفهوم پردازی، رمز گذاری و…

   پیشگیری ثانویه

  • بعد از شناسایی و تشخیص و سنجش حافظه فعال طراحی پروتکل ارتقا حافظه فعال دیداری_فضایی و شنیداری و آموزش به دانش آموز، معلم و والدین
  • ارایه رهنمود به معلمان مربوطه جهت تدریس به این دانش آموزان و مدیریت کلاس با توجه به ویژگی دانش آموزان(تجسم سازی ذهنی،رمز گذاری،سازماندهی و طبقه بندی اطلاعات و…..)
  • مناسب سازی محتوای آموزشی با توجه به ظرفیت حافظه فعال، زمان و تلاش
  • به ظرفیت و فضای حافظه فعال توجه کنیم.
  • زمان:در افراد دارای حافظه فعال ضعیف میزان سرعت ارائه اطلاعات باید کمتر باشد و دستورات باید مرحله به مرحله انجام شود.
  • تلاش:در اینگونه افراد استفاده از جملات ساده، واژگان کمتر ساختار ساده تر، کلمات ربط کمتر استفاده شود تا فرد دچار بیش باری درحافظه فعال نشود .

در ادامه تعدادی بازی آموزش داده می‌شود که با استفاده از آن‌ها می‌توان به بهبود اختلال یادگیری خاص کمک کرد.

الف) بازی های مربوط به اختلال یادگیری در ریاضیات

– مفهوم طبقه بندی در کودک باید نهادینه شده باشد و اگر نشده باشد می‌توان دکمه ها را در سطلی ریخت و از کودک خواست تا آن ها را جدا کند.

– مانند شکل زیر مفهوم رنگ و اشکال را به کودک یاد داد.

–  اعداد را روی یک کاغذ نوشته و از او بخواهیم تا با ماشین اسباب بازی اش همانطور که آن‌ها را می‌نویسد از روی آن‌ها حرکت کند.

ب) اختلال یادگیری در مشکل بیان نوشتاری

– کلمات را در کاغذی بنویسیم و از کودک بخواهیم با سیم یا کاموا  روی آن ها را پر کند.

– در سینی که کف آن رنگی است، مقداری برنج  یا آرد ریخته و از کودک بخواهیم تا کلمات را با انگشت در بین برنج یا آرد بنویسد.

– روی زمین با چسب کاغذی یا گچ کلمات را بنویسیم و از او بخواهیم روی آن راه برود . (همان مدلی که نوشته را می‌نویسیم، روی آن راه برود.)

 

ج)اختلال یادگیری در مشکل خواندن

– داستانی را برای کودک تعریف کنیم و در میان داستان مدام از کودک سوال شود .

– حروف را رنگی کنیم و سپس بخواند.

– باید متوجه شد که مشکل کودک چسباندن حروف به یکدیگر است یا خواندن خود حروف. سپس با توجه به نتیجه، باید تمرکز را بر حل آن مسئله معطوف ساخت.

 

منبع: مطالب فوق خلاصه شده ی کارگاه اختلال یادگیری خانم آزیتا محمدپور است.

نوشته ناتوانایی یادگیری چیست و بازی‌های مربوط به آن کدام است؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d9%86%d8%a7%d8%aa%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%a7%db%8c%db%8c-%db%8c%d8%a7%d8%af%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b1%d8%a8/feed/ 0 فرزندپروری چیست؟ نظریه بامریند در مورد سبک‌های فرزندپروری https://ravanhami.com/%d9%81%d8%b1%d8%b2%d9%86%d8%af%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f-%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%d8%a8%d8%a7%d9%85%d8%b1%db%8c%d9%86%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d9%88%d8%b1/ https://ravanhami.com/%d9%81%d8%b1%d8%b2%d9%86%d8%af%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f-%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%d8%a8%d8%a7%d9%85%d8%b1%db%8c%d9%86%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d9%88%d8%b1/#respond Mon, 20 Aug 2018 16:21:02 +0000 http://ravanhami.com/?p=13737   خانواده اولین و مهم‌ترین بافت اجتماعی را برای رشد فرد فراهم می‌سازد. اصطلاح فرزندپروری از ریشه پریو ‪ (pario)به معنی «زندگی‌بخش» گرفته شده است.   منظور از سبک‌های فرزندپروری چیست؟ ۱. روش‌هایی است که والدین برای تربیت فرزندان خود بکار می‌گیرند و ۲. بیانگر نگرش‌هایی است که آنها نسبت به فرزندان خود دارند و […]

نوشته فرزندپروری چیست؟ نظریه بامریند در مورد سبک‌های فرزندپروری اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]>

 

خانواده اولین و مهم‌ترین بافت اجتماعی را برای رشد فرد فراهم می‌سازد. اصطلاح فرزندپروری از ریشه پریو ‪ (pario)به معنی «زندگی‌بخش» گرفته شده است.

 

منظور از سبک‌های فرزندپروری چیست؟

۱. روش‌هایی است که والدین برای تربیت فرزندان خود بکار می‌گیرند و

۲. بیانگر نگرش‌هایی است که آنها نسبت به فرزندان خود دارند و

۳. همچنین شامل معیارها و قوانینی است که برای فرزندان خویش وضع می‌کنند.

 

فرزندپروری چیست؟

روش‌هایی كه والدین در تربیت فرزندان خود به كار می‌گیرند، نقشی اساسی در تأمین سلامت روانی فرزندان آنها خواهد داشت به‌طوریکه اکثر مشکلات رفتاری کودکان منعکس کننده‌ی رفتارهای است. به عبارت دیگر وجود مشکلات رفتاری کودک به منزله روابط معیوب اعضای خانواده با یکدیگر است و با روش‌های تربیتی نادرست والدین و تعاملات ناکارآمد آنها با فرزندان ارتباط دارد.

 

 

نظریه بامریند

در اوایل دهه ۱۹۶۰ دایانا بامریند پژوهشی را با استفاده از مشاهده طبیعی، مصاحبه با والدین و سایر شیوه‌های پژوهش بر بیش از ۱۰۰ کودک سن مدرسه اجرا کرد. یافته ها سه ویژگی را آشکار ساخت:

 

۱. پذیرش و روابط نزدیک

۲. کنترل

۳. استقلال دادن

 

بنابراین چهار سبک فرزندپروری بدست آمد که در هر یک از این ویژگی‌ها با هم تفاوت دارند.

 

۱. فرزندپروری مقتدرانه

این روش موفق‌ترین روش فرزندپروری است که پذیرش و روابط نزدیک، روش‌های کنترل سازگارانه و استقلال دادن مناسب را شامل می‌شود. والدین مقتدر، صمیمی‌ُ، دلسوز و نسبت به نیازهای کودک حساس هستند. آنها قاطع هستند اما دخالت‌گر و محدودکننده نیستند.

 

شیوه های انضباطی آنها به‌جای تنبیهی بودن حمایت‌کننده است. این والدین قوانین و رهنمودهایی پی‌ریزی می‌کنند که فرزندان آنها چنان بار می‌آیند که از آنها پیروی کنند و اغلب برای مطیع‌سازی از استدلال و منطق بهره می‌جویند و به منظور توافق با کودک با او گفت‌وگو می‌کنند. از رفتارهای نامطلوب نمی‌ترسند و تاب مقاومت در برابر عصبانیت کودک را دارند و به تلاش‌های کودک در جهت جلب حمایت و توجه پاسخ می‌دهند و از تقویت‌های مثبت بیشتری استفاده می‌کنند‪. این والدین در بعد محبت نیز عملکرد خوبی دارند و در ابراز محبت و علاقه و مهربانی دریغ نمی‌ورزند. آنها حقوق ویژه خود را به عنوان یک بزرگسال می‌شناسند و به علایق فردی و ویژگی‌های خاص کودک خود نیز آگاهی دارند.

 

در کل این والدین در عین گرم و صمیمی بودن با فرزند خود، کنترل‌کننده و مقتدر هستند. این شیوه به فرزندان کمک می‌کند تا با هنجارهای اجتماعی بهتر سازگار شوند.

 

۲. فرزندپروری مستبدانه

این روش از نظر پذیرش و روابط نزدیک پایین، از نظر کنترل اجباری بالا و از نظر استقلال دادن پایین است. والدین مستبد، سرد و طردکننده هستند. نمایش قدرت والدین اولین عاملی است که این شیوه را از دیگر شیوه ها متمایز می‌سازد.

 

 

در این سبک فرزندان چنین بار آورده می‌شوند که از قوانین سختگیرانه‌ای که بوسیله والدین بوجود می‌آید پیروی کنند. نتیجه شکست در پیروی از چنین قوانینی معمولاً تنبیه و اعمال زور است و برای کنترل کودکان خود از شیوه‌های ایجاد ترس استفاده می‌کنند. والدین مستبد معمولاً نمی‌توانند دلیلی که پشت این قوانین است را توضیح دهند. اگر از آنها خواسته شود که علت را توضیح دهند ممکن است به سادگی پاسخ دهند “چونکه من اینچنین گفتم”.

 

این والدین خواسته‌های زیادی دارند اما در قبال فرزندانشان پاسخگو نیستند. این والدین انتظار دارند فرمان‌های آنها بدون چون و چرا اطاعت شود. والدین درشیوه‌ استبدادی کمترین مهرورزی و محبت را از خود نشان می‌دهند.

 

 

۳. فرزندپروری آسان‌گیرانه

در این سبک، والدین مهرورز و پذیرا هستند ولی متوقع نیستند، کنترل کمی‌بر رفتار فرزندان خود اعمال می‌کنند و به آنها اجازه می‌دهند در هر سنی که باشند خودشان تصمیم گیری کنند، حتی وقتی که هنوز قادر به انجام آن نیستند.

 

خانواده این والدین نسبتاً آشفته است. فعالیت خانواده، نامنظم و اعمال مقررات، اهمال کارانه است. والدین سهل انگار در عین آنكه به ظاهر نسبت به کودکان خود حساس هستند، اما توقع چندانی از آنها ندارند. این والدین بسیار بندرت به فرزندان خود اطلاعات صحیح یا توضیحات دقیق ارائه می‌دهند. آنها از روش‌های احساس گناه و انحراف استفاده می‌کنند.

 

 

این والدین همچنین در بیشتر موارد در مواجهه با بهانه‌جویی و شکایت کودک، سر تسلیم فرود می‌آورند. این والدین به ندرت به فرزندان انظباط می‌دهند با فرزندان ارتباط برقرار می‌کنند، و معمولاً بجای یک والد جایگاه یک دوست را دارند.

 

 

 

 

 

 

 

۴. فرزندپروری بی‌اعتنا

در این روش، پذیرش و روابط پایین، کنترل کم و بی تفاوتی کلی نسبت به استقلال دادن وجود دارد. این والدین اغلب از لحاظ هیجانی جدا و افسرده هستند و وقت و انرژی کمی ‌برای فرزندان صرف می‌کنند. در حالی که این والدین نیازهای پایه ای فرزندان را برآورده می‌کنند اما عموماً از زندگی فرزندانشان گسسته هستند.

 

 

در موارد افراطی حتی ممکن است فرزندان خود را طرد یا در رفع نیازهای آنها اهمال کند.

 

 

 

۴ Types of Parenting Styles and Their Effects on Kids

تلگرام روان حامییک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

 

نوشته فرزندپروری چیست؟ نظریه بامریند در مورد سبک‌های فرزندپروری اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d9%81%d8%b1%d8%b2%d9%86%d8%af%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f-%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%d8%a8%d8%a7%d9%85%d8%b1%db%8c%d9%86%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d9%88%d8%b1/feed/ 0 آیا فرزند شما در یک رابطه‌ی دوستی پرخطر قرار دارد؟ https://ravanhami.com/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d8%b2%d9%86%d8%af-%d8%b4%d9%85%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%db%8c%da%a9-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b7%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%af%d9%88%d8%b3%d8%aa%db%8c-%d9%be%d8%b1%d8%ae%d8%b7/ https://ravanhami.com/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d8%b2%d9%86%d8%af-%d8%b4%d9%85%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%db%8c%da%a9-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b7%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%af%d9%88%d8%b3%d8%aa%db%8c-%d9%be%d8%b1%d8%ae%d8%b7/#respond Thu, 09 Aug 2018 14:54:57 +0000 http://ravanhami.com/?p=13721 هفت راهکاری که برای کمک به یک کودک وجود دارد که ممکن است در یک رابطه‌ی ناسالم و پرخطر به دام افتاده باشد. با روان حامی همراه باشید.  گریه‌های آخر شب، کاهش اعتماد به نفس، عدم علاقه به فعالیت‌های مورد علاقه‌ی قبلی، و اظهاراتی مانند “من از خودم متنفر هستم” و “من نمی‌توانم کاری را […]

نوشته آیا فرزند شما در یک رابطه‌ی دوستی پرخطر قرار دارد؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> هفت راهکاری که برای کمک به یک کودک وجود دارد که ممکن است در یک رابطه‌ی ناسالم و پرخطر به دام افتاده باشد. با روان حامی همراه باشید. 

گریه‌های آخر شب، کاهش اعتماد به نفس، عدم علاقه به فعالیت‌های مورد علاقه‌ی قبلی، و اظهاراتی مانند “من از خودم متنفر هستم” و “من نمی‌توانم کاری را درست انجام بدهم”، نشانه‌هایی است که فرزند شما ممکن است درگیر یک رابطه‌ی پرخطر باشد.

کودکانی که دست به اعمال پرخطر می‌زنند به‌عنوان قلدر شناخته می‌شوند، و غالبا رفتارهای کلیشه‌ای و تهاجمی از خود بروز می‌دهند. با این حال، در واقع، این کودکان می‌توانند با جنگ روانی حاصل از دستمزدشان مقابله کنند. آن‌ها ممکن است در حضور بزرگسالان و معلمان با قربانی خود به خوبی رفتار کنند و ممکن است صبر کنند تا کار بد خود را در پشت صحنه و به دور از چشم دیگران انجام دهند.

این پویایی اغلب در رابطه‌ی دوستانه تکرار شده است. در ابتدا، کودکی که دارای گرایش‌های خطرناک است، با دوستش مهربان است، تا احساس اعتماد را در او ایجاد کند. به زودی نظراتش تحقیرآمیز شده و شروع به کتک زدن می‌کند، و به دوستانش صدمه می‌زند که این امر نشان‌دهنده‌ی مشکل‌ساز بودن او است. بنابراین دوستش به سمت رفتارهای پرخطر کشیده می‌شود، ناامید می‌شود دوباره مورد توجه قرار گیرد، درنتیجه اعتماد به نفسش به خطر می‌افتد.

یک روش پرخطری که کودک از آن استفاده می‌کند کنترل اجتماعی است. آن‌ها یک فعالیت اجتماعی را برای همه ، به جز یک دوست، برنامه‌ریزی می‌کنند، و در مورد آن رویداد در رسانه‌های اجتماعی و یا در مدرسه بلوف می‌زنند و لذت این مسئله برای کودک در آن است که دوست او در آن حین متوجه می‌شود که اون در این برنامه درنظر گرفته نشده است. سایر کودکان تمایل دارند که این کار را تکرار کنند زیرا آن‌ها نمی‌خواهند فرد بعدی باشند که ندید گرفته می‌شود. در دورهمی‌های اجتماعی، کودک درباره‌ی دوست غایبش، پشت سر او، صحبت می‌کند، و دوستان دیگرش را در مقابله با فرد غایب قرار می‌دهد.

دشوار است که باور داشته باشیم یک کودک قادر به چنین دستکاری است، اما به‌عنوان بک درمانگر کودک، من این سناریو را سال‌ها شاهد بوده‌ام. کودکان خیرخواه از لحاظ احساسی برچیده می‌شوند، درحالی‌که یک کودک خودمختار برای کنترل بر صحنه می‌خواهد سواری بگیرد.

آن‌ها احساس حقارت و ناامنی می‌کنند، به طوریکه با خودشیفتگی، غم و اندوه، ذهنیت قربانیان و تلاش برای نادیده گرفتن کودک -که تهدیدکننده‌ی عزت‌نفس شکننده آنان است- دست به جبران می‌زنند.

افرادی که به طور هدفمند از معانی پرخطر استفاده می‌کنند نسبت به کسی که تهدیدکننده‌ی اعتماد به نفسشان هستند، اغلب احساس صادقانه و همدلانه ندارند. به طرز وحشیانه‌ای، این ویژگی‌هایی است که آن‌ها در دوستشان مورد سواستفاده قرار می‌دهند. از آن جا که دوست دارای وجدان و حس همدلی است، حملات را بر شخصیت خود جذب می‌کنند. آن‌ها متقاعد شده‌اند که سزاوار بدرفتاری هستند و در دوستی باقی می‌مانند.

والدین چه کار می‌توانند انجام دهند؟ راهنمایی‌های زیر می‌تواند به شما کمک کند اگر مشکوک هستید که فرزندتان در یک رابطه‌ی دوستی پرخطر قرار دارد:

  1. تلاش کنید تا میزان خطر حقارت موجود در نظرات دوست را حذف کنید (نظرات سمی به شخصیت فرد حمله می‌کند و یا او را مورد تحقیر قرار می‌دهد).
  2. ارتباطات و رسانه‌های اجتماعی را به صورت دائم نظارت کنید. کودک دیگر [که مورد حقارت قرار گرفته است] تلاش می‌کند تا با عناوینی که به او نشبت داده می‌شود به صورت احمقانه‌ای رفتار کند.
  3. از کودکتان بپرسید، “آیا تا به حال تو آن کار (حقیر کردن دیگران) را با کسی انجام داده‌ای؟” اگر پاسخ کودک شما “خیر” بود، ممکن است دارای یک رابطه‌ی پرخطر باشد. این مورد را به طور دقیق‌تری بررسی کنید.
  4. به فرزندتان کمک کنید تا بتواند [از این روابط] فاصله بگیرد. برای کودکتان چندین موقعیت دوست‌یابی در محافل اجتماعی مختلف فراهم کنید تا او برای فعالیت‌های اجتماعی به رابطه ی دوستی پرخطر کشیده نشود.
  5. با والدین کودک دیگر مقابله نکنید، مگر این‌که شواهد ریادی وجود داشته باشد. کودکان با عادت‌های پرخطر در این‌گونه مواقع از جانب والدین مجبور می‌شوند عذرخواهی کنند. مقابله ممکن است وضعیت فرزند شما را بدتر کند.
  6. با کودک خود همدلی کنید. کودکتان را حمایت کنید. با کودکتان تا حد ممکن وقت گذرانید. آن ها را بخندانید و برای آن‌ها داستان‌هایی از رمان کودکی‌شان بگویید. به آن‌ها یادآوری کنید که چه کسی هستند.
  7. یک درمانگر با تجربه را پیدا کنید.

کودکتان را حمایت کنید و از احساس همدلی و وجدانش تعریف کنید. از هویت او دفاع کنید. خودارزشی‌اش را به وسیله‌ی اقدامات دگرخواهانه و متفکرانه او تقویت کنید. کنار او بمانید و تا همیشه او را دوست داشته باشید.

مترجم : زهرا صالح پور

منبع: is your child in toxic friendship

تلگرام روان حامییک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته آیا فرزند شما در یک رابطه‌ی دوستی پرخطر قرار دارد؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d8%b2%d9%86%d8%af-%d8%b4%d9%85%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%db%8c%da%a9-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b7%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%af%d9%88%d8%b3%d8%aa%db%8c-%d9%be%d8%b1%d8%ae%d8%b7/feed/ 0 دعوا های ناجور: دفترچه راهنمای حل تعارض های زوجی و خانوادگی https://ravanhami.com/%d8%af%d8%b9%d9%88%d8%a7-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%86%d8%a7%d8%ac%d9%88%d8%b1-%d8%af%d9%81%d8%aa%d8%b1%da%86%d9%87-%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%d8%ad%d9%84-%d8%aa%d8%b9%d8%a7%d8%b1%d8%b6/ https://ravanhami.com/%d8%af%d8%b9%d9%88%d8%a7-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%86%d8%a7%d8%ac%d9%88%d8%b1-%d8%af%d9%81%d8%aa%d8%b1%da%86%d9%87-%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%d8%ad%d9%84-%d8%aa%d8%b9%d8%a7%d8%b1%d8%b6/#respond Sat, 14 Jul 2018 08:24:27 +0000 http://ravanhami.com/?p=13658 جامعه پیچیده تر شده است و در این موضوع شکی نداریم . همه انواع روابط ما متاثر از این پیچیدگی اند ، و مهم ترین جامعه ای که با آن درگیر هستیم خانواده است . دلایل بسیار زیادی میتواند ما را به این فکر بیندازد که زمان آن رسیده که نفر سومی را منجی رابطه […]

نوشته دعوا های ناجور: دفترچه راهنمای حل تعارض های زوجی و خانوادگی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> جامعه پیچیده تر شده است و در این موضوع شکی نداریم . همه انواع روابط ما متاثر از این پیچیدگی اند ، و مهم ترین جامعه ای که با آن درگیر هستیم خانواده است . دلایل بسیار زیادی میتواند ما را به این فکر بیندازد که زمان آن رسیده که نفر سومی را منجی رابطه مان کنیم . مهمترین این دلایل دعوا و مشاجره است. حال این نفر سوم گاهی یک یا چنر نفر از اعضای بزرگتر فامیل هستند ، یا در حالت دیگر روانشناس .

متاسفانه هرچقدر هم تلاش کنید ، هرچقدر هم برای تغییر اراده داشته باشید تضمینی برای بهتر شدن رابطه تان وجود ندارد ، اما با روان حامی همراه باشید تا شانس رابطه تان را برای تحول مثبت افزایش دهید .

نکاتی چند وجود دارند که آنها را با شما به اشتراک میگذازیم ، این نکات میتوانند به شما کمک کنند ، بنابراین همه آنها را با دقت مطالعه کنید.

قسمت اول : هنگام دعوا

مشکلات و تعارضات هنگامی که دو نفر به مدتی طولانی با هم تعامل دارند کاملا پیش بینی پذیر است و مطلقا غیر طبیعی نیست. چیزی که معمولا ناسالم است واکنش شما به این تعارض است ، تا جایی که معمولا مشکل اصلی فراموش شده و رفتاری که شما در قبال آن مشکل نشان داده اید مسئله اصلی میشود. شما باید از تعدادی رفتار پرهیز کنید تا دعواهایتان به سادگی فراموش شده و زخم هایی عمیق بر رابطه بر جای نگذارند .

الف) حق ندارید فیزیکی شوید .

در صورتی که همسرتان را کتک بزنید او بسیار بسیار سخت فراموش خواهد کرد و ترمیم رابطه -اگر ممکن باشد- نا محتمل است . این کار بسیار سخت تنها از سوی متخصص کارآزموده و با هزینه بالا و جلسات طولانی بر میآید . خشونت ورزی ، کتک کاری ، هل دادن و..  را فراموش کنید چون برایتان بسیار گران تمام میشود ، برای این کار میتوانید از تکنیک های آرمیده سازی (ریلکسیشن) کمک بگیرید و مهم تر از آن یادتان باشد همیشه عقل حضور دارد و شما میتوانید انتخابش کنید، حتی زمانی که هیجان و تکانه های خشونت ورزی بی امان در میزنند تا رفتار شما را کنترل کنند .

ب) موضوعات را با هم قاطی نکنید .

وقتی موضوع خانواده های اصلی نیستند آنها را به پیش نکشید . وقتی موضوع رفتار همسرتان نیست او را مقصر نشان ندهید . وقتی از رییستان در سر کار ناراحتید به فرزندانتان توهین نکنید. اگر خشمی دارید ، اگر ناراحتید و احساس میکنید تحقیر شده اید با همسرتان در این مورد سخن بگویید و از او درخواست کنید به صحبت های شما گوش دهد تا خالی شوید . عین واقعه را گزارش دهید و هیجاناتتان را بیرون بریزید . جابجا کردن یک احساس بد به فرد دیگر و خالی کردنش سر او رفتاری بسیار ناپخته است و در صورت تداوم به رابطه تان آسیب میزند .

ج) طعنه نزنید .

کنایی نباشید ! کنایه یک رفتار پرخاشگرانه-منفعل است و فرد روبرویتان را عصبی مزاج کرده و از پاسخ دادن منطقی و عقلانی ناتوان میکند . به جای کنایه زدن مشکلتان را با زبانی مستقیم و در موقعیتی مناسب ( وقتی تنها هستید) بیان کنید .

د) دیوار سکوت نسازید (طولانی قهر نکنید)

ممکن است باور نکنید ولی قهر های طولانی مدت اگر زیاد تکرار شوند ناقوس مرگ رابطه تان را به صدا درمی آورند . آن چیز که به عنوان طلاق عاطفی از آن یاد میشود غالباً نتیجه همین امر است . البته ما درک میکنیم که بعد از یک مشاجره نیاز به کمی فضا دارید ، اما توصیه ما این است که این قهر بیشتر از یک شب طول نکشد. اگر میخواهید در حالت سکوت برای خوابیدن اقدام کنید به همسرتان اطمینان بدهید که فردا درباره حل کردن موضوع با یکدیگر صحیت خواهید کرد ؛ عصبانی نخوابید .

ه) ماشه نکشید !

شما همسرتان را به خوبی میشناسید ، میدانید چه رفتار هایی او را در یک دعوای ساده به مرز انفجار میبرند یا به عبارتی ماشه وی را میکشند تا او سیلی از رفتار های غیر منطقی را شلیک کند. این ممکن است باعث شود حس خوبی به خود داشته باشید و حس کنید دعوا را برنده شده اید ، چون او بسیار کودکانه رفتار کرده است. اما بگذارید به شما یادآوری کنیم که در این دعوا ها هیچکس برنده نیست. هر چقدر واکنش ها شدید تر باشند، ترمیم رابطه سخت تر خواهد شد و با مکافات بیشتری آشتی خواهید کرد . یکی از این ماشه کش ها معروف عبارت است از ترک کردن خانه. در این مورد سعی کنید هرچقدر هم میخواهید از فضای دعوا دور باشید باز هم جلوی چشم همسرتان باشید ؛ مثلا به بالکن بروید ( به سبک های دلبستگی همسرتان مربوط است ، میتوانید برای صحبت درباره این موضوع به روانشناس مراجعه کنید ، اما خودتان، آن هم هنگام دعوا اقدام به درمانش نکنید !)

 

قسمت دوم : بعد از دعوا

الف) دنبال مقصر نگردید .

معمولا اکثر روانشناسان کارآزموده در یک منظومه و سیستم مقصر تعیین نمیکنند . در یک منظومه ناکارآمد (مثل یک زوج یا یک خانواده بدکارکرد) مشکل از تعامل دو یا چند نفر شکل میگیرد . اما همه ما تمایل داریم تا خود را از مشکل مبری بدانیم ، بنابراین در اتاق درمان فرد دیگر را به عنوان مقصر جلوه میدهیم و سعی میکنیم تا با روانشناس به نفع خود ائتلاف کنیم . اگر رابطه تان برایتان مهم است ، از این کار بپرهیزید و این را به دیگر اعضای خانواده هم آموزش دهید . هرچقدر روانشناستان اطلاعات دقیق تری داشته باشد رابطه تان شانس بیشتری دارد. بنابراین صادق باشید و بالغتنه رفتار کیند .

ب) در اتاق درمان تظاهر نکنید .

بسیار شایع است که خانواده ها یا زوج ها به محض ورود به اتاق درمان از این رو به آن رو میشوند . با یکدیگر به خوبی رفتار میکنند و مشکلاتشان را به صورت راز نگه میدارند تا به قولی آبروداری کرده باشند . این مسئله در روند درمان سم است . روانشناستان را گیج نکنید ، مشکلتان را به همان صورتی که هست نشان بدهید، در صورتی که از شما درخواست شد تا به صورت نقش بازی کردن یک تعارض بین خودتان را بازسازی کنید، خودتان را سانسور نکنید و تاکید میکنم ، یادتان باشد برای چه هدفی وارد درمان شده اید ، آن را لوث نکرده و فراموش نکنید.

ج) تا جایی که میتوانید اعضای خانواده اصلی را در جریان مشکلات بین فردیتان قرار ندهید .

شما برای ایجاد یک رابطه زوجی سالم نیازمند این هستید که تا حد ممکن از خانواده اصلیتان استقلال یافته باشید. این استقلال تنها به معنی استقلال مالی یا جدایی مکانی نیست، بلکه اینها نسبت به رشد توانایی های شخصی و شکل دادن یک شخصیت مستقل در درجات بسیار پایین تری قرار دارند. یکی از فاکتور هایی که استقلال شما را نشان میدهد میزان بلوغتان در نگه داشتن دیگران، بیرون از یک تعارض بین فردی است. نه تنها نباید خانواده تان را نگران کرده و آنها را به میانه معرکه بکشید . بلکه در صورتی که آنها تمایلی نشان دادند باید در عین حفظ محبت و ادب ار آنها درخواست کنید که خودشان را درگیر مسائل شما نکنند و آن را به خودتان بسپارند . به خاطر داشته باشد که این به معنی قطع ارتباط با خانواده اصلی نیست! بلکه برش از پدر و مادر و همشیرانتان خود نشان از یک رفتار غیر بالغانه دارد، هنر آنجاست که در عین حفظ یک رابطه صمیمانه و احترام آمیز ، مسائلتان را خودتان حل کنید .

د) در صورتی که فرزند دارید ، حق ندارید وظایفتان را فراموش کنید .

دعوا و مشکل مطلقا بهانه خوبی برای فراموش کردن فرزندانتان نیست. نه تنها : یک) باید به وظایف روزمره تان برسید ( آن ها را به مدرسه برسانید، به تغذیه شان مانند همیشه حساسیت نشان دهید، مواظب تکالیف تحصیلیشان باشید و به آنها محبت کنید و ..) بلکه ب)تا جایی که میتوانید باید مشاجره بینتان را دور از او نگه دارید. این به این معنا نیست که به هنگام دعوا باید به کودک دروغ گفت که همه چیز سر جایش است(او متوجه دروغ شما میشود و با خودش فکر میکند چه فاجعه ای در جریان است که شما آن را از او پنهان میکنیدو بی نهایت نگران میشود)، بلکه سعی کنید با صدای بلند مشاجره نکنید که او بترسد و در نهایت اگر پرسید به او پاسخ دهید که پدر و مادرش اندکی از هم ناراحت هستند و موضوع به زودی حل خواهد شد. درست به همان صورتی که او و خواهر یا برادرش گاهی از دست هم ناراحت میشوند، بزرگتر ها هم ممکن است گاهی از هم دلخور شوند. در نهایت وظیفه سومتان: ج) تحت هیچ عنوان کودک را قاضی نکنید . در خانواده ها بسیار شایع است که پدر یا مادر نزد کودک آمده و از شرایط شکایت میکنند . کودک بینوا هم گوش داده و دلش برای والدش میسوزد، وانگهی بعد از مدتی والد دیگر به سراغ او آمده درددل میکند و کودک گیج تر از همیشه باز هم حق را به او میدهد .

بالغانه رفتار کنید ، حرف زدن با کودک هیچ مشکلی از شما حل نمیکند به جز خالی شدن خودتان، اما نتایج اسفناکی در پی دارد، در میان گذاشتن اسرار زندگی خصوصیتان کل واحد منظومه والدینی را برای او کوچک و کم اهمیت میکند و قبح شما را برای وی میشکند (در سن پایین این بسیار خطرناک است و ممکن است فردی دیگر را جایگزین الگوی والدینش کند). دیگر پیامد نامیمون این امر این است که کودک احتمالا آن والدی را که کمتر با او درد دل میکند را مقصر همه چیز دانسته، یک کلیشه ظالم-مظلوم در ذهنش شکل داده و احساسات بسیار بدی نسبت به آن فرد پیدا میکند . در نهایت آخرین این عواقب این است که اتحاد تربیتی و سازگاری تصمیمات شما برای وی زیر سوال میرود ، بنابراین هنگامی که از طرف یکی از والدین از یک موضوع منع میشود سراغ دیگری میرود و مجوز میگیرد. اینگونه رفتار ها مسلما الگوی ناشایستی برای شخصیت آینده وی خواهد بود. بنابراین اگر فرزندتان را دوست دارید : دعوایتان را بین خودتان نگه دارید ، در عین حال که به وی دروغ نمیگویید او را نترسانید و اتحاد پدر-مادر را همیشه حفظ کنید .

تلگرام روان حامییک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

سروش جاویدنیا

نوشته دعوا های ناجور: دفترچه راهنمای حل تعارض های زوجی و خانوادگی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d8%af%d8%b9%d9%88%d8%a7-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%86%d8%a7%d8%ac%d9%88%d8%b1-%d8%af%d9%81%d8%aa%d8%b1%da%86%d9%87-%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%d8%ad%d9%84-%d8%aa%d8%b9%d8%a7%d8%b1%d8%b6/feed/ 0 مرگ آموزی به کودک: چگونه به فرزندم مفهوم مرگ را آموزش دهم؟ https://ravanhami.com/%d9%85%d8%b1%da%af-%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%db%8c-%d8%a8%d9%87-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9/ https://ravanhami.com/%d9%85%d8%b1%da%af-%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%db%8c-%d8%a8%d9%87-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9/#respond Sun, 08 Jul 2018 17:07:47 +0000 http://ravanhami.com/?p=13609 مرگ یک عزیز بسیار دردآور است و طبیعی ست که آرامش روانی شما را به هم ریخته و خلقتان را افسرده کند. علیرغم اینکه شما را درک می‌کنیم و برای کمک به شما آماده ایم، در همین حین وظایفی بر دوش شماست که در صورت کوتاهی از انجام آن خساراتش گریبانگیرتان خواهد شد. این مسئولیت […]

نوشته مرگ آموزی به کودک: چگونه به فرزندم مفهوم مرگ را آموزش دهم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]>

مرگ یک عزیز بسیار دردآور است و طبیعی ست که آرامش روانی شما را به هم ریخته و خلقتان را افسرده کند. علیرغم اینکه شما را درک می‌کنیم و برای کمک به شما آماده ایم، در همین حین وظایفی بر دوش شماست که در صورت کوتاهی از انجام آن خساراتش گریبانگیرتان خواهد شد. این مسئولیت در قبال فرزندانتان است.

با روان حامی همراه باشید تا به شما بگوییم چگونه این مسئولیت را تا جایی که توانایی دارید خوب به سرانجام برسانید.

کودک در مواجهه با مرگ چه یکی از اعضای فامیل یا دوستان شما، چه حیوان خانگی‌اش و یا حتی یک گلبرگ می‌تواند واقعه نیست شدن را ببیند و بلافاصله سوالاتی در ذهنش شکل بگیرند، علاوه بر این در سیر رشد کودک بسیار طبیعی است که از جایی که از آن آمده (مامان بابا بچه چطور به دنیا میاد؟) و جایی که در  به آن رهسپار می‌شود (مامان بابا مردن چیه؟ پیر شدن چیه؟ بابا بزرگ کجا رفته؟)  از شما سوال کند.

بسیاری از والدین درباره اینکه چه پاسخی باید به سوالات کودک درباره تولد بدهند آموزش دیده‌اند. اما درباره واقعه مرگ خیلی اوقات شک‌ها، دلهره‌ها و اضطراب و شاید انکارهای خودشان را به کودکشان منتقل می‌کنند.

کودک از چه سنی مرگ را می‌فهمد؟

در یک کلام دو و نیم سالگی. در واقع اگر کودکتان بیش از ۳۰ ماه سن دارد لازم است خود را ملزم به دانستن اطلاعاتی کنید که در پاسخ به وی باید در ذهن داشته باشید. البته نوع تفکر کودک ۲ ساله و کودک ۱۰ ساله راجع به مردن و نیست شدن متفاوت است و ما جلوتر درباره انواع آن بحث خواهیم کرد، اما هدف نهایی این است که بدانید از چه سنی به بعد باید راجع به شکل‌گیری مفهوم مرگ در کودکتان حساسیت نشان دهید.

کودکان به مرگ فکر می‌کنند؟

بله. بیشتر از آنچه فکرش را بکنید. ذهن کودک به خصوص در سنین پایین به طور فراگیری با مسئله مرگ درگیر است، ممکن است گاهی با سوالاتی که کودکان به یکباره بدون هیچ مقدمه‌ای از شما میپرسند یا حرف‌هایی که بدون پیش زمینه خاصی به شما می‌زنند غافلگیر شده باشید. رواندرمانگری می‌گفت: فرزند خردسالم در حالی که باهم قدم می‌زدیم به یکباره گفت: “می‌دونی هر دوتا بابابزرگم قبل اینکه ببینمشون مردن.” این نشان از این دارد که کودک مدت‌ها به این مسئله فکر کرده است و این جمله نوک کوه یخی است که قسمت عمده آن زیر آب (در درون کودک) قرار دارد (یالوم ۱۹۸۰).

البته لازم است بدانید میان برداشت ما و برداشت کودک از مفهوم مرگ تفاوت‌هایی وجود دارد، علت این مسئله دو موضوع اساسی است. اول بحث زبان (کودک نمی‌تواند به مانند بزرگسالان از احساساتش، برداشت‌هایش و غیره سخن بگوید) و دوم عدم توانایی در انتزاعی فکر کردن. لازم است این دو مسئله را به خوبی به خاطر داشته باشید. باید از میان جملات پراکنده و یا نامفهوم فرزندتان ترس و سوال او را برداشت کنید و در دادن اطلاعات به وی این را مد نظر داشته باشید که تفکر راجع به مسائل انتزاعی معمولا بعد از ۱۰ سالگی شکل می‌گیرد. بنابراین عینیت (ملموس بودن) بسیار مهم است.

قسمت اول: در صورتی که به سوگ عزیزانتان نشسته‌اید.

با شما همدردی می‌کنیم، مرگ یک عزیز نه تنها به خودی خود دردآور است، بلکه از آنجایی قسمت‌هایی از وجود ما در دیگران معنا پیدا می‌کنند با مرگ آنها این قسمت از وجود ما هم برای همیشه می‌میرد. شما حق دارید همانگونه که می‌خواهید سوگواری کنید و غم خود را ابراز کنید، طبیعی است که مدتی مرگ عزیزتان همه محتوی فکر شما باشد و مایل نباشید و نتوانید به کار‌های روزمره‌تان برسید، اما توجه کنید وظیفه شما دربرابر فرزندانتان بسیار حیاتی است.

فرزند شما بدون شک حتی کوچکترین نشانه غم و دلواپسی را در شما حس خواهد کرد بنابراین پنهان کردن این مسئله از وی نادرست است و ممکن است این شک که شما دارید موضوعی را از وی پنهان می‌کنید برایش بسیار اضطراب‌آور باشد. بنابراین در وهله اول احساسات خود را صادقانه برای فرزندتان شرح دهید، البته لزومی ندارد وارد جزییات شوید که وی وحشت زده شود اما به او بگویید که فردی را که بسیار دوست داشته‌اید از دست داده‌اید و از این بابت بسیار ناراحت هستید. به او بگویید همه نیاز دارند گریه کنند و گریه کردن موضوع وحشتناکی نیست، بلکه همه وقتی غمگین می‌شوند گریه می‌کنند. نکته کلیدی این است که کودک نباید وحشت‌زده شود و در عین حال نباید مسئله را بی اهمیت درک کند، متعادل و صادق باشید.

قسمت دوم: مواجهه با ماهیت مرگ

اینجا ممکن است نزدیک‌ترین مواجهه کودکتان با مسئله مرگ را ببینید و وی مداوم از شما سوالاتی درباره ماهیت مرگ، چگونگی مردن (آیا مردن درد داره ؟)، علت مردن (سوالاتی درباره پیری، کشته شدن و..) و یا مرگ خودش (آیا من هم میمیرم؟) بپرسد. با توجه به سن کودکتان باید به وی پاسخ دهید. در صورتی که سن کودکتان کمتر از ۹-۱۰ سال است باید پاسخ‌هایتان جنبه عینی داشته باشد، مثلا در پاسخ به سوالات درباره ماهیت مردن می‌توانید به جنبه‌های جسمانی واقعه مرگ اشاره کنید: بابابزرگ مرده است، یعنی دیگر نمی‌تواند راه برود، چیزی بخورد، حرف بزند، نفس بکشد، رویا ببیند. قلب او دیگر کار نمی‌کند و جسم او کاملاً از کار افتاده است و هیچگاه باز نخواهد گشت.

اینجا یک موضوع مطرح است: در روند تکامل همه ما نسبت به کودکان حس پرورندگی داریم، به آنها احساس محبت می‌کنیم و از اینکه رنج بکشند بسیار ناراحت می‌شویم. طینت زیست شناختی ما نمی‌خواهد که کودک را با واقعیت تلخی چون مرگ مواجه کنیم. اما در نظر داشته باشید: انکار مرگ، اینکه چنین چیزی فقط برای پیرها اتفاق میفتد و تو هنوز خیلی کودکی و شاید تا ابد زنده بمانی می‌تواند فراری بسیار اضطراب آور در طول زندگی باشد. بسیارند کودکانی که بعدها والدینشان را بخاطر این مسئله که آنها را “گول زده‌اند” سرزنش می‌کنند و معمولا جوابی می‌شنوند از این قبیل که “تو آن زمان درک نمی‌کردی” اضطراب مرگ در صورتی که انکار شود می‌تواند سالیان سال به صورت ملایم و همیشگی باقی بماند و به زندگی فرد جهتی ناسالم بدهد.

وقتی در مورد ماهیت مرگ صحبت می‌کنید کودک مضطرب می‌شود، او درست نمی‌داند نیست شدن یعنی چه، چرا باید دستی که به خوبی کار می‌کند و قلبی که به خوبی می‌تپد دیگر کار نکند و انسان نیست بشود. ممکن است برای کاهش دادن اضطراب کودک به مفاهیم مذهبی متوسل شوید. مفاهیمی چون آغوش خداوند و بهشت. در نظر داشته باشید اینجا بسیار مرحله حساسی است. حتی اگر قصد دارید کودکتان را با تعلیمات مذهبی بزرگ کنید باید در زمینه مرگ و دنیای پس از مرگ احتیاط کنید. تعدادی از پاسخ‌های رایج عبارتند از اینکه خداوند اورا پیش خودش برده چون او را دوست داشت، و یا او در بهشت خوشحال است. از حسن تعبیر‌هایی اینچنین به شدت اجتناب کنید چون کودک بلافاصله متوجه تناقض صحبت‌های شما می‌شود؛ در درجه اول چرا وقتی او اینقدر خوشحال است تو گریه میکنی؟ چرا خانه همیشه پر از مهمان‌هایی است که غمگینند؟

و اگر خداوند آدم‌های خوب را پیش خودش می‌برد پس من نباید خوب باشم تا نمیرم، مادرم هم اگر خوب باشد می‌میرد !

در این موارد و در صورتی که مایلید کودکتان دید مذهبی را درک کند شرایط را صادقانه به او توضیح بدهید. به او بگویید برای این ناراحت هستید که او برای شما فرد دوست داشتنی‌ای بوده و حالا دیگر در بین شما نیست، دلتنگش می‌شوید و همین حالا هم دلتنگ هستید، بگویید که اندکی آرامش دارید که او اکنون نزد خداوند است اما بسیار غمگینید که دیگر نمی‌توانید او را داشته باشید. توجه داشته باشید باید عینی صحبت کنید، حرف‌های شما باید ملموس باشد طوری که کودک کاملا آن را درک کند.

قسمت سوم: مواجهه با مرگ خویش و ترس از مرگ والدین

کودک بعد از توصیفات شما از مردن، متوجه خودش می‌شود. کودکان معمولاً خودمحورند و بسیاری مسائل را تنها از دید خودشان می‌سنجند و با خود قیاس می‌کنند. در ذهنش این سوال شکل می‌گیرد که آیا من هم خواهم مرد؟ چه زمانی؟ در صورتی که این سوال را مطرح کرد به آن پاسخ بدهید، اما اگر این سوال مطرح نشد خودتان در ادامه توضیحاتتان به وی بگویید که: همه انسان‌ها و حیوان‌ها و گیاه‌ها یک روزی می‌میرند، نمی‌دانیم کی چون زمان بسیار زیادی طول می‌کشد، اما همه می‌میرند. البته همه آنها پیر می‌شوند، تو اکنون کودک هستی و زمان زیادی تا پیری تو باقی مانده است.

در این مرحله کودک ممکن است به این فکر کند که شاید من زنده بمانم، ولی تو داری روز به روز بزرگ‌تر می‌شوی، اگر تو بمیری چه کسی از من مراقبت خواهد کرد؟ این سوال معمولاً اینگونه بیان می‌شود که: “مامان تو کی می‌میری؟” شوک زده نشوید. کودک می‌خواهد از اینکه مراقبت خواهد شد اطمینان کسب کند به او بگویید: من و پدرت هردو جوان هستیم، ما زمان زیادی داریم هر دو قوی هستیم و بسیار سالم بنابراین چیزی برای نگرانی وجود ندارد، ما از تو مراقبت می‌کنیم.

قسمت پنجم: سوال درباره علل مرگ و واکنش‌ها

کودک بسیار عینی جملات شما را برداشت می‌کند، وقتی به او می‌گویید پدربزرگت دیگر نمی‌تواند بخورد او گمان می‌کند در صورتی که همیشه شیر نخورد از کار خواهد ایستاد و خواهد مرد (کودکان قبل از ۵ سالگی اکثر چیزهایی که حرکت می‌کنند را زنده فرض می‌کنند، مانند ماشین، و می‌دانند وقتی بنزین ماشین تمام شود از حرکت می‌ایستد، بنابراین گمان می‌کند او هم اگر مایعات نخورد از حرکت خواهد ایستاد!) بنابراین توجه کنید که همه جوانب مرگ را به او توضیح دهید نه فقط یک جنبه، مثلا اینکه “مامان بزرگ دیگه نمیاد با ما شام بخوره.. ” این صحبت حتی می‌تواند کودک را از دستشویی رفتن بترساند، تا آنچیز که مایه حیاتش است را از شکم خود خالی نکند.

در صورتی که درباره مریضی به عنوان علت حرف می‌زنید مواظب باشید تاکید کنید که مریضی باید بسیار شدید باشد، نه اینکه او فرض کند اگر سرما بخورد خواهد مرد.

به کودک مطلقا نگویید کسی که مرده است به خواب طولانی رفته است، این می‌تواند مدت‌ها وی را از رفتن به بستر خواب بازدارد، و فکر کند مرگ تنها در خواب اتفاق میفتد و در صورتی که نخوابد می‌تواند جلوی آن را بگیرد.

در مورد گفتن اینکه وی سفر کرده است، یا به دنیا دیگر رفته است هم احتیاط کنید. بنا بر همان اصلی که پیش‌تر توضیح دادیم کودکان این دست از مفاهیم انتزاعی (دنیای دیگر) را نمی‌فهمند و همچنین ممکن است سفر رفتن را برای وی بسیار ترسناک کند.

 

قسمت ششم: تجربه مرگ همقطاران و احساس گناه

گاهی اوقات پیش میاید که یکی از همکلاسی‌های وی یا یکی از خواهر و برادر‌هایش فوت کند. همچنین در صورتی که شما دچار عارضه‌ای شوید و فرزند در راهتان را سقط جنین کنید احتمال بسیار زیادی وجود دارد که کودک بسیار متعجب شده و همزمان احساس گناه کند.

وی احساس تعجب می‌کند زیرا تا به امروز مرگ برای پیر‌ها و مریض‌ها بود، لیکن حادثه‌ای که منجر به مرگ یک فرد جوان و سالم شود بسیار برای وی اضطراب‌آور است. همچنین وی ممکن است حس کند حسادتش به خواهر و برادر یا همکلاسیش عامل مرگ وی بوده است. در این خصوص باید بیشتر مراقب باشید. به وی تاکید کنید که حادثه سبب مرگ دوست یا همشیرش شده است و شما از وی مراقبت خواهید کرد و به او نیز آموزش می‌دهید بهتر از خودش مراقبت کند. دوم اینکه فورا احساس گناه را از وی بگیرید، با صراحت با اطمینان و با استحکام کلام. ذره‌ای از این تفکر نباید در وی باقی بماند که حس منفی وی به کسی عامل مرگ او بوده است. در این خصوص می‌توانید وی را به روانشناس کودک معرفی کنید تا با تخصصش جلوی آسیب‌های احتمالی را بگیرد.

 

تلگرام روان حامییک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

 

 

سروش جاویدنیا

نوشته مرگ آموزی به کودک: چگونه به فرزندم مفهوم مرگ را آموزش دهم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d9%85%d8%b1%da%af-%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%db%8c-%d8%a8%d9%87-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9/feed/ 0 اصول انضباط مثبت : قسمت دوم https://ravanhami.com/%d8%a7%d8%b5%d9%88%d9%84-%d8%a7%d9%86%d8%b6%d8%a8%d8%a7%d8%b7-%d9%85%d8%ab%d8%a8%d8%aa-%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d8%af%d9%88%d9%85/ https://ravanhami.com/%d8%a7%d8%b5%d9%88%d9%84-%d8%a7%d9%86%d8%b6%d8%a8%d8%a7%d8%b7-%d9%85%d8%ab%d8%a8%d8%aa-%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d8%af%d9%88%d9%85/#respond Fri, 06 Jul 2018 10:38:24 +0000 http://ravanhami.com/?p=13586 انضباط مثبت در فرزندپروری چیست و چه اصولی دارد؟ قسمت دوم در بخش اول، پس از ارائه‌ی مفهوم و اصول انضباط مثبت و بیان معیارهای آن در مبحث فرزندپروری، به معرفی ابزارهای انضباط مثبت پرداخته شد. برای آگاهی از دیگر ابزارهای این مفهوم، با روان‌حامی همراه باشید.   ۳. بهبود مهار‌ت‌های ارتباطی آموزش مهارت‌های ارتباطی […]

نوشته اصول انضباط مثبت : قسمت دوم اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> انضباط مثبت در فرزندپروری چیست و چه اصولی دارد؟ قسمت دوم

روان حامیدر بخش اول، پس از ارائه‌ی مفهوم و اصول انضباط مثبت و بیان معیارهای آن در مبحث فرزندپروری، به معرفی ابزارهای انضباط مثبت پرداخته شد. برای آگاهی از دیگر ابزارهای این مفهوم، با روان‌حامی همراه باشید.

 

۳. بهبود مهار‌ت‌های ارتباطی

آموزش مهارت‌های ارتباطی یکی از اصول انضباط مثبت است. گوش کردن، دشوارترین مهارت ارتباطی است که والدین می‌توانند بیاموزند.

گوش کردن فعال، ابزار بسیار قدرتمندی برای  بهبود ارتباط ما با فرزندان است. ابزاری که به ایجاد و حفظ روابط مثبت بین والدین و فرزندان بسیار کمک می‌کند.

گوش کردن فعال در رابطه با فرزندان، از صرفا شنیدنِ حرف‌های او فراتر می‌رود. این نوع گوش کردن، یک مهارت است.

با عمل کردن به توصیه‌های زیر، می‌توان این مهارت را تمرین کرد.

  • وقتی فرزندتان شروع به صحبت می‌کند، به او نزدیک شوید.
  • تمام توجهتان را به او بدهید.
  • بگذارید صحبت کند، بدون این که وسط حرف او بپرید.
  • از سوالاتی که رشته افکار او را می‌گسلد، بپرهیزید.
  • به جای آن‌که به این مسئله فکر کنید که «حالا به او چه بگویم؟»، کاملا روی حرف‌هایش تمرکز کنید.
  • با او ارتباط چشمی برقرار کنید تا بداند که عمیقا شنیده و فهمیده می‌شود.
  • با تکان دادن سر و گفتن جملاتی مانند: «می‌فهمم»، «چه عالی»، «سخت به نظر می‌رسه» و … نشان دهید که به این گفتگو علاقه‌مند هستید.

 

 

۴. برگزار کردن نشست‌های خانوادگی به عنوان یکی از اصول انضباط مثبت

یکی از راه‌های بسیار موثر برای ایجاد همکاری بین اعضای خانواده، داشتن نشست‌های خانوادگی منظم است. طی این نشست‌ها، علاوه بر این‌که اعضای خانواده می‌آموزند چگونه مسائل را حل کنند، ‌مهار‌ت‌های ارتباطی، همکاری، احترام، خلاقیت، بیان احساسات و خوش‌گذرانی با اعضای خانواده نیز آموخته می‌شود. البته این نشست‌ها وقتی بیشترین تاثیر را دارند که اعضای خانواده به جای شکایت کردن و غرزدن، بر راه‌حل‌ها تمرکز کنند.

این نشست‌ها به خانواده‌ها کمک می‌کند احساس کنند که یک تیم هستند؛ بنابراین برای کمک به هم برانگیخته می‌شوند، به آن‌ها کمک می‌کند که منازعه و داد و فریاد را کنار بگذارند، برای کودکان و نوجوانان فرصتی فراهم می‌آورد که صحبت‌هایشان شنیده شود و در نهایت، به همه این فرصت را می‌دهد که احساساتشان را با بقیه در میان بگذارند.

 

۵. ایجاد حد و مرز و استفاده از پیامدهای طبیعی و منطقی رفتار

والدینی که روش‌های انضباط مثبت را به کار می‌برند، حد و مرزهایی را با استفاده از پیامدهای منطقی و طبیعی رفتار تعیین می‌کنند. پیامد، چیزی است که در پی انتخابی که کودک و یا نوجوان می‌کند، یا تصمیمی که می‌گیرد پدید می‌آید.

بعضی پیامدها خودشان به صورت طبیعی به وجود می‌آیند و نتیجه‌ی طبیعی یک عمل هستند. برای مثال اگر زیر باران برویم، خیس می‌شویم. در فرآیند تربیت، گاهی لازم است والدین بتوانند قبل از هر اقدامی صبر کنند تا پیامد طبیعی اتفاق بیفتد؛ زیرا طبیعت، بهترین معلم است.

اما بعضی پیامدهای طبیعی خطرناکند و نباید اجازه داد که رخ دهند. در این موارد لازم است والدین خودشان پیامدهایی را به وجود آورند. به این پیامدها، پیامدهای منطقی گفته می‌شود.  گاهی والدین پیامدهای منطقی را با تنبیه اشتباه می‌گیرند. اما پیامدها تنبیه نیستند؛ زیرا:

پیامدها به والدین و فرزندان احترام گذاشتن به یکدیگر را نشان می‌دهند، بدرفتاری را اصلاح می‌کنند، نتیجه‌ی رفتارها هستند، مربوط به زمان حال و آینده هستند؛ نه گذشته، مشخص و دوستانه‌اند، قضاوتی نیستند، همراه با تفکر و منطق هستند، انضباط و کنترل درونی به همراه می‌آورند و حق انتخاب می‌دهند.

 

در پست‌های بعدی درباره دیگر ابزارهای مورد استفاده در انضباط مثبت خواهم نوشت.

 

نویسنده: فرانک ناطقی

 

 

 

منابع:

ناطقی، فرانک. (۱۳۹۶). آموزش انضباط مثبت به والدین و بررسی تاثیر آن بر رابطه والد- فرزند و علاقه اجتماعی دختران نوجوان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی.

 

Nelsen, J., Lott, L., & Glenn, H. S. (2007). Positive Discipline A-Z: 1001 solutions to everyday parenting problems (3rd Edition). New York: Three Rivers Press

 

Positive Discipline UK. (2015). Retrieved from http://www.positivediscipline.co.uk

 

 

نوشته اصول انضباط مثبت : قسمت دوم اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d8%a7%d8%b5%d9%88%d9%84-%d8%a7%d9%86%d8%b6%d8%a8%d8%a7%d8%b7-%d9%85%d8%ab%d8%a8%d8%aa-%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d8%af%d9%88%d9%85/feed/ 0 رفتارهای جنسی دوره کودکی: ویژه‌ی دوره پیش‌دبستانی https://ravanhami.com/%d8%b1%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ac%d9%86%d8%b3%db%8c-%d8%af%d9%88%d8%b1%d9%87-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%db%8c/ https://ravanhami.com/%d8%b1%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ac%d9%86%d8%b3%db%8c-%d8%af%d9%88%d8%b1%d9%87-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%db%8c/#respond Wed, 07 Mar 2018 16:40:31 +0000 http://ravanhami.com/?p=13101 رفتارهای جنسی کودکان پیش‌دبستانی: چه چیزی نرمال است؟ رفتارهای جنسی کودک در این مرحله ممکن است شوکه کننده باشد، به خصوص اولین مرتبه‌ای که آن رفتارها را مشاهده می‌کنید. باید بدانید که لمس کردن، نگاه کردن و صحبت کردن درباره بدن نرمال و بخش سالمی از رشد کودک شماست. گشوده بون و صادقانه صحبت کردن […]

نوشته رفتارهای جنسی دوره کودکی: ویژه‌ی دوره پیش‌دبستانی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]>
رفتارهای جنسی و تحول دانش کودک درباره جنسیت و مسائل جنسی در هر دوره رشد متفاوت است. در دوره‌ی پیش‌دبستانی ممکن است کودکتان درباره بدن خود کنجکاوی نشان دهند. او ممکن است بدن خود و بدن دیگران را با نگاه کردن یا لمس کردن مورد بررسی قرار دهد. همه‌ی این‌ها رفتار نرمال است. اگر بدانید که کدام رفتار جنسی دوره کودکی نرمال است به شما کمک خواهد کرد واکنش مناسبی نشان بدهید.

رفتارهای جنسی کودکان پیش‌دبستانی: چه چیزی نرمال است؟

روان حامیرفتارهای جنسی کودک در این مرحله ممکن است شوکه کننده باشد، به خصوص اولین مرتبه‌ای که آن رفتارها را مشاهده می‌کنید. باید بدانید که لمس کردن، نگاه کردن و صحبت کردن درباره بدن نرمال و بخش سالمی از رشد کودک شماست.

گشوده بون و صادقانه صحبت کردن درباره بدن از اوایل کودکی به شما کمک می‌کند که رفتار کودکتان را بهتر راهنمایی کنید.

رفتارهای جنسی بهنجار پیش‌دبستانی

کودک شما ممکن است:

  • اندام‌های جنسی خود را لمس یا خودارضایی کند
  • کودکان دیگر را ببوسد یا بغل کند
  • اندام‌های جنسی خود را به کودکان همسن خود نشان دهد یا اندام آنها را ببیند
  • خاله بازی و دکتر بازی کند
  • رفتارهایی را که دیده است ممکن است کپی کند مانند نیشگون گرفتن باسن

این رفتارها چه معنایی دارند؟

این رفتارها در این دوره کودکی نرمال و رایج هستند. کودک شما ممکن است این رفتارها را به دلایل زیر انجام دهد:

  • احساس خوبی به او می‌دهد
  • از این روش درباره قوانین لمس کردن و آداب اجتماعی چیزهایی یاد می‌گیرد
  • کنجکاوی درباره تفاوت‌های بدنی بین دخترها و پسرها
  • کنجکاوی درباره چگونگی کارکرد بدن
  • تلاش برای فهمیدن “خانواده” و روابط
  • دنبال واژه‌های مناسب برای بدن‌هاست.

چگونه به این رفتارها واکنش نشان دهیم؟

اینکه چگونه به این رفتارها واکنش نشان می‌دهید از اهمیت زیادی برخوردار است و به ارزش‌های شما بستگی دارد. برخی والدین از دیدن این رفتارها خوشحال، و برخی ناراحت می‌شوند.

اولین گام این است که آرامش خود را حفظ کنید، بدون اینکه حتی برنامه‌ای برای واکنش نشان دادن داشته باشید.

اگر می‌خواهید کودکتان این رفتارها را متوقف کند به آرامی حواس او را به فعالیت‌های دیگری پرت کنید. بعد از مدتی می‌توانید درباره رفتار مناسب با او گفتگو کنید. به عنوان مثال، شما می‌توانید برایش توضیح دهید که بهتر است زمان بازی، لباس‌هایش را در نیاورد.

شما می‌توانید از این زمان‌ها به عنوان یک فرصت برای آموزش دادن به او استفاده کنید. در این مواقع به صورت کاملاً گشوده و صادقانه، اما به اندازه فهم او، درباره مسائل جنسی با او صحبت کنید.

به عنوان مثال می‌توانید درباره قسمتهای خصوصی بدن با او صبحت کنید. درباره تفاوتهای بدن دخترها و پسرها گفتگو کنید.

به یاد داشته باشید که وقتی با کودک درباره مسائل جنسی با کودک گفتگو می‌کنید از واژه‌های صحیح استفاده کنید مانند واژن. این کار باعث می‌شود که او بعداً بتواند راحت تر و با شفافیت کامل در این باره حرف بزند.

Childhood sexual behaviour: preschoolers

تلگرام روان حامییک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته رفتارهای جنسی دوره کودکی: ویژه‌ی دوره پیش‌دبستانی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d8%b1%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ac%d9%86%d8%b3%db%8c-%d8%af%d9%88%d8%b1%d9%87-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%db%8c/feed/ 0 انضباط مثبت در فرزندپروری چیست و چه اصولی دارد؟ https://ravanhami.com/%d8%a7%d9%86%d8%b6%d8%a8%d8%a7%d8%b7-%d9%85%d8%ab%d8%a8%d8%aa/ https://ravanhami.com/%d8%a7%d9%86%d8%b6%d8%a8%d8%a7%d8%b7-%d9%85%d8%ab%d8%a8%d8%aa/#respond Thu, 15 Feb 2018 10:34:57 +0000 http://ravanhami.com/?p=12989   افراد به عنوان والدین، مسئولیت بزرگی دارند. آن‌ها تنها کسانی هستند که می‌توانند به فرزندانشان کمک کنند تا با احساس تعلق و پیوند در خانواده رشد کنند. والدین باید به فرزندان خود مهارت‌های زندگی و مهارت‌های اجتماعی را آموزش دهند، به آن‌ها احساس دوست داشتنی بودن دهند و راه‌هایی را بیابند که با کمک […]

نوشته انضباط مثبت در فرزندپروری چیست و چه اصولی دارد؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]>
نوعی جهت‌گیری نسبتا جدید به سبک‌های انضباطی بر اساس رویکرد آدلر ـ درایکورس، که برای آموزش تعامل مثبت والد ـ فرزند و یا معلم- دانش‌آموز می‌توان از آن استفاده نمود، «انضباط مثبت» نام دارد. این روش فرصتی را برای والدین، معلمان و مراقبان فراهم می‌کند تا برای فهم بهتر افکار، احساسات و تصمیمات کودکان و نوجوانان آماده شوند و به جای تکیه بر تنبیه، آن‌ها را برای انجام بهتر کارها تشویق کنند. انضباط مثبت بر نیاز به داشتن اقتدار و مهربانی به صورت هم‌زمان تاکید می‌کند. و این که والدین باید در بستر یک رابطه‌ حمایتی با فرزندان، اشتباهات آن‌ها را به عنوان فرصت‌هایی برای یادگیری در نظر بگیرند. تمرکز انضباط مثبت، ایجاد حد و مرزهای منطقی و هدایت کودک به این سمت و سو است که با پذیرفتن مسئولیت در این حد و مرزها باقی بماند و یاد بگیرد که وقتی محدودیتی وجود ندارد، چگونه موقعیت را مدیریت کند. با روان حامی همراه باشید.

 

افراد به عنوان والدین، مسئولیت بزرگی دارند. آن‌ها تنها کسانی هستند که می‌توانند به فرزندانشان کمک کنند تا با احساس تعلق و پیوند در خانواده رشد کنند. والدین باید به فرزندان خود مهارت‌های زندگی و مهارت‌های اجتماعی را آموزش دهند، به آن‌ها احساس دوست داشتنی بودن دهند و راه‌هایی را بیابند که با کمک آن‌ها به فرزند خود احساس منحصربه‌فرد بودن، مهم بودن و امنیت بدهند.

«انضباط مثبت»، شیوه‌ای است که با کمک آن، والدین می‌توانند به اهداف بالا دست یابند. برخلاف آن‌چه ممکن است به نظر برسد، انضباط مثبت به معنای کنترل و یا تنبیه نیست؛ بلکه به معنای راهنمایی کردن، آموزش، آماده‌سازی، نظارت کردن، سامان دادن، پروراندن، ایجاد مهارت و تمرکز بر راه‌حل است. انضباط مثبت یک رویکرد سازنده، مفید، خوش‌بینانه و مبتنی بر دلگرمی، تایید و عشق است و به فرزندان کمک می‌کند که خودانضباطی را توسعه دهند. انضباط مثبت رویکردی غیرخشونت‌آمیز، راه‌حل‌مدار، محترمانه و مبتنی بر الگوهای رشدی کودک است.

انضباط مثبت مبتنی بر نظریه آدلر- درایکورس است که بر این باور هستند رفتار انسان، توسط نیاز بنیادین میل به تعلق و مهم‌بودن برانگیخته می‌شود. نکته‌ی کلیدی در این رویکرد، ایجاد روابط مبتنی بر اعتماد و احترام متقابل میان والدین و فرزندان و معلمان و دانش‌آموزان، تمرکز بر راه‌حل به جای تنبیه و تمرکز بر دلگرمی به جای تحسین و تمجید است.

این دیدگاه بر برقراری تعادل میان قاطعیت و مهربانی تاکید می‌کند؛ و از آن‌جا که نه رویکردی سهل‌انگارانه و نه مستبدانه است، استفاده از آن برای خانواده‌ها امید، عشق و مهارت‌های بسیار به همراه می‌آورد.

۵ معیار انضباط مثبت از دیدگاه نلسن (۱۹۸۱) عبارتند از: ۱. قاطعیت و مهربانی همزمان (قاطعیت بدون مهربانی، موجب سبک فرزندپروری مستبدانه؛ و مهربانی بدون قاطعیت، موجب سبک فرزندپروری سهل‌انگارانه خواهد شد).  ۲. کمک به کودکان برای داشتن احساس تعلق و مهم بودن، ۳. در نظر گرفتن اهداف تربیتی بلندمدت، ۴. آموزش مهارت‌های زندگی و مهارت‌های اجتماعی ارزشمند به کودکان؛ مانند: مهارت‌های حل‌مسئله، مهارت فکر کردن، گوش کردن و مهارت‌های ارتباطی و ۵. کمک به کودکان در جهت این‌که احساس کنند توانمند هستند و می‌توانند از قدرت خود به گونه‌ای سازنده بهره ببرند (به نقل از سایت رسمی انضباط مثبت، ۲۰۰۶).

در ادامه به برخی از ابزارهای اصلی مورد استفاده در این رویکرد اشاره می‌شود.

۱. قاطعیت و مهربانی در انضباط مثبت

والدینی که سبک فرزندپروری آن‌ها مقتدرانه و در عین حال مهربانانه است، مستبد و یا سهل‌انگار نیستند و بر این باورند که فرزند آن‌ها عضوی برابر با همه‌ی اعضای خانواده است، نه این‌که در مرکزیت دنیا باشد. آن‌ها با خصوصیات فرزند خود آشنا هستند و قادرند بدون این‌که احترام فرزند را زیر پا بگذارند، محدودیت‌هایی را ایجاد کنند.

در حالی‌که والدین مستبد، والدینی هستند که قدرت را در دست می‌گیرند و فرزندان را وادار می‌کنند همه‌جانبه از آن‌ها اطاعت کنند.

والدین سهل‌انگار نیز بر این باورند که فرزند آن‌ها در مرکزیت جهان است؛ بنابراین همه‌ی قدرت از آن اوست.

در سبک فرزندپروری قاطع و مهربان در انضباط مثبت، والدین به جای شکایت کردن‌ مداوم، بر راه‌حل‌ها تمرکز می‌کنند و می‌دانند که در رابطه والد- فرزند اولین کسانی که باید تغییر کنند، خود والدین هستند. تغییر والدین، به‌ گونه‌ای مثبت بر رفتار فرزندان اثرگذار است. این والدین اجازه می‌دهند که فرزندشان اشتباه کند، ناکامل باشد و دوباره و دوباره تلاش کند؛ زیرا می‌دانند که اشتباهات، بهترین معلم انسان است.

پژوهش ها نشان داده اند که سبک فرزندپروری مستبدانه به صورت منفی و معنادار با دلبستگی ایمن همبستگی دارد. همچنین میان سبک‌ فرزندپروری قاطع و مهربان با دلبستگی ایمن، همبستگی مثبتی وجود دارد. 

۲. جایگزین کردن روش آگاهی دادن و ایجاد فرصت‌های یادگیری از اشتباهات، به جای استفاده از تنبیه در انضباط مثبت

تنبیه در انضباط مثبت هیچ جایگاهی ندارد. چراکه پژوهش‌های فراوانی نشان داده‌اند که تنبیه به هیچ عنوان راه‌حل مناسبی برای آموزش پیامدهای مثبت نیست. تنبیه آسیب‌زننده است، در فرد احساسات بد را برمی‌انگیزاند و از «ترس» به عنوان برانگیزاننده استفاده می‌کند. تنبیه ممکن است رفتار بد را از بین ببرد، اما هیچ راه‌حل جایگزینی را پیشنهاد نمی‌کند.

روش‌های انضباط مثبت، به فرزندان آموزش می‌دهد که رفتارهای آن‌ها چگونه بر دیگران تاثیر می‌گذارد. والدینی که از این شیوه استفاده می‌کنند، مشکلات را نادیده نمی‌گیرند؛ بلکه با رفتاری آرام، دوستانه و محترمانه، به گونه‌ای فعال به فرزندان خود کمک می‌کنند و به آن‌ها آموزش می‌دهند که چگونه به شیوه‌ای مناسب، شرایط را مدیریت نمایند. وظیفه‌ی والدین این است که به فرزند خود آگاهی دهند، و از آن مهم‌تر، به او کمک کنند که انتخاب کند، تصمیم بگیرد و همکاری نماید.

ماهون (۲۰۱۲) در پژوهش خود، به شناسایی شیوه‌های تربیتی مستبدانه و زورگویانه‌ای پرداخت که در کودکی در برخورد با بزرگسالان شرکت‌کننده انجام شده است. این پژوهش همچنین رابطه‌ی میان شیوه‌های تربیتی انضباطی و یا تنبیهی در دوران کودکی این بزرگسالان را با شکل‌گیری مواردی مانند اختلالات برون‌نمود، دلبستگی کنونی به مادر و افسردگی بررسی نموده است. نتایج نشان داد که ترکیبی از شیوه‌های تربیتی تنبیهی و انضباطی توسط شرکت‌کنندگان به یاد آورده شد و الگوهای دریافت این شیوه‌های تربیتی در میان زنان و مردان با یکدیگر تفاوت داشته است. یافته‌های پژوهش همچنین نشان می‌دهد که استفاده از تکنیک‌های انضباط مثبت توسط والدین در کودکی، پیش‌بینی کننده‌ی سبک دلبستگی ایمن‌ با مادر و نشانه‌های افسردگی کمتر در بزرگسالی است.

در پست‌های بعدی درباره دیگر ابزارهای مورد استفاده در انضباط مثبت خواهم نوشت.

 

نویسنده: فرانک ناطقی

منابع:

ناطقی، فرانک. (۱۳۹۶). آموزش انضباط مثبت به والدین و بررسی تاثیر آن بر رابطه والد- فرزند و علاقه اجتماعی دختران نوجوان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی.

Nelsen, J., Lott, L., & Glenn, H. S. (2007). Positive Discipline A-Z: 1001 solutions to everyday parenting problems (3rd Edition). New York: Three Rivers Press

  Positive Discipline UK. (2015). Retrieved from http://www.positivediscipline.co.uk

 

 

 

 

تلگرام روان حامییک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

 

 

 

نوشته انضباط مثبت در فرزندپروری چیست و چه اصولی دارد؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d8%a7%d9%86%d8%b6%d8%a8%d8%a7%d8%b7-%d9%85%d8%ab%d8%a8%d8%aa/feed/ 0 آیا باید با کودکمان مذاکره کنیم تا در مورد انجام کاری توسط او به توافق برسیم؟ https://ravanhami.com/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d8%a8%d8%a7-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b0%d8%a7%da%a9%d8%b1%d9%87-%da%a9%d9%86%db%8c%d9%85/ https://ravanhami.com/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d8%a8%d8%a7-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b0%d8%a7%da%a9%d8%b1%d9%87-%da%a9%d9%86%db%8c%d9%85/#respond Sun, 21 Jan 2018 20:50:43 +0000 http://ravanhami.com/?p=12806 آیا باید با کودکمان مذاکره کنیم؟ بیشتر کودکان اگر به آن‌ها چند انتخاب داده شود، همکاری بیشتری نشان می‌دهند. ” من با کودکانم مذاکره نمی‌کنم، چون تصور می‌کنم این آن‌ها را سردرگم می‌کند… و در یکی از پست های قبل گفته بودید که والدین باید روی حرفشان مصمم بمانند تا کودکان متوجه شوند که والدینشان […]

نوشته آیا باید با کودکمان مذاکره کنیم تا در مورد انجام کاری توسط او به توافق برسیم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> آیا باید با کودکمان مذاکره کنیم؟

بیشتر کودکان اگر به آن‌ها چند انتخاب داده شود، همکاری بیشتری نشان می‌دهند.

مذاکره” من با کودکانم مذاکره نمی‌کنم، چون تصور می‌کنم این آن‌ها را سردرگم می‌کند… و در یکی از پست های قبل گفته بودید که والدین باید روی حرفشان مصمم بمانند تا کودکان متوجه شوند که والدینشان حرف خود را عوض نمی‌کنند و در برابر خواهش و التماس‌های آنان کوتاه نمی‌آیند. به نظر می‌رسد که درصورتی‌که بخواهیم با کودکان مذاکره کنیم این اقتدار زیر سؤال می‌رود و کودک این برداشت را پیدا می‌کند که والد در مرزی که می‌خواهد اعمال کند به‌اندازه کافی مطمئن و قاطع نیست. آیا معقول‌تر نیست که اگر کودک برای اجرای تقاضای خاصی حق انتخاب دارد از همان ابتدا این موضوع را به او بگوییم که می‌تواند در این مورد خاص انتخاب کند؛ تا اینکه ابتدا به او دستوری بدهیم و سپس به او اجازه مذاکره دهیم تا بتواند با مذاکره حتی از انجام آن کار شانه خالی کند؟ ” سیلو

البته سیلو درست می‌گوید. اگر ما بدانیم که یک حدومرز مستحکم است و ما مایل به مذاکره در مورد آن نباشیم، در این صورت باید آن را واضح نشان دهیم.

“قانون این است که قبل از آمدن سر میز غذا، به سگت غذا بدهی.”

“تا زمانی که همه کمربندهایشان را نبسته باشند، ماشین راه نمی‌افتد.”

بالعکس اگر ما نسبت به شیوه‌ای که کودک درخواست‌های ما را اجرا می‌کند، منعطف‌تر باشیم، کودک احساس همیاری بیشتری کرده و درصورتی‌که چند گزینه به او پیشنهاد شود همکاری بیشتری نشان می‌دهد. هیچ فردی دوست ندارد که دائم به او دستور داده شود.

“دوست داری اول کفش‌هایت را بپوشی یا جلیقه‌ات را؟”

“دوست داری خودت صورتت را بشویی یا من آن را برایت بشویم؟”

اما زمانی که ما حدومرزی را مشخص می‌کنیم ولی کودک ما سر آن با ما شروع به جر و بحث و جدل می‌کند تکلیف چیست؟

اگر مرزی غیر قابل‌ مذاکره است ، ما به‌عنوان والد درباره آن مذاکره نمی‌کنیم؛ هرچند نمی‌توان کودک را هم به خاطر سعی و تلاشش برای مذاکره سرزنش کرد.(در این مواقع داشتن حس شوخ‌طبعی بسیار کمک‌کننده است.)

مذاکره

 

 

 

 

 

“که این‌طور! پس تو داری میگی که هیچ‌وقت به تختت نخواهی رفت؟ اوهوووووم. بیا اینجا، پسرِ-هیچ وقت- به- رختخواب– نرو! من کشتی‌گیر زمانِ به تخت رفتن هستم و همیشه موفق به پیدا کردن یه رقیب برای مبارزه میشم!”

منبع:

? should you negotiate with your child

بیشتر بدانیم:

تکلیف درسی باید به موقع انجام شود

 روشهای مقابله با دعواهای فیزیکی خواهر و برادر در خانه

 

نوشته آیا باید با کودکمان مذاکره کنیم تا در مورد انجام کاری توسط او به توافق برسیم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d8%a8%d8%a7-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b0%d8%a7%da%a9%d8%b1%d9%87-%da%a9%d9%86%db%8c%d9%85/feed/ 0 همه کودکان نابغه‌اند، اما به سبک خودشان – ۳۴ هوش در بچه‌ها که مدارس به آن بی‌توجه‌اند https://ravanhami.com/34-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d8%af%d8%b1-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%d8%a7%d9%86/ https://ravanhami.com/34-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d8%af%d8%b1-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%d8%a7%d9%86/#respond Mon, 01 Jan 2018 10:17:32 +0000 http://ravanhami.com/?p=12570 هیچ‌وقت در مدارس ما به کودکی گفته نمی‌شود که : تو هوش همدلی خوبی داری. تو آینده‌نگر خوبی هستی. تو  انعطاف‌پذیری‌ات بالاست و می‌توانی در بخش مدیریت بحران فوق‌العاده بدرخشی. هرکدام از بچه‌ها به سبک خودشان محشرند. با روان حامی این هوش‌ ها یا به عبارت بهتر توانمندی‌ها را بشناسید. در ذهن داشتم که برای […]

نوشته همه کودکان نابغه‌اند، اما به سبک خودشان – ۳۴ هوش در بچه‌ها که مدارس به آن بی‌توجه‌اند اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> هیچ‌وقت در مدارس ما به کودکی گفته نمی‌شود که :

تو هوش همدلی خوبی داری.

تو آینده‌نگر خوبی هستی.

تو  انعطاف‌پذیری‌ات بالاست و می‌توانی در بخش مدیریت بحران فوق‌العاده بدرخشی.

هوش

هرکدام از بچه‌ها به سبک خودشان محشرند. با روان حامی این هوش‌ ها یا به عبارت بهتر توانمندی‌ها را بشناسید.

در ذهن داشتم که برای موضوع این هفته، مطلبی در مورد هوش و انواع آن بنویسم. تصاویری دائم در ذهنم رژه می‌رفتند: مگس‌پرانی خیل عظیمی از افرادی که اجبار زندگی و شرایط، آن‌ها را تبدیل به فروشندگانی ساده کرده است، همه کودکانی که در فرآیند اندازه‌گیری با متر پوسیده آموزش‌وپرورش نمره‌ای نگرفتند و سرخورده شدند، تمام کسانی که هر صبح بابی میلی سرکار خود حاضر می‌شوند. در حال فکر کردن به وضعیت اکثر مدارس و استعدادهایی که این روزها دیده نمی‌شوند و کودکانی که به اجبار راه آینده‌شان را نه از روی توانمندی و استعدادشان، بلکه از روی آرزوها و تمایلات والدین یا از روی وضعیت بازار و تعداد محدودی از شغل‌های محبوب جامعه انتخاب می‌کنند.

یاد خودم افتادم  و خیل عظیمی از هم رشته‌ای های لیسانسم که برای ارشد تغییر رشته دادند. چون در دورانی که باید شناخت دقیقی از خودشان و علایق و استعدادهایشان پیدا می‌کردند، از این اتفاق مهم محروم بودند. یا به دلیل عدم توجه کافی مدارس، یا به دلیل نداشتن خودشناسی لازم و یا دلایل بسیار دیگری که تمایل به هم شکل کردن تمام فارغ‌التحصیلان بدون توجه به نیازهای دنیای امروز و بدون درنظر گرفتن تنوع استعدادهای آدم‌ها، بخشی از آن بود.

تصاویر با سرعت بیشتری ورق خوردند و مرا بردند به تمام زمان‌هایی که با فردی بزرگ‌سال در شغلی برخورد داشتم که بابی میلی تمام مشغول به انجام کارش بود. دیدن دلسردی و ناامیدی نهفته در نگاه این افراد، مرا عمیقاً به فکر می‌برد. اینکه این فرد می‌توانست همین لحظه در شغلی که آرزوی او بوده ومیتوانسته در آن به شکلی منحصربه فرد ظاهر شود مشغول به کار باشد. اینکه تمام این لحظات بی‌میلی و کسالت و بی‌حوصلگی، تمام لحظات انتظار برای زودتر تمام شدن ساعت کاری و پناه بردن به جایی که فرد می‌تواند دوباره به برخی علایقش بپردازد (در خوش‌بینانه ترین حالت)، همه می‌توانستند طور دیگری سپری شوند. می‌توانستند تبدیل به ساعاتی شوند که فرد به شوق داشتن ثانیه‌های اضافه‌تر، زمان بیشتری سرکار بماند.

یک روز در هفته که برای کار با بچه‌هایی که دچار اختلال یادگیری هستند، به مناطق مرکزی شهر سفر می‌کنم، این موضوع به شدت ذهنم را مشغول می‌کند. دیدن هزاران دوره‌گرد و مغازه‌دار و دست فروشی که در نهایت بی انگیزگی چشم دوخته‌اند به در ودیوار، مگس می‌پرانند و چشم به دست رهگذرانی که آیا تمایل به خرید از آن‌ها داشته باشند یا خیر. ما برای این افراد چه کاری به جز در اختیار گذاشتن چند گزینه محدود انجام داده‌ایم؟اگر نخواهیم نقش مسایل اجتماعی و اقتصادی را در نظر بگیریم، نمی‌توان نقش هوش و نیز خلاقیت را در این میان کتمان کرد. هوشی که اگر تنها در چند لحظه از اوقات تلف‌شده‌ی هر روزه، برای بهبودی هرچند ناچیز در شیوه کسب درآمد به کار گرفته شود می‌تواند چنان تغییری در کسب و کار ایجاد کند که قابل قیاس با حالت فعلی نباشد. اما واقعا آیا همه انواع هوش و استعداد محدود به آنچه که در دسته‌بندی‌های رایج هوش از نظریه‌پردازان بزرگ این حوزه بیان شده می‌شود؟

مدارس ما دستگاه کپی‌های بزرگی شده‌اند که همه برگه‌ها را با یک رنگ و فونت و نوع کپی می‌کنند. پس چه زمانی قرار است به این بیندیشیم که در آینده این برگه قرار است برگ اول کدام کتاب داستان شود؟ داستانی که نوشته می‌شود موردعلاقه او خواهد بود؟ تمایلات و آرزوهای او را ارضا خواهد کرد وبراساس استعدادهای او نوشته شده یا نه؟ اینکه آیا این کتاب داستان همان کتاب داستانی هست که کتابخانه دنیا کم دارد؟  در کتابخانه‌ی دنیا شرایط نگهداری  و نوع کاغذ و فونت چاپ شده و جوهر مصرف شده و خلاصه حتی نوع نخی که در وسط کتاب قرار می‌گیرد، یکسان نیست. پس چطور توقع داریم که از چنین تنوع و گستردگی ، کتاب‌هایی با جلد و محتوای یکسان تولید کنیم؟ اندازه قفسه‌های این کتابخانه هر ثانیه در حال تغییر است. شرایط محیطی نگهداری کتاب‌ها لحظه‌ای با لحظه دیگر متفاوت است. ما برای هر گوشه و هر ثانیه این مخزن بزرگ و در حال تغییر، به کتابی متفاوت نیازمندیم. پس چرا اصرار داریم که تنها کتاب‌های پزشکی  و مهندسی منتشر کنیم؟ چرا کتاب‌هایی بی‌هدف و پر از پراکندگی و سردرگمی و فاقد انگیزه را به این کتابخانه هدیه می‌کنیم؟

همین روزها که این دغدغه را به دوش می‌کشم تا برسم پیش بچه‌ها و باز در راه برگشت به این فکر کنم که مگر ما چقدر زمان برای زیستن یک زندگی بر اساس توانمندی‌هایمان و استعدادهایمان داریم، کلیپی دیدم که توجهم را جلب کرد. مجری ، سروش صحت دوست‌داشتنی که کتاب زندگی مهمان برنامه ، مجتبی شکوری که جوانی پرانرژی و مدیر آموزش باغ کتاب و دانشجوی دکترای علوم سیاسی دانشگاه تهران است، را ورق می‌زد. مجتبی شکوری از عدم توجه  به ۳۴ نوع هوش متفاوت سخن می‌گفت. ۳۴ نوع توانمندی که دونالد کلیفتن، روان‌شناس تربیتی آمریکایی در دانشگاه نبراسکا و طراح ابزار یافتن توانمندی‌ها در وب‌سایت گالوپ ، و مارکوس باکینگهام ،  نویسنده و مشاور تجاری و سخنران انگیزشی در کتاب کشف توانمندی‌ها معرفی کرده‌اند.

آقای شکوری در توضیح کتاب زندگی‌اش از این سخن گفت که چطور توانمندی او در مدرسه دیده نشده و در راه درست هدایت نشده است و در دانشگاه هم به همین دلیل در رشته تحصیلی اش آلیسی در سرزمین عجایب بوده! با تجربه‌ی لحظه دارچینی در زندگی‌اش، قدرت یافته برای حرکت به سمت علاقه‌اش و از شنیدن جمله “بچه‌ات هیچی نمیشه” به پدرش در روز اخراجش از مدرسه، به جایی رسیده که الگویی موفق از شخصی است که آرزویش او را نجات داده، چون او آن را باور داشته است.

او از عدم شناسایی استعدادها در مدارس سخن گفت.از اینکه با دیدن کوچک‌ترین جرقه هوش در کودک، ساختار آموزشی، او را به سمت رشته ریاضی و مهندسی یا پزشکی سوق می‌دهد. او در مدرسه همواره به خاطر تفاوتش سرکوب می‌شده که این مسئله روی عزت‌نفس یک کودک بسیار تأثیرگذار است. در مدارس ما فاجعه رخ می‌دهد و هرساله میلیون‌ها استعداد در حال سرکوب شدن هستند. مدارس ما بر اساس انطباق طراحی شده‌اند، نه تنوع. در حالی که آدم‌ها متنوعند و کتابخانه‌ی  دنیا به همه انواع کتاب‌ها نیاز دارد.

همگی ما عمر می‌کنیم اما زندگی کردن از جایی شروع می‌شود که با اشتیاق و آرزو در دنیا قدم بزنی.

در مدارس ما تصور غالب این است که تنها ۲ نوع هوش ریاضی و حفظیات مهم هستند در حالی که کلیفتون و باکینگهام که یکی از آن‌ها از عصب شناسان بزرگ آمریکاست از کشف ۳۴ نوع توانمندی مختلف در افراد پس از پژوهشی عظیم صحبت کرده‌اند. و برای این ۳۴ نوع هوش ۲ قانون اصلی  معرفی کرده‌اند:

  1. هیچ‌کسی نیست که در همه این ۳۴ توانایی فوق‌العاده باشد.
  2. هیچ انسان نرمالی در سیاره زمین نیست که در ۵ تا از این ۳۴ نوع توانایی نابغه نباشد.

در کنار این انواع هوش و توانمندی، مسئله مهم دیگری که در مدارس ما از بین می‌رود خلاقیت کودک است. در حالی که امروزه در بازار کار، خلاقیت به‌اندازه سواد خواندن و نوشتن اهمیت دارد. اینکه ایده‌ای داشته باشی و بتوانی آن را بپرورانی و امور را متفاوت انجام بدهی.

صحبت‌های این مدیر موفق مرا کنجکاو کرد که به دنبال یافتن و خواندن کتاب و یافتن آن ۳۴ توانمندی باشم. توانمندی‌هایی که والدین با دقت در حالات و رفتار کودک خود می‌توانند رگه‌هایی از آن را در او مشاهده کنند و به این ترتیب بتوانند افق‌های کاری و تحصیلی روشنی را پیش چشم کودک خود ترسیم کنند.

۳۴ توانمندی منحصربه فرد در آدم های دنیا

موسسه گالوپ برای اطلاع از توانایی‌های بشری با دو میلیون نفر درباره توانایی‌های آن‌ها مصاحبه کرد. این کار یک نظرخواهی عظیم نبود بلکه هرکدام از آن مصاحبه‌ها (کمی بیش از دو میلیون) شامل سؤال‌های باز پاسخ از مدیران عالی و افراد اجرایی توانمند در حوزه‌های مختلف بود در مورد اینکه چطور کارشان را به این خوبی انجام می‌دهند. در تمام این حرفه‌های متفاوت، تنوع زیادی از دانش، مهارت و استعداد مشاهده شد. و چیزی نگذشت که کارشناسان این طرح شروع به کشف الگوهایی از این دریای اطلاعات کردند. آن‌ها توانستند ۳۴ تا از شایع‌ترین این الگوها یا بن‌مایه‌های استعدادهای انسانی را بیرون بکشند. تحقیقات نشان می‌دهند که این ۳۴ الگو با ترکیبات بی‌شمار خود می‌توانند به بهترین نحو، بیانگر گسترده‌ترین گستره‌ی ممکن از عملکردهای فوق‌العاده‌ی انسان باشند.

در پی پژوهشی که سازمان گالوپ در ۷۹۳۹ کسب و کار گوناگون در ۳۶ شرکت بزرگ و بر روی ۱۹۸٬۰۰۰ کارمند انجام داده تنها ۲۰ درصد از این کارکنان شرکت‌های بزرگ احساس می‌کردند که توانمندی‌های آنان پیوسته به کار گرفته می‌شود. به بیان دیگر، ۸۰ درصد کارکنان احساس می‌کنند که در واگذاری نقش مناسب به آنان، تخصیص درستی صورت نگرفته است.

این ۳۴ الگو تمامی ویژگی‌های فردی انسان‌ها را در برنمی‌گیرند – افراد از این لحاظ بی‌نهایت متنوعند. پس این ۳۴ الگو را مانند ۸۸کلید پیانو در نظر بگیرید. این ۸۸کلید نمی‌توانند همه‌ی نت‌های موجود را بنوازند ولی در ترکیب با هم می‌توانند هر نوع موسیقی از کلاسیک تا پاپ را بنوازند. این قاعده در مورد این ۳۴ الگو هم مصداق دارد. این الگوها اگر با بینش و فهم مورداستفاده قرار گیرند، می‌توانند بیانگر همه‌ی خصوصیات ویژه‌ای باشند که در زندگی انسان‌ها وجود دارد. با دیدن الگوها سعی کنید ۵ الگوی غالب استعدادی خود را پیدا کنید. این توانمندی‌های اصلی که امضای منحصربه‌فرد شما هستند، قدرتمندترین منابع توانایی شما می‌باشند. با شناسایی بن‌مایه‌های خود و کودکتان در بهترین موقعیت قرار خواهید داشت تا توانایی‌های خود را به حداکثر برسانید. و به خاطر داشته باشید که “شکل واقعی در زندگی هر یک از ما، نداشتن توانایی‌های کافی نیست، بلکه ناتوانی در استفاده از آن‌هاست”

باهم نگاهی به این الگوها می‌اندازیم :

هوش

۳۴ نوع هوش یا توانمندی در مردم دنیا

 

هوش

 

البته که در زمینه خودشناسی آزمون‌های مختلفی وجود دارد. شاید از معروف‌ترین و همه‌گیرترین آزمون‌ها که در ایران هم شناخته شده هستند بتوان به MBTI ،DISC و MMPI اشاره کرد. در کنار این آزمون‌ها، آزمون شناخت توانایی‌ها (Strengths Finder) هم وجود دارد که در طول سال‌های گذشته بخش مهمی از دوره‌های شناخت توانایی‌ها بوده است. این آزمون براساس تحقیق موسسه گالوپ شکل گرفته و تم‌های توانایی‌ هر فرد را در غالب ۳۴ تم معرفی می‌کند. تفاوت این آزمون نسبت به دیگر آزمون‌ها این است که برمبنای رویکرد روانشناسی مثبت‌گرا (با تفکر مثبت تفاوت دارد. در مطلبی جداگانه در این‌باره خواهم نوشت) تهیه شده است و بیشتر تمرکز آن برشناخت نقاط قوت و استعدادهاست. این آزمون کمک می‌کند تا بتوانید درک بهتری از قابلیت‌های خود داشته باشید و دلیل بسیاری از رفتارها و احساس‌های تکراری در طول زندگی را دریابید.

۳۴ تم توانایی (که گاهی با عنوان استعدادیاب کلیفتون شناخته می‌شود) در کتاب Strengths Quest و نسخه دوم و بازنگری شده‌اش در کتاب Strengths Finder 2.0 منتشر شده است که بیش از دو سال هست که جز کتاب‌های پرفروش New York Times و Amazon می‌باشد. همچنین کتاب مذکور توسط نشر پارسیا با عنوان ۵ نقطه قوت برتر خود را بشناسید نیز به فارسی منتشر شده است. دلیل این نام‌گذاری براساس استاندارد آزمون شناخت توانایی‌هاست که برای هرشخص ۵ تم توانایی‌ را مشخص می‌کند.(منبع: سایت کوچینگ امیر مهرانی )

در پست های آینده به برخی از این توانمندی ها میپردازیم.

خلاصه کتاب را میتوانید در سایت زیر دانلود کنید:
http://www.papyrus.ir

منابع مورد استفاده:

  • مصاحبه سروش صحت در برنامه کتاب باز با مجتبی شکوری، مدیرآموزش باغ کتاب تهران 

https://www.aparat.com/v/O7xPS

  • www.gallupstrengthscenter.com
  • http://www.leadershipvisionconsulting.com/the-34-themes-of-strength/
  • برای کشف ۵ توانمندی خود از وب سایت های زیر کمک بگیرید:

http://thecoach.ir/strengths-theme/

http://selfassessment.ir/SC.php?type=component_sections&id=42&t2=DT&sid=79

  • کتاب گام دوم کشف توانمندی ها

نویسندگان : مارکوس باکینگهام ، دکتر دونالد کلیفتون

 

بیشتر بدانیم :

 پرورش افراد خلاق در مدارس -خلاقیت واقعاً به چه معناست ؟

 باورهای شما در مورد هوش روی موفقیت تأثیر دارد

افزایش هوش نوزاد: قسمت دوم

روش های تقویت خلاقیت

نوشته همه کودکان نابغه‌اند، اما به سبک خودشان – ۳۴ هوش در بچه‌ها که مدارس به آن بی‌توجه‌اند اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/34-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d8%af%d8%b1-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%d8%a7%d9%86/feed/ 0 گوش کردن فعال در رابطه با نوجوانان چگونه معنا می‌یابد؟ https://ravanhami.com/%da%af%d9%88%d8%b4-%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%86-%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84-%d8%a8%d9%87-%d9%86%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86/ https://ravanhami.com/%da%af%d9%88%d8%b4-%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%86-%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84-%d8%a8%d9%87-%d9%86%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86/#respond Thu, 28 Dec 2017 13:02:08 +0000 http://ravanhami.com/?p=12437 آیا شما و نوجوانتان واقعا به هم گوش می کنید؟ چه بر سر آن همه کلماتی که شما برای نوجوان خود به کار می‌برید، می‌آید؟ چرا نوجوان شما چندان تمایلی به صحبت کردن با شما نشان نمی‌دهد؟ آیا در صورتی که فرزند نوجوانتان احساس کند به او گوش می‌کنید، او را می‌فهمید و جدی می‌گیرید، […]

نوشته گوش کردن فعال در رابطه با نوجوانان چگونه معنا می‌یابد؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> آیا شما و نوجوانتان واقعا به هم گوش می کنید؟ چه بر سر آن همه کلماتی که شما برای نوجوان خود به کار می‌برید، می‌آید؟ چرا نوجوان شما چندان تمایلی به صحبت کردن با شما نشان نمی‌دهد؟ آیا در صورتی که فرزند نوجوانتان احساس کند به او گوش می‌کنید، او را می‌فهمید و جدی می‌گیرید، بیشتر با شما حرف می‌زند؟ در این مقاله سعی دارم به شما والدین عزیز نشان دهم که چگونه می‌توانید از طریق گوش کردن فعال، به گونه‌ای با نوجوان خود ارتباط برقرار کنید که هر دوی شما احساس «درک شدن» داشته باشید. با روان‌حامی همراه باشید.

 

وقتی صحبت از ارتباط می‌شود، اولین چیزی که به ذهنتان می‌آید چیست؟ به احتمال زیاد، «حرف زدن». اگر شما هم مانند اکثریت والدین بچه‌های نوجوان باشید، این کار را زیاد انجام می‌دهید. دفعه بعد که شروع به حرف زدن با فرزند خود می‌کنید (سخنرانی کردن، نصیحت کردن، انتقاد کردن، غر زدن، یادآوری کردن و …)، به او نگاه کنید. می‌بینید که او یا در حال چرخاندن چشم‌هایش است، یا با گوشی تلفن خود ور می‌رود و یا تلویزیون نگاه می‌کند. ممکن هم هست مستقیما به شما نگاه کند، اما شما احتمالا به قدری مشغول صحبت کردن هستید که متوجه نمی‌شوید فرزندتان در میان جمع و دلش جای دیگریست!

اگر احساس می‌کنید که نادیده گرفته می‌شوید، متاسفانه باید بگویم که این احساس شما درست است و نوجوانتان در حال نادیده گرفتن شما و حرف‌های شماست. بنابراین با شیوه‌ای که در پیش گرفته‌اید، کاری از پیش نمی‌برید.

 

 

گوش کردن فعال

گوش کردن فعال

چگونه می‌توانم شنونده‌ی خوبی باشم؟

وقتی ناراحت هستید، ممکن است با یکی از دوستانتان صحبت کنید. و انتظار دارید او به احساسات شما توجه کند، آن را بفهمد و بپذیرد. نوجوانتان هم چنین توقعی دارد.

گوش کردن فعال، ابزار بسیار قدرتمندی برای  بهبود ارتباط شما با نوجوان است. ابزاری که به ایجاد و حفظ روابط مثبت بین شما بسیار کمک می‌کند.

گوش کردن فعال در رابطه با فرزندان، از صرفا شنیدنِ حرف‌های او فراتر می‌رود. این نوع گوش کردن، یک مهارت است.

با عمل کردن به توصیه‌های زیر، می‌توانید این مهارت را تمرین کنید.

  • وقتی فرزندتان شروع به صحبت می‌کند، به او نزدیک شوید.
  • تمام توجهتان را به او بدهید.
  • بگذارید صحبت کند، بدون این که وسط حرف او بپرید.
  • از سوالاتی که رشته افکار او را می‌گسلد، بپرهیزید.
  • به جای آن‌که به این مسئله فکر کنید که «حالا به او چه بگویم؟»، کاملا روی حرف‌هایش تمرکز کنید.
  • با او ارتباط چشمی برقرار کنید تا بداند که عمیقا شنیده و فهمیده می‌شود.
  • با تکان دادن سر و گفتن جملاتی مانند: «می‌فهمم»، «چه عالی»، «سخت به نظر می‌رسه» و … نشان دهید که به این گفتگو علاقه‌مند هستید.

گوش کردن، به معنای موافقت کردن نیست. شما می‌توانید عقیده‌ی شخصی را بشنوید، بفهمید و به آن احترام بگذارید؛ بدون این‌که با او موافق باشید.

فواید گوش کردن فعال

با استفاده از گوش کردن فعال، شما می‌توانید ارتباطتان را با فرزند خود قوی‌تر کنید. به این خاطر که این مهارت، به فرزند شما نشان می‌دهد که شما به او اهمیت می‌دهید و به گفتگو با او علاقه‌مند هستید. همچنین به شما کمک می‌کند که درباره اتفاقات زندگی فرزندتان اطلاعات بیشتری داشته باشید.

در گوش کردن فعال، شما نباید زیاد صحبت کنید. در واقع این مهارت، این فشار را از روی دوشتان برمی‌دارد که همیشه پاسخی داشته باشید و بخواهید مسائل را حل و فصل کنید.

وقتی شما فعالانه گوش می‌دهید، به فرآیند تفکر نوجوان خود و شفاف‌سازی افکار او توسط خودش نیز کمک بزرگی خواهید کرد.

 

موانع گوش کردن فعال

  1. به جای این‌که خوب گوش دهید تا نوجوانتان سعی کند خودش مسائل را بسنجد و به نتیجه برسد، دائما می‌خواهید مسائل را برایش حل و فصل کنید و به نوعی او را نجات دهید. چون تصور می‌کنید که تنها در این صورت والد خوبی هستید.
  2. در حین صحبت، دیدگاه و احساسات نوجوان خود را نادیده می‌گیرید.
  3. با حالتی تدافعی، سعی می‌کنید که دیدگاه‌ و عقیده خود را ارائه دهید.
  4. صحبت او را قطع می‌کنید تا درباره ارزش‌هایتان به او درس اخلاق بدهید.
  5. حرف‌هایش را به خودتان می‌گیرید و اجازه می‌دهید که مسائل حل نشده خودتان در گفتگو جاری شود.
  6. آن‌چه او می‌گوید را علیه خودش استفاده می‌کنید تا او را تنبیه کنید، از او انتقاد کنید، به او برچسب بزنید و برایش سخنرانی کنید.

کلید اولیه و اصلی برای گوش کردن فعال موفقیت‌آمیز، «سکوت» است. در هنگام گوش دادن، ساکت بمانید؛ زیرا قاعدتا شما نمی‌توانید به صورت هم‌زمان هم گوش کنید و هم صحبت کنید.

 

 

گوش کردن فعال

گوش کردن فعال

 

گوش کردن فعال بازتابی چیست؟

برای گوش کردن بازتابی بدین شرح عمل کنید:

  1. گوش کنید. سراسر توجه باشید. کارهای دیگر را کنار بگذارید و مستقیما به نوجوانتان نگاه کنید.
  2. احساساتش را بشنوید. به کلمات نوجوانتان گوش کنید. از خود بپرسید «نوجوانم چه احساسی دارد؟» به واژه‌ای که احساسات او را بیان می‌کند فکر کنید. همچنین از خودتان سوال کنید: «چرا نوجوان من چنین احساسی دارد؟ چه چیزی در او چنین احساسی پدید آورده است؟»
  3. به گوش دادن بازتابی بپردازید. این نوع گوش دادن باعث می‌شود واژه‌هایی که به کار می‌برید، بازتابی از گفته‌ها و احساسات نوجوانتان باشد. خودتان را آینه‌ای فرض کنید که احساس نوجوانتان را بازتاب می‌دهد. انگیزه‌های پشت این احساس را نیز بازتاب دهید.

به این مثال‌ها توجه کنید:

  • تو احساس ناراحتی می‌کنی، چون مریم داره با سارا می‌ره بیرون.
  • تو احساس ناامیدی می‌کنی، چون نتونستی تو اون مسابقه برنده بشی.
  • تو احساس بی‌قراری می‌کنی، برای همین میخوای بری دوستات رو ببینی.
  • به نظر میاد همه بی‌خیال‌اند، اما تو واقعا داری از پا درمیای.
  • تو حوصله نداری امشب کنار ما باشی.
  • تو در مورد کار جدیدت هیجان‌زده به نظر میای.

گوش کردن فعال، همانند هر مهارت دیگری احتیاج به زمان و تمرین دارد. پیگیرش باشید. بعد از مدتی کاملا طبیعی به نظر می‌آید و کم کم متوجه می‌شوید که چقدر رابطه شما و نوجوانتان بهتر شده است.

 

نویسنده: فرانک ناطقی

 

منابع:

Active listening 

Nelsen, J. & Lott, L. (2000). POSITIVE DISCIPLINE FOR TEENAGERS: Empowering Your Teens and Yourself Through Kind and Firm Parenting (3rd Edition). New York: Harmony Books

دینک‌مایر، دان؛ مک‌کی، گری دی؛ مک‌کی، جویس ال و دینک‌مایر، دان (پسر). (۱۹۹۰). والدین و نوجوانان، چگونه با نوجوانان کنار بیاییم. ترجمه مجید رئیس دانا (۱۳۹۳). تهران: انتشارات رشد.

 

 

 

تلگرام روان حامییک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

 

 

 

نوشته گوش کردن فعال در رابطه با نوجوانان چگونه معنا می‌یابد؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%da%af%d9%88%d8%b4-%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%86-%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84-%d8%a8%d9%87-%d9%86%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86/feed/ 0 دلبستگی اولیه چیست (۲) – نحوه پرورش کودک با دلبستگی ایمن https://ravanhami.com/%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%b1%d8%b4-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9-%d8%a8%d8%a7-%d8%af%d9%84%d8%a8%d8%b3%d8%aa%da%af%db%8c-%d8%a7%db%8c%d9%85%d9%86/ https://ravanhami.com/%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%b1%d8%b4-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9-%d8%a8%d8%a7-%d8%af%d9%84%d8%a8%d8%b3%d8%aa%da%af%db%8c-%d8%a7%db%8c%d9%85%d9%86/#respond Sun, 26 Nov 2017 16:27:45 +0000 http://ravanhami.com/?p=11958 برای مدت کوتاهی در کشوری غریب هستید و تنها کسی که میشناسید دوستی نزدیک و صمیمی است که روی بودن او در مواقع حساس که به او نیاز دارید حساب باز کرده اید و خیالتان حسابی ازین بابت راحت است. روزی مشکلی برایتان پیش می آید و هرچه تلاش میکنید، این دوست را نمی یابید.در […]

نوشته دلبستگی اولیه چیست (۲) – نحوه پرورش کودک با دلبستگی ایمن اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> برای مدت کوتاهی در کشوری غریب هستید و تنها کسی که میشناسید دوستی نزدیک و صمیمی است که روی بودن او در مواقع حساس که به او نیاز دارید حساب باز کرده اید و خیالتان حسابی ازین بابت راحت است. روزی مشکلی برایتان پیش می آید و هرچه تلاش میکنید، این دوست را نمی یابید.در آن لحظات چه احساسی پیدا میکنید؟
 نه زبان افراد آن کشور را بلد هستید، نه جایی برای ماندن دارید و نه پولی دارید که با آن چاره ای بیندیشید. در آن لحظات احساس ناامنی، ترس و تنهایی به شدت به سراغتان می آیند و از دوست خود خشمگین یا ناامید میشوید. فکر چنین روزی را هم نمیکردید که به او نیاز داشته باشید و او نباشد. اگر چند بار چنین اتفاقی تکرار شود، آیا دیگر جرات میکنید به او یا دوستی دیگر اعتماد کنید و برای لحظات سخت زندگی، روی او حسابی باز کنید؟؟؟ در ایجاد ارتباطات جدید و پیدا کردن دوستان جدید چطور عمل میکنید؟ همه اینها را میتوان مثال کوچکی از حال و روز کودکی در نظر گرفت که دلبستگی ایمن ای را تجربه نکرده است. 

روان حامی در دومین مطلب از پکیج دلبستگی به سراغ نحوه نربیت کودک با دلبستگی ایمن رفته است.

تعریف دلبستگی

در مطلب قبل گفتیم که دلبستگی عبارت است از پیوند عاطفی عمیق که با افراد خاص در زندگی فرد برقرار می کند طوری که باعث می شود وقتی با آنها تعامل می کنیم احساس نشاط و شعف کرده و به هنگام استرس از اینکه آنها را درکنار خود داریم احساس آرامش می کنیم. دلیل اهمیت سیستم دلبستگی اولیه این است که اولین سیستم سازگاری کودک را شکل می‌دهد. یک تصویر ذهنی از مراقب در ذهن کودک می‌سازد، تصویری قابل‌حمل که می‌تواند در لحظات سخت که مراقب حضور ندارد، یک حضورِ تسکین‌دهنده ذهنی برای کودک باشد. چون به کودک این توانایی را می‌دهد که بدون آشفتگی و نگرانی از مراقب جدا شود و به کاوش دنیای اطراف بپردازد.

انواع دلبستگی


کودکان دارای اختلالات دلبستگی یا دیگر مشکلات دلبستگی در ایجاد ارتباط با دیگران و مدیریت احساسات خود دچار مشکل هستند. این امر به کمبود حس اعتماد، خود ارزشمندی، ترس از نزدیک شدن به افراد، خشم و حس نیاز به کنترل کننده بودن منجر ‌می‌‌شود. آن‌ها احساس ناامنی و تنهایی ‌می‌کنند.

اینزورس و همکارانش، بر این اساس که نوزادان، به هنگام جدایی از مادر و به هنگام وصال مجدد با وی، چه واکنشی نشان می‌­دهند، چهار نوع رابطه همبستگی کشف کرده ­اند. یکی از آن‌ها، دلبستگی امن است و سه مورد دیگر، سه نوع مختلف از دلبستگی ناامن هستند که در پست های قبلی به تفصیل درباره آنها توضیح داده شده :

 

دلبستگی ایمن

      سبک های دلبستگی 

۱.دلبستگی ایمن = secure attachment (حدود ۶۵% از کودکان آمریکای شمالی)

اگر بخواهیم جمله فرضی ای که کودک در آن لحظه به مراقب خود می گوید بیان کنیم:
⇐ «خیلی دلم برایت تنگ شد. از دیدنت خوشحالم، اما حالا که دوباره عادی شده است به همان کاری که مشغول بوده‌ام ادامه می‌دهم».

_________________________

دلبستگی نا امن که سه نوع متفاوت را شامل میشود:

۲. دلبستگی دوری جو (اجتنابی) = anxious/ avoidant attachment (حدود ۲۰% کودکان آمریکای شمالی) که نتیجه مراقبت تحریک کننده و مزاحم است.

⇐ «باز هم مرا تنها گذاشتی. همیشه باید خودم از خودم مواظبت کنم».

_________________________

 

۳. دلبستگی مقاوم =ambivalent/resistant attachment   (حدود ۱۰-۱۵% کودکان آمریکای شمالی) که نتیجه مراقبت بی ثبات از کودک است.

⇐ «آخر چرا این کار را می‌کنی؟ من به شدت به تو نیاز دارم ولی تو بدون آنکه بگویی مرا تنها می‌گذاری. وقتی این کار را می‌کنی خیلی عصبانی می‌شوم».

_________________________

۴. دلبستگی آشفته / سردرگم = disorganized/ disoriented attachment (حدود ۵-۱۰% کودکان آمریکای شمالی) که در کودکانی که مورد بدرفتاری قرار گرفته اند و یا والدینی افسرده یا مشکل دار دارند دیده میشود.

⇐ «چه خبر شده است؟ می‌خواهم که تو پهلویم باشی، اما رفتی و حالا برگشتی. از کارهایت سر در نمی‌آروم».

 

 

دلبستگی ایمن

انواع سبک های دلبستگی

 

آیا کودک من با دلبستگی ایمن پرورش یافته است؟

پس اگر شما آن دوست صمیمی باشید بهترین کاری که میتوانید برای دوست ِتنهای خود در کشور غریب انجام دهید این است که کمک کنید او خیالش همیشه از بابت شما راحت باشد و یا به عبارتی اگر والد هستید از مهم ترین نکات تربیتی که باید به آن توجه کنید، این است که کمک کنید دلبستگی ایمن در کودک شما شکل بگیرد.

چطور بفهمیم که آیا دلبستگی ایمنی در کودک ما شکل گرفته است یا خیر؟ اگر بخواهیم در مثال خودمان مصداق آن را بیان کنیم میتوانیم اینطور بگوییم که آن دوستِ تنها، در کشور جدید به کشف و گردش و کار و … می پردازد اما به طور دایمی برای کسب اطلاعات و دریافت پول یا احساس ارتباط داشتن با شما و بهره مندی از وجود آرامش بخش شما، به دیدارتان می آید. پس میتوانیم بگوییم که ویژگی کودکی که دلبستگی ایمن در او شکل گرفته این است که:

با اعتماد به نفس در محیط به کاوش می پردازد و در عین حال برای داشتن ارتباط با شما و دریافت حس آرامش از شما که تکیه گاه امن او محسوب میشوید به طور منظم پیش شما بازمیگردد. 

دلبستگی ایمن

فواید پرورش کودکی با دلبستگی ایمن

 

 

 

چنین فردی در آینده هم به راحتی روابط دوستانه ای تشکیل میدهد و آنها را حفظ میکند.چرا؟ چون به نمادهای دلبستگی خود (والدین، معلم، یا شریک عشقی خود) اعتماد دارد و میداند زمانی که به آنها نیاز پیدا کند، از او حمایت خواهند کرد و با آغوش باز در انتظار او خواهند بود.پس با خیال راحت به کشف دنیا می پردازد.

 

 

 

دلبستگی ایمن

میزان پاسخگو بودن مادر در انواع سبک های دلبستگی

دلبستگی ایمن

هر سبک دلبستگی در کودکی تبدیل به چه نوع سبک دلبستگی در بزرگسالی میشود؟

 

دلبستگی ایمن

سبک های دلبستگی در بزرگسالی

 

برای پرورش کودکی با دلبستگی ایمن، موارد زیر را رعایت کنید:

(اگر به خاطر داشتن تمام موارد زیر درتمام لحظات برای شما دشوار است، هر زمان که در موقعیتی همراه کودک خود قرار داشتید و نمیدانستید چه رفتاری درست است، با تصور تمثیل حضور دوست در کشوری غریب و نقش والد به عنوان تنها حمایتگر آن دوست ، خودتان قادر خواهید بود بهترین تصمیم را بگیرید.)

  • به نیازهای او  حساس و پاسخ گو باشید. بنیادی ترینِ این نیازها، نیازهای فیزیکی اوست.و صد البته که این تنها نیاز یا مهمترین نیاز او نیست و نیازهای عاطفی و هیجانی و… هم بسیار مهم هستند و باید کاملا” لحاظ و ارضا شوند. به او کمک کنید که بتواند با دقت تشخیص دهد که هر زمان چه نیازی دارد: گرسنه است؟ خسته است؟ …

 

  • از این موضوع اطمینان حاصل کنید که کودک شما میداند هر زمان ترسیده باشد یا حتی نیاز به درمیان گذاشتن احساسات مثبت خود داشته باشد، میتواند از توجه شما بهره مند شود. درست خواندید: در میان گذاشتن احساسات مثبت. حمایت عاطفی از کودک تنها شامل زمان هایی که او احساس بدی دارد و یا اتفاق بدی رخ داده نمی شود. بلکه پاسخگویی به هیجانات مثبت آنها هم به همین اندازه اهمیت دارد.

 

  • از تماس چشمی به عنوان راهی برای برقراری ارتباط با کودک خود بهره بگیرید.

 

  • همانطور که وقتی دوستی را بعد از مدتی طولانی میبینید به گرمی با او سلام و احوال پرسی میکنید و به اندازه کافی وقت برای بودن در کنار او صرف میکنید، بعد از هر جدایی از کودک (مثلا” زمانی که برای انجام کارهای روزانه و وظایف کاری خود مجبور به جدایی از او بوده اید)هم به اندازه کافی برای او وقت صرف کنید تا احوال پرسی روانی و عاطفی با او انجام دهید و به میزانِ نیازی که دارد در کنار او بمانید و زمانی که احساس کردید مدت زمان این برقراری ارتباط مجدد برای او کافی بوده، به سراغ کارهای دیگر خود مانند درست کردن شام یا سرگرم شدن با سایر کارها بروید . این مقدار زمان لازم برای برقراری ارتباط مجدد از یک کودک به کودک دیگر و حتی در یک کودک در روزهای مختلف ممکن است متفاوت باشد.

 

  • زمانی که مرتکب اشتباهی میشوید از کودک عدرخواهی کنید ، اما این عذرخواهی بیش از اندازه و اغراق شده نباشد. موضوع اصلی در سبک های دلبستگی، اعتماد است. به خاطر بیاورید که عذرخواهی های اصیل چقدر باعث بهبود در روابط برزگسالان با یکدیگر میشود. اعتماد سازی و دلبستگی ایمن به این معنی نیست که به عنوان والد هیچ گاه حق اشتباه کردن نداشته باشید. بلکه به این معنی است که هر گاه اشتباه کردید، روی اعتماد خدشه دار شده کار کنید و برای بازگرداندن آن تلاش کنید.

 

  • وقتی که حواس کودک پیش شما نیست، یواشکی و بدون خبر دادن از پیش کودک نروید. برای کودک قابل پیش بینی باشید. اگر کودک شما به طور طبیعی مضطرب است، روال های عادی زندگی روزمره به او کمک میکنند که محیط برایش قابل پیش بینی باشد و بتواند حدس بزند که در هر زمان چه اتفاقی قرار است بیفتد. مثلا” داشتن روال خاضی برای جدایی از کودک و احوال پرسی با او، یا یک روال خاص برای ماندن در خانه مادربزرگ

 

  • حتماً شنیده اید که کودکانی که سبک دلبستگی اجتنابی دارند، به نظر میرسد که به رفتنِ والدین خود اهمیتی نمیدهند. اما نتیجه تحقیقات روی فیزیولوژی بدن آنها هنگام جدایی بیانگر حقیقتی دیگر است. اگر کودک شما بسیار متکی به خود به نظر میرسد؛ تا حدی که به ندرت متوجه رفتنِ شما میشود، این را بدانید که اگر آشفتگی و نگرانی و رنج در او مشاهده نمیکنید، دلیل بر عدم وجود آن نیست و ممکن است شما قادر به تشخیص و  دیدن آن نباشید.

 

  • کودکانی که هم مضطربند و هم وظیفه شناس، بسیار به این مسئله حساس هستند که مسئله ای با خشم به آنها گفته شود و یا در موقعیتی قرار بگیرند که از بیان نیازشان به والد خود ترس داشته باشند. مثلاً اگر از گفتن اینکه چه زمانی نیاز به رفتن به دستشویی دارند به والد خود بترسند و یا اینکه ترس داشته باشند از اینکه به والد خود بگویند که یک نوشیدنی را ریخته اند و برای پاک کردن آن نیاز به کمک دارند. پس برای اینکه کودک شما کاملاً به این درک و نتیجه گیری برسد که هرگاه به شما نیاز داشت میتواند پیشتان بیاید و اینکه گاه گاهی از دست او عصبانی میشوید، اثری روی پذیرا بودن همیشگی شما برای او ندارد، وقت بگذارید. و اطمینان کنید که کودکتان این را میداند.
  • خلق و خوی کودک هم تاثیر بسیار زیادی روی سبک دلبستگی او خواهد داشت. اگر کودک شما به طور طبیعی کودکی مضطرب است، نیاز به کمک بیشتری از جانب شما خواهد داشت تا اضطرابش را درک کند و بتواند به مرحله ای برسد که با اطمینان به پاسخگو بودن شما، به کاوش در محیط بپردازد.
  • وقتی که دلبستگی ایمن در  کودک شما شکل گرفت، میتوانید با خیال راحت کمی استراحت کنید. دلبستگی ایمن رایج ترین سبک دلبستگی در کودکان است.

 

منابع:

 

 

اگر میخواهید بیشتر درباره دلبستگی بخوانید، مطالب زیر برایتان جالب خواهد بود:

 

 

تلگرام روان حامییک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته دلبستگی اولیه چیست (۲) – نحوه پرورش کودک با دلبستگی ایمن اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%b1%d8%b4-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9-%d8%a8%d8%a7-%d8%af%d9%84%d8%a8%d8%b3%d8%aa%da%af%db%8c-%d8%a7%db%8c%d9%85%d9%86/feed/ 0