طرحواره حاوی اطلاعات مهمی است که ما از طریق تجربه‌هایی که در طول زندگی به خصوص تجربه‌های دوران کودکی خو آموخته‌ایم. بنابراین طرحواره تعیین‌کننده‌ی نوع نگاه به خویشتن، دیگران و دنیاست، زیرا آنها اطلاعات عمیق شخصیتی ما هستند. یکی از این طرحواره‌ها، طرحواره‌ی نقص و شرم است.

وقتی کسی طرحواره‌ی نقص و شرم داشته باشد بر این باور است که دوست‌داشتنی و ارزشمند نیست. او فکر می‌کند ویژگی‌هایی دارد که دیگران اگر آنها را بدانند طردش می‌کنند. او معقتد است که آدم بدی است، و چیزی در درونش غلط است. معقتد است نقصی در درون او وجود دارد که باعث می‌شود دوست داشتنی نباشد. به خاطر این نقص درونی احساس می‌کند که کسی او را دوست ندارد. به خاطر داشتن این نقص درونی، احساس شرم می‌کند.

او برای محافظت از خودش در برابر احساس شرم و همچنین جلوگیری از طرد شدن توسط دیگران، زیاد از خودش حرف نمی‌زند تا مبادا آن نقص درونی کشف شود. همیشه سعی می‌کند خودش را از بقیه پنهان کند. اگر نقص درونی‌اش بر ملا شود احساس شرمساری زیادی به او دست می‌دهد.

او خودش را ذاتاً آدم مشکل‌داری می‌بیند و خودش را بی‌ارزش می‌داند از این رو معتقد است که دیگران او را دوست ندارند و حتی معقتد است که لیاقت عشق دیگران را ندارد.

معتقد است که چون آدم بدی بوده است والدینش دوستش نداشته‌اند.

شخصیت واقعی‌اش را پنهان می‌کند زیرا بر این باور است که شخصیت واقعی‌اش  غیرقابل پذیرش است. بنابراین سعی می‌کند شخصیت کاذبی را به دیگران نشان دهد.

او نسبت به سرزنش و مقایسه شدن بسیار حساس است و به انتقاد هم حساسیت زیادی نشان می‌دهد.

هر کسی که این طرحواره را داشته باشد برای مقابله با آن از روش‌های مختلفی استفاده می‌کند: یک نفر ممکن است اعتماد به نفس خود را از دست بدهد و به ظاهر ناامن است. یک نفر دیگر ممکن است ظاهری طبیعی و موجه داشته باشد و یک نفر چنان رفتار کند که انگار اصلاً دچار این طرحواره نیست و ظاهری بسیار عالی، قوی و آسیب‌ناپذیر دارد.

اکثر افرادی که این طرحواره را دارند نقابی بر چهره دارند و از بروز حس آسیب‌پذیری خودداری می‌کنند، زیرا به محض بروز آسیب‌پذیری‌ها دچار خودبیزاری و شرمساری می‌شوند. افرادی که دچار این طرحواره شده‌اند سعی می‌کنند خودشان را از حس شرمساری بی‌خبر نگه دارند. این ناآگاهی از حس شرم درونی باعث می‌شود که این افراد به دام مشکلات ارتباطی و افسردگی بیفتند. معمولاً افسردگی و مشکلات ارتباطی باعث می‌شوند که این افراد برای درمان مراجعه کنند.

دلایل و ریشه‌های شکل‌گیری طرحواره نقص و شرم

وقتی در خانواده‌ای بزرگ شده باشید که انتقادگر و بددهن و یا مؤاخذه‌کننده بوده‌اند. این خانواده‌ها معمولاً همیشه در حال انتقاد و تنبیه بوده‌اند.

ممکن است والدین فرزند خود را مدام ناامید و سرخورده کنند. و گاهی ممکن است که آنها را طرد کنند و از ابراز محبت خویش به آنها دریغ کنند.

ممکن است در کودکی توسط یکی از اعضای خانواده مورد بدرفتاری قرار گرفته باشید.

برخی خانواده‌ها اشتباهات خود را به گردن فرزندانشان می‌اندازند. در این صورت فرزندان مستعد داشتن طرحواره‌ی نقص و شرم می‌شوند.

برخی والدین مدام به فرزند خود گفته‌اند که او عرضه‌ی هیچ کاری را ندارد و نالایق و بی کفایت است.

فردی که طرحواره‌ی نقص و شرم دارد در دوره‌ی کودکی با دیگران مقایسه شده است.

عامل اصلی در شکل‌گیری این تله زندگی، عیب‌ها و نقص‌های واقعی فرد نیستند، بلکه عامل اصلی را باید در احساسی دنبال کنیم که والدین و سایر اعضای خانواده در فرد ایجاد کرده‌اند. اگر اعضای خانواده فارغ از نقاط ضعف و قوت شما، بتوانند به شما محبت کنند برای شما ارزش قائل شوند و دوست‌تان بدارند امکان شکل گیری طرحواره نقص و شرم در شما خیلی اندک و نادر است.

نقش طرحواره نقص و شرم در روابط

وقتی کسی طرحواره‌ی نقص و شرم دارد علاقه‌ی چندانی به دیدن یار خود ندارد.

روابط فردی که طرحواره‌ی نقص و شرم دارد معمولاً کوتاه‌مدت و شورانگیز است.

ممکن است به صورت همزمان با چند نفر در رابطه باشد.

ممکن است جذب کسانی شود که او را موردتحقیر قرار می‌دهند و با او بدرفتاری می‌کنند.

گاهی کسی که طرحواره نقص و شرم دارد به دنبال زیباترین‌ها و بهترین‌ها می‌رود. در برخی موارد ممکن است کسی را انتخاب کند که وقت کمی برای با او بودن دارد. مثلاً به صورت دائم در مسافرت است.

درمان طرحواره نقص و شرم

همانند سایر طرحواره‌های ناسازگار اولیه، در طرحواره درمانی برای درمان طرحواره نقص و شرم از پروتکل استاندارد استفاده می‌شود. در پروتکل طرحواره درمانی، درمانگر ابتدا طرحواره‌ نقص و شرم را باید شناسایی کند، دلایل و ریشه‌های شکل‌گیری آن را پیدا می‌کند و الگوهایی ناکارآمد ارتباطی مبتنی بر طرحواره نقص و شرم را کشف می‌کند.

برای شناسایی این طرحواره، درمانگر از مصاحبه، پرسشنامه و تصویرسازی ذهنی استفاده می‌کند. بعد از اینکه طرحواره نقص و شرم شناسایی شد، درمانگر شما را وارد مرحله‌ی تغییر می‌کند. در این مرحله کار را با تکنیک‌های شناختی آغاز می‌کند.

توسط تکنیک‌های شناختی کسی که طرحواره نقص و شرم دارد به این نتیجه می‌رسد که طرحواره‌اش غلط است و دیگر کارایی ندارد.  او می‌تواند بهفمد که دیدگاهی که در مورد خودش دارد غلط و تحریف شده است. سپس درمانگر از تکنیک‌های تجربه‌ای استفاده می‌کند.

تکنیک‌های تجربه‌ای برای تغییر طرحواره بسیار نیرومند هستند. تصویرسازی ذهنی ابزار قدرتمندی است که بیمار توسط آن خاطرات مرتبط با طرحواره نقص و شرم را مجسم می‌کند و درمانگر در خلال آن به بازوالدینی می‌پردازد. همچنین کمک می‌کند که بیمار خشم خود را نسبت به والدین سرزنش‌گر ابراز کند. همچنین از او خواسته می‌شود نامه‌ای به والدین بنویسد.

در انتها درمانگر و بیمار با هم وارد مرحله‌ي الگوشکنی رفتاری می‌شوند. در این مرحله تمام رفتارهایی را که بیمار به خاطر داشتن طرحواره نقص و شرم انجام می‌دهد شناسایی می‌شود و سعی می‌شود که آنها را ترک کنند و به جای آنها از رفتارهای سالم‌تری استفاده کند.

بیشتر بخوانیم:

طرحواره‌های ناسازگار اولیه

طرحواره درمانی چیست؟

پروتکل طرحواره درمانی 

طرحواره رهاشدگی

طرحواره بی اعتمادی

طرحواره محرومیت هیجانی

تکنیک تصویرسازی ذهنی در طرحواره درمانی

Understanding schemas

نوشته طرحواره نقص و شرم چیست؟ چطور آن رو تشخیص دهیم و درمان کنیم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

از زمانی که مشغول رواندرمانی شده‌ام به کرات دیده‌ام که اگر بیمار با احساسات عمیق خویشتن که ناشی از تعارض‌های دورنی اوست روبرو شود بهبودی حاصل می‌شود. این جمله به این معناست که اگر بیمار بتواند زندگی درونی خویش را ببیند و تجربه کند می‌تواند زندگی بیرونی خوبی داشته باشد، زیرا نیازی به رنج کشیدن از احساسات و تعارض‌های درونی نیست. با کشفِ آنچه هستیم، آنچه می‌شویم که باید بشویم.

آنچه هستیم واقعیت فعلی و آنچه می‌توانیم بشویم واقعیت آتی ماست. کشف خویشتن کار دشواری است و مستلزم دیدن و تجربه روانشناختی تمام تعارض‌های درونی و احساسات برخاسته از آنهاست. این احساسات دردناک هستند و ما برای تجربه نکردن درد آنها روش‌هایی را به کار می‌بریم. با این روش‌ها ما از واقعیت آنچه هستیم می‌گریزیم و این فرار روانشناختی باعث می‌شود نتوانیم پاسخ‌ها و واکنش‌های مؤثری به رویدادهای بیرونی نشان دهیم.

در واقع عدم شناخت واقعیت خویشتن باعث بروز رفتارهای ناسازگار، احساس‌های ناخوشایند و مشکلات بین فردی ما می‌شود. جان فریدریسکون، یکی از بزرگان رواندرمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت نام این روشها را دروغ‌هایی گذاشته است که به خودمان می‌گوییم. البته نام علمی‌تر این روشها مکانیزمهای دفاعی است.

من با فریدریسکون هم موافقم هم مخالف. موافق از این بابت که ما واقعاً به کمک دفاع‌هایی که به کار می‌بریم به خودمان دروغ می‌گوییم. در طرحواره‌درمانی به این دروغ‌ها، محافظ بی‌تفاوت گفته می‌شود. محافظ بی‌تفاوت بخشی از وجود ماست که آن دروغ‌ها را می‌گوید تا ما با واقعیت خویشتن‌مان روبرو نشویم. اما چرا دروغ می‌گوییم و بخشی از ما به صورت بی‌تفاوت از ما محافظت می‌کند؟ پاسخ این سؤال، علت مخالفت من با فریدریکسون است. او معتقد است که ما دروغ می‌گوییم چون از احساسات عمیق خود مانند خشم، غم، احساس گناه و … می‌ترسیم. درست است که ما دوست نداریم احساسات منفی را تجربه کنیم اما باید به این مسئله هم پاسخ بدهیم که چرا از احساسات منفی می‌ترسیم. بر اساس نظریه طرحواره‌درمانی، آنچه احساسات ناخوشایند را تولید می‌کند ترس از خودِ احساسات منفی نیست. در درون ما طرحواره‌های ناسازگار اولیه‌ای وجود دارند که فعال شدن آنها باعث ایجاد احساسات ناخوشایند می‌شوند. به عنوان مثال وقتی طرحواره‌ی رهاشدگی فعال می‌شود فرد ممکن است احساسات عمیق غم و اندوه را تجربه کند. تمامی احساسات، چه خوشایند چه ناخوشایند، بخشی از وجود جدایی‌ناپذیر تمامی انسان‌هاست، اما طرحواره‌های ناسازگار در ما شکل گرفته‌اند. ما با پتانسیل تجربه و ابراز احساسات به دنیا می‌آییم نه با طرحواره‌های ناسازگار. بنابراین احساسات به خودی خود ترسناک نیستند، آنچه آنها را ترسناک می‌کند وجود طرحواره‌های ناسازگار است. مثلاً خشم ناشی از بی‌اعتمادی است که ترسناک است نه خود خشم، غم ناشی از نقص است که ویران کننده است نه خود غم، ترس ناشی از آسیب‌پذیری است که ویرانگر است نه خود ترس. بنابراین آنچه احساسات منفی را ترسناک می‌سازد طرحواره است.

اما طرحواره در ذات ما وجود ندارد، بلکه اتفاقاتی که در خانواده تجربه می‌کنیم باعث شکل گیری آنها می‌شود. بنابراین محتوای هر طرحواره، دروغی است که به ما گفته شده است و ما آن دروغ‌ها را باور کرده‌ایم و در زندگی روزمره آن دروغ‌ها را به خودمان می‌گوییم. پس دروغ‌هایی که به خودمان می‌گوییم درواقع دروغ‌هایی است که به ما گفته شده‌اند. آنگاه ما برای برملا نشدن دروغ‌ها، دروغ‌های دیگری می‌گوییم. مسلم است که وقتی تمام آنچه درباره خود از محیط اطراف کسب کرده‌ایم دروغ بوده است بعداً هم همان دروغ‌ها می‌شود پایه‌ای برای دروغ‌های بعدی. ما دروغ‌ها را مانند یک بازی دومینو برای خودمان تکرار می‌کنیم. این تکرار باعث می‌شود که ما گمان کنیم این دروغ‌ها را ما خودمان برای خودمان ساخته‌ایم. اما در واقع این چنین نیست. مثلاً کسی وقتی طرحواره نقص دارد به این دروغ اعتقاد دارد که دوست داشتنی و ارزشمند نیست. این اعتقاد باعث ایجاد احساسات عمیق اندوه و خشم می‌شود و سپس فرد برای کاهش احساسات منفی خود دوباره به خودش دروغ می‌گوید، مثلاً می‌گوید: اگر خودم را فدای دیگران بکنم آنها نقص‌های مرا نادیده خواهند گرفت”، بنابراین شروع می‌کند به قربانی کردن خودش برای دیگران به این امید که تبدیل به یک فرد دوست داشتنی شود. این امید واهی باعث می‌شود که احساس غم و اندوهش فروکش کند.

باید این نکته را بگویم که مخالفت من صرفاً با فریدریسکون نیست بلکه با نظریه رواندرمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP) است. مبدع نظریه رواندرمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت حبیب دوانلو است. نکته دیگر که باید در نظر داشته باشید این است که تفاوت طرحواره درمانی و رواندرمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت تنها در همین یک مورد خلاصه نمی‌شود. مطلبی را که اینجا توضیح دادم تنها یک تفاوت طرحواره درمانی با ISTDP است.

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته دروغ‌هایی که باور کرده‌ایم: تفاوت طرحواره درمانی با رواندرمانی پویشی فشرده و کوتاه‌مدت اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

علی‌رغم موفقیت بی‌چون‌وچرای رویکرد درمانی شناختی-رفتاری (CBT) در درمان بسیاری از اختلالات روانی، اثربخشی این رویکرد، در درمان برخی از بیماران مانند افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی (BPD) و افسردگی مزمن (CD)، محدود بوده است (کریستون و همکاران، ۲۰۱۴).

این محدودیت‌ها باعث به وجود آمدن موج سومی از درمان‌های شناختی- رفتاری و گسترش راهبردهای جدیدی مانند رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT؛ لینهان، ۱۹۹۳) و یا طرحواره درمانی (ST؛ یانگ، ۱۹۹۴) برای درمان اختلال شخصیت مرزی (BPD) و سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری (CBASP؛ مک کالوف، ۲۰۰۰) برای درمان افسردگی مزمن (CD) شد. این رویکردهای درمانی موج سوم ممکن است به‌عنوان روش‌های پیشرفته‌ی درمان شناختی رفتاری (CBT) شناخته شوند که بیشتر بر روی هیجانات و تنظیم آن‌ها و همچنین رابطه درمانی متمرکزند (کاهل و همکاران، ۲۰۱۲). یکی از جنبه‌های کلیدی و اصلی رابطه درمانی که در این زمینه بسیار مهم به نظر می‌رسد، خودافشایی توسط درمانگر است.

به‌طورکلی خودافشایی درمانگر شامل هر سخنی است که چیزی شخصی و خصوصی را در برداشته باشد (هیل و ناکس، ۲۰۰۲)؛ که می‌تواند برای اهداف مختلفی مانند تقویت اعتماد متقابل و صحت و درستی واکنش‌های بیمار (از قبیل ابراز احساساتش) کاربرد داشته باشد. اگرچه خودافشایی در حدود ۹۰ درصد از درمانگران به‌کاربرده می‌شود، (ادوارد و مرداک، ۱۹۹۴)، اما جنبه‌های خاصی از خودافشایی (شکل، تناوب، هدف، نقطه زمان) برخلاف زمینه‌های نظری آن بسیار کم موردتوجه قرارگرفته‌اند (هنرتی و لویت، ۲۰۱۰).

محققان در دو آزمایش تصادفی کنترل‌شده (RCT)، اثربخشی خودافشایی درمانی را به‌صورت تجربی موردبررسی قرار دادند و دریافتند بیمارانی که روان‌درمانی را با درجه بالایی از خودافشایی درمانگر تجربه کردند، نسبت به آن دسته از بیمارانی که از خودافشایی درمانگر بهره‌مند نشدند، علائم اضطرابی کمتری را از خود نشان دادند و علاقه بیشتری نسبت به درمانگر خود داشتند (بارت و برمن، ۲۰۰۱؛ بیمن و شهر، ۲۰۱۶).

از دیدگاه بیماران، خودافشایی درمانگر باعث می‌شود که او صداقت و اصالت و انسانیت بیشتری داشته باشد؛ که این به‌نوبه‌ی خود موجب تقویت اتحاد درمانی می‌شود (ناکس و همکاران، ۱۹۹۷). بااین‌حال، مقاله‌ حاضر باهدف تعریفی دقیق‌تر از خودافشایی، به ارائه‌ی بازخورد در مورد تأثیرات بین فردی رفتار بیمار بر درمانگر می‌پردازد. با توجه به زیرمجموعه‌های مختلفی از خودافشایی که توسط ناکس و هیل (۲۰۰۳) ارائه شد، این تعریف به “خودافشایی در لحظه” اشاره دارد که برای ساخت یک روش منظم در برخی از درمان‌های شناختی-رفتاری موج سوم (مانند رفتاردرمانی دیالکتیکی، طرحواره درمانی و سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی رفتاری) نیز کاربرد دارد. به‌خصوص در درمان بیماران مبتلا به اختلالات شخصیت،که مشکلات بین فردی در آن‌ها یک ویژگی تعریف‌شده است، این شکل از خودافشایی، در تعامل بین درمانگر و بیمار عنصری کلیدی به‌حساب می‌آید؛ زیرا در یک رابطه‌ی درمانی، بیمار به‌احتمال‌زیاد با همان مشکلاتی روبرو می‌شود که در زندگیش با دیگر افراد دارد (ناکس و هیل، ۲۰۰۳).

فراتر از هدف کلی تقویت اتحاد درمانی، این نوع از خودافشایی به طور خاص به تعامل بین بیمار و درمانگر اشاره دارد. این روش با آن دسته از روش‌های ذهن آگاهانه و تمرکز محوری که در درمان‌های موج سوم به کار می‌رود، مانند “درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT)” ( هایس و همکاران، ۱۹۹۹) و یا “درمان فراشناختی” (MCT) (ولز، ۱۹۹۴)، مغایرت دارد. همچنین باید گفت که در اینجا اتحاد درمانی از اهمیت بالایی برخوردار است (ویلارداگا و هایس، ۲۰۰۹). که این اتحاد درمانی مبنایی است برای کمک به بیماران در جهت غلبه بر افکار و احساسات منفیشان که با استفاده از راهکارهایی مانند استعاره‌ها، تضادها و تمرینات تجربی، صورت می‌گیرد. اگرچه این راهبردها به خودی خود درصدد تمرکز بر روی روابط بیمار و درمانگر نیستند، اما ما برای نمونه در ادامه این بحث از سه رویکرد “رفتاردرمانی دیالکتیکی” ، “طرحواره درمانی” و ” سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری “، برای درک بهتر مفهوم خودافشایی به‌عنوان یک ابزار درمانی استفاده می‌کنیم.

توجه داشته باشید که تمرکز بر روی این سه درمان موج سومی به منظور فراگیر و جامع بودن آن‌ها نیست. درمان‌های دیگری نیز وجود دارند که تا حدی از خودافشایی به‌عنوان یک ابزار درمانی استفاده می‌کنند، اما ما در اینجا فقط بر روی آن دسته از روان‌درمانی‌هایی تمرکز می‌کنیم که در نظر ما توصیفات واضح‌تر و مستقیم تری از پدیده‌ها دارند و برای بررسی مشکلات بین فردی بیمار از خودافشایی استفاده می‌کنند. اگرچه شواهد تجربی مستقیمی در حال حاضر برای اثربخشی خودافشایی در میان این راهبردها وجود ندارد؛ اما به نظر می‌رسد که خودافشایی به‌عنوان عاملی مهم در کیفیت اتحاد درمانی در این فنون به شمار می‌آید (ناکس و همکاران، ۱۹۹۷؛ ناکس و هیل، ۲۰۰۳). ما آن دسته از مطالعات مروری را بررسی خواهیم کرد که در آن‌ها اتحاد درمانی را اندازه‌گیری کرده و به نقش خودافشایی در درمان اشاره‌کرده باشند و در آخر در مورد فرصت‌ها و چالش‌های استفاده از خودافشایی بحث خواهیم کرد و سوالاتی که باید در تحقیقات آینده مورد توجه قرار گیرند را برجسته خواهیم نمود.

خودافشایی در رفتاردرمانی دیالکتیک (Dialectical Behavioral Therapy):

رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT)، در اصل به‌عنوان راهبردی مشخص برای بررسی و حل مشکل مختل شدن مداوم رابطه درمانی در بیماران مبتلابه اختلال شخصیت مرزی در درمان شناختی-رفتاری کلاسیک (CBT) بنانهاده شد (لینهان، ۱۹۹۳). یکی از عناصر مهم و کاربردی در رویکرد رفتاردرمانی دیالکتیکی، اتحاد (پیمان) درمانی است (لینهان، ۱۹۹۳؛ بارنیکت و همکاران، ۲۰۱۲). پایه اصلی این نظریه به تعریف قدیمی “دیالکتیک” (که این اصطلاح از دیدگاه هگل گرفته‌شده است)، بازمی‌گردد که بر دو جنبه استوار است: پذیرش و تغییر.

در این نظریه، دیالکتیک در ایجاد رابطه بین بیمار و درمانگر و تشکیل اتحاد درمانی نقش دارد. بنابراین رابطه درمانی ازلحاظ دیالکتیکی، به‌عنوان اثری متقابل و پایدار بین پذیرش و تغییر با برقراری نوعی ارتباط با بیمار شناخته می‌شود؛ که در آن درمانگر در حین پذیرا بودن نسبت به بیمار، هم‌زمان نیز او را به سمت تغییر سوق می‌دهد. بنابراین رفتاردرمانی دیالکتیکی به راهبردهایی اشاره دارد که بر پذیرش و یا تغییر تمرکز می‌کنند. خودافشایی جنبه‌ای مهم از اتحاد درمانی در رفتاردرمانی دیالکتیکی محسوب می‌شود؛ که می‌تواند دو حالت داشته باشد مانند: خودافشایی توسط اطلاعات شخصی درمانگر (مانند تجارب گذشته، فعالیت‌های حرفه‌ای، وضعیت خانوادگی) و خودافشایی لحظه‌ای توسط واکنش‌های عاطفی درمانگر به بیمار در رابطه‌ی درمانی.

همان‌طور که ما بر خودافشایی به‌عنوان یک ابزار درمانی برای حل مشکلات بین فردی تمرکز داریم، عناصر مربوط به رویکرد رفتاردرمانی دیالکتیکی را نیز برجسته می‌سازیم. راهبردهای پذیرش شامل: “فنون اعتباربخشی”، “پیشنهادات انعطاف‌پذیر درمانی” (به‌عنوان‌مثال، تماس تلفنی) و مهم‌تر از آن “خودافشایی توسط درمانگر” (مانند: “من واقعاً دوست دارم با شما کارکنم”)، می‌باشند. راهبردهای تغییر علاوه بر اینکه شامل “استفاده از مهارت‌ها و تجزیه‌وتحلیل رفتاری” می‌باشد، “نوعی سبک ارتباطی مقابله ایست (مواجهه‌ای)” که هدف آن تعدیل افکار و باورهای افراطی و ناکارآمد و اتخاذ دیدگاه‌های متفاوت است که شامل خودافشایی توسط درمانگر نیز می‌باشد (“اینکه هرروز به من زنگ بزنی، ممکنه باعث بشه به دردسر بیفتم که این خیلی ناراحتم می‌کنه چون دوست دارم به حمایتم با تماس تلفنی به تو ادامه بدم”).

بنابراین خودافشایی قسمت مهمی از رابطه دیالکتیکی بین بیمار و درمانگر است که می‌تواند هم از راهبرد پذیرش و هم از راهبرد تغییر پشتیبانی کند. خطری که ذاتاً این رویکرد را تهدید می‌کند، عدم تعادل بالقوه بین دو راهبرد پذیرش و تغییر است که ممکن است به‌نوبه خود سبب تشدید اختلالات عاطفی بیمار شود. در چارچوب رویکرد درمانی دیالکتیکی لازم است که از خودافشایی با تأکید بر حفظ مرزهای شخصی درمانگر (از قبیل افشای ضعف‌های شخصی)، استفاده شود.

اثربخشی درمان شناختی رفتاری دیالکتیکی توسط آزمایش‌ها تصادفی کنترل‌شده (RCT) و  فرا تحلیل‌ها  اثبات‌شده است (لینهان و همکاران، ۲۰۰۶؛ استافرز و همکاران، ۲۰۱۲). بااین‌حال، اثربخشی خودافشایی در این رویکردها کمتر شناخته‌شده است. در یک آزمایش تصادفی کنترل‌شده نتایج بدین گونه بود که میزان تعهد درمانگر و میزان تلاش او از دیدگاه بیمار، با کاهش دفعات تلاش برای خودکشی ارتباط داشت. همچنین تعهد درمانی با کاهش صدمات خود آسیب‌رسان ارتباط داشت که این نتایج به‌نوبه خود به اتحاد درمانی در رابطه اشاره دارد (بدیکس و همکاران، ۲۰۱۵).

علاوه بر این در یک مطالعه مشاهده‌ای، بیمارانی که به روش رفتاردرمانی دیالکتیکی تحت درمان بودند و نتیجه خوبی از این درمان گرفتند، پیوندی همدلانه و پذیرا بین خود و درمانگرشان برقرار کردند که این پیوند به‌عنوان عاملی حمایت‌کننده درروند درمان محسوب می‌شود (استیگلمایر و همکاران، ۲۰۱۴). در حالیکه این نتایج بر اهمیت اتحاد درمانی قوی در درمان بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی تأکیددارند، تأثیر خودافشایی در رویکرد رفتاردرمانی دیالکتیکی همچنان موردبررسی قرارگرفته است.

خودافشایی در طرحواره درمانی (Schema Therapy):

مفهوم اصلی طرحواره درمانی (ST)، عمدتاً توسط یانگ و همکارانش (۲۰۰۳)، باهدف شناسایی طرحواره های ناسازگار (maladaptive schemas) مطرح شد. یک مفهوم مهم در طرحواره درمانی، “مدل ذهنیت طرحواره ” است. یک مدل ذهنیت طرحواره ای شامل : “طرحواره ها، سبک‌های مقابله‌ای، یا رفتارهای سالمی است که در حال حاضر در یک فرد فعالند” . تمرکز اصلی رویکرد طرحواره درمانی بر روی هیجانات فرد است که هدفش تقویت ساختار شخصیتی بیمار و به‌ویژه یکپارچه‌سازی الگوهای مختلف تحت کنترل “بزرگسال سالم” است.

خودافشایی توسط درمانگر در این رویکرد، ابزاری مهم و ضروری برای رسیدن به این اهداف است که در این راستا “باز والدینی حدومرز دار” نقش ویژه‌ای را ایفا می‌کند (الکساندر و فرنچ، ۱۹۴۶)؛ که در اینجا (بازوالدینی حد و مرزدار) نیازهای ارضا نشده‌ی دوران کودکی بیمار  باید در یک رابطه درمانی در نظر گرفته شود و درعین‌حال رفتارهای ناکارآمد و مخرب بیمار باید در فضایی همدلانه بررسی شوند.

خودافشایی در رویکرد طرحواره درمانی، بر روی طرحواره های ناسازگار اولیه تمرکز دارد. برای مثال در حوزه “بی‌اعتمادی/بدرفتاری”، درمانگر کاملاً به روشی قابل‌اعتماد و صادقانه رفتار می‌کند و به احساسات و انتظارات منفی بیمار نسبت به خودش توجه می‌کند. در طرحواره “نقص و شرم”، باز والدینی بدین معناست که درمانگر نسبت به بیمار حالتی پذیرا داشته و نگرش غیر قضاوتی را از خود نشان می‌دهد. خودافشایی در چارچوب باز والدینی حدومرزدار نقش کلیدی را بر عهده دارد. درمانگر بر اساس نوع طرحواره ناسازگار بیمار، احساسات، افکار و تجربیاتش را افشا می‌کند؛ مانند: من هم در دوران کودکی از مهر و محبتی زیادی برخوردار نبودم؛ به همین دلیل است که می‌دانم چقدر به دست آوردن این مهر و محبت مهم است” (یانگ و همکاران، ۲۰۰۳). در طول دوره‌ی درمان، بیمار رفتار درمانگر را به‌عنوان بخشی از بزرگسال سالم خود درونی می‌کند (یانگ و همکاران، ۲۰۰۳).

حمایت و اعمال محدویت ها باید به شکلی انعطاف‌پذیر، متوازن باشد؛ باز والدینی بیش از اندازه، ممکن است مانع تشکیل حالت بزرگسال سالم شود و روند درمان را مسدود کند (رودیگر و زاربوک، ۲۰۱۵). از طرفی دیگر مرزهای بیش‌ازحد محدودکننده نیز می‌تواند به درخواست‌های بیش‌ازحد از سوی بیمار منجر شده و باعث ایجاد احساس گناه در درمانگر شود. در دو مطالعه آزمایشی تصادفی کنترل‌شده بر روی بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی (BPD)، شواهد به اثربخشی طرحواره درمانی در این بیماران اشاره داشتند (گیسن بلو و همکاران، ۲۰۰۶؛ فارل و همکاران، ۲۰۰۹). اگرچه هنوز هم نقش خودافشایی در طرحواره درمانی مورد مطالعه قرار نگرفته است، اما شواهد بر این دلالت دارند که اتحاد درمانی توان ویژه‌ای در کیفیت طرحواره درمانی و پیش‌بینی بهبود علائم بالینی دارد (اسپینهاون و همکاران، ۲۰۰۷).

خودافشایی در سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری (CBASP):

سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری (CBASP)، به‌طور خاص برای درمان بیماران مبتلا به افسردگی مزمن (CD)، توسط جیمز پی. مک کالوف (۲۰۰۰) طراحی شد. این رویکرد تلفیقی از نظریه‌های عقلانی-هیجانی، رفتاری، بین فردی و روان تحلیلی است که راهبردهای درمانی آن به‌منظور بررسی بیماری افسردگی مزمن به وجود آمده‌اند. رفتار بین فردی در افراد مبتلا به افسردگی مزمن معمولاً موارد زیر را در برمی‌گیرد: تفکرات پیشگویانه و پیش داورانه ، مقاومت در برابر استدلال منطقی و بازخورد مبتنی بر واقعیت، خودمحور بودن، صحبت یک‌جانبه، فقدان همدلی، و عدم توانایی تنظیم هیجان تحت شرایط استرس‌زا (مک کالوف، ۲۰۰۰؛ کوهن و همکاران، ۲۰۱۱).

این رفتارها منبع تخریب روابط بین فردی بیمار با همکاران ازجمله درمانگر است. مک کالوگ معتقد است که رابطه درمانی وسیله‌ای است برای برقراری ارتباط مجدد بیمار با محیط اطرافش و بهبود تجارب بین فردی بیمار برخلاف سابقه آسیب‌های روانی او. برخلاف نگرش بی‌طرفانه درمانگر در درمان شناختی-رفتاری (CBT)، درمانگر سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری (CBASP)، به شیوه‌ای شخصی‌تر که  “مشارکت شخصی حد و مرزدار (DPI)“ نامیده می‌شود، خودافشایی می‌کند (مک کالوگ، ۲۰۰۶). اگرچه سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری، مشارکت شخصی درمانگر را به‌عنوان عنصری کلیدی در درمان بیماران مبتلابه افسردگی مزمن ارزیابی می‌کند؛ اما درمان شناختی-رفتاری به روش کلاسیک نیز مانع استفاده درمانگر از خودافشایی در درمان نمی‌شود. در پاسخ به مشکلات بین فردی در محیط درمان، درمانگر تمام تمرکزش را به رابطه دو جانبه بین خودش و بیمار جلب می‌کند؛ برای مثال: “هنگامی‌که تماس چشمی‌ات را با من قطع می‌کنی، احساس می‌کنم که وجود خارجی ندارم”(مک کالوف و همکاران، ۲۰۱۵). خود افشاگری درمانگر را ملزم می‌کند که سبک روابط بین فردی خود را با توجه به تاریخچه‌ی یادگیری بیمار با افرادی که در زندگی‌اش “بیشترین تأثیر” را داشته‌اند (مانند والدین) ، هماهنگ کند.

برای تطابق و هماهنگی پاسخ واقعی درمانگر با پاسخی که انتظار می‌رود بیمار بر اساس تجارب قبلی‌اش با افراد نزدیک بدهد، روش دومی که اصطلاحاً “تمرین افتراق بین فردی (IDE) “ نامیده می‌شود به کاربرده می‌شود. درمانگران به بیمارانشان می‌آموزند تا پاسخ‌های اصلاحی عقلانی-عاطفی و رفتاری که باعث مشارکت آن‌ها در روابط بین فردی سالم می‌شود را تشخیص دهند (برای مثال: “هنگامی‌که در مورد رخدادی که اتفاق افتاده با من صحبت می‌کنی، پاسخ و واکنش من به تو چه خواهد بود؟ این پاسخ من چه تفاوتی با پاسخ‌هایی که معمولاً مادرت به تو می‌دهد دارد؟”) (مک کالوگ و همکاران، ۲۰۱۵). روش‌های مشارکت شخصی حد و مرزدار (DPI) و تمرین افتراق بین فردی (IDE) چندین بار در طول مدت درمان به‌کاربرده می‌شوند.

لازم است که درمانگران شفافیت داشته باشند و به شیوه‌ای صادقانه به بیمار واکنش نشان دهند و همچنین صریح و بی‌طرفانه ولی درعین‌حال با رعایت حدومرزی مشخص و تعیین‌شده با بیمار رفتار کنند (مک کالوگ، ۲۰۰۶).  به‌منظور شناخت تعارضات شخصی و جلوگیری از انتقال متقابل غیر نظام‌مند، درمانگران در سیستم تحلیل شناختی- رفتاری باید درجه بالایی از خودآگاهی را نسبت به تاریخچه یادگیری بین فردی خود داشته باشند.

اگرچه مطالعات مختلفی اثربخشی سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری را دریافته‌اند (کوکسیس و همکاران، ۲۰۰۹؛ اسکرام و همکاران، ۲۰۱۱، ۲۰۱۷؛ ویرسما و همکاران، ۲۰۱۴؛ براکمیر و همکاران، ۲۰۱۵)، اما عوامل مفیدی که در این رویکرد فعالند، هنوز مورد بحث و بررسی قرار دارند. بااینکه خودافشایی نقشی محوری در این رویکرد درمانی دارد اما در حال حاضر هنوز هم مطالعات تجربی در رابطه با اثربخشی خودافشایی درمانی در این رویکرد در دسترس نیست. اما بااین‌حال شواهد تجربی وجود دارد که اهمیت اتحاد (پیمان) درمانی در سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری را برجسته می‌سازد. به نظر می‌رسد که کیفیت اتحاد درمانی در طول دوره درمان، نتایج درمان را مستقل از سایر عواملی که با این نتایج مرتبطند، پیش‌بینی می‌کند (کلین و سانتیاگو، ۲۰۰۳؛ آرنو وهمکاران، ۲۰۱۳).

یک اتحاد درمانی قوی، پیش‌بینی کننده کاهش سبک‌های بین فردی خصمانه و متضاد بیماران می‌باشد؛ که این به نوبه خود در بهبود علائم افسردگی در پایان درمان موثر است (کنستانتینو و همکاران، ۲۰۱۶).  بااینکه خودافشایی عامل مهمی در بهبود رابطه ی درمانی است، اما امکان دارد که افراد وسوسه شوند تا به ‌اشتباه تمام اثرات مثبت را به خودافشایی ربط دهند. با اینکه این مسئله هنوز نیازمند تحقیقات تجربی مستقیم است، اما باید توجه داشت که سطوح واکنشی بالاتر براساس عدم تمایل به دریافت ورودی از سوی دیگران و همچنین تمایلات مخالف، به شکلی مثبت پیش‌بینی کننده نتایج درمان در سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری می‌باشد (آرنو و همکاران، ۲۰۰۳). این مسئله حاکی از آن است که روش‌های خودافشایی مانند  DPIو IDE که بخش‌های جدایی‌ناپذیر این رویکرد درمانی هستند ممکن است در کمک به درمانگر برای کنترل اختلالات در روابط درمانی به نحوی سازنده مؤثر باشند.

مقایسه خودافشایی درمانی در رویکردهای درمانی “شناختی-رفتاری”، “طرحواره درمانی” و ” سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری “: فرصت‌ها و چالش‌ها

سبک‌های ناسازگار بین فردی به طور خاص در اختلالات شخصیت به‌خصوص اختلال شخصیت مرزی و یا افسردگی مزمن دیده می‌شود که خودشان را در محیط درمانی نشان می‌دهند. در رویکردهای درمانی موج سوم (دیالکتیکی، طرحواره درمانی، سیستم تحلیل شناختی-رفتاری)، در مقایسه با درمان‌های موج اول و دوم، درمانگر از خودافشایی به‌عنوان وسیله‌ای کلیدی برای بررسی مشکلات بین فردی استفاده می‌کند. این راهبردها، اهمیت خودافشایی درمانی را برجسته ساخته و درمانگر را به روش‌های خاصی برای بررسی سبک‌های بین فردی ناسازگار که می‌توانند روند درمان را مختل کنند، مجهز می‌کند.

علی‌رغم اینکه نیازها و ویژگی‌های خاص بیماران، هدف مشترک این رویکردها می‌باشد، اما  خودافشایی درمانگر در بین سه رویکرد رفتاردرمانی دیالکتیکی، طرحواره درمانی و سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری از تفاوت معناداری برخوردار است؛ در رویکرد طرحواره درمانی، در درجه اول مفهوم “باز والدینی حد و مرزدار” کمک می‌کند تا درمانگر با بروز هیجانات مثبت و پذیرا و با ملایمت خودافشایی کند تا بر نیازهای ارضا نشده دوران کودکی بیمار، غلبه کند. بیشترین نقشی که خودافشایی در رویکرد طرحواره درمانی (ST) دارد، ارائه الگویی برای بیماران است تا بتوانند خودشان الگو (ذهنیت) بزرگسال سالم را در خود ایجاد کنند. در رویکرد رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT)، راهبردهای پذیرش و تغییر از خودافشایی برای مقابله با خشم نسبت به خود و رفتارهای مخربی که روند درمان را مختل می‌کنند، استفاده می‌کنند.

خودافشایی در این رویکرد هر دو نوع احساس منفی و مثبت را شامل می‌شود. همچنین باید گفت خودافشایی در سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری (CBASP)، تا حدودی فراتر از خودافشایی در دو رویکرد طرحواره درمانی و رفتاردرمانی دیالکتیکی است؛ که هدفش تمرکز بر موقعیت‌های پرتعارض بیمار است که در آن موقعیت‌ها بیمار از درمانگر انتظار دارد درمانگر با او به همان شیوه‌ای رفتار کند که افراد نزدیک زندگیش با او رفتار می‌کرده‌اند). خودافشایی به‌صورت مثبت و منفی باهدف و نیت شفاف‌سازی پیامدهای بین فردی به کار می‌رود. در سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری ، خودافشایی به‌عنوان پیش‌شرطی اساسی برای ارتباط دوباره بیماران مبتلا به افسردگی مزمن با محیط بین فردیشان و درنتیجه ایجاد تجربیات ارتباطی سالم در برابر سابقه آسیب‌های اولیه شناخته می‌شود.

تمام سه رویکرد درمانی موج سومی که در اینجا موردبحث قرار گرفتند، تمایل به تنظیم سازگارانه احساساتی (هیجاناتی) دارند که منجر به رفتارهای بین فردی ناسازگار می‌شوند. دیالکتیک (مباحثه) در رویکرد رفتاردرمانی دیالکتیکی، به تنظیم نوسانات شدید بین پیوستگی و انفصال در بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی پرداخته و روند پذیرش و تغییر را حفظ می‌کند. راهبرد “باز والدینی حد و مرزدار” در طرحواره درمانی، در پردازش آن دسته از حالات هیجانی دشواری که شامل الگوهای عملکردی و بدعملکردی هستند کمک می‌کند که ممکن است به ترتیب تقویت شده یا مهارشده باشند. برانگیختگی هیجانی در موقعیت های پرتعارض در سیستم تحلیل شناختی رفتاری (CBASP)، به گونه ای است که توسط خودافشایی (DPI) و همچنین توسط تفاوت های رفتاری (IDE) بین اطرافیان نزدیک بیمار با پاسخ‌هایی که درمانگر در حین تمرین تنظیم هیجانی به بیمار می‌دهد بررسی می‌شود.

برای اجرای این شکل از خودافشایی، لازم است که به چند عامل مهم توجه داشته باشیم:

توجه به تاریخچه زندگی بیمار: که در اینجا تمرکز بر تجربیات دوران کودکی و تاریخچه یادگیری‌های بین فردی بیمار نقش بسیار قابل‌توجهی نسبت به درمان شناختی رفتاری کلاسیک (cbt) دارد. پس باید در نظر داشت که بدون مراجعه به تاریخچه تجربیات دوران کودکی بیمار، استفاده از خودافشایی آن هم به‌عنوان ابزاری مفید برای ایجاد تجربیات بین فردی سالم، امکان‌پذیر نخواهد شد. علاوه بر این در درجه اول لازم است که درمانگر خودش تمایل به خودافشایی داشته باشد و بروز این خودافشایی نیز مستلزم آن است که درمانگر درجه بالایی از خودآگاهی و نظارت منظم را دارا باشد. یکی از خطرات تمرکز بر خودافشایی ممکن است این باشد که دیگر راهبردها و تکنیک های مهم و تأثیرگذار مربوط به درمان شناختی-رفتاری (cbt) (مانند فعال‌سازی رفتاری، بازسازی شناختی و مواجهه درمانی)، نادیده گرفته شود؛ علاوه بر این، خودافشایی چالشی عاطفی برای درمانگران محسوب شده و خطر تمرکز اغراق گونه و بیش از حد معمول بر احساسات را در بر دارد. خطر دیگری که ناشی از خودافشایی می‌باشد، ایجاد بحران و تهدید در رابطه درمانی است. بااین‌حال شواهدی وجود دارد که اتفاقات “مثبت” و “منفی” در مراحل درمان را با نتایج مطلوب درمانی مرتبط می‌داند (سافران و همکاران، ۲۰۱۱).

تفسیر نتایج:

به عقیده ی ما، خودافشایی درمانی به‌عنوان مؤلفه‌ای مهم در رویکردهای شناختی رفتاری موج سوم محسوب شده و یک ابزار درمانی نویددهنده برای درمان بیماران مبتلا به اختلالات مزمن و ناتوان‌کننده‌ای که مقاومت درمانی بالایی دارند، به شمار می‌رود. رویکردهای درمانی شناختی-رفتاری موج سوم، شیوه‌های مختلفی را برای استفاده از خودافشایی به‌عنوان یک ابزار درمانی ایجاد کردند. بااین‌حال این سؤال مطرح می‌شود که آیا خودافشایی در روانشناسی مدرن یک شرط لازم محسوب می‌شود یا خیر؟ یکی از مطالعات مروری که اخیراً توسط التویس و همکارانش (۲۰۱۵) انجام شد، با این هدف بود که نتایج مطالعاتی که درمان شناختی-رفتاری اینترنتی (ICBT) را با درمان چهره به چهره در رویکرد شناختی-رفتاری (CBT) در بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی مقایسه کرده بودند را موردبررسی قرار دهند. آن‌ها در این مطالعه دریافتند که درمان شناختی-رفتاری به‌صورت اینترنتی (در مقایسه با لیست انتظار) اثربخش بوده، اما بین دو رویکرد درمانی (CBT) و (ICBT) تفاوت معناداری مشاهده نشد.

یک عامل مهم و کلیدی در تعیین اثربخشی خودافشایی می‌تواند این باشد که آیا اختلال موردنظر با رفتار بین فردی ناسازگار مشخص می‌شود؟ لازم به ذکر است که در حال حاضر این ادعا باید به‌صورت نظری باقی بماند زیرا شواهد مربوط به آزمایش‌های تصادفی کنترل‌شده هنوز هم تا به امروز ناکافی است. برای ارزیابی اثربخشی خودافشایی لازم است تحقیقات بیشتری انجام گیرد (هگلند، ۲۰۱۴). طرح عملی ای که در اینجا و در مورد مفاهیم روان‌درمانی پرداختیم، مقایسه (به‌عنوان‌مثال مقایسه سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری (CBASP) با و بدون مشارکت شخصی حدومرزدار (DPI) درمانگر) را شامل شد که به‌منظور ارزیابی اثرات جانبی احتمالی خودافشایی درمانی است. جنبه‌های دیگری که باید موردبررسی قرار گیرند عبارتند از شکل دقیق، فراوانی و تناوب خودافشایی و تأثیری که این عوامل بر نتیجه درمان می‌گذارد.

Therapeutic Self-Disclosure within DBT, Schema Therapy, and CBASP: Opportunities and Challenges

Alexander, E., and French, T. (1946). Psychoanalytic Therapy: Principles and Application. New York, NY: Ronald Press.

Google Scholar

Arnow, B. A., Manber, R., Blasey, C., Klein, D. N., Blalock, J. A., Markowitz, J. C., et al. (2003). Therapeutic reactance as a predictor of outcome in the treatment of chronic depression. J. Consult. Clin. Psychol. ۷۱, ۱۰۲۵–۱۰۳۵. doi: 10.1037/0022-006X.71.6.1025

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Arnow, B. A., Steidtmann, D., Blasey, C., Manber, R., Constantino, M. J., Klein, D. N., et al. (2013). The relationship between the therapeutic alliance and treatment outcome in two distinct psychotherapies for chronic depression. J. Consult. Clin. Psychol. ۸۱, ۶۲۷–۶۳۸. doi: 10.1037/a0031530

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Bamelis, L. L., Evers, S. M., Spinhoven, P., and Arntz, A. (2014). Results of a multicenter randomized controlled trial of the clinical effectiveness of schema therapy for personality disorders. Am. J. Psychiatry ۱۷۱, ۳۰۵–۳۲۲. doi: 10.1176/appi.ajp.2013.12040518

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Barnicot, K., Katsakou, C., Bhatti, N., Savill, M., Fearns, N., and Priebe, S. (2012). Factors predicting the outcome of psychotherapy for borderline personality disorder: a systematic review. Clin. Psychol. Rev. ۳۲, ۴۰۰–۴۱۲. doi: 10.1016/j.cpr.2012.04.004

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Barrett, M. S., and Berman, J. S. (2001). Is psychotherapy more effective when therapists disclose information about themselves? J. Consult. Clin. Psychol. ۶۹, ۵۹۷–۶۰۳. doi: 10.1037/0022-006X.69.4.597

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Bedics, J. D., Atkins, D. C., Harned, M. S., and Linehan, M. M. (2015). The therapeutic alliance as a predictor of outcome in dialectical behavior therapy versus nonbehavioral psychotherapy by experts for borderline personality disorder. Psychotherapy ۵۲, ۶۷–۷۷. doi: 10.1037/a0038457

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Brakemeier, E. L., Radtke, M., Engel, V., Zimmermann, J., Tuschen-Caffier, B., Hautzinger, M., et al. (2015). Overcoming treatment resistance in chronic depression: a pilot study on outcome and feasibility of the cognitive behavioral analysis system of psychotherapy as an inpatient treatment program. Psychother. Psychosom. ۸۴, ۵۱–۵۶. doi: 10.1159/000369586

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Constantino, M. J., Laws, H. B., Coyne, A. E., Greenberg, R. P., Klein, D. N., Manber, R., et al. (2016). Change in patients’ interpersonal impacts as a mediator of the alliance-outcome association in treatment for chronic depression. J. Consult. Clin. Psychol. ۸۴, ۱۱۳۵–۱۱۴۴. doi: 10.1037/ccp0000149

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Edwards, C., and Murdock, N. (1994). Characteristics of therapist self-disclosure in the counseling process. J. Couns. Dev. ۷۲, ۳۸۴–۳۸۹. doi: 10.1002/j.1556-6676.1994.tb00954.x

CrossRef Full Text | Google Scholar

Farrell, J. M., Shaw, I. A., and Webber, M. A. (2009). A schema-focused approach to group psychotherapy for outpatients with borderline personality disorder: a randomized controlled trial. J. Behav. Ther. Exp. Psychiatry ۴۰, ۳۱۷–۳۲۸. doi: 10.1016/j.jbtep.2009.01.002

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Giesen-Bloo, J., Van Dyck, R., Spinhoven, P., Van Tilburg, W., Dirksen, C., Van Asselt, T., et al. (2006). Outpatient psychotherapy for borderline personality disorder: randomized trial of schema-focused therapy vs transference-focused psychotherapy. Arch. Gen. Psychiatry ۶۳, ۶۴۹–۶۵۸. doi: 10.1001/archpsyc.63.6.649

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Hayes, S. C., Strosahl, K. D., and Wilson, K. G. (1999). Acceptance and Commitment Therapy: An Experiential Approach to Behavior Change. New York: Guilford Press.

Google Scholar

Henretty, J. R., and Levitt, H. M. (2010). The role of therapist self-disclosure in psychotherapy: a qualitative review. Clin. Psychol. Rev.۳۰, ۶۳–۷۷. doi: 10.1016/j.cpr.2009.09.004

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Hill, C. E., and Knox, S. (2002). “Therapist self-disclosure,” in Psychotherapy Relationships that Work: Therapist Contributions and Responsiveness to Patients, ed. J. C. Norcross (Oxford: Oxford University Press), 255–۲۶۵.

Google Scholar

Høglend, P. (2014). Exploration of the patient-therapist relationship in psychotherapy. Am. J. Psychiatry ۱۷۱, ۱۰۵۶–۱۰۶۶. doi: 10.1176/appi.ajp.2014.14010121

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Kahl, K. G., Winter, L., and Schweiger, U. (2012). The third wave of cognitive behavioural therapies: What is new and what is effective? Curr. Opin. Psychiatry ۲۵, ۵۲۲–۵۲۸. doi: 10.1097/YCO.0b013e328358e531

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Klein, D. N., and Santiago, N. J. (2003). Dysthymia and chronic depression: introduction, classification, risk factors, and course. J. Clin. Psychol. ۵۹, ۸۰۷–۸۱۶. doi: 10.1002/jclp.10174

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Knox, S., Hess, S. A., Petersen, D. A., and Hill, C. E. (1997). A qualitative analysis of client perceptions of the effects of help-ful therapist self-disclosure in long-term therapy. J. Couns. Psychol. ۴۴, ۲۷۴–۲۸۳. doi: 10.1037/0022-0167.44.3.274

CrossRef Full Text | Google Scholar

Knox, S., and Hill, C. E. (2003). Therapist self-disclosure: research-based suggestions for practitioners. J. Clin. Psychol. ۵۹, ۵۲۹–۵۳۹. doi: 10.1002/jclp.10157

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Kocsis, J. H., Gelenberg, A. J., Rothbaum, B. O., Klein, D. N., Trivedi, M. H., Manber, R., et al. (2009). Cognitive behavioral analysis system of psychotherapy and brief supportive psychotherapy for augmentation of antidepressant nonresponse in chronic depression: the REVAMP Trial. Arch. Gen. Psychiatry ۶۶, ۱۱۷۸–۱۱۸۸. doi: 10.1001/archgenpsychiatry.2009.144

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Kriston, L., Von Wolff, A., Westphal, A., Holzel, L. P., and Harter, M. (2014). Efficacy and acceptability of acute treatments for persistent depressive disorder: a network meta-analysis. Depress. Anxiety ۳۱, ۶۲۱–۶۳۰. doi: 10.1002/da.22236

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Kuhnen, T., Knappke, F., Otto, T., Friedrich, S., Klein, J. P., Kahl, K. G., et al. (2011). Chronic depression: development and evaluation of the luebeck questionnaire for recording preoperational thinking (LQPT). BMC Psychiatry ۱۱:۱۹۹. doi: 10.1186/1471-244X-11-199

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Linehan, M. M. (1993). Cognitive Behavior Treatment of Borderline Personality Disorder. New York, NY: Guilford Press.

Google Scholar

Linehan, M. M., Comtois, K. A., Murray, A. M., Brown, M. Z., Gallop, R. J., Heard, H. L., et al. (2006). Two-year randomized controlled trial and follow-up of dialectical behavior therapy vs therapy by experts for suicidal behaviors and borderline personality disorder. Arch. Gen. Psychiatry ۶۳, ۷۵۷–۷۶۶. doi: 10.1001/archpsyc.63.7.757

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

McCullough, J. P. (2000). Treatment of Chronic Depression. Cognitive Behavioral Analysis System of Psychotherapy. New York, NY: The Guilford Press.

Google Scholar

McCullough, J. P. (2006). Treating Chronic Depression with Disciplined Personal Involvement, Cognitive Behavioral Analysis System of Psychotherapy. New York, NY: Springer.

Google Scholar

McCullough, J. P. Jr., Schramm, E., and Penberthy, J. K. (2015). CBASP as a Distinctive Treatment for Persistent Depressive Disorder.New York, NY: Routledge.

Google Scholar

Olthuis, J. V., Watt, M. C., Bailey, K., Hayden, J. A., and Stewart, S. H. (2015). Therapist-supported internet cognitive behavioural therapy for anxiety disorders in adults. Cochrane Database Syst. Rev. ۳:CD011565. doi: 10.1002/14651858.CD011565

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Roediger, E., and Zarbock, G. (2015). Schema therapy for personality disorders. A critical review. Nervenarzt ۸۶, ۶۰–۷۱. doi: 10.1007/s00115-014-4008-8

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Safran, J. D., Muran, J. C., and Eubanks-Carter, C. (2011). Repairing alliance ruptures. Psychotherapy ۴۸, ۸۰–۸۷. doi: 10.1037/a0022140

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Schramm, E., Kriston, L., Zobel, I., Bailer, J., Wambach, K., Backenstrass, M., et al. (2017). Effect of disorder-specific vs nonspecific psychotherapy for chronic depression: a randomized clinical trial. JAMA Psychiatry ۷۴, ۲۳۳–۲۴۲. doi: 10.1001/jamapsychiatry.2016.3880

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Schramm, E., Zobel, I., Dykierek, P., Kech, S., Brakemeier, E. L., Kulz, A., et al. (2011). Cognitive behavioral analysis system of psychotherapy versus interpersonal psychotherapy for early-onset chronic depression: a randomized pilot study. J. Affect. Disord. ۱۲۹, ۱۰۹–۱۱۶. doi: 10.1016/j.jad.2010.08.003

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Spinhoven, P., Giesen-Bloo, J., Van Dyck, R., Kooiman, K., and Arntz, A. (2007). The therapeutic alliance in schema-focused therapy and transference-focused psychotherapy for borderline personality disorder. J. Consult. Clin. Psychol. ۷۵, ۱۰۴–۱۱۵. doi: 10.1037/0022-006X.75.1.104

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Stiglmayr, C., Stecher-Mohr, J., Wagner, T., Meibetaner, J., Spretz, D., Steffens, C., et al. (2014). Effectiveness of dialectic behavioral therapy in routine outpatient care: the berlin borderline study. Borderline Personal. Disord. Emot. Dysregul. ۱:۲۰. doi: 10.1186/2051-6673-1-20

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Stoffers, J. M., Vollm, B. A., Rucker, G., Timmer, A., Huband, N., and Lieb, K. (2012). Psychological therapies for people with borderline personality disorder. Cochrane Database Syst. Rev. ۸:CD005652.

Google Scholar

Vilardaga, R., and Hayes, S. C. (2009). Acceptance and commitment therapy and the therapeutic relationships stance. Eur. Psychother.۹, ۱–۲۳.

Google Scholar

Wells, A., and Matthews, G. (1994). Attention and Emotion: A Clinical Perspective. Hove: Lawrence Erlbaum Associates.

Google Scholar

Wiersma, J. E., Van Schaik, D. J., Hoogendorn, A. W., Dekker, J. J., Van, H. L., Schoevers, R. A., et al. (2014). The effectiveness of the cognitive behavioral analysis system of psychotherapy for chronic depression: a randomized controlled trial. Psychother. Psychosom.۸۳, ۲۶۳–۲۶۹. doi: 10.1159/000360795

PubMed Abstract | CrossRef Full Text | Google Scholar

Young, J. E. S. (1994). Cognitive Therapy for Personality Disorders: A Schema-Focussed Approach. Sarasota, FL: Professional Resource.

Google Scholar

Young, J. E., Klosko, J. S., and Weishaar, M. E. (2003). Schema Therapy: A Practitioner’s Guide. New York, NY: Guilford Press.

Google Scholar

مطالب مرتبط:

• درمان شناختی رفتاری (CBT) به زبان ساده
• اثربخشی موج سوم درمانهای رفتاری
• رفتاردرمانی دیالکتیک (DBT) به زبان ساده: معرفی مفاهیم و تکنیک‌ها
• طرحواره درمانی چیست؟ مبانی و تکنیک‌ها
• طرحواره های ناسازگار اولیه: اولین خشت‌های کج زندگی
• طرحواره‌درمانی برای اختلال‌های شخصیت تاثیرگذارتر از دیگر درمان های اصلی است.
• طرحواره‌های ناسازگار اولیه و شخصیت مرزی

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته خودافشایی در رویکردهای رفتاردرمانی دیالکتیک (DBT)، طرحواره درمانی (ST) و سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری (CBASP) اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

درباره فیلم:

گاو خشمگین ساخته مارتین اسکورسیزی تولید سال ۱۹۸۰، روایتگر مقطعی چند ساله از زندگی جیک لاموتا بوکسور میان وزن آمریکاییست. این فیلم نمایش زندگی شخصی و حرفهای لاموتا با بازی رابرت دنیرو است. پیروزی‌ها و شکست‌های شخصیت فیلم در رینگ بوکس به شکلی دراماتیک شده‌اند که مفاهیمی مثل پیروزی و شکست معنای خود را از دست داده و دست کم می‌توان گفت تحول معنایی یافته‌اند. شخصیت همیشه بی‌حوصله‌ی فیلم، خشونت و مردانگی غلیظ و سیال خود را از رینگ بوکس تا اتاق خواب خود می‌پراکند. او با برادر و زن اول و زن دوم خود با خشمی بی‌تعارف در ارتباط است. بی‌پروایی و کله‌شقی‌های شخصیت فیلم در نهایت او را تنها میان صحنه‌های کلوپ شبانه نیویورک جهت اجرای کمدی رها می‌کند.

درباره طرحواره درمانی:

این رویکرد درمانی توسط جفری یانگ تئوریزه شده است و برای برخی درمان اختلالات روانی به ویژه اختلالات دیرپا مثل اختلالات شخصیت کاربرد دارد.

طرحواره چیست؟ طرحواره الگوهای هیجانی و شناختیِ خود-آسیب رسانی هستند که در ابتدای رشد و تحول در ذهن شکل گرفته‌اند و در سیر زندگی تکرار می‌شوند. توجه شود که: رفتارهای یک فرد بخشی از طرحواره محسوب نمی‌شوند، چون یانگ معتقد است که رفتارهای ناسازگار در پاسخ به طرحواره به وجود می‌آید (یانگ، ۱۹۹۰-۱۹۹۹).

طبق نکته‌ی یانگ، اگر جک لاموتا، قهرمان فیلم ما، گاو خشمگین، پرخاشگری (نوعی رفتار) می‌کند، پرخاشگری را طرحواره نمی‌نامیم بلکه پرخاشگری رفتاری ناسازگار در پاسخ به طرحواره‌ است.

کدام طرحواره؟ یانگ در کتاب طرحواره درمانی ۱۸ طرحواره را معرفی و مفهوم می‌کند. طرحواره‌های که بنده به قهرمان فیلم نسبت می‌دهم، طرحواره بی‌اعتمادی/ بدرفتاری است. البته طرحواره‌های دیگری نیز به قهرمان فیلم نزدیک است مثل طرحواره نقص یا حتی استحقاق/بزرگ‌منشی؛ ولی به دلیل عیان‌تر بودن نشانگان طرحواره بی‌اعتمادی/بدرفتاری از این اختلال سخن خواهیم راند. و نکته قابل ذکر اینکه طرحواره‌ها می‌توانند با همدیگر همپوشانی داشته باشند.

طرحواره بی‌اعتمادی/بدرفتاری: افرادی که فکر می‌کنند دیگران قصد آسیب زدن به او یا سرافکنده کردن او را دارند. افراد دیگر دروغگو، دغلکار و یا سودجو هستند. چنین افرادی احساس می‌کنند همیشه یک نفری حق آنها را می‌خورد.

این نوع از فکر لاموتا را به رفتارهایی مثل اتهام آمیخته به پرخاشگری، شکست خوردن عمدی در رینگ بوکس و در نهایت کناره‌گیری از مسیر حرف‌های خود، مجبور می‌کند. چرا افکار منجر به رفتار می‌شوند؟ پاسخ طرحواره‌درمانی این است که افراد، پاسخ‌هایی مقابله‌ای (نوعی رفتار) به طرحواره‌ها (نوعی افکار) می‌دهند. این مقابله یا در واقع رفتارها سه نوع هستند:

1. تسلیم: به این معناست که فرد در برابر افکار (طرحواره) خود واکنشی نشان ندهد و تحت تاثیر آنها قرار بگیرد. مثال این نوع مقابله در فیلم، تمام پرخاشگری‌هایی است که قهرمان به زن و برادر خود می‌کند. زمانی که افکار غیرواقعی‌اش بر این مبناست که برادر و زنش با همدیگر رابطه جنسی داشته‌اند.
2. جبران افراطی: به این معناست که فرد در برابر طرحواره خود واکنشی افراطی در جهت جبران انجام دهد. مثال این نوع مقابله در فیلم، زمانی است که جک لاموتا اجازه می‌دهد به او پرخاشگری شود. در رینگ بوکس عمدا از خود دفاعی نمی‌کند و ضربات پشت سر همی را تحمل می‌کند (جک لاموتای واقعی نیز به تحمل مشتهای سنگین پشت سر هم معروف بود از همین رو او را ) چرا چنین اجازه‌ای می‌دهد. یکی از علل آن می‌تواند احساس گناهی که نسبت به برادرش دارد باشد. چرا که برادرش را در صحنه‌های قبل به خاطر اتهامی ناوارد به باد کتک گرفته است. پس حالا جبرانی افراطی کرده و در رینگ عمداً بی تحرک میایستد. البته دفاع نکردن شخصیت، علل دیگری نیز می‌تواند داشته باشد: قهرمان فیلم در نوعی گاوبندی شرکت می‌کند: میبازد تا…. (به فیلم مراجعه شود)
3. اجتناب: به این معناست که فرد برای رویارو نشدن با طرحواره خود از موقعیت‌هایی که ممکن است طرحواره او فعال شود، کناره‌گیری می‌کند. در مثال ما می‌توان به اواخر فیلم اشاره کرد که در آن لاموتا به جای بوکس و حضور در رینگ و خطر رو به رو شدن با طرحواره، از بوکس کناره‌گیری کرده و به اجرای کمدی در کافه‌های گاهی نه چندان مجلل مشغول می‌شود.

باید با طرحواره (شیوهی معیوبی از تفکر) چه کرد؟ روند درمانی برای این نوع طرحواره در کتاب یانگ و دیگر طرحواره درمانگران معرفی شده است ولی چیزی که مشخص است، این است که سبک‌های مقابله‌ای ناکارآمد مثل تسلیم، جبران افراطی و اجتناب راضی کننده نبوده و حتی گاهی به طرحواره‌ها دامن می‌زنند.

نویسنده: فرید حاجی

منبع: کتاب طوحواره درمانی

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته تحلیل روان‌شناختی فیلم گاو خشمگین بر اساس رویکرد طرحواره درمانی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

 حتماً شنیده‌اید که می‌گویند خشت اول چون نهد معمار کج/تا ثریا می‌رود دیوار کج. روانشناسان نیز به دنبال شناسایی این خشت‌های کج اولیه بوده‌اند. بعضی از خشت‌های کج اولیه عبارت‌اند از دلبستگی ناایمن، خلق و خوی دشوار و طرحواره های ناسازگار اولیه.

نظریه‌های زیادی سعی کرده‌اند به تبیین این سه خشت اولیه بپردازند و تلاش کرده‌اند که روش‌های درمانی پیدا کنند که این خشت‌های اولیه را «راست» کنند. طرحواره‌درمانی نیز یکی از درمان‌هایی است که تمرکز اصلی‌اش را بر این خشت‌های کج اولیه گذاشته است. با روان حامی همراه باشید. 

روشی که توسط آن طرحواره های ناسازگار درمان می‌شوند طرحواره درمانی است. وقتی به بیمارانم می‌گویم که روش من، طرحواره‌درمانی است اولین سؤالی که به ذهنشان می‌آید و با تعجب از من می‌پرسند این است که طرحواره چیست؟ بله آنها کاملاً حق دارند. زیرا کلمه‌ی «طرحواره» یک کلمه‌ی ناآشناست و معمولاً در مکالمات روزمره به ندرت ممکن است آن را بشنویم یا آن را به کار ببریم. با وجود استفاده‌ی اندک، طرحواره تأثیر زیادی بر نحوه‌ی تفکر، احساس و رفتار ما دارد. اگر بخواهیم طرحواره را به صورت خیلی خلاصه تعریف کنیم شاید بهترین تعریف این باشد: طرحواره یعنی مجموعه‌ای از اطلاعات درباره‌ی یک موضوع خاص. به عنوان مثال به اطلاعاتی که شما درباره‌ی فصل پاییز دارید «طرحواره‌ی پاییز» اطلاق می‌شود.

بنابراین ما درباره هر چیزی که در اطرافمان وجود دارد یک طرحواره داریم. ذهن ما با ساختن این طرحواره‌ها، سعی می‌کند اطلاعات بسیار زیادی را که با آنها مواجهه می‌شود دسته‌بندی و در حافظه ذخیره کند.

ذهن ما مجبور به ساختن طرحواره است، وگرنه با حجم عظیم اطلاعاتی که در دنیای اطراف ما وجود دارد بدون شک دچار اضافه‌بار شناختی می‌شدیم، یعنی ذهن ما توانایی توجه کردن به تمام این اطلاعات را از دست می‌داد. اما وقتی اطلاعات را دسته‌بندی می‌کند و از آنها یک طرحواره می‌سازد از حجم اطلاعات کاسته می‌شود و دچار اضافه‌بار نخواهد شد. بنابراین امکان زندگی کردن در دنیای اطلاعات برای ما فراهم می‌شود.

طرحواره های ناسازگار اولیه کی ساخته می‌شوند؟ 

هنگام تولد، هیچ تجربه‌ای از این دنیا نداریم و از این رو هیچ طرحواره‌ای هم درباره‌ی آن نداریم. اما از اولین لحظه‌ی تولد که مادر، ما را در آغوش می‌گیرد و خنده‌های محبت‌آمیز و آغوش گرمش را نثار ما می‌کند ساختن طرحواره‌ها آغاز می‌شود. در این لحظه ما نه خودمان را می‌شناسیم و نه دیگران را و نه از ارتباط برقرار کردن با دیگران چیزی سر در می‌آوریم. پس مهم‌ترین وظیفه‌ی ما در لحظه‌ی تولد ساختن طرحواره‌‌هایی درباره‌ی خود، دیگران و ارتباط برقرار کردن با دیگران است، زیرا این موارد به زنده ماندن ما کمک می‌کنند.

نوزاد موجود نیازمندی است و تقریباً برای رفع تمامی نیازهای خود به دیگران نیاز دارد. نحوه‌ای که دیگران نیازهای نوزاد را برطرف می‌کنند باعث می‌شود که نوزاد در مورد خود، دیگران و ارتباط برقرار کردن تجربه‌ها و اطلاعاتی کسب کند. به مرور زمان این تجربه‌ها را دسته‌بندی می‌کند و اولین طرحواره‌های خود را می‌سازد. اگر این تجربه‌ها خوب و مثبت باشند طرحواره‌های مثبت و اگر بد و منفی باشند طرحواره‌های منفی شکل می‌گیرند. طرحواره‌های منفی عملکرد مناسبی ندارند به همین خاطر به آنها طرحواره‌های ناسازگار گفته می‌شود و چون در دوران اولیه‌ی زندگی شکل می‌گیرند به آنها «طرحواره های ناسازگار اولیه» می‌گویند.  

طرحواره های ناسازگار اولیه بعد از شکل‌گیری، حاکمان بی‌چون و چرای قلمرو ذهن ما می‌شوند. آنها برای فهمیدن رفتار دیگران، احکامی صادر می‌کنند و تعیین می‌کنند که ما چه احساسی داشته باشیم و چه رفتاری از خود در مقابل دیگران نشان دهیم. یکی از ناسازگارترین ویژگی طرحواره‌ها این است که هر اطلاعاتی را که با خودشان مخالف باشد نادیده می‌گیرند. آنها تعیین می‌کنند که چه اطلاعاتی برای ما خوب است و به چه اطلاعاتی نباید توجه کنیم.

چون طرحواره‌های افراد با یکدیگر تفاوت دارد اگر از آنها بخواهیم در مورد یک اتفاق واحد نظر بدهند نظرات متفاوتی خواهند داد زیرا طرحواره‌های آنها اطلاعات همخوان با خود را انتخاب می‌کند. به علت اینکه طرحواره‌ها باعث می‌شوند که ما فقط اطلاعاتی را مورد توجه قرار دهیم که با طرحواره‌های ما هماهنگ است بنابراین هیچ وقت طرحواره‌ها تغییر نمی‌کنند. از این رو وقتی یک طرحواره‌ی ناسازگار در ذهن ما ایجاد می‌شود تا آخر عمر همراه ما خواهد بود و به عبارت دیگر تا ثریا ادامه خواهد یافت.

یکی از ناسازگارترین ویژگی طرحواره‌ها این است که هر اطلاعاتی را که با خودشان مخالف باشد نادیده می‌گیرند.

وقتی می‌گوییم طرحواره‌ها، ناسازگار هستند و افکار، رفتار و احساس ما را تعیین می‌کنند به این معناست که افکار، رفتار و احساسهایی که از طرحواره نشأت می‌گیرند نیز ناسازگار هستند. در این صورت هر چه شدت ناسازگاری طرحواره‌های ما بیشتر باشد رفتار ما بیشتر ناسازگار است.

از این رو برای درمان اختلال‌ها و بیماری‌های روانشناختی بهتر است سعی کنیم اولین خشت زندگی‌مان را راست کنیم. یکی از رواندرمانی‌هایی که برای انجام این کار طراحی شده است طرحواره‌درمانی است.

طرحواره‌درمانی یکی از انواع رواندرمانی نسبتاً جدیدی است که توسط دکتر جفری یانگ ارائه شده است. در این درمان سعی می‌شود که طرحواره‌های بیمار شناسایی شوند تا بتوان آنها را تغییر داد. در نظریه‌ی طرحواره‌درمانی ۱۸ طرحواره‌ی ناسازگار اولیه شناسایی شده است:

۱. محرومیت هیجانی

یکی از طرحواره های ناسازگار محرومیت هیجانی است. وقتی این طرحواره وجود دارد یعنی فرد در طول زندگی‌اش مورد محبت، پذیرش و درک شدن قرار نگرفته است. کسی نبوده به حرف‌های دل او گوش کند. ناله‌های همیشگی افرادی که طرحواره‌ی محرومیت هیجانی دارند احساس تنهایی، غمگینی و افسردگی است.

آنها از این شاکی هستند که هیچ کسی آنها را درک نمی‌کند و کسی نیست که با آنها یک دل سیر درد و دل کند. چون آنها انتظار دریافت محبت ندارند تمایل خود نسبت به دریافت توجه و محبت را ابراز نمی‌کنند و در نتیجه مورد محبت قرار نخواهند گرفت. آنها ممکن است کسی را برای رابطه انتخاب کنند که بی‌عاطفه، خودمحور، تنها یا نیازمند هستند. این احساس درک نشدن و دوست داشته نشدن آنقدر در آنها ریشه دوانده است و آنقدر نیرومند است که حتی ممکن است عطای روابط را به لقای آن ببخشند.

بیشتر بخوانید: طرحواره محرومیت هیجانی چیست؟ چطور آن را تشخیص دهیم و درمان کنیم؟

۲. رهاشدگی/بی‌­ثباتی

وقتی کسی این طرحواره را داشته باشد نسبت به طرد شدن و تنها ماندن حساسیت بالایی دارد. او حتی به کوچکترین نشانه‌های طرد شدن واکنش نشان می‌دهد. به عنوان مثال اگر فرد مورد علاقه‌اش تلفن او را جواب ندهد او احساس رهاشدگی می‌کند. او احساس می‌کند که افراد مهم زندگی‌شان آنها را دوست ندارند و دیر یا زود آنها را ترک خواهند کرد. علاوه بر این اثبات عشق و دوست داشتن به آنها کار ساده‌ای نیست، به سختی باور می‌کنند که فرد دیگری آنها را دوست دارند.

آنها همیشه در حالت ترس و نگرانی زندگی می‌کنند و مدام گوش به زنگ علامتی هستند حاکی از اینکه دیگران آنها را ترک می‌کنند. رفتارهای شاخص آنها عبارت‌ است از وابستگی افراطی به افراد مهم زندگی، انحصارطلبی و کنترل کردن، سرزنش دیگران به خاطر رها کردن آنها، حسادت، رقابت با رقیب‌های عشقی خیالی. این دسته از افراد ممکن است دچار عشق‌های آتشین بشوند.

بیشتر بخوانید: طرحواره رهاشدگی چیست؟ چطور آن را تشخیص دهیم و درمان کنیم؟ 

۳. بی‌اعتمادی/بدرفتاری

کسی که این طرحواره را دارد مدام در این گمان است که دیگران قصد آسیب زدن به او را در سر می‌پرورانند حتی افراد مهم زندگی نیز با او با صداقت برخورد نمی‌کنند. به سختی به دیگران اعتماد می‌کند. از نظر او دیگران فقط قصد فریب دادن، کلک زدن، دروغ گفتن، نامردی کردن و … را دارند.

افرادی که این طرحواره را دارند تمایلی به روابط صمیمی ندارند، آنها می‌ترسند افکار و احساسات خود را با کسی درمیان بگذارند زیرا بر این باورند که دیگران از اطلاعاتی که در اختیار آنها قرار می‌دهد سوءاستفاده می‌کنند. آنها به منظور پیشگیری از آسیب دیدن به دیگران نزدیک نمی‌شوند و به دیگران نیز اجازه‌ی نزدیک شدن به خودشان را نمی‌دهند. حصاری به دور خود می‌کشند تا از احتمال آسیب دیدن اجتناب کنند. بدرفتاری و قربانی شدن در زندگی آنها فراوان است. این افراد مثل پلیس مدام به دنبال سرنخ‌ها و شواهدی برای اثبات ضرورت بی‌اعتمادی خود به دیگران هستند.

۴. انزوای اجتماعی/بیگانگی

وقتی کسی این طرحواره را داشته باشد بر این باور است که وصله ناجور جامعه است. او به هیچ گروهی احساس تعلق نمی‌کند. این فرد همیشه در حاشیه است و از وارد شدن به گروه‌ها اجتناب می‌کند. آنها کارهایی انجام می‌دهند که نیاز به خلوت و گوشه‌گیری از دیگران دارد. آدمهای همیشه تنها معمولاً طرحواره‌ی انزوای اجتماعی دارند.

۵. نقص/شرم

افرادی که طرحواره‌ی نقص/شرم دارند معتقدند که یک نقص درونی دارند، بی‌ارزش‌اند، و از همه بدتر احساس می‌کنند که دوست داشتنی نیستند. احساس می‌کنند زشت‌اند، حقیرند و به این خاطر احساس شرمندگی می‌کنند. آنها شدیداً بر این باور هستند که در وجود آنها هیچ چیز ارزشمندی وجود ندارد هر چه هست به دردنخور است. به همین خاطر سعی می‌کنند به دیگران نزدیک نشوند زیرا در صورت صمیمت هیجانی، دیگران نقص آنها را کشف می‌کنند و از آنها فاصله می‌گیرند.

۶. شکست

وقتی این طرحواره وجود داشته باشد فرد احساس می‌کند که به اندازه دیگران در زندگی پیشرفت نکرده است. به اندازه دیگران باهوش نیست. او مدام خود را با دیگران مقایسه می‌کند و در این مقایسه خود را بی‌کفایت می‌بیند. خود را نالایق، بی‌استعداد، نادان یا ناموفق در نظر می‌گیرد.

۷. وابستگی/بی‌­کفایتی

اگر فردی این طرحواره را داشته باشد معقتد است که از عهده‌ی انجام هیچ کاری بر نمی‌آید، خود را ناتوان و درمانده می‌بیند و نیاز دارد کسی باشد تا نیازهای او را برآروده کند. حتی نمی‌تواند برای کارهای معمولی زندگی روزمره خود نیز برنامه‌ریزی کند. احساس می‌کند از پس زندگی، درآمد، کار، شغل و …. بر نخواهد آمد. به تصمیم‌های خود اعتمادی ندارد. از این رو به دنبال کسی می‌گردند که بتواند این کارها را انجام دهد. وقتی چنین فردی پیدا شد شدیداً به او وابسته می‌شوند.

۸. آسیب‌پذیری نسبت به ضرر و بیماری

کسانی که همیشه در انتظار وقوع یک فاجعه هستند معمولاً طرحواره‌ی آسیب پذیری دارند. از همه چیز می‌ترسند از بلایای طبیعی گرفته تا احتمال حمله‌ی آدم فضایی‌ها به زمین، از بیماری ساده گرفته تا بیماری لاعلاج. بنابراین مدام در اضطراب به سر می‌برند.

۹. گرفتار/خودتحول نیافته

وقتی کسی این طرحواره را داشته باشد هویت محکمی ندارد. او اغلب در دیگران ذوب می‌شود مانند پدر، مادر، دوست، معلم، استاد و حتی درمانگر. در واقع می‌توان گفت این افراد به اندازه کافی رشد نکرده‌اند و به فردیت کامل نرسیده‌اند. جلوی رشد اجتماعی آنها گرفته شده است. احساس می‌کند که با کسی که در او ذوب شده است دو روح در یک بدن هستند.

۱۰. اطاعت

اگر این طرحواره وجود داشته باشد فرد به منظور اجتناب از تنبیه شدن توسط دیگران به حرفهای آنها گوش می‌کند و سلطه‌ی خود را به دست آنها می‌دهد. این فرد نیازها و هیجان‌های خود را نادیده می‌گیرد تا به نیازها و هیجانهای دیگران رسیدگی کند. او فکر می‌کند که خواسته‌های خودش هیچ ارزشی ندارند و آنچه که مهم است نیازهای دیگران است.

۱۱. خود قربان­گری

وقتی فردی طرحواره قربانگری خود را داشته باشد با تمایل خودش و با میل خویش به دنبال ارضای نیازهای دیگران است. سرلوحه زندگی او ارضا کردن داوطلبانه نیازهای دیگران است. او فردی بسیار دلسوز و مهربان و غمخوار است. او اگر به کسی کمک نکند احساس خودخواهی و غرور می‌کند. از رنج بردن دیگران به شدت ناراحت می‌شود. البته خیلی خوب است که ما نسبت به نیازهای دیگران احساس مسئولیت بکنیم اما کسی که طرحواره قربانگری داشته باشد خود را در این راه فدا می‌کند.

۱۲. تأییدطلبی

وقتی این طرحواره وجود داشته باشد فرد مدام به دنبال تأیید دیگران است. او هر کاری می‌کند و خود را به آب و آتش می‌زند که دیگران تأییدش کنند. اگر دیگران او را تأیید نکنند به شدت غمگین و افسرده می‌شود. در این راه ممکن است نیازهای هیجانی‌اش را نادیده بگیرد. فرد دارای این طرحواره دوست دارد که همه او را دوست داشته باشند. او به دنبال تأیید و جلب توجه دیگران است. تا وقتی دیگران تأیید می‌کنند او احساس خوبی درباره خودش دارد.

۱۳. بازداری هیجانی

افرادی که طرحواره‌ی بازداری هیجانی دارند هیجانات خود را ابراز نمی‌کنند و تا بتوانند از موقعیت‌های هیجانی و صحبت کردن درباره هیجان‌های خود فرار می‌کنند. آنها به شدت از نظر هیجانی خشک و بی‌عاطفه‌اند. نه دلسوزی، نه محبت و نه پرخاشگری خود را ابراز می‌کنند. بازداری هیجانی از آن طرحواره های ناسازگار است که مانع ابراز محبت و همدلی به دیگران می‌شود.

۱۴. استانداردهای سفت‌وسخت/انتقادجویی

یکی دیگر از طرحواره های ناسازگار که آدمهای کمال‌گرا به خاطر داشتن آن به شدت به دنبال رسیدن به استاندارهای بسیار بالا هستند و در این راه جان و مال و لذت و شادی خود را فدا می‌کنند طرحواره‌ی استانداردهای سفت و سخت است. زمانی که به این استاندارها دست پیدا نمی‌کنند به شدت خودشان را سرزنش و از خود انتقاد می‌کنند. آنها با «زمان» اشتغال ذهنی دارند. همیشه از کمبود زمان شاکی هستند.

۱۵. منفی گرایی/بدبینی

یکی دیگر از طرحواره های ناسازگار ، منفی‌گرایی و بدبینی است. درست است که زندگی جنبه‌های منفی مانند درد، بیماری، فقدان، ناامیدی، خیانت و …. دارد، اما وقتی کسی یکی از طرحواره های ناسازگار به نام طرحواره‌ی بدبینی و منفی‌گرایی داشته باشد صرفاً بر همین جبنه‌های منفی تأکید می‌کند. او حتی وقتی زندگی‌اش در وضعیت مناسبی قرار دارد باز هم بر همین جنبه‌های منفی زندگی تأکید می‌کند. در واقع او فقط نیمه‌ی خالی لیوان را می‌بیند.

۱۶. تنبیه‌­گرایی

یکی دیگر از طرحواره های ناسازگار اولیه تنبیه‌گرایی است که اگر وجود داشته باشد وای به حال دیگرانی که با این فرد در رابطه هستند. او دیگران را به خاطر اشتباهات حتی خیلی کوچک شدیداً تنبیه می‌کند. در بسیاری موارد این اشتباهات کوچک صرفاً برداشت شخصی فردِ دارای طرحواره‌ی تنبیه‌گرایی است. اما به هر حال او دیگران را سرزنش می‌کند، انتقاد می‌کند و یا به روش‌های دیگری آنها را تنبیه می‌کند. آنها حتی خودشان را نمی‌بخشند چه برسد به دیگران. هیچ عذر و بهانه‌ای حتی از نوع موجه‌ نیز قابل قبول نیست. آنها نقص‌ها و محدودیت‌های انسانی را نمی‌پذیرند و معقتدند که هر اشتباهی نتیجه کم‌کاری است و باید تنبیه شود. رحم و بخشش در مرام آنها نیست. اگر با کسی در رابطه باشند ممکن است از اهرم قهر کردن برای تنبیه او استفاده کنند و جان عاشق بیچاره را به لب می‌رسانند.

۱۷. استحقاق/بزرگ‌­منشی

یکی دیگر از طرحواره های ناسازگار استحاق/بزرگ‌منشی است. در یک کلام می‌توان گفت کسی که طرحواره استحقاق/بزرگ‌منشی دارد آدم خودشیفته‌ای است. او خود را از دیگران یک سر و گردن بالاتر می‌بیند، احساس می‌کند از همه بهتر و مهمتر است. نیازی نمی‌بیند به دیگران توجه کند یا با آنها همدلی کند. تنها موضوع مهم در زندگی فقط خودشان هستند. از قوانین پیروی نمی‌کنند زیرا قوانین برای عوام است نه برای آنها. دیگران باید خود را در جلوی پای او قربانی کنند وگرنه احمق و نادان خواهند بود. نیازهای دیگران را در نظر نمی‌گیرند و برای رسیدن به اهداف خود بدون توجه به زمان و مکان، و حتی بدون توجه به این که نیازهای آنها چه هزینه‌ای برای دیگران دارد از هیچ کاری دریغ نمی‌کنند.

۱۸. خودکنترلی/خودانضباطی ناکافی

آخرین طرحواره های ناسازگار، خودکنترلی/خودانضباطی ناکافی است. افرادی که زود خسته می‌شوند، حوصله انجام هیچ کاری را ندارند، برنامه مشخصی ندارند، و نمی‌توانند به برنامه‌های خود پای‌بند باشند دارای طرحواره‌ی خودکنترلی و خود انضباطی ناکافی هستند. در زندگی برای رسیدن به موفقیت باید لذت‌ها و هدفهای کوتاه‌مدت را کنار گذاشت تا بتوان برای رسیدن به اهداف بلندمدت کارهایی انجام داد، اما این افراد توانایی چشم‌پوشی از فعالیت‌های لذت‌بخش آنی را ندارند. آنها در زندگی خود روال منظمی را پیگری نمی‌کنند. آنها حتی نمی‌توانند هیجان‌های خود را کنترل کنند.

مقاله مرتبط: ذهنیت های طرحواره ای: معرفی مدل ذهنیت طرحواره ای در طرحواره درمانی

پروتکل طرحواره درمانی برای اختلالهای روانشناختی

 حمید بهرامی زاده

رویکرد طرحواره درمانی

پاورپوینت معرفی طرحواره های ناسازگار اولیه

طرحواره‌های ناسازگار اولیه

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

طرحواره درمانی چیست؟ مبانی و تکنیک‌ها

نوشته طرحواره های ناسازگار اولیه: اولین خشت‌های کج زندگی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

این آزمایش کنترل‌شده‌ی تصادفی، اثربخشی درمان فراشناختی (MCT) و درمان تحمل‌­ناپذیری بلاتکلیفی (IUT) برای بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر سرپایی را مقایسه می­‌کند.

بیماران داری اختلال اضطراب فراگیر (تعداد=۱۲۶) که به مرکز درمان سرپایی برای اختلال اضطرابی ارجاع شده بودند به صورت تصادفی در گروه درمان فراشناختی، درمان تحمل­‌ناپذیری بلاتکلیفی و درمان با تأخیر قرار داده شدند. بیماران به صورت انفرادی تا ۱۴ جلسه مورد درمان قرار گرفتند. ارزیابی‌­ها قبل از درمان، بعد از آخرین جلسه و شش ماه بعد از خاتمه‌ی درمان انجام شد. در ارزیابی پیگیری و بعد از درمان هر دو گروه بهبود اساسی نشان داده بودند. هر دو درمان کاهش معناداری در نشانه­‌های خاص اضطراب فراگیر ایجاد کردند که اندازه‌ی اثر نیز بالا بود (بین دامنه ۹۴/۰ تا ۳۹/۲) تغییرات بالینی نیز معنادار بودند (بین ۷۷ تا ۹۵ درصد) و اکثریت بیماران (۹۱ درصد از گروه درمان فراشناختی و ۸۰ درصد از بیماران گروه درمان تحمل­‌ناپدیری) دیگر معیارهای تشخیصی اضطراب فراگیر را نداشتند. درمان فراشناختی و درمان بلاتکلیفی

نتایج پیگیری نشان داد که درمان فراشناختی نتایج بهتری از درمان بلاتکیفی تولید کرد. این شواهد در مورد اکثر اندازه­‌گیری‌­ها صادق بود و همچنین در اندازه‌ی اثر و میزان پاسخ‌­های بالینی و بهبودی منعکس می‌­شد.

واژه‌­های کلیدی: اختلال اضطراب فراگیر، درمان فراشناختی، درمان تحمل­‌ناپذیری بلاتکلیفی، آزمایش کنترل شده تصادفی، درمان شناختی رفتاری، درمان فراشناختی و درمان بلاتکلیفی درمان فراشناختی و درمان بلاتکلیفی

Sciencedirect

طرحواره‌­ درمانی گروهی و انفرادی برای اختلال شخصیت مرزی 

زمینه­ و اهداف: طرحواره‌­ درمانی درمان بسیار مؤثری برای افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی است. در طرحواره درمانی گروهی، هزینه‌­ها کاهش می­‌یابد و فرآیندهای بهبودی در سایه‌ی استفاده از فرآیندهای گروهی تسهیل می­‌شود. با توجه به اینکه برخی از بیماران نیازمند توجه انفرادی هستند ما ترکیب طرحواره‌ ­درمانی گروهی و انفرادی را بررسی کردیم.

روش‌­ها: دو گروه از بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی (۸ و ۱۰ نفری) ترکیب گروه‌­­درمانی و انفرادی و یک گروه طرحواره‌­درمانی انفرادی را به صورت هفته­‌ای به مدت دو سال دریافت کردند. یک گروه از درمانگران در طرحواره‌­درمانی انفرادی و گروه دیگر در طرحواره‌­درمانی گروهی حرفه­‌ای بودند. این موضوع باعث بررسی اثرات آموزش می‌­شود. ارزیابی‌­های نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی و اندازه­‌گیری­‌های ثانویه هر ۶ ماه یکبار تا دو و نیم سال صورت می­‌گرفت. تغییرات در طول زمان و تغییرات بین دو گروه بوسیله رگرسیون آمیخته تحلیل شدند.

نتایج: افت درمانی در سال اول ۳/۳۳ درصد و ۶/۵ درصد در سال دوم بود و از این لحاظ بین گروه­‌ها تفاوتی وجود نداشت. نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی به طور معناداری با اندازه اثر بالا و ۷۷ دصد بهبودی در ۳۰ ماه کاهش یافت. بهبودی بیشتر در نشانه‌­های آسیب­‌شناسی کلی، طرحواره­‌ها، کیفیت زندگی، و شادکامی بود. گروه دو گرایش به بهبودی سریع‌تری داشت اما در طولانی مدت تفاوتی بین دو گروه در سرعت تغییر مشاهده نشد.

محدودیت‌­ها: مطالعه کنترل نشده بود، اثرات آموزش ممکن است غیر اختصاصی باشد و نمونه تقریبا کوچک بود.

نتیجه­‌گیری: طرحواره‌­درمانی به صورت ترکیب نوع انفرادی و گروهی آن با یکدیگر درمان مؤثری است اما میزان افت ممکن است بیشتر از طرحواره‌­درمانی انفرادی باشد.

 واژه­‌های کلیدی: درمان شناختی رفتاری، طرحواره‌­ درمانی گروهی، اختلال شخصیت مرزی، آزمایش بالینی.

درمان فراشناختی و درمان بلاتکلیفی

نوشته درمان فراشناختی و درمان بلاتکلیفی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

روان حامی: مطالعات و پژوهش‌های قبلی به طور مستمر نشان داده‌اند که آسیب‌های دوران کودکی، به ویژه مورد بدرفتاری قرار گرفتن، پیامدهای ناگواری را در آینده‌ی فرد ایجاد می‌کند. یکی از پیامدهای ناگوار ابتلا به بیماری‌های روانی است. در این بین مطالعات نشان می‌دهند که بیشترین شرایط بالینی مرتبط با بدرفتاری های دوران کودکی عبارت‌اند از اختلال استرس پس از سانحه، اختلالهای خوردن، خودکشی و افسردگی. علاوه بر این آسیب‌های دوران کودکی منجر به عزت نفس پایین، مشکلات بین فردی از جمله تعارض‌ها و پرخاشگری بین‌فردی، و همچنین رفتارهای مشکل‌زای جنسی می‌شود.

سوال اصلی این است که آسیب‌های دوران کودکی از چه طریقی باعث ایجاد این مشکلات می‌شوند. به عبارت دیگر مکانیسم‌های تبدیل کننده‌ی آسیب‌های دوران کودکی به بیماری‌های روانی کدامند؟ برای پاسخ به این سؤال، دکتر جفری یانگ (۱۹۹۹/۲۰۰۳) نظریه طرحواره‌درمانی را مطرح کرده است.

در نظریه طرحواره‌درمانی، طرحواره‌های ناسازگار اولیه، هسته‌ی اصلی است. طرحواره‌های ناسازگار اولیه بر اساس تجربه‌های خانوادگی، خلق و خوی هیجانی و ارضا نشدن نیازهای اساسی در دوران کودکی ایجاد می‌شوند. می‌توان طرحواره را به یک مرجع اطلاعاتی تشبیه کرد. به این صورت که هر یک از طرحواره‎ها در واقع یک سری اطلاعات راجع به خویشتن، دنیا و دیگران است که ما در مواجهه با مشکلات و رویدادهای زندگی خود به آنها مراجعه می‌کنیم. در صورتی که این طرحواره‌ها منفی یا به اصطلاح ناسازگار باشند، ما رویدادهای زندگی را به صورت بسیار منفی تفسیر می‌کنیم. در صورت شدید بودن طرحواره‌ها ممکن است ما اختلال‌ها و بیماری‌های روانی را تجربه کنیم.

رومل و همکاران (۲۰۱۱) در پژوهشی تصمیم گرفتند که رابطه‌ی سوءرفتار یا بدرفتاریهای دوران کودکی، طرحواره‌های ناسازگار اولیه و رفتارهای پرخطر جنسی را در دختران دانشجو بررسی کنند. در این مطالعه، آنها  طرحواره های ناسازگار اولیه به عنوان مکانیسم تبدیل کننده‌ی (نقش واسطه‌ای) بدرفتاری دوران کودکی به رفتار جنسی پرخطر را بین ۶۵۳ دختر دانشجو بررسی کردند.

در این پژوهش سه شکل از بدرفتاری دوران کودکی ارزیابی شد: جنسی، جسمی، و هیجانی. همچنین دو حوزه از طرحواره ها سنجیده شدند: طرد/بریدگی، و دیگرجهت مندی.

طرحواره های بریدگی/طرد به طور کامل در رابطه‌ی بین بدرفتاری هیجانی و تعداد شرکای جنسی و تا حدودی در رابطه‌ی بین بدرفتاری جسمانی و جنسی را  نقش واسطه‌ای داشت. با وجود این، زمانی که فراوانی رفتارهای پرخطر جنسی (مانند رابطه جنسی بدون جلوگیری از بارداری) در طول شش ماه قبل مورد بررسی قرار گرفت تنها طرحواره رهاشدگی توانست نقش واسطه‌ای داشته باشد.

واژه های کلیدی: بدرفتاری دوران کودکی، طرحواره های ناسازگار اولیه، رفتار روانی جنسی، دختران دانشجو

Journal of Child Sexual Abuse

پایگاه پژوهشی: طرحواره درمانی

طرحواره نقص و شرم چیست؟ چطور آن رو تشخیص دهیم و درمان کنیم؟

November 30, 2018 در: آسیب‌شناسی روانی, روانشناسی در زندگی, طرحواره درمانی, طرحواره‌درمانی بدون دیدگاه

طرحواره نقص و شرم وقتی کسی طرحواره‌ی نقص و شرم داشته باشد بر این باور است که دوست‌داشتنی و ارزشمند نیست. او فکر می‌کند ویژگی‌هایی دارد که دیگران اگر آنها را بدانند طردش می‌کنند. او معقتد است که آدم بدی است، و چیزی در درونش غلط است. معقتد اس... بیشتر بخوانید

• 

  دروغ‌هایی که باور کرده‌ایم: تفاوت طرحواره درمانی با رواندرمانی پویشی فشرده و کوتاه‌مدت

  March 15, 2018 بدون دیدگاه
• 

  خودافشایی در رویکردهای رفتاردرمانی دیالکتیک (DBT)، طرحواره درمانی (ST) و سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری (CBASP)

  January 27, 2018 بدون دیدگاه
• 

  تحلیل روان‌شناختی فیلم گاو خشمگین بر اساس رویکرد طرحواره درمانی

  August 06, 2017 بدون دیدگاه
• 

  طرحواره های ناسازگار اولیه: اولین خشت‌های کج زندگی

  April 22, 2021 بدون دیدگاه
• 

  درمان فراشناختی و درمان بلاتکلیفی

  July 04, 2016 بدون دیدگاه
• 

  بدرفتاری های دوران کودکی ، طرحواره های ناسازگار اولیه و رفتارهای جنسی

  September 28, 2017 بدون دیدگاه
• 

  رفتارهای جنسی اجباری و طرحواره های ناسازگار اولیه

  September 28, 2017 بدون دیدگاه
• 

  سایکوپاتی و طرحواره‌های مثبت و منفی

  June 11, 2016 بدون دیدگاه
• 

  طرحواره های ناسازگار اولیه در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی جبری

  July 15, 2017 بدون دیدگاه
• 

  طرحواره­‌ ناسازگار اولیه پیش­‌بین جهت‌­گیری بین فردی

  April 21, 2016 بدون دیدگاه

نوشته بدرفتاری های دوران کودکی ، طرحواره های ناسازگار اولیه و رفتارهای جنسی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

پژوهش های قبلی نشان داده اند همبودی بالایی بین اختلال مصرف مواد و رفتارهای جنسی اجباری وجود دارد. مطالعات متعددی نشان داده اند که همچنین باورهای هسته ای ناسازگار و طرحواره های ناسازگار اولیه در بین افراد مبتلا به اختلال‌های سوء مصرف مواد و رفتارهای جنسی اجباری شایع است. اما تا به حال پژوهشی رابطه بین طرحواره های ناسازگار اولیه و رفتارهای اجباری جنسی را در بین جمعیتهای وابسته به مواد بررسی نکرده است.

بنابراین، هدف مطالعه حاضر بررسی این رابطه در یک نمونه متشکل از ۱۹۸ مرد و ۶۳ زن در اختلالهای مصرف مواد بود. یافته ها نشان داد که پنج حوزه طرحواره به طور مثبتی با رفتارهای جنسی اجباری رابطه دارد. علاوه بر این نتایج نشان داد بیمارانی که نقطه برش رفتارهای اجباری جنسی را برآورده می‌کنند به طور معناداری نمرات بالاتری در حوزه های طرحواره بریدگی/طرد، خودگردانی مختل، و محدودیت های مختل نسبت به بیمارانی که نمرات آنها در رفتارها جنسی اجباری به نقطه برش نمی‌رسد کسب می‌کنند. این یافته‌ها مطرح می‌کنند که یک رابطه معنادار و مهم بین طرحواره های ناسازگار اولیه و رفتارهای جنسی اجباری در بزرگسالان وابسته به مواد وجود داد.

نتایج مطالعه حاضر نشان داد که طرحواره های ناسازگار ممکن است به صورت بالقوه تمرکز درمانی مهم باشد، به ویژه در بین افراد مبتلا به همبودی رفتارهای جنسی اجباری و اختلالهای مصرف مواد. با توجه به ماهیت مقدماتی این مطالعه، پژوهشها باید به منظور تکرار و گسترش یافته های پژوهش حاضر ادامه پیدا کنند.

واژگان کلیدی: رفتارهای جنسی اجباری، طرحواره های ناسازگار اولیه، وابستگی به مواد، اعتیاد جنسی، طرحواره های ناسازگار اولیه و رفتارهای جنسی

Journal of Substance Use

نوشته رفتارهای جنسی اجباری و طرحواره های ناسازگار اولیه اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

سایکوپاتی به مجموعه‌ای از صفات منفی شخصیت مانند فریبکاری، خودمحوری، اضطراب/ترس پایین، فریفتن، و مسئولیت‌ناپذیری گفته می‎شود. اما متأسفانه در طول زمان سایکوپات معادل ضداجتماعی در نظر گرفته شده است. این معادل پنداری به علت تمرکز افراطی بر جنبه‌های رفتاری ضداجتماعی است که با سایکوپاتی ارتباط دارند (مانند تکانگشری، رفتارهای پرخطر). این جنبه‌ها عموماً جلوه‌های رفتاری اختلال ضداجتماعی محسوب می‌شوند. تمرکز بیش از حد بر جنبه‌های ضداجتماعی سایکوپات باعث می‌شود که غالباً سایکوپاتی تبدیل به یک نگرانی قانونی شود. این موضوع باعث شده است که پژوهش‌های بسیار اندکی سایکوپاتی را در نمونه‌ی غیرقانونی بررسی کنند.

به گزارش روان حامی، برخی از دانمشندان انگلیسی دست به بررسی سایکوپاتی در یک نمونه دانشجویی زدند و آنها را با نمونه‌هایی از زندانی‌ها و بیماران روانپزشکی مقایسه کردند. آنها معقتد بودند که در زیربنای سایکوپاتی ریشه‌ها تحولی وجود دارد یعنی رویدادهای دوران کودکی باعث ایجاد صفات مرتبط با سایکوپاتی می‌شوند. خاطرات و رویدادهای دوران کودکی منجر به شکل‌گیری شناخت‌واره‌هایی می‌شوند که به آنها طرحواره گفته می‌شود. طرحواره واحد اساسی شخصیت است که رویدادها را یکپارچه و به آنها معنا می‌دهد.

بنابراین ویلکس-ریلی و همکارانش در پژوهش خود رابطه بین طرحواره‌های منفی و مثبت با سایکوپاتی را بررسی کردند. آنها برای این پژوهش از روش‌های مصاحبه، مرور پرونده‌ها و زمینه‌یابی‌های مقطعی استفاده کردند. نمونه‌های مورد بررسی از جمعیت عمومی، موقعیت‌های روانپزشکی امنیتی و زندانی‌ها گرفته شد که در نتیجه ۷۸ بیمار روانپزشکی مرد، ۲۶۸ زندانی مرد و ۳۰۴ دانشجو انتخاب شدند.

نتایج این مطالعه که در ژورنال روانپزشکی و روانشناسی قانونی منتشر شده است نشان داد که طرحواره‌های شناختی در نمونه‌های قانونی و هم نمونه‌های عادی نقش مهمی دارند. برخلاف فرضیه‌ها، افزایش طرحواره‌های مثبت مانند طرحواره های منفی افزایش سایکوپاتی را پیش بینی کرد. نتایج این مطالعه از نظریه‌های شناختی رفتاری شخصیت، نظریه شناختی تحلیلی شخصیت حمایت می‌کند.

اهمیت یافته‌ها این است که از در نظر گرفتن صرف خصوصیات منفی در فرمول‌بندی سایکوپاتی باید اجتناب کرد و طرحواره‌های مثبت را نیز به حساب آورد.

واژه‌های کلیدی: سایکوپات، طرحواره‌های مثبت، طرحواره های منفی، ساختار طرحواره، شناخت و سایکوپاتی

Cognition and psychopathy: Identifying negative and positive schemas in general and forensic samples

مقالات مرتبط

بازی‌های رایانه‌ای و اختلالات رفتاری چه نسبتی با هم دارند؟

March 02, 2019 بدون دیدگاه

بازی‌های رايانه‌ای به عنوان يك پديده اجتماعي در کنار ساير رسانه های صوتي و تصويری در دنيای امروز، طي ساليان اخير با کشش و جاذبه های حيرت انگيز، عمده ت... بیشتر بخوانید

چرا بعضی تمایل دارند همواره مرکز توجه باشند؟(بررسی اختلال شخصیت نمایشی)

February 26, 2019 بدون دیدگاه

اختلالات شخصیتی به علت عدم تطابق با انتظارات جامعه معمولا از هنجارها تخطی کرده و به سمت ارتکاب جرم پیش می‌روند. شاید به همین دلیل میزان شیوع آن در زند... بیشتر بخوانید

هویت در اختلال شخصیت مرزی چگونه سنجش می‌شود؟

February 26, 2019 بدون دیدگاه

شکل دادن هویت امن، یکی از مهم ترین وظایف “روانشناسی دوران نوجوانی ” است. در طی سال های پر تلاطم نوجوانی، نوجوان در تکاپوی هویت ناشناخته خو... بیشتر بخوانید

ذهن خودشیفته را بهتر بفهمیم

May 15, 2018 بدون دیدگاه

علی رغم شخصیتی که قدرتمند به نظر می‌رسد، نارسیسیست‌ها ( خودشیفته ) از کمبودهای عمده‌ای در سازمان «خود[i]» رنج می‌برند. خودنگاره‌ی این افراد، آن چیزی ک... بیشتر بخوانید

آیا نشانگان و بد کارکردی اختلالات شخصیت درمان می‌شوند؟

March 03, 2018 بدون دیدگاه

اختلالات شخصیت رنج و بد کارکردی قابل ملاحظه‌ای را به‌وجود می‌آورند و شامل رفتار‌های مشکل‌ساز و بلند مدتی هستند که  معمولا برای اولین بار در نوجوانی آش... بیشتر بخوانید

اختلال شخصیت وابسته: تعریف، ویژگی‌ ها و درمان آن

February 23, 2018 بدون دیدگاه

اختلال شخصیت وابسته با اتکای افراطی به دیگران به‌منظور برآورده شدن نیازهای هیجانی و جسمانی مشخص می‌شود. درحالی‌که شخصیت اجتنابی به‌طور افراطی از دیگرا... بیشتر بخوانید

چهار تیپ مختلف اختلال شخصیت مرزی

February 17, 2018 بدون دیدگاه

چهار تیپ مختلف اختلال شخصیت مرزی که هر کدام چالش‌هایی در زمینه کاری و روابط به‌وجود می‌آورند. آیا تابه‌حال به یکی از آن‌ها برخورد کرده‌اید؟ تا حالا در... بیشتر بخوانید

رفتارهای انواع خودشیفته ها در اولین قرار آشنایی – نشانه ها را ببینید

February 18, 2018 بدون دیدگاه

  هرکدام از ۳ نوع افراد خودشیفته در اولین قرار آشنایی چطور رفتار می‌کنند   از اولین قرار آشنایی می‌توانید پیش‌بینی کنید که خودشیفته‌ها در را... بیشتر بخوانید

اختلال شخصیت اجتنابی

February 10, 2018 بدون دیدگاه

مکس مأمور تحویل یا در واقع پیک موتوری یک شرکت بزرگ است. همکاران مکس او را فردی تنها توصیف می‌کنند زیرا او در مکالمات معمول بین کارمندان شرکت نمی‌کند و... بیشتر بخوانید

اختلال شخصیت خودشیفته : نظریه‌ها، سبب‌شناسی و درمان

February 03, 2018 بدون دیدگاه

اختلال شخصیت خودشیفته همه، کسانی را که خیلی در خودشان غرق هستند – و شاید در مورد توانایی‌های خود مبالغه می‌کنند – می‌شناسیم. آن‌ها خودشان را از دیگران... بیشتر بخوانید

نوشته سایکوپاتی و طرحواره‌های مثبت و منفی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

اختلال وسواسی ـ جبری، اختلالی است که در آن افکار یا تصاویر خاصی به صورت تکراری به ذهن فرد وارد می شوند و فرد برای کنترل آنها دست به رفتارهایی می زند که اجبار نامیده می‌شوند. رفتارهای اجباری به منظور کاهش ناراحتی‌های ایجاد شده توسط افکار تکرارشونده انجام می‌شوند.برای مطالعه بیشتر درباره اختلال وسواسی جبری به این مقاله مراجعه کنید.

اختلال وسواسی ـ جبری نسبت به درمان بسیار مقاوم است و علی‌رغم مدل‌های نظری متعدد برای آن، مانند روانشناسی تکاملی، شناخت درمانی و روانکاوی، مدل تبینی مناسبی که در درمان این بیماران هدایت‌کننده‌ی درمانگران باشد وجود ندارد.

بر اساس نظریه طرحواره‌درمانی، طرحواره‌ها ساختارهای شناختی هستند که به افراد در سازماندهی اطلاعاتی که درباره محیط و خویش به دست می آورند کمک می کنند.

مهم ترین مفهوم نظریه طرحواره درمانی، طرحواره های ناسازگار اولیه هستند. طرحواره های ناسازگار اولیه تا زمانی که توسط رویدادهای خاصی فعال نشوند در حالت کمون (خاموشی) هستند. بر اساس این تئوری، هر یک از انواع آسیب‌های روانی دارای یک الگوی خاصی از فعال شدگی طرحواره است.

هدف این مطالعه بررسی الگوهای برانگیختگی طرحواره‌های ناسازگار اولیه در بیماران مبتلا به اختلال‌ وسواسی جبری است.

روش: از ۱ ژانویه ۲۰۰۶ تا آپریل ۲۰۰۶، چهل و پنج بیمار در بیمارستان عمومی و ۴۵ نفر از کارمندان بیمارستان که از نظر جنس و سن همتا شده بودند وارد این مطالعه شدند. مصاحبه‌ی بالینی ساختاریافته برای تشخیص‌های اختلالهای روانی DSM-IV، مصاحبه بالینی ساختاریافته برای اختلالهای شخصیت DSM-III، فرم کوتاه پرسشنامه‌ی طرحواره یانگ، پرسشنامه فرزندپروری یانگ، و مقیاس وسواسی جبری ییل ـ بروان اجرا شد. نتایج با استفاده از ویراست سوم برنامه آماری گراف پد تحلیل شد.

نتایج نشان داد که نمرات طرحواره‌های ناسازگار اولیه بالاتر از گروه کنترل است. این طرحواره ها شامل انزوای اجتماعی، آسیب پذیری، بدبینی، محرومیت هیجانی، نقص، شکست، بی‌کفایتی، اطاعت، استاندارهای غیرواقع بینانه، استحقاق و تأیید طلبی بود. بنابراین طرحواره های ناساگاز اولیه اغلب اوقات در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی جبری فعال هستند.

واژه های کلیدی: درمان شناختی، اختلال وسواسی جبری، طرحواره های ناسازگار اولیه، طرحواره‌ درمانی.

مقاله مرتبط: طرحواره‌های ناسازگار اولیه: اولین خشت‌های کج زندگی

Early maladaptive schemas activated in patients with obsessive compulsive disorder: A cross-sectional study

مقالات مشابه

چطور سبک فرزند پروری شما احتمال ابتلا به وسواس را در کودکتان افزایش می‌دهد؟

August 13, 2019 بدون دیدگاه

وسواس فکری عملی یکی از اختلالات اضطرابی است. افراد مبتلابه این اختلال افکار ناخواسته و مزاحمی دارند که محتواهای متفاوتی ازجمله آلودگی، داشتن بیماری، ل... بیشتر بخوانید

وجو‌د و نیستی تا روان رنجوری: درد روانی از منظر اگزیستانسیالیسم؛ قسمت دوم

July 10, 2018 بدون دیدگاه

در قسمت قبل درباره مبانی فلسفی رنج در چارچوب فلسفه وجودی صحبت کردیم در این قسمت بیشتر روی نشانه ها و چرایی رنج صحبت خواهیم کرد . با روان حامی همراه با... بیشتر بخوانید

اختلال وسواس فکری ـ عملی: تعریف و سبب‌شناسی

June 24, 2017 بدون دیدگاه

اختلال وسواس فکری ـ عملی: بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری ـ عملی ترکیبی از الگوهای تفکر وسواسی اضطراب برانگیز و رفتارهای اجباری را تجربه می‌کنند. ا... بیشتر بخوانید

اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)

July 20, 2016 بدون دیدگاه

وسواس فکری-عملی(OCD) یک اختلال بالقوه ناتوان کننده است که افراد را در یک چرخۀ بی پایان از افکار و رفتارهای تکراری به دام می اندازد. امّا آیا هر کسی که... بیشتر بخوانید

طرحواره های ناسازگار اولیه در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی جبری

July 15, 2017 بدون دیدگاه

طرحواره های ناسازگار اولیه در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی جبری: اختلال وسواسی ـ جبری، اختلالی است که در آن افکار یا تصاویر خاصی به صورت تکراری به ذ... بیشتر بخوانید

آموزش کامپیوتری کنترل شناختی بر علائم اختلال وسواس

April 19, 2016 بدون دیدگاه

آموزش کامپیوتری کنترل شناختی بر علائم اختلال وسواس آموزش کنترل شناختی (CCT) تمرینات کامپیوتری را برای افزایش فعالسازی قشر پیش‌پیشانی به‌کار می‌برد. مط... بیشتر بخوانید

دلبستگی ناایمن و اختلال شخصیت وسواسی جبری

August 10, 2017 بدون دیدگاه

زمینه: اختلال شخصیت وسواسی جبری با صفت‌­هایی مانند دگم بودن افراطی، کمال­‌گرایی، و رفتار کنترل­‌گرانه مشخص می‌­شود که تمام آنها اثرات منفی بر عملکرد ب... بیشتر بخوانید

طرحواره‌ های ناسازگار اولیه و نشانه‌های اختلال وسواسی

January 21, 2017 بدون دیدگاه

هدف این مقاله ارزیابی طرحواره­‌های ناسازگار اولیه بیماران مبتلا به اختلال وسواسی جبری و شفاف کردن رابطه بین طرحواره­‌های ناسازگار اولیه و ابعاد پنج عا... بیشتر بخوانید

مکانیسم‌ های تغییر در درمان شناختی اختلال وسواسی

July 15, 2017 بدون دیدگاه

مکانیسم‌ های تغییر در درمان شناختی اختلال وسواسی: اختلال وسواس فکری ـ عملی یک بیماری مزمن و ناتوان‌کننده‌ است و معمولاَ باعث مختل شدن کارکردهای اجتماع... بیشتر بخوانید

نوشته طرحواره های ناسازگار اولیه در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی جبری اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

نتایج مدل ­سازی معادلات ساختاری نشان داد که طرحواره نقص/شرم، اثرات غیرمستقیم و منفی بر ارتباط همسالان از طریق جهت­ گیری بین­‌فردی دارد. طرحواره­ رهاشدگی/بی­‌ثباتی به صورت منفی و مستقیم بر ارتباط بین همسالان تأثیر می­‌گذارد. طرحواره انزوای اجتماعی/بیگانگی نیز به صورت منفی و مستقیمی بر ارتباط بین همسالان تاثیرگذار است. طرحواره­‌ ناسازگار اولیه

یافته­‌های ما مطرح می­‌کنند که هنگامی که احساس بریدگی و طرد در طی کودکی و نوجوانی ایجاد می­‌شود، افراد به صورت نسبتاً با ثباتی گرایش به اجتناب یا ارزش­‌گذاری افراطی در جهت­‌گیری بین­‌فردی پیدا می­‌کنند. این ممکن است به ایجاد دشواری­‌هایی در روابط بین همسالان در ابتدای بزرگسالی شود. طرحواره­‌ ناسازگار اولیه

واژه‌­های کلیدی: طرحواره ­‌های ناسازگار اولیه، بریدگی، طرد، جهت­‌گیری بین­‌فردی، ارتباط همسالان، روابط همسالان، ابتدای بزرگسالی.   

Refrence

Social Behavior and Personality

نوشته طرحواره­‌ ناسازگار اولیه پیش­‌بین جهت‌­گیری بین فردی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

مطالعات همه‌گیری‌شناسی نشان داده‌اند که در نوجوانی نشانه‌های آسیب‌شناسی روانی متعددی قابل تشخیص هستند. اکثر بیماری‌های روانی تشخیص داده شده در دوره‌ی نوجوانی را می‌توان در دو طبقه‌ی گسترده‌تر قرار داد: اختلال‌های هیجانی مانند افسردگی و اضطراب و اختلالهای رفتاری مانند اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD).

مدل‌های سبب‌شناسی اختلال‌های روانشناختی در نوجوانان در حال حاضر بر آسیب‌شناسی‌ تحولی تمرکز کرده‌اند. در این مدل‌ها فرض می‌شود که مشکلات هیجانی و رفتاری نوجوانان به دلیل وجود چندین علت شکل می‌گیرند. یکی از این عوامل که شواهد تجربی زیادی را به خود اختصاص داده است دلبستگی ناایمن است. وقتی فرد دلسبته ناایمن باشد نمی‌تواند به دیگران از جمله خانواده و افراد نزدیک خود اعتماد داشته باشد و مدام در بیم از دست دادن آنها به سر می‌برد. جان بالبی، نظریه‌پرداز دلبستگی، معقتد است زمانی که والدین یا مراقبین اولیه در هنگام نوزادی و کودکی نتوانند به نیازهای کودک خود رسیدگی کنند دلبسگی ناایمن شکل می‌گیرد.

نظریه‌پردازان دیگر معتقدند که تجربه‌های ناگوار دوران کودکی در ساختارهایی به نام طرحواره شکل می‌گیرد. هر طرحواره حاصل تجربه‌های منفی کودک در زندگی با والدین خود، همسالان و خصوصیات شخصیتی خود است. از این رو برخی از پژوهشگران مطرح کردند که دلبستگی ناایمن از طریق طرحواره‌ها به آسیب‌شناسی روانی منجر می‌شوند. به عبارت دیگر آنها معتقدند که طرحواره‌ها در رابطه‌ی بین دلبستگی ناایمن و آسیب‌شناسی روانی نقش واسطه‌ای دارد. رئولوف و همکاران (۲۰۱۳) همین فرضیه را مورد بررسی قرار دادند.

مطالعه‌ی آنها رابطه‌ی بین دلبستگی ناایمن، طرحواره‌­های شناختی ناسازگار، و انواع مختلف نشانه‌­های آسیب­‌شناسی روانی را در نوجوانان ارجاع شده (تعداد ۸۲) مورد تحقیق قرار داده است. در این پژوهش، آنها به بررسی نقش واسطه‌ای طرحواره‌های ناسازگار اولیه پرداختند.

نتایج آنها نشان داد که طرحواره‌ها به طور نسبی در رابطه‌ی دلبستگی ناایمن و آسیب شناسی روانی نقش واسطه‌ای دارند.

طرحواره‎های حوزه‎ی بریدگی/طرد به عنوان میانجی‌­گر رابطه‎ی دلبستگی ناایمن و مشکلات همسالان و مشکلات هیجانی عمل می­‌کند. تحلیل­‌های بیشتر این اثرات نشان داد که انواع مختلفی از طرحواره‌­های ناسازگار در هر دو نوع آسیب­‌شناسی روانی، یعنی اختلالهای هیجانی و اختلالهای رفتاری، درگیر هستند. به طور کلی، یافته­‌ها پیشنهاد می­‌کنند که درمان مشکلات روان­‌شناختی نوجوانان ممکن است نیازمند هدف قرار دادن بهبود روابط دلبستگی با همسالان و والدین و اصلاح طرحواره­‌های شناختی زیربنایی باشد.  

واژه­‌های کلیدی: دلبستگی ناایمن، طرحواره­‍‌های ناسازگار اولیه، نشانه­‌های آسیب­‌شناسی روانی، نوجوانان ارجاع شده.   

Refrence

ncbi

مقالات مشابه

طرحواره نقص و شرم چیست؟ چطور آن رو تشخیص دهیم و درمان کنیم؟

November 30, 2018 در: آسیب‌شناسی روانی, روانشناسی در زندگی, طرحواره درمانی, طرحواره‌درمانی بدون دیدگاه

طرحواره نقص و شرم وقتی کسی طرحواره‌ی نقص و شرم داشته باشد بر این باور است که دوست‌داشتنی و ارزشمند نیست. او فکر می‌کند ویژگی‌هایی دارد که دیگران اگر آنها را بدانند طردش می‌کنند. او معقتد است که آدم بدی است، و چیزی در درونش غلط است. معقتد اس... بیشتر بخوانید

• 

  دروغ‌هایی که باور کرده‌ایم: تفاوت طرحواره درمانی با رواندرمانی پویشی فشرده و کوتاه‌مدت

  March 15, 2018 بدون دیدگاه
• 

  خودافشایی در رویکردهای رفتاردرمانی دیالکتیک (DBT)، طرحواره درمانی (ST) و سیستم روان‌درمانی تجزیه و تحلیل شناختی-رفتاری (CBASP)

  January 27, 2018 بدون دیدگاه
• 

  تحلیل روان‌شناختی فیلم گاو خشمگین بر اساس رویکرد طرحواره درمانی

  August 06, 2017 بدون دیدگاه
• 

  طرحواره های ناسازگار اولیه: اولین خشت‌های کج زندگی

  April 22, 2021 بدون دیدگاه
• 

  درمان فراشناختی و درمان بلاتکلیفی

  July 04, 2016 بدون دیدگاه
• 

  بدرفتاری های دوران کودکی ، طرحواره های ناسازگار اولیه و رفتارهای جنسی

  September 28, 2017 بدون دیدگاه
• 

  رفتارهای جنسی اجباری و طرحواره های ناسازگار اولیه

  September 28, 2017 بدون دیدگاه
• 

  سایکوپاتی و طرحواره‌های مثبت و منفی

  June 11, 2016 بدون دیدگاه
• 

  طرحواره های ناسازگار اولیه در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی جبری

  July 15, 2017 بدون دیدگاه
• 

  طرحواره­‌ ناسازگار اولیه پیش­‌بین جهت‌­گیری بین فردی

  April 21, 2016 بدون دیدگاه
• 

  دلبستگی و نشانه­‌های آسیب­‌شناسی روانی

  May 24, 2016 بدون دیدگاه
• 

  تغییر طرحواره بدون طرحواره­‌درمانی

  April 21, 2016 بدون دیدگاه

نوشته دلبستگی و نشانه­‌های آسیب­‌شناسی روانی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

چهل و هفت (۳۸ زن و ۹ مرد) بیمار چک­‌لیست­ نشانه­‌های آسیب­‌شناسی روانی (SCL-90) و پرسشنامه طرحواره یانگ (YSQ) را در ابتدا و انتهای درمان تکمیل کردند. نتایج آشکار کرد که طرحواره‌­های ناسازگار اولیه به طور معناداری در سه حوزه از پنج حوزه کاهش یافتند. مهم­تر از این، کاهش پریشانی در طی درمان به طور نیرومندی با کاهش طرحواره­‌های ناسازگار اولیه در حوزه طرحواره خودگردانی و عملکرد مختل مرتبط بود. ما نتیجه گرفتیم که تغییر در طرحواره­‌ها با تغییر در پریشانی به صورت بالایی رابطه دارد اما طرحواره­‌ها فقط از راه طرحواره­‌درمانی تغییر نمی­‌کنند، بلکه همچنین توسط رویکردهای دیگر از جمله درمان روانپویشی نیز تغییر می­‌یابند.

واژه‌های کلیدی: افسردگی، روان‌درمانی پویشی، طرحواره‎های ناسازگار اولیه، آسیب شناسی روانی، تغییر طرحواره 

Refrence

Guilford Press

نوشته تغییر طرحواره بدون طرحواره­‌درمانی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

 طرحواره‌­ درمانی یک رواندرمانی یکپارچه‌نگری است که برای اختلال­های پیچیده و مزمن روان­‌شناختی با زیربنای منش‌­شناختی شکل­‌گرفته است. اختلال دوقطبی، یک اختلال پیچیده و اغلب همبود با دیگر اختلالها است که نشان داده شده است وِیژگی­های شخصیتی و شناختی پایدار سیر آن را پیچیده می‌کنند.

این مقاله دلایلی را برای کاربست طرحواره­‌درمانی در اختلال دوقطبی ارائه می­‌کند و یک چهارچوب درمانی و جهت‌گیری­‌هایی را برای درمان و پژوهش­‌های آتی مطرح می‌­کند. اگر طرحواره­‌درمانی به خوبی با ویژگی­‌های اختلال دوقطبی منطبق شود ممکن است یک روان‌درمانی کمکی اثربخشی شود که از واکنش‌­پذیری هیجانی بکاهد، نشانه‌­ها را کاهش داد و کیفیت زندگی را افزایش دهد.  

واژه­‌های کلیدی: اختلال دوقطبی، طرحواره‌­درمانی، رواندرمانی، طرحـواره‌­ درمـانی بـرای اختـلال دوقطبی 

Refrence

Sciencrdirect

اولین خشت‌های کج زندگی: طرحواره های ناسازگار اولیه

طرحواره درمانی چیست؟ مبانی و تکنیک‌ها

نوشته طرحواره‌­ درمانی برای اختلال دوقطبی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

واژه­‌های کلیدی: بهوشیاری (ذهن ­‌آگاهی)، طرحواره­‌های ناسازگار اولیه، سوءمصرف مواد، درمان.

Refrence

Springer link

نوشته ذهن ­‌آگاهی و طرحواره­‌های ناسازگار اولیه اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.