سنگدل بودن، انتقادگری شدید و رفتار تحقیرآمیز نسبت به احساسات، حقوق و رنجهای دیگران از ویژگی‌های بارز افرادی است که مبتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی است.

آنها به شدت خودبین و پرطمطراق هستند. آنها برای به دست آوردن نیازها و رسیدن به اهداف‌شان از زبان بسیار چرب و نرمی استفاده می‌کنند تا بتوانند دیگران را فریب بدهند. به عنوان مثال از واژه‌های فنی و تخصصی زیاد استفاده می‌کنند تا دیگران را تحت تأثیر قرار دهند. آنها ممکن است در روابط جنسی نیز مسئولیت‌پذیر نباشند.

نشانه‌های اختلال شخصیت ضداجتماعی

زمانی تشخیص اختلال شخصیت ضداجتماعی گذاشته می‌شود که الگوهای رفتاری ضداجتماعی از ۱۵ سالگی شروع شده باشد (اگرچه تشخیص‌گذاری مستلزم این است که فرد حداقل ۱۸ سال یا بزرگتر باشد) و اکثر نشانه‌های زیر را داشته باشد:

عدم رعایت هنجارهای اجتماعی و قوانین جامعه

فریب کاری که با دروغ‌ گفتن‌های مکرر، استفاده از نام مستعار، فریب دادن دیگران برای رسیدن به منافع و لذت شخصی مشخص می‌شود.

تکانشگری یا شکست در برنامه‌ریزی برای آینده

بی‌قراری و پرخاشگری که با نزاع‌های فیزیکی یا مردم‌آزاری مشخص می‌شود

بی‌توجهی به امنیت خود یا دیگران

مسئولیت‌ناپذیری مداوم که با شکست مداوم در انجام وظایف شغلی و مالی

عدم پشیمانی که با بی‌تفاوتی یا عقلانی‌سازی آسیب‌هایی که وارد کرده‌اند و یا بدرفتاری مشخص می‌شود.

علت‌های اختلال شخصیت ضداجتماعی

 با وجود تمام پژوهش‌هایی که درباره علت ابتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی انجام شده است، به اندازه‌ی کافی روانشناسان درباره علت اصلی اختلال شخصیت ضداجتماعی می‌دانند. اما نظریه‌های متعددی وجود دارندکه درباره‌ی علل احتمالی اختلال شخصیت ضداجتماعی مباحثی را ارائه کرده‌اند. بسیاری از متخصصان بر مدل زیستی-روانی-اجتماعی تأکید کرده‌اند. این مدل به این معناست که علت اختلال شخصیت ضداجتماعی به احتمال زیاد ناشی از عوامل زیست‌شناختی، ژنتیکی، اجتماعی (مانند نحوه تعامل فرد در دوران رشد با والدین، دوستان و دیگر دوستانش) و روانشناختی (مانند شخصیت و خلق و خوی فرد) است. در واقع این مدل به این معناست که فقط یک عامل خاص در تولید اختلال شخصیت ضداجتماعی نقش ندارد بلکه سه عامل فوق با هم، در تولید اختلال شخصیت ضداجتماعی دخیل هستند. وقتی یک نفر مبتلا به این اختلال می‌شود احتمال می‌رود که آن را به کودکانش نیز منتقل کند.

درمان اختلال شخصیت ضداجتماعی

معمولاً درمان اختلال شخصیت ضداجتماعی نیازمند یک رواندرمانی بلندمدت است، این درمان را باید یک متخصصی که در زمینه اختلال‌های شخصیت آموزش دیده است اجرا کند. از دارو درمانی نیز ممکن است استفاده شود تا برخی مشکلات و نشانه‌های خاص این بیماری را هدف درمان قرار دهیم.

به طور کلی رواندرمانی، درمان انتخابی و اصلی این اختلال و داروها برای ثابت نگه داشتن خلق است. هیچ پژوهشی از اثربخشی دارودرمانی را به عنوان درمان مستقیم این اختلال حمایت نکرده‌اند.

رایج‌ترین درمان‌هایی که برای اختلال‌های شخصیت وجود دارد عبارت‌اند از:

• روانکاوی و درمان‌های پویشی
• رفتاردمانی دیالکتیک
• درمان شناختی رفتاری
• گروه‌درمانی
• آموزش روانی
• طرحواره‌درمانی
• رواندرمانی روانپویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP)

برای مطالعه مقالات بیشتر درباره اختلالهای شخصیت، مطالب زیر را مطالعه کنید:

• اختلال شخصیت چیست؟
• اختلال شخصیت پارانوئید چیست؟
• شخصیت چیست؟

منبع:

What are Personality Disorders?

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته اختلال شخصیت ضداجتماعی چیست؟ تعریف، ویژگی‌های تشخیصی و درمان اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

درباره فیلم:

گاو خشمگین ساخته مارتین اسکورسیزی تولید سال ۱۹۸۰، روایتگر مقطعی چند ساله از زندگی جیک لاموتا بوکسور میان وزن آمریکاییست. این فیلم نمایش زندگی شخصی و حرفهای لاموتا با بازی رابرت دنیرو است. پیروزی‌ها و شکست‌های شخصیت فیلم در رینگ بوکس به شکلی دراماتیک شده‌اند که مفاهیمی مثل پیروزی و شکست معنای خود را از دست داده و دست کم می‌توان گفت تحول معنایی یافته‌اند. شخصیت همیشه بی‌حوصله‌ی فیلم، خشونت و مردانگی غلیظ و سیال خود را از رینگ بوکس تا اتاق خواب خود می‌پراکند. او با برادر و زن اول و زن دوم خود با خشمی بی‌تعارف در ارتباط است. بی‌پروایی و کله‌شقی‌های شخصیت فیلم در نهایت او را تنها میان صحنه‌های کلوپ شبانه نیویورک جهت اجرای کمدی رها می‌کند.

درباره طرحواره درمانی:

این رویکرد درمانی توسط جفری یانگ تئوریزه شده است و برای برخی درمان اختلالات روانی به ویژه اختلالات دیرپا مثل اختلالات شخصیت کاربرد دارد.

طرحواره چیست؟ طرحواره الگوهای هیجانی و شناختیِ خود-آسیب رسانی هستند که در ابتدای رشد و تحول در ذهن شکل گرفته‌اند و در سیر زندگی تکرار می‌شوند. توجه شود که: رفتارهای یک فرد بخشی از طرحواره محسوب نمی‌شوند، چون یانگ معتقد است که رفتارهای ناسازگار در پاسخ به طرحواره به وجود می‌آید (یانگ، ۱۹۹۰-۱۹۹۹).

طبق نکته‌ی یانگ، اگر جک لاموتا، قهرمان فیلم ما، گاو خشمگین، پرخاشگری (نوعی رفتار) می‌کند، پرخاشگری را طرحواره نمی‌نامیم بلکه پرخاشگری رفتاری ناسازگار در پاسخ به طرحواره‌ است.

کدام طرحواره؟ یانگ در کتاب طرحواره درمانی ۱۸ طرحواره را معرفی و مفهوم می‌کند. طرحواره‌های که بنده به قهرمان فیلم نسبت می‌دهم، طرحواره بی‌اعتمادی/ بدرفتاری است. البته طرحواره‌های دیگری نیز به قهرمان فیلم نزدیک است مثل طرحواره نقص یا حتی استحقاق/بزرگ‌منشی؛ ولی به دلیل عیان‌تر بودن نشانگان طرحواره بی‌اعتمادی/بدرفتاری از این اختلال سخن خواهیم راند. و نکته قابل ذکر اینکه طرحواره‌ها می‌توانند با همدیگر همپوشانی داشته باشند.

طرحواره بی‌اعتمادی/بدرفتاری: افرادی که فکر می‌کنند دیگران قصد آسیب زدن به او یا سرافکنده کردن او را دارند. افراد دیگر دروغگو، دغلکار و یا سودجو هستند. چنین افرادی احساس می‌کنند همیشه یک نفری حق آنها را می‌خورد.

این نوع از فکر لاموتا را به رفتارهایی مثل اتهام آمیخته به پرخاشگری، شکست خوردن عمدی در رینگ بوکس و در نهایت کناره‌گیری از مسیر حرف‌های خود، مجبور می‌کند. چرا افکار منجر به رفتار می‌شوند؟ پاسخ طرحواره‌درمانی این است که افراد، پاسخ‌هایی مقابله‌ای (نوعی رفتار) به طرحواره‌ها (نوعی افکار) می‌دهند. این مقابله یا در واقع رفتارها سه نوع هستند:

1. تسلیم: به این معناست که فرد در برابر افکار (طرحواره) خود واکنشی نشان ندهد و تحت تاثیر آنها قرار بگیرد. مثال این نوع مقابله در فیلم، تمام پرخاشگری‌هایی است که قهرمان به زن و برادر خود می‌کند. زمانی که افکار غیرواقعی‌اش بر این مبناست که برادر و زنش با همدیگر رابطه جنسی داشته‌اند.
2. جبران افراطی: به این معناست که فرد در برابر طرحواره خود واکنشی افراطی در جهت جبران انجام دهد. مثال این نوع مقابله در فیلم، زمانی است که جک لاموتا اجازه می‌دهد به او پرخاشگری شود. در رینگ بوکس عمدا از خود دفاعی نمی‌کند و ضربات پشت سر همی را تحمل می‌کند (جک لاموتای واقعی نیز به تحمل مشتهای سنگین پشت سر هم معروف بود از همین رو او را ) چرا چنین اجازه‌ای می‌دهد. یکی از علل آن می‌تواند احساس گناهی که نسبت به برادرش دارد باشد. چرا که برادرش را در صحنه‌های قبل به خاطر اتهامی ناوارد به باد کتک گرفته است. پس حالا جبرانی افراطی کرده و در رینگ عمداً بی تحرک میایستد. البته دفاع نکردن شخصیت، علل دیگری نیز می‌تواند داشته باشد: قهرمان فیلم در نوعی گاوبندی شرکت می‌کند: میبازد تا…. (به فیلم مراجعه شود)
3. اجتناب: به این معناست که فرد برای رویارو نشدن با طرحواره خود از موقعیت‌هایی که ممکن است طرحواره او فعال شود، کناره‌گیری می‌کند. در مثال ما می‌توان به اواخر فیلم اشاره کرد که در آن لاموتا به جای بوکس و حضور در رینگ و خطر رو به رو شدن با طرحواره، از بوکس کناره‌گیری کرده و به اجرای کمدی در کافه‌های گاهی نه چندان مجلل مشغول می‌شود.

باید با طرحواره (شیوهی معیوبی از تفکر) چه کرد؟ روند درمانی برای این نوع طرحواره در کتاب یانگ و دیگر طرحواره درمانگران معرفی شده است ولی چیزی که مشخص است، این است که سبک‌های مقابله‌ای ناکارآمد مثل تسلیم، جبران افراطی و اجتناب راضی کننده نبوده و حتی گاهی به طرحواره‌ها دامن می‌زنند.

نویسنده: فرید حاجی

منبع: کتاب طوحواره درمانی

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته تحلیل روان‌شناختی فیلم گاو خشمگین بر اساس رویکرد طرحواره درمانی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

نیرومند کردن خودتان برا به مبارزه طلبیدن عیب‌جوی درونی‌تان.

• بازنده!
• باز هم مورد تمسخر قرار گرفتی!
• تو باید بهتر شناخته شوی!

آیا این صداها برای شما آشناست؟ البته که هست!

صداهای منفی در سرمان

همه ما صداهایی درون سرمان داریم که تجربیات لحظه به لحظه، کیفیت تصمیمات گذشته­‌ی ما، اشتباهاتی را که می‌‌­توانستیم مرتکب نشویم و هر آنچه را که باید به صورتی متفاوت انجام می‌‌­دادیم، تعبیر و تفسیر می‌‌کنند. این صداها در واقع می‌­‌توانند معنادار باشند و وضعیت را بسیار بدتر از آنچه که هست کنند.با روان حامی همراه باشید.

همچنین به جای اینکه با درد و رنج شما همدردی کنند، در هر موقعیتی، شما را سرزنش می‌‌کنند، بی اعتبارتان می‌‌کنند و شما را زمین می‌­‌زنند. این صداها طنین مشابهی دارند و فوریتی هیجانی را به وجود می‌‌­آورند که توجه ما را به خود جلب کنند. این صداها خودکار و بر پایه‌­ی ترس‌هایمان هستند. قوانینی برای زندگی که همچون زورگوهای دورنی عمل می‌‌کنند و ما را در چرخه‌های ناکارآمد قدیمی‌­مان گیر می‌­اندازند و مانع از لذت بردن ما از زندگی می‌‌­شوند و در تواناییمان برای زندگی کردن و آزادانه عشق ورزیدن اختلال ایجاد می‌‌‌کنند.

این صداها از کجا می‌‌­آیند؟

روان­شناسان بر این باروند که این صداها بازمانده­‌ی تجربیات دوران کودکی هستند، الگوهای عصبی خودکار و در دسترس که در مغزمان ذخیره  شده­‌اند. این الگوها از خاطره­‌ی حوادث اولیه جدا شده‌­اند و سعی دارند از ما در برابر همان حوادث محافظت کنند. داشتن این قوانین محافظت‌­کننده و نظم‌­دهنده که مبتنی بر ترس هستند، تا زمانی که ما کوچک و ناتوان و مورد ترحم والدین بودیم، منطقی بودند و به ما در زنده ماندن کمک می‌‌­کردند. اما دیگر به نظر نمی­‌رسد که برای بزرگسالی ما نیز مناسب باشند.

ما به عنوان یک بزرگسال، توانایی بیشتری برای دور شدن از شرایط ناسالم را داریم و در مورد زندگی‌مان و روابطی که بر اساس احساسات شخصی، نیازها و علایقمان شکل می‌‌­گیرند، آگاهانه تصمیم می‌‌­گیریم. اما با این وجود، در بسیاری از موارد ما عادت کرده‌­ایم که با این قوانین غیر مدون درونی که حتی متوجه آن‌­ها نیستیم یا آن­‌ها را مورد سوال قرار نمی­دهیم، زندگی کنیم.

وقتی که این صداها مسئولیت زندگی ما را بر عهده می‌‌­گیرند، چه اتفاقی می‌‌­افتد؟

اگر نتوانیم از این صداهای درونی در سرمان جلوگیری کنیم، مسئولیت زندگی ما را بر عهده می‌­گیرند و ما را در زندان‌­های ذهنی و رفتاری که خودمان ساخته‌­ایم نگه می‌­دارند. آن­ها ما را با این باورکه دنیای بیرون خطرناک است و برای زنده ماندن و دوری گزیدن از درد باید از آن قوانین فرمانبرداری کنیم، می‌­ترسانند. با پیروی کورکورانه از این قوانین، ما به خودمان اجازه نخواهیم داد که واکنش­‌هایمان را با تجربیات طبیعی منطبق و سازگار کنیم. رفتارها و پاسخ­‌های هیجانی ما بیشتر بازتابی از واقعیات روز گذشته هستند نه آنچه که امروز اتفاق می‌­افتد. و به نظر می‌­رسد که ما هیچوقت نمی­خواهیم از عملکردهای ناکارآمد دوران کودکیمان رهایی یابیم.

رویکرد طرحواره درمانی برای رهایی از طرحواره ها:

روان­شناسی به نام جفری یانگ و همکارانش، این قوانین سخت‌گیرانه برای زندگی کردن و دیدگاه‌­هایی در مورد دنیا را “طرحواره” نام گذاری کرده­‌اند. طبق تجربیات اولیه ما با مراقبت‌کنندگان، طرحواره ها شامل اطلاعاتی در مورد توانایی­‌های فردی ما برای مستقلانه زندگی کردن، چگونگی رفتار ما با دیگران و اینکه شایستگی چه دستاوردهایی را در زندگی داریم می‌­شوند. همچنین طرحواره ­‌ها می‌­توانند راهی برای داشتن روابط سالم در زندگی، کار و عشق باشند.

مقاله مرتبط: طرحواره های ناسازگار اولیه: خشت های اولیه کج زندگی

چگونه طرحواره ها می‌­توانند بر زندگی و روابط ما تاثیرگذار باشند؟

جفری یانگ اظهار می‌­کند که طرحواره ها زندگی و روابط ما را به چند روش محدود می‌‌کنند:

1. ما به گونه‌ای رفتار می‌­کنیم که موجب بقای این طرحواره هامی‌‌شود.
2. ما تجربیاتمان را به گونه‌­ای تعبیر و تفسیر می‌­کنیم که درست به نظر برسند، حتی اگه واقعاً درست نباشند.
3. ما برای اجتناب از درد، زندگی خود را محدود می‌­کنیم، در نتیجه هیچوقت نمی‌توانیم به درستی زندگیمان را ارزیابی کنیم.
4. ما گاهی اوقات بیش از حد تسلیم می‌شویم و به صورت سختگیرانه و افراطی عمل می‌­کنیم و راه­های متضادی را که مانع روابط بین‌­فردیمان می‌­شود انتخاب می‌­کنیم.

مقاله مرتبط: طرحواره درمانی: تعریف، مبانی و تکنیک‌ها

طرحواره‌ی رهاشدگی – داستان دیانا

زنی به نام دیانا، طرحواره‌­ای به نام طرحواره‌ی رهاشدگی دارد. وقتی که او ۵ ساله بود، پدرش با منشی‌اش فرار کرد و از زندگی او ناپدید شد و زمانی که دیانا به دوران نوجوانی رسید پدرش بازگشت. درد رها­شدگی آنقدر برای دیانای جوان دردناک و ویرانگر بود که قسمتی از مغزش تصمیم گرفته بود دیگر اجازه ندهد او این میزان از درد را دوباره تجربه کند.

برخلاف بسیاری از کودکان دیگر، او عمیقاً احساس گناه داشت و خود را دائما  با این افکار که به اندازه­‌ی کافی دوست‌­داشتنی نیست و اینکه پدرش می‌­بایست بیشتر در کنارش می‌ماند و صبوری می‌­کرد، سرزنش می‌کرد؛ که این به “طرحواره‌ی نقص”  اشاره دارد.

هرچه طرحواره‌­ی دیانا پیشرفت می‌­کرد، او نسبت به طرد شدن حساس‌­تر می‌­شد. دیدن فراز و نشیب‌­های عادی روابط کودکانه و قرارهای عاشقانه دوران نوجوانی، بیشتر بر این نکته که او دوست‌­داشتنی ­نیست و قرار است رها شود، مهر تأیید می­زد. او همچنین ناامیدانه تلاش می‌­کرد که با راضی نگه داشتن شریکان عاطفی‌­اش، بی‌کفایتی­اش را پنهان کند و آن‌­ها را به گونه‌­ای نیازمند خودش می‌­کرد که هیچوقت رهایش نکنند. زمانی که مردی گشاده‌رو و قابل اعتماد به دیانا گرایش پیدا کرد، او آنقدر کنترل‌گر، ناایمن و نیازمند و بی‌اعتماد شد که سرانجام شریکش تصمیم به ترک رابطه‌اش با او شد.

قانون ناگفته­‌ی دیانا این است که اعتماد کردن به دیگران درست نیست و بنابراین به صورت طبیعی با دیگران رابطه برقرار نمی­کرد. اگر او حتی برای یک لحظه از گوش‌به‌زنگی‌­اش می‌کاست، ممکن بود دیگران او را ترک کنند. همچنین در تلاش برای جنگیدن علیه طرحواره‌اش، به روش‌هایی عمل می‌­کرد که با احساسش در تضاد بودند؛ مثلا برای اینکه خود و شریکش را متقاعد کند که او فوق‌العاده مستقل و بی‌­نیاز است، شریک عشقی‌اش را برای اینکه بعد از کار با دوستانش بماند، تشویق می‌­کرد. اما این رفتار او به خشمی مزمن و احساس نارضایتی از عدم درک نیازهایش از جانب شریک عشقی منجر شده بود؛ او هیچوقت نمی‌توانست نقش خود را در این چرخه بشناسد.

ما چه کاری می‌­توانیم انجام دهیم؟

طرحواره درمانی می‌­تواند به دیانا و شریکش کمک کند تا بفهمند چگونه طرحواره‌هایشان بر ارتباطشان با هم و دیگران تاثیر می‌­گذارد؛ طرحواره­هایی که تکراری، خودکار، سرسختانه و ناکارآمد هستند. از طریق برقراری ارتباط آگاهانه و همدلانه با ترس­های حل نشده و نیازهای برآورده نشده، دیانا می‌­تواند از نظر ذهنی انعطاف‌پذیرتر و آزادتر شود. طرحواره درمانی می‌­تواند به بهبود تعارضات و کشمکش­های زوجین و مشکلات فردی مانند اضطراب، افسردگی، اختلالات شخصیت، سوگ و آسیب‌های دوران کودکی کمک کند. مفهوم طرحواره همچنین برای درک اینکه چگونه رویدادهای اولیه دوران کودکی بر روابط بزرگسالی و بهداشت روانی ما تاثیر می‌­گذارند، سودمند است.

ما باید اثرات طرحواره­‌ها را بشناسیم و به اینکه صداهای درونی خودکارمان چه می‌­گویند، توجه کنیم. در صورت نیاز نیز می­توانیم از طریق کمک حرفه‌­ای، خودمان را از بند آن‌­ها آزاد کنیم.

نویسنده: دکتر ملانی گرینبرگ

مترجم: هانیه غلامحسین‌پور

نوشته وقتی که صدای درون سرتان آزار دهنده می‌‌شود… طرحواره ها و طرحواره درمانی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

طرحواره درمانی یکی از درمان‌های نسبتاً جدید است که در اصل برای درمان بیماران مبتلا به اختلال‌های شخصیت، علی‌الخصوص بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی طراحی شده است. این درمان توسط دکتر جفری یانگ ابداع شده است. دکتر یانگ با هدف یکپارچه‌گری درمان‌های روانکاوی، روابط شیء، گشتالت‌درمانی، درمان شناختی رفتاری و سازنده‌گرایی، طرحواره درمانی را ابداع کرده است.

سنگ بنای طرحواره درمانی

در طرحواره درمانی سه مفهوم کلیدی وجود دارد که در واقع سنگ بنای آن محسوب می‌شوند. این مفاهیم عبارت‌اند طرحواره‌های ناسازگار اولیه، سبک‌های مقابله‌ای و ذهنیت‌های طرحواره‌ای.

طرحواره‌های ناسازگار اولیه

طرحواره‌ به معنای چارچوب و قالب است. فرض کنید شما با شئ عجیبی روبرو شده‌اید که قبلاً آن را ندیده‌اید و هیچ چیز خاصی درباره آن نمی‌دانید. شما کنجکاوی به خرج می‌دهید و به آن نزدیک می‌شوید، به آن دست می‌زنید، و سعی می‌کنید بفهمید آن شئ عجیب از چه چیزی ساخته شده است. در حین اینکه شما در حال بررسی آن هستید اطلاعاتی را که از این طریق بدست می‌آورید در ذهن خود ذخیره می‌کنید یا به عبارت دیگر در ذهن خود یک طرحواره درباره آن می‌سازید.

بنابراین طرحواره شامل اطلاعات خاصی است که درباره دنیای اطراف خود داریم. در طرحواره درمانی به طرحواره‌هایی توجه می‌شود که در ابتدای زندگی در خانواده و در نتیجه ارتباط با والدین به وجود می‌آیند. اگر والدین رفتارهای مناسبی داشته باشند و نیازهای هیجانی مانند نیاز به دلبستگی ایمن را در کودک به خوبی برآورده کنند این طرحواره‌ها شکل می‌گیرند.

به عنوان مثال یکی از نیازهایی که هر کودکی دارای آن است این است که والدین به صورت باثبات و قابل پیش‌بینی در دسترس او باشند. اما اگر والدین به هنگامی که کودک به آنها نیاز دارد در دسترس نباشند و کودک نتواند پیش‌بینی کند که چه زمانی نیازهایش برآورده می‌شود در او طرحواره‌ی بی‌اعتمادی شکل می‌گیرد. وقتی طرحواره‌ای شکل بگیرد مبنای تفسیر دنیا و اطلاعاتی می‌شود که دریافت می‌کنیم. به همین خاطر کسی که طرحواره‌ی بی‌اعتمادی دارد گمان می‌کند که همه آدمها قصد سوءاستفاده از او را دارند.

برای مطالعه بیشتر و دقیق تر طرحواره‌های ناسازگار اولیه مقاله زیر را مطالعه کنید:

طرحواره های ناسازگار اولیه: اولین خشت‌های کج زندگی

 سبک‌های مقابله‌ای

هر طرحواره‌ای بر اساس بدرفتاری‌ها و عدم ارضای نیازهای هیجانی اساسی شکل می‌گیرد بنابراین همراه با درد و ناراحتی زیادی همراه است.  بعد از شکل گیری ممکن است طرحواره در موقعیت‌های مختلفی فعال شود و وقتی فعال می‌شود همان ناراحتی و درد هیجانی اولیه را بازتولید می‌کند. در نتیجه فرد تصمیم می‌گیرد به هر طریقی که شده ناراحتی خود را کاهش دهد. به روشهایی که فرد برای کاهش ناراحتی و درد هیجانی خود استفاده می‌کند سبک‌های مقابله‌ای گفته می‌شود. این سبک‌ها عبارت‌اند اجتناب، تسلیم و جبران افراطی.

سبک مقابله‌ای اجتناب

وقتی فرد از سبک مقابله‌ای اجتناب استفاده می‌کند طوری رفتار می‌کند که طرحواره هیچ گاه فعال نشود. مثلا از روابط صمیمی که ممکن است باعث طرد شدن وی شود اجتناب می‌کند، به مشروب و مواد مخدر رو می‌آورد یا درگیر روابط جنسی بی‌بند و بار می‌شود.

سبک مقابله‌ای تسلیم

وقتی شخصی از تسلیم استفاده کند طوری زندگی می‌کند که انگار طرحواره‌هایش حقیقت مسلم هستند. مثلا کسی که طرحواره‌ی رهاشدگی دارد دقیقاً به گونه‌ای رفتار می‌کند که مستحق طرد شدن باشد.

سبک مقابله‌ای جبران افراطی

گاهی اوقات فرد تصمیم می‌گیرد که طرحواره‌های خود را جبران کند. مثلا کسی که طرحواره بی‌اعتمادی دارد برای جبران آن بدون در نظر گرفتن شرایط به همه اعتماد می‌کند و از این رو دقیقاً مخالف طرحواره خود عمل می‌کند.

ذهنیت‌های طرحواره‌ای

وقتی یک طرحواره فعال می‌شود و فرد از سبک مقابله‌ای خاصی استفاده می‌کند در حالتی قرار می‌گیرد که به آن ذهنیت گفته می‌شود. بنابراین منظور ما از ذهنیت حالتی است که فرد همین اکنون در آن قرار دارد. این ذهنیت‌ها عبارت‌اند از ذهنیت‌های کودکانه، والد ناکارآمد، مقابله‌ای و بزرگسال.

مقاله مرتبط: ذهنیت های طرحواره ای: معرفی مدل ذهنیت طرحواره ای در طرحواره‌درمانی

تکنیک‌های طرحواره درمانی

در طرحواره درمانی برای تغییر طرحواره های ناسازگار اولیه و سبکهای مقابله‌ای از تکنیک‌های مختلفی شامل تکنیک‌های شناختی، تجربه‌ای و رفتاری استفاده می‌شود.

تکنیک‌های شناختی

طرحواره درمانی با استفاده از تکنیکهای شناختی سعی می‌کند بیمار را به این سمت هدایت کند که طرحواره‌ها غلط هستند. به عبارت دیگر به فرد کمک می‌کند که طرحواره‌ها را ببرد زیر سوال. آنها را به عنوان فرضیه‌ای در نظر بگیرد که درستی آنها را باید بررسی کرد. یکی از این تکنیکها بررسی شواهد تأیید کننده و رد کننده طرحواره است.

تکنیک‌های تجربه‌ای

وقتی بیمار متوجه شود که طرحواره‌های او غلط هستند درمانگر از تکنیک‌های تجربه‌ای استفاده می‌کند تا در سطح هیجانی نیز طرحواره‌ها را شکست دهد. مهمترین تکنیک این مرحله، تصویرسازی ذهنی است. با تصویرسازی ذهنی بیمار خاطرات دردناک دوره کودکی خود را مجسم می‌کند و درمانگر به او کمک می‌کند تا تأثیر این خاطرات دردناک به حداقل برسد.

تکنیک‌های رفتاری

در این مرحله طرحواره درمانگر از بیمار می‌خواهد الگوها و عادات رفتاری خود را بر مبنای طرحواره‌های او بوده است تغییر دهد.

برای کسب اطلاعات بیشتر و جامع تر می توانید مقاله ای با عنوان رویکرد طرحواره درمانی را در وبسایت مدرسه روانشناسی واران مشاهده بفرمایید.

بیشتر بخوانیم:

پروتکل طرح‌واره درمانی برای درمان بیمای‌های و اختلال‌های روانشناختی

طرحواره رهاشدگی چیست؟ چطور آن را تشخیص دهیم و درمان کنیم؟ 

طرحواره محرومیت هیجانی چیست؟ چطور آن را تشخیص دهیم و درمان کنیم؟

تکنیک تصویرسازی ذهنی در طرحواره درمانی چیست؟

 

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

درمان شناختی رفتاری (CBT) به زبان ساده و کاربردی

 

 

نوشته طرحواره درمانی چیست؟ مبانی و تکنیک‌ها اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d8%b7%d8%b1%d8%ad%d9%88%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f-%d9%85%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%aa%da%a9%d9%86%db%8c%da%a9%e2%80%8c%d9%87%d8%a7/feed/ 0 https://ravanhami.com/%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%a8%d8%aa%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%b0%d9%87%d9%86%db%8c-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c-mentalization/ https://ravanhami.com/%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%a8%d8%aa%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%b0%d9%87%d9%86%db%8c-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c-mentalization/#respond Mon, 27 Mar 2017 08:57:50 +0000 http://ravanhami.com/?p=8863 یکی از جدیدترین درمان‌هایی که برای اختلال شخصیت مرزی مطرح شده است، درمان مبتنی بر ذهنی سازی است. ما می‌توانیم احساسات دیگران را درک کنیم و بر اساس درک خود واکنش مناسبی به آنها نشان دهیم. درمان مبتنی بر ذهنی سازی نحوه درک احساسات را تشریح می‌کند و به ما کمک می‌کند که توانایی خود را […]

نوشته درمان مبتنی بر ذهنی سازی (mentalization): چگونه احساسات دیگران را درک می‌کنیم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> یکی از جدیدترین درمان‌هایی که برای اختلال شخصیت مرزی مطرح شده است، درمان مبتنی بر ذهنی سازی است. ما می‌توانیم احساسات دیگران را درک کنیم و بر اساس درک خود واکنش مناسبی به آنها نشان دهیم.

درمان مبتنی بر ذهنی سازی نحوه درک احساسات را تشریح می‌کند و به ما کمک می‌کند که توانایی خود را در درک احساسات دیگران افزایش دهیم.

توانایی درک احساسات یکی از مهم ترین مهارت‌هایی است که در روابط بین فردی به کار ما می‌آید. اما بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی در این زمنیه مشکلات زیادی دارند. آنها نمی‌توانند احساسات دیگران را به خوبی درک کنند و نمی‌توانند بفهمند که دیگران چرا این احساسات را تجربه می‌کنند. بنابراین درمان مبتنی بر ذهنی سازی برای آنها درمان مناسبی است.  با روان حامی همراه باشید. 

درمان مبتنی بر ذهنی سازی 

درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی نوع خاصی از رواندرمانی‌های روانپویشی است که برای درمان بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی طراحی شده است. محور اصلی این درمان کمک به بیماران در تمایز و جداسازی افکار و احساسات خود از دیگران است.

افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی روابط بی‌ثبات و آتشین دارند به ممکن است به طور ناخودآگاه از دیگران سوءاستفاده کنند یا آنها را به انجام یک رفتار خاص وادار کنند. آنها در فهمیدن اثرات رفتار خود بر دیگران دشواری‌های زیادی دارند و درک آن را غیرممکن می‌پندارند که بتوانند با کفش‌های دیگران راه بروند و با آنها همدلی  کنند.

ذهنی‌سازی ظرفیت درک رفتار و احساسات و ارتباط آنها با حالت‌های ذهنی در خود و دیگران است. در رابطه با بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی این نظریه مطرح شده است که در آنها توانایی ذهنی‌سازی کاهش یافته است. ذهنی‌سازی در واقع در انواع رواندرمانی‌های کلاسیک وجود دارد اما هیچ‌گاه محور اصلی درمان نبوده است.

در درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی مفهوم ذهنی‌سازی مورد تأکید قرار می‌گیرد، تقویت می‌شود و در یک موقعیت بالینی امن و حمایتگرانه تمرین می‌شود. چون این درمان در زمره درمان‌های روانپویشی قرار دارد کمتر از درمان‌های شناختی رفتاری مانند رفتاردرمانی دیالکتیک هدایت‌گرانه عمل می‌کند. رفتاردرمانی دیالکتیک یکی دیگر از درمان‌هایی است که مختص بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی طراحی شده است.

در شخص مبتلا به اختلال شخصیت مرزی، تفاوت بین تجربه‌های درونی خودش و دیدگاه دیگران، و همچنین دلبستگی به دیگران اغلب باعث ایجاد سردرگمی و بی‌ثباتی می‌شود. تعجب برانگیز نیست که این موضوع باعث ایجاد مشکلاتی در زندگی فرد می‌شود.

این طور فرض شده است که افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی در نتیجه‌ی تاریخچه زندگی یا آمادگی زیست‌شناختی نظام‌های دلبستگی چندگانه‌ای دارند که در نهایت این موضوع باعث کاهش توانایی آنها در توانایی ذهنی‌سازی کردن می‌شود. به همین خاطر آنها نسبت به عوارض جانبی روش‌های درمانی‌ای که نظام دلبستگی را فعال می‌کند آسیب‌پذیر هستند. اما بدون فعال شدن نظام دلبستگی نیز آنها قادر نخواهند بود روابط بین فردی سالمی داشته باشند.

درمان مبتنی بر ذهنی سازی  برای اختلال شخصیت مرزی

ذهنی‌سازی مهارتی است که می‌توان آن را آموخت. این درمان توسط پیتر فوناگی و آنتونی بتمن با گسترش نظریه دلبستگی طراحی شده است. از نظر فوناگی و بتمن ذهنی‌سازی به توانایی تفکر، و درک حالت ذهنی دیگران به منظور فهمیدن آنچه آنها احساس می‌کنند و چرایی آن احساسات. به عبارت دیگر ذهنی‌سازی به ما کمک می‌کند که بفهمیم دیگران چه احساسی دارند و چرا آن احساس به آنها دست داده است. به نظر می‌رسد ذهنی‌سازی مهارت مقابله‌ای مهمی است که برای تنظیم مؤثر هیجانات ضرروی است. دشواری در تنظیم هیجانات یکی از خصوصیات اصلی تمامی اختلال‌های شخصیت است.

توانایی ذهنی‌سازی با سبک دلبستگی فرد مرتبط است. فوناگی و بتمن مطرح کرده‌اند که درک خردمندانه تجربه‌های کودکان توسط مراقبین به همراه فیدبک دادن به کودکان درباره آن تجربه، مدل مفیدی برای کودکان ایجاد می‌کند. این نحوه ارتباط به کودکان کمک می‌کند توجه کردن را یاد بگیرند و درک کنند که آنها چه تجربه‌ای دارند. این مدل در نهایت باعث می‌شود که کودکان یاد بگیرند درباره حالت ذهنی خودشان فکر و آن را درک کنند. پیشرفت از توانایی مشاهده خود به کمک دیگران و سوی توانایی مشاهده خود به صورت مستقل به تعامل هیجانی باثبات و سالم بین کودکان و مراقبین بستگی دارد. این تعامل سالم زمانی رخ می‌دهد که سبک دلبستگی فرد ایمن باشد.

 

حمید بهرامی زاده

طرحواره درمانی چیست؟ مبانی و تکنیک‌ها

درمان شناختی رفتاری (CBT) به زبان ساده

نظریه روانکاوی زیگموند فروید: نظریه شخصیت و نظریه درمان

منابع:

Mentalization-Based Treatment (MBT) For Personality Disorders

Mentalization Based Therapy

Links

Bales DL, Timman R, Andrea H, Busschbach JJV, Verheul R, Kamphuis JH (2014). Effectiveness of Day Hospital Mentalization-Based Treatment for Patients with Severe Borderline Personality Disorder: A Matched Control Study. Clinical Psychology & Psychotherapy, n/a–n/a. doi:10.1002/cpp.1914 [Abstract]

Zanarini MC, Frankenburg FR, Reich DB, Fitzmaurice G. (2012). Attainment and stability of sustained symptomatic remission and recovery among patients with borderline personality disorder and axis II comparison subjects: a 16-year prospective follow-up study (PDF). American Journal of Psychiatry 169(5), 476–۴۸۳.

Stoffers JM, Völlm BA, Rücker G, Timmer A, Huband N, Lieb K. Psychological therapies for people with borderline personality disorder. Cochrane Database of Systematic Reviews 2012, Issue 8. Art. No.: CD005652. DOI: 10.1002/14651858.CD005652.pub2.

Tomlin A. New Cochrane review points to best psychotherapies for borderline personality disorder. The Mental Elf, 31 Aug 2012.

Bateman A, Fonagy P. (2001). Treatment of borderline personality disorder with psychoanalytically oriented partial hospitalization: an 18-month follow-up. American Journal of Psychiatry, 158(1), 36–۴۲. [PubMed abstract]

Bateman A, Fonagy P. (2009). Randomized controlled trial of outpatient mentalization-based treatment versus structured clinical management for borderline personality disorder (PDF). The American Journal of Psychiatry, 166(12), 1355–۱۳۶۴. doi:10.1176/appi.ajp.2009.09040539

Rose S, van der Laan MJ. Why Match? Investigating Matched Case-Control Study Designs with Causal Effect Estimation. Int J Biostat. Jan 1, 2009; 5(1): Article 1. Published online Jan 6, 2009. doi:  ۱۰.۲۲۰۲/۱۵۵۷-۴۶۷۹.۱۱۲۷

Charland LC. (2006). Moral nature of the DSM-IV Cluster B personality disorders (PDF). Journal of Personality Disorders, 20(2), 116–۲۵ doi:10.1521/pedi.2006.20.2.116

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته درمان مبتنی بر ذهنی سازی (mentalization): چگونه احساسات دیگران را درک می‌کنیم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> https://ravanhami.com/%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%a8%d8%aa%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%b0%d9%87%d9%86%db%8c-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c-mentalization/feed/ 0 https://ravanhami.com/%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d8%b1%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%81%d8%b3%d8%b1%d8%af%da%af%db%8c/ https://ravanhami.com/%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d8%b1%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%81%d8%b3%d8%b1%d8%af%da%af%db%8c/#respond Sun, 19 Mar 2017 05:56:59 +0000 http://ravanhami.com/?p=8730 فعال سازی رفتاری برای افسردگی یک مطالعه تازه انجام شده در انگلیس نشان داد که فعال سازی رفتاری برای افسردگی درمان بسیار مناسبی است و حتی تأثیر آن از سایر درمان‌های روانشناختی و دارودرمانی بیشتر است. در ادامه با روان حامی همراه باشید. فعال‌سازی رفتاری چیست؟ چگونه باعث بهبودی می‌شود و رابطه‌ی بین رفتار و […]

نوشته فعال سازی رفتاری برای افسردگی: روشی ساده برای رهایی از افسردگی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

]]> فعال سازی رفتاری برای افسردگی

یک مطالعه تازه انجام شده در انگلیس نشان داد که فعال سازی رفتاری برای افسردگی درمان بسیار مناسبی است و حتی تأثیر آن از سایر درمان‌های روانشناختی و دارودرمانی بیشتر است. در ادامه با روان حامی همراه باشید.

فعال‌سازی رفتاری چیست؟ چگونه باعث بهبودی می‌شود و رابطه‌ی بین رفتار و هیجان چیست؟

آنچه ما انجام می‌دهیم بر احساس ما تأثیر می‌گذارد و بالعکس

هیجان‌ها منبع مهمی از اطلاعات هستند که رفتار ما را هدایت می‌کنند و ما را قادر می‌کنند به عنوان یک انسان رفتار مناسبی داشته باشیم.

به عنوان مثال، شادکامی و خشنودی پاداش‌های هیجانی هستند که ما به خاطر انجام دادن فعالیت‌های ارزشمندی که کیفیت زندگی ما را افزایش می‌دهد دریافت می‌کنیم. اضطراب به ما کمک می‌کند که از موقعیت‌های خطرناکی که زندگی ما را تهدید می‌کنند اجتناب کنیم. گناه به ما انگیزه می‌دهد که با دیگران با احترام برخورد کنیم و عملکرد اجتماعی مناسبی داشته باشیم.

غم به ما می‌فهماند که چیزی را از دست داده‌ایم که برای ما اهمیت داشته است. وقتی غم مزمن و شدید می‌شود ارزش خود و امید از بین می‌رود و ما افسرده می‌شویم.

همانطور که هیجان‌هارفتار ما را هدایت می‌کنند، خلاف آن نیز حقیقت دارد: رفتار ما مستقیماً بر هیجان‌های ما تأثیر می‌گذارند.

هر چه بیشتر ما از موقعیت‌های چالش‌برانگیز اجتناب کنیم اعتماد کمتری به توانایی‌هایی خود برای مقابله خواهیم داشت و اضطراب بیشتری را تجربه خواهیم کرد. هرچقدر ما با دیگران به صورت بدی رفتار کنیم گناه و پیشمانی بیشتری تجربه می‌کنیم. هرچقددر بیشتر از مردم و فعالیت‌اهیی که قبلاً به ما حس معنا داشتن در زندگی و دنیا را می‌داد فاصله بگیریم کمتر احساس شادکامی و بیشتر احساس افسردگی خواهیم کرد.

افراد مبتلا به افسردگی احساس لذت و موفقیت در زندگی خود از دست داده‌اند. بدتر از این،  افسردگی به معنای عدم داشتن هر گونه احساس و هیجانی است. بدون وجود هیجان‌ها ما گم می‌شویم: هیچ معنایی نداریم و این مراقبت کردن از خود و دیگران را دشوار می‌‌کند. تعداد کمی از ما بدون پاداشی برای عملکرد ممکن است به سر کار برویم اما زندگی کردن به بدون پاداش هیجانی بسیار دشوار است.

مسئله‌ی اصلی اینجاست که افسردگی باعث عدم فعالیت، گوشه‌گیری و انزوا می‌شود و بنابراین فرصیت کمتری برای انجام کارهای لذت بخش و احساس موفقیت در زندگی باقی می‌ماند. در نتیجه، افسردگی، ناامیدی، خمودگی و بی‌علاقگی در طول زمان وخیم‌تر می‌شوند. از این منظر چرخه معیوب افسردگی به خوبی می‌چرخد.

اینکه افسردگی (هیجان) یا گوشه‌گیری (رفتار) کدام یک ابتدا رخ می‌دهد مانند مسئله مرغ و تخم مرغ است. نکته حیاتی اینجاست که تغییر رفتار تأثیر نیرومندی بر هیجان‌های ما خواهد داشت.

فعال سازی رفتاری چیست؟

هدف فعال سازی رفتاری معکوس کردن چرخه افسردگی است توسط افزایش انجام دادن فعالیت‌های ارزشمند، در نتیجه شانس ما برای به دست آوردن احساس لذت و موفقیت در زندگی بیشتر می‌شود. فعال‌ سازی رفتاری سالهای متمادی به عنوان یک درمان جداگانه برای افسردگی و یا به عنوان مؤلفه‌ی رفتاری در درمان شناختی رفتاری مورد استفاده قرار گرفته است.

مؤلفه‌ی شناختی درمان شناختی رفتاری به ما مهارت‌هایی برای به چالش کشیدن افکار منفی‌ای که افسردگی را وخیم‌تر می‌کنند آموزش می‌دهد. پروفسور دیوید ریچاردز نشان داد که فعال سازی رفتاری درمان مؤثری برای افسردگی است و در طول درمان نیازی است با استفاده از درمان شناختی رفتاری افکار منفی بیمار را تغییر دهیم. تغییر رفتار ممکن است برای بهبود چشم‌انداز زندگی‌مان کافی باشد.

فعال سازی رفتاری به طور عمومی شامل اقدامات زیر است:

گام اول: بازنگری خلق و فعالیت

افسردگی توجه کردن به نوساناتی که در خلق ما ایجاد می‌شود را دشوار می‌کند، زیرا وقتی افسرده هستیم همه چیز را همیشه سیاه می‌بینیم. اما خلق ما حداقل تا اندازه زیادی نوسان پیدا می‌کند. اولین گام در فعال‌سازی رفتاری آشنا شدن با این نوسانات خلقی است.

برای یکی دو هفته، هر روز هر کاری که انجام می‌دهید میزان افسردگی خود را نیز درجه بندی کنید (نمره صفر یعنی هیچ افسردگی وجود ندارد و نمره ۱۰ یعنی افسردگی در بالاترین حد ممکن است).

گام دوم: به رابطه بین فعالیت‌های خاص و خلق خود توجه کنید.

حالا بر گردید و به فعالیت‌ها و خلق خود در طول دو هفته گذشته نگاه کنید: کدام فعالیت‌ها با روحیه بهتر و کدام رفتارها با روحیه بدتر مرتبط بودند؟ یک فهرست از این فعالیت‌ها با دو تیتر متفاوت تهیه کنید: فعالیت‌های بهتر کننده روحیه و فعالیت‌های بدتر کننده روحیه.

زمانی که افسرده هستید ممکن است متوجه شوید که هر کاری که انجام می‌دهید حالتان را بدتر می‌کند نه بهتر. اما این موضوع طبیعی است، و راه حل آن انجام دادن فعالیت‌ها در طول زمان است.

گام سوم: برای انجام بیشتر فعالیت‌های بهترکننده روحیه برنامه‎ریزی کنید.

برای یک هفته آتی باید برنامه‌ای بریزید که در آن فعالیت‌های بهترکننده روحیه را بیشتر انجام بدهید و کارهایی که حالتان را بدتر می‌کند کمتر انجام دهید. همچنین بهتر است موانعی را که ممکن است باعث شود نتوانید برنامه خود را اجرا کنید مشخص کنید و برای حل آنها از حل مسئله استفاده کنید. می‌توانید برخی برنامه‌ها را با دوستانتان بریزید که شما را تشویق و حمایت کنند.

گام چهارم: بین فعالیت‌های لذت بخش و فعالیت‌هایی که شما را به موفقیت می‌رساند تعادل ایجاد کنید.

ممکن است فکر کنید که فقط قرار است کارهای لذت‌بخش انجام دهید اما فعالیت‌هایی دیگری وجود دارند که لذت‌بخش نیستند اما به شما حس موفقیت می‌دهند.

بنابراین اهمیت زیادی دارد که شما به بین این فعالیت‌ها تعادل مناسبی برقرار کنید. وجود زیاد فعالیت‌های لذت‌بخش کمک‌کننده نیست زیرا باعث می‌شود که ما از انجام مسئولیت‌های خود باز بمانیم و باعث انباشتگی کارهایمان شود. از طرف دیگر، انجام زیاد فعالیت‌های موفقیت‌ساز ممکن است این احساس را ایجاد کند که ما مدام در حال کار هستیم و هیچ تفریحی نداریم.

گام پنجم: عمل قبل از انگیزه

این گام خیلی ضروری است. اگر برای انجام یک کار برنامه‌ای ریخته‌اید باید بدون توجه به احساسی که دارید آن را انجام دهید و هیچ انتظاری نداشته باشید.

وقتی افسرده هستیم افسردگی ما را ترغیب می‌کند که کاری برای تغییر زندگی انجام ندهیم. اساس فعال سازی رفتاری این است که اگر ما مطابق با افسردگی خود عمل کنیم آنگاه احساس افسردگی خود را تداوم خواهیم بخشید. بنابراین ضروری است که رفتار قبل از احساس ما تغییر کند.

اگر یک فعالیت در برنامه روزانه شما خیلی چالش برانگیز است سعی کنید که کاری کنید که از میزان چالشی بودن آن کاسته شود. آهسته شروع کردن بهتر از هرگز شروع نکردن است.

برای اینکه با انگیزه بمانید مزایای درهم شکستن چرخه معیوب افسردگی را در ذهن خود مرور کنید. و آگاه باشید که انجام ندادن کارها باعث بدتر شدن افسردگی‌تان خواهد شدد.

گام ششم: به خودتان پاداش بدهید.

زمانی که مطابق با برنامه‌ریزی‌تان کاری را کامل انجام دادید به خودتان پاداش بدهید. می‌توانید برای خودتان پاداش‌هایی در نظر بگیرید که به شما انگیزه می‌دهند.

این پاداش‌ها به شما کمک می‌کنند که زودتر حالتان خوب شود و به شما کمک می‌کنند که در لحظات سخت از خود پایداری نشان دهید زیرا  جاده بهبودی سنگلاخ است.

مزایای درمان فعال سازی رفتاری

فعال سازی رفتاری علاج همه مشکلات و دردها نیست اما در درمان افسردگی بسیاری از افراد مبتلا، مؤثر است. سادگی آن مزیت اساسی آن است. درمانهای ساده‌تر و ارزان‌تر بهتر می‌توانند در دسترس همه قرار داشته باشند. مزیت دیگر فعال سازی رفتاری نداشتن عوارض جانبی است.

کارگاه طرحواره درمانی

درمانهای دیگری برای افسردگی:

طرحواره درمانی چیست؟ مبانی و تکنیک‌ها

درمان شناختی رفتاری (CBT) به زبان ساده

حمید بهرامی زاده

منبع:

what is behavioural activation for depression?

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته فعال سازی رفتاری برای افسردگی: روشی ساده برای رهایی از افسردگی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

اختلال طیف اوتیسم یکی از اختلال‌های عصبی ـ رشدی است. این اختلال در دوارن کودکی شروع می‌شود و نشانه‌های آن تا بزرگسالی ادامه پیدا می‌کند. در DSM-IV و DSM-5 اختلال طیف اوتیسم فقط در سطح رفتاری توصیف شده است. 

به نقل از روان حامی، آنطور که در DSM-5 مطرح شده است یکی از نشانه‌های اصلی اوتیسم آسیب‌های جدی در تعامل اجتماعی، ارتباط برقرار کردن و الگوهای تکراری محدود و کلیشه‌ای رفتار است. مطالعات بالینی و همه‌گیری شناسی نشان داده‌اند که بیشتر از ۷۰ درصد از افراد مبتلا به اوتیسم در معرض خطر اختلال‌های اضطرابی، اختلال‌های خلقی و اختلال‌های شخصیتی هستند. همزمان با آگاهی افراد متبلا به اوتیسم به محدودیت‌هایی که دارند احتمال شکل‌گیری اختلال‌های دیگر روانشناختی افزایش پیدا می‌کند.

بیشتر پژوهش‌های انجام شده درباره اوتیسم بیشتر در حوزه کودکی قرار دارد و پژوهش‌ درباره بزرگسالان مبتلا به اوتیسم هنوز پیشرفت زیادی پیدا نکرده است (می‌توانید بهترین درمانهای موجود برای اوتیسم را در این مقاله مطالعه کنید). علاوه بر این رواندرمانی برای اوتیسم اصولاً غیر ممکن در نظر گرفته شده است. درمانهای موجود مانند درمان شناختی ـ رفتاری و دارودرمانی در این دسته از بیماران اثربخشی اندکی نشان داده‌اند.

ریچارد ویوجیک و آرنولد آرنتز از دانشگاه‌های روتردام و آمستردام هلند در تلاش خود برای پر کردن این خلاء پژوهشی و درمانی، یک پروتکل درمانی برای بیماران طیف اوتیسم بر اساس طرحواره‌درمانی طراحی کردند. نکته‌ی مهم این پروتکل این است که برای بیماران طیف اوتیسم که با اختلال‌های شخصیت همبودی دارند مناسب است. ویوجیک و آرنتز در مقاله‌ی خود عنوان کرده‌اند که به چند دلیل طرحواره‌درمانی را بدین منظور انتخاب کرده‌اند. این مقاله در تاریخ ۵ مارس ۲۰۱۷ در ژورنال Contemporary Clinical Trials Communications منتشر شده است. 

نخست اینکه شواهد تجربی متعددی برای طرحواره‌ درمانی در اختلال‌های شخصیت وجود دارد و در واقع پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این درمان برای این دسته از اختلال‌ها اثربخشی بالایی دارد. دوم اینکه آنها معتقدند که رابطه‌ی درمانی در طرحواره درمانی فعال، پایدار، حمایتی و هم از لحاظ محتوای درمانی و هم از لحاظ فرآیندهای درمانی با ویژگی‌های افراد مبتلا به اوتیسم هماهنگی دارد. سوم اینکه طرحواره درمانی یک درمان ساختاریافته و متمرکز است که آن را برای افراد مبتلا به اوتیسم متناسب می‌سازد زیرا آنها از کمبود ساختار و تمرکز رنج می‌برند.

یکی از هدفهای اصلی ویوجیک و آرنتز کاهش ذهنیت‌های طرحواره‌ای ناکارآمد است. از منظر طرحواره درمانی ذهنیت‌های طرحواره‌ای اساس آسیب‌شناسی شخصیت هستند. هدف دیگر آنها نیز رفع تشخیص همبودی اختلال‌های شخصیت با اوتیسم است.

نتایج به دست آمده از آزمایش بالینی این پژوهشگران نشان داد که تکنیک‌های شناختی و تجربه‌ای موجود در طرحواره درمانی با انجام تعدیل‌های اندکی می‌توانند برای رسیدن به اهداف فوق بسیار مؤثر باشند.

این یک مطالعه مقدماتی درباره‌ی اثربخشی طرحواره درمانی در بیماران اوتیسمی که با اختلال‌های شخصیت همبود هستند محسوب می‌شود. برای بدست آمدن اعتبار کافی برای طرحواره‌ درمانی در این زمینه نیاز است که پژوهشهای بیشتری صورت بگیرد.

کارگاه طرحواره درمانی

برای مطالعه اصل مقاله و دسترسی به پروتکل معرفی شده می‌توانید به آدرس زیر مراجعه کنید.

Schema therapy as treatment for adults with autism spectrum disorder and comorbid personality disorder: Protocol of a multiple-baseline case series study testing cognitive-behavioral and experiential interventions

نویسنده: حمید بهرامی زاده

طرحواره درمانی چیست؟ مبانی و تکنیک‌ها

طرحواره های ناسازگار اولیه: اولین خشت‌های کج زندگی

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته طرحواره‌درمانی برای اوتیسم و همبود با اختلال‌های شخصیت اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

 حتماً شنیده‌اید که می‌گویند خشت اول چون نهد معمار کج/تا ثریا می‌رود دیوار کج. روانشناسان نیز به دنبال شناسایی این خشت‌های کج اولیه بوده‌اند. بعضی از خشت‌های کج اولیه عبارت‌اند از دلبستگی ناایمن، خلق و خوی دشوار و طرحواره های ناسازگار اولیه.

نظریه‌های زیادی سعی کرده‌اند به تبیین این سه خشت اولیه بپردازند و تلاش کرده‌اند که روش‌های درمانی پیدا کنند که این خشت‌های اولیه را «راست» کنند. طرحواره‌درمانی نیز یکی از درمان‌هایی است که تمرکز اصلی‌اش را بر این خشت‌های کج اولیه گذاشته است. با روان حامی همراه باشید. 

روشی که توسط آن طرحواره های ناسازگار درمان می‌شوند طرحواره درمانی است. وقتی به بیمارانم می‌گویم که روش من، طرحواره‌درمانی است اولین سؤالی که به ذهنشان می‌آید و با تعجب از من می‌پرسند این است که طرحواره چیست؟ بله آنها کاملاً حق دارند. زیرا کلمه‌ی «طرحواره» یک کلمه‌ی ناآشناست و معمولاً در مکالمات روزمره به ندرت ممکن است آن را بشنویم یا آن را به کار ببریم. با وجود استفاده‌ی اندک، طرحواره تأثیر زیادی بر نحوه‌ی تفکر، احساس و رفتار ما دارد. اگر بخواهیم طرحواره را به صورت خیلی خلاصه تعریف کنیم شاید بهترین تعریف این باشد: طرحواره یعنی مجموعه‌ای از اطلاعات درباره‌ی یک موضوع خاص. به عنوان مثال به اطلاعاتی که شما درباره‌ی فصل پاییز دارید «طرحواره‌ی پاییز» اطلاق می‌شود.

بنابراین ما درباره هر چیزی که در اطرافمان وجود دارد یک طرحواره داریم. ذهن ما با ساختن این طرحواره‌ها، سعی می‌کند اطلاعات بسیار زیادی را که با آنها مواجهه می‌شود دسته‌بندی و در حافظه ذخیره کند.

ذهن ما مجبور به ساختن طرحواره است، وگرنه با حجم عظیم اطلاعاتی که در دنیای اطراف ما وجود دارد بدون شک دچار اضافه‌بار شناختی می‌شدیم، یعنی ذهن ما توانایی توجه کردن به تمام این اطلاعات را از دست می‌داد. اما وقتی اطلاعات را دسته‌بندی می‌کند و از آنها یک طرحواره می‌سازد از حجم اطلاعات کاسته می‌شود و دچار اضافه‌بار نخواهد شد. بنابراین امکان زندگی کردن در دنیای اطلاعات برای ما فراهم می‌شود.

طرحواره های ناسازگار اولیه کی ساخته می‌شوند؟ 

هنگام تولد، هیچ تجربه‌ای از این دنیا نداریم و از این رو هیچ طرحواره‌ای هم درباره‌ی آن نداریم. اما از اولین لحظه‌ی تولد که مادر، ما را در آغوش می‌گیرد و خنده‌های محبت‌آمیز و آغوش گرمش را نثار ما می‌کند ساختن طرحواره‌ها آغاز می‌شود. در این لحظه ما نه خودمان را می‌شناسیم و نه دیگران را و نه از ارتباط برقرار کردن با دیگران چیزی سر در می‌آوریم. پس مهم‌ترین وظیفه‌ی ما در لحظه‌ی تولد ساختن طرحواره‌‌هایی درباره‌ی خود، دیگران و ارتباط برقرار کردن با دیگران است، زیرا این موارد به زنده ماندن ما کمک می‌کنند.

نوزاد موجود نیازمندی است و تقریباً برای رفع تمامی نیازهای خود به دیگران نیاز دارد. نحوه‌ای که دیگران نیازهای نوزاد را برطرف می‌کنند باعث می‌شود که نوزاد در مورد خود، دیگران و ارتباط برقرار کردن تجربه‌ها و اطلاعاتی کسب کند. به مرور زمان این تجربه‌ها را دسته‌بندی می‌کند و اولین طرحواره‌های خود را می‌سازد. اگر این تجربه‌ها خوب و مثبت باشند طرحواره‌های مثبت و اگر بد و منفی باشند طرحواره‌های منفی شکل می‌گیرند. طرحواره‌های منفی عملکرد مناسبی ندارند به همین خاطر به آنها طرحواره‌های ناسازگار گفته می‌شود و چون در دوران اولیه‌ی زندگی شکل می‌گیرند به آنها «طرحواره های ناسازگار اولیه» می‌گویند.  

طرحواره های ناسازگار اولیه بعد از شکل‌گیری، حاکمان بی‌چون و چرای قلمرو ذهن ما می‌شوند. آنها برای فهمیدن رفتار دیگران، احکامی صادر می‌کنند و تعیین می‌کنند که ما چه احساسی داشته باشیم و چه رفتاری از خود در مقابل دیگران نشان دهیم. یکی از ناسازگارترین ویژگی طرحواره‌ها این است که هر اطلاعاتی را که با خودشان مخالف باشد نادیده می‌گیرند. آنها تعیین می‌کنند که چه اطلاعاتی برای ما خوب است و به چه اطلاعاتی نباید توجه کنیم.

چون طرحواره‌های افراد با یکدیگر تفاوت دارد اگر از آنها بخواهیم در مورد یک اتفاق واحد نظر بدهند نظرات متفاوتی خواهند داد زیرا طرحواره‌های آنها اطلاعات همخوان با خود را انتخاب می‌کند. به علت اینکه طرحواره‌ها باعث می‌شوند که ما فقط اطلاعاتی را مورد توجه قرار دهیم که با طرحواره‌های ما هماهنگ است بنابراین هیچ وقت طرحواره‌ها تغییر نمی‌کنند. از این رو وقتی یک طرحواره‌ی ناسازگار در ذهن ما ایجاد می‌شود تا آخر عمر همراه ما خواهد بود و به عبارت دیگر تا ثریا ادامه خواهد یافت.

یکی از ناسازگارترین ویژگی طرحواره‌ها این است که هر اطلاعاتی را که با خودشان مخالف باشد نادیده می‌گیرند.

وقتی می‌گوییم طرحواره‌ها، ناسازگار هستند و افکار، رفتار و احساس ما را تعیین می‌کنند به این معناست که افکار، رفتار و احساسهایی که از طرحواره نشأت می‌گیرند نیز ناسازگار هستند. در این صورت هر چه شدت ناسازگاری طرحواره‌های ما بیشتر باشد رفتار ما بیشتر ناسازگار است.

از این رو برای درمان اختلال‌ها و بیماری‌های روانشناختی بهتر است سعی کنیم اولین خشت زندگی‌مان را راست کنیم. یکی از رواندرمانی‌هایی که برای انجام این کار طراحی شده است طرحواره‌درمانی است.

طرحواره‌درمانی یکی از انواع رواندرمانی نسبتاً جدیدی است که توسط دکتر جفری یانگ ارائه شده است. در این درمان سعی می‌شود که طرحواره‌های بیمار شناسایی شوند تا بتوان آنها را تغییر داد. در نظریه‌ی طرحواره‌درمانی ۱۸ طرحواره‌ی ناسازگار اولیه شناسایی شده است:

۱. محرومیت هیجانی

یکی از طرحواره های ناسازگار محرومیت هیجانی است. وقتی این طرحواره وجود دارد یعنی فرد در طول زندگی‌اش مورد محبت، پذیرش و درک شدن قرار نگرفته است. کسی نبوده به حرف‌های دل او گوش کند. ناله‌های همیشگی افرادی که طرحواره‌ی محرومیت هیجانی دارند احساس تنهایی، غمگینی و افسردگی است.

آنها از این شاکی هستند که هیچ کسی آنها را درک نمی‌کند و کسی نیست که با آنها یک دل سیر درد و دل کند. چون آنها انتظار دریافت محبت ندارند تمایل خود نسبت به دریافت توجه و محبت را ابراز نمی‌کنند و در نتیجه مورد محبت قرار نخواهند گرفت. آنها ممکن است کسی را برای رابطه انتخاب کنند که بی‌عاطفه، خودمحور، تنها یا نیازمند هستند. این احساس درک نشدن و دوست داشته نشدن آنقدر در آنها ریشه دوانده است و آنقدر نیرومند است که حتی ممکن است عطای روابط را به لقای آن ببخشند.

بیشتر بخوانید: طرحواره محرومیت هیجانی چیست؟ چطور آن را تشخیص دهیم و درمان کنیم؟

۲. رهاشدگی/بی‌­ثباتی

وقتی کسی این طرحواره را داشته باشد نسبت به طرد شدن و تنها ماندن حساسیت بالایی دارد. او حتی به کوچکترین نشانه‌های طرد شدن واکنش نشان می‌دهد. به عنوان مثال اگر فرد مورد علاقه‌اش تلفن او را جواب ندهد او احساس رهاشدگی می‌کند. او احساس می‌کند که افراد مهم زندگی‌شان آنها را دوست ندارند و دیر یا زود آنها را ترک خواهند کرد. علاوه بر این اثبات عشق و دوست داشتن به آنها کار ساده‌ای نیست، به سختی باور می‌کنند که فرد دیگری آنها را دوست دارند.

آنها همیشه در حالت ترس و نگرانی زندگی می‌کنند و مدام گوش به زنگ علامتی هستند حاکی از اینکه دیگران آنها را ترک می‌کنند. رفتارهای شاخص آنها عبارت‌ است از وابستگی افراطی به افراد مهم زندگی، انحصارطلبی و کنترل کردن، سرزنش دیگران به خاطر رها کردن آنها، حسادت، رقابت با رقیب‌های عشقی خیالی. این دسته از افراد ممکن است دچار عشق‌های آتشین بشوند.

بیشتر بخوانید: طرحواره رهاشدگی چیست؟ چطور آن را تشخیص دهیم و درمان کنیم؟ 

۳. بی‌اعتمادی/بدرفتاری

کسی که این طرحواره را دارد مدام در این گمان است که دیگران قصد آسیب زدن به او را در سر می‌پرورانند حتی افراد مهم زندگی نیز با او با صداقت برخورد نمی‌کنند. به سختی به دیگران اعتماد می‌کند. از نظر او دیگران فقط قصد فریب دادن، کلک زدن، دروغ گفتن، نامردی کردن و … را دارند.

افرادی که این طرحواره را دارند تمایلی به روابط صمیمی ندارند، آنها می‌ترسند افکار و احساسات خود را با کسی درمیان بگذارند زیرا بر این باورند که دیگران از اطلاعاتی که در اختیار آنها قرار می‌دهد سوءاستفاده می‌کنند. آنها به منظور پیشگیری از آسیب دیدن به دیگران نزدیک نمی‌شوند و به دیگران نیز اجازه‌ی نزدیک شدن به خودشان را نمی‌دهند. حصاری به دور خود می‌کشند تا از احتمال آسیب دیدن اجتناب کنند. بدرفتاری و قربانی شدن در زندگی آنها فراوان است. این افراد مثل پلیس مدام به دنبال سرنخ‌ها و شواهدی برای اثبات ضرورت بی‌اعتمادی خود به دیگران هستند.

۴. انزوای اجتماعی/بیگانگی

وقتی کسی این طرحواره را داشته باشد بر این باور است که وصله ناجور جامعه است. او به هیچ گروهی احساس تعلق نمی‌کند. این فرد همیشه در حاشیه است و از وارد شدن به گروه‌ها اجتناب می‌کند. آنها کارهایی انجام می‌دهند که نیاز به خلوت و گوشه‌گیری از دیگران دارد. آدمهای همیشه تنها معمولاً طرحواره‌ی انزوای اجتماعی دارند.

۵. نقص/شرم

افرادی که طرحواره‌ی نقص/شرم دارند معتقدند که یک نقص درونی دارند، بی‌ارزش‌اند، و از همه بدتر احساس می‌کنند که دوست داشتنی نیستند. احساس می‌کنند زشت‌اند، حقیرند و به این خاطر احساس شرمندگی می‌کنند. آنها شدیداً بر این باور هستند که در وجود آنها هیچ چیز ارزشمندی وجود ندارد هر چه هست به دردنخور است. به همین خاطر سعی می‌کنند به دیگران نزدیک نشوند زیرا در صورت صمیمت هیجانی، دیگران نقص آنها را کشف می‌کنند و از آنها فاصله می‌گیرند.

۶. شکست

وقتی این طرحواره وجود داشته باشد فرد احساس می‌کند که به اندازه دیگران در زندگی پیشرفت نکرده است. به اندازه دیگران باهوش نیست. او مدام خود را با دیگران مقایسه می‌کند و در این مقایسه خود را بی‌کفایت می‌بیند. خود را نالایق، بی‌استعداد، نادان یا ناموفق در نظر می‌گیرد.

۷. وابستگی/بی‌­کفایتی

اگر فردی این طرحواره را داشته باشد معقتد است که از عهده‌ی انجام هیچ کاری بر نمی‌آید، خود را ناتوان و درمانده می‌بیند و نیاز دارد کسی باشد تا نیازهای او را برآروده کند. حتی نمی‌تواند برای کارهای معمولی زندگی روزمره خود نیز برنامه‌ریزی کند. احساس می‌کند از پس زندگی، درآمد، کار، شغل و …. بر نخواهد آمد. به تصمیم‌های خود اعتمادی ندارد. از این رو به دنبال کسی می‌گردند که بتواند این کارها را انجام دهد. وقتی چنین فردی پیدا شد شدیداً به او وابسته می‌شوند.

۸. آسیب‌پذیری نسبت به ضرر و بیماری

کسانی که همیشه در انتظار وقوع یک فاجعه هستند معمولاً طرحواره‌ی آسیب پذیری دارند. از همه چیز می‌ترسند از بلایای طبیعی گرفته تا احتمال حمله‌ی آدم فضایی‌ها به زمین، از بیماری ساده گرفته تا بیماری لاعلاج. بنابراین مدام در اضطراب به سر می‌برند.

۹. گرفتار/خودتحول نیافته

وقتی کسی این طرحواره را داشته باشد هویت محکمی ندارد. او اغلب در دیگران ذوب می‌شود مانند پدر، مادر، دوست، معلم، استاد و حتی درمانگر. در واقع می‌توان گفت این افراد به اندازه کافی رشد نکرده‌اند و به فردیت کامل نرسیده‌اند. جلوی رشد اجتماعی آنها گرفته شده است. احساس می‌کند که با کسی که در او ذوب شده است دو روح در یک بدن هستند.

۱۰. اطاعت

اگر این طرحواره وجود داشته باشد فرد به منظور اجتناب از تنبیه شدن توسط دیگران به حرفهای آنها گوش می‌کند و سلطه‌ی خود را به دست آنها می‌دهد. این فرد نیازها و هیجان‌های خود را نادیده می‌گیرد تا به نیازها و هیجانهای دیگران رسیدگی کند. او فکر می‌کند که خواسته‌های خودش هیچ ارزشی ندارند و آنچه که مهم است نیازهای دیگران است.

۱۱. خود قربان­گری

وقتی فردی طرحواره قربانگری خود را داشته باشد با تمایل خودش و با میل خویش به دنبال ارضای نیازهای دیگران است. سرلوحه زندگی او ارضا کردن داوطلبانه نیازهای دیگران است. او فردی بسیار دلسوز و مهربان و غمخوار است. او اگر به کسی کمک نکند احساس خودخواهی و غرور می‌کند. از رنج بردن دیگران به شدت ناراحت می‌شود. البته خیلی خوب است که ما نسبت به نیازهای دیگران احساس مسئولیت بکنیم اما کسی که طرحواره قربانگری داشته باشد خود را در این راه فدا می‌کند.

۱۲. تأییدطلبی

وقتی این طرحواره وجود داشته باشد فرد مدام به دنبال تأیید دیگران است. او هر کاری می‌کند و خود را به آب و آتش می‌زند که دیگران تأییدش کنند. اگر دیگران او را تأیید نکنند به شدت غمگین و افسرده می‌شود. در این راه ممکن است نیازهای هیجانی‌اش را نادیده بگیرد. فرد دارای این طرحواره دوست دارد که همه او را دوست داشته باشند. او به دنبال تأیید و جلب توجه دیگران است. تا وقتی دیگران تأیید می‌کنند او احساس خوبی درباره خودش دارد.

۱۳. بازداری هیجانی

افرادی که طرحواره‌ی بازداری هیجانی دارند هیجانات خود را ابراز نمی‌کنند و تا بتوانند از موقعیت‌های هیجانی و صحبت کردن درباره هیجان‌های خود فرار می‌کنند. آنها به شدت از نظر هیجانی خشک و بی‌عاطفه‌اند. نه دلسوزی، نه محبت و نه پرخاشگری خود را ابراز می‌کنند. بازداری هیجانی از آن طرحواره های ناسازگار است که مانع ابراز محبت و همدلی به دیگران می‌شود.

۱۴. استانداردهای سفت‌وسخت/انتقادجویی

یکی دیگر از طرحواره های ناسازگار که آدمهای کمال‌گرا به خاطر داشتن آن به شدت به دنبال رسیدن به استاندارهای بسیار بالا هستند و در این راه جان و مال و لذت و شادی خود را فدا می‌کنند طرحواره‌ی استانداردهای سفت و سخت است. زمانی که به این استاندارها دست پیدا نمی‌کنند به شدت خودشان را سرزنش و از خود انتقاد می‌کنند. آنها با «زمان» اشتغال ذهنی دارند. همیشه از کمبود زمان شاکی هستند.

۱۵. منفی گرایی/بدبینی

یکی دیگر از طرحواره های ناسازگار ، منفی‌گرایی و بدبینی است. درست است که زندگی جنبه‌های منفی مانند درد، بیماری، فقدان، ناامیدی، خیانت و …. دارد، اما وقتی کسی یکی از طرحواره های ناسازگار به نام طرحواره‌ی بدبینی و منفی‌گرایی داشته باشد صرفاً بر همین جبنه‌های منفی تأکید می‌کند. او حتی وقتی زندگی‌اش در وضعیت مناسبی قرار دارد باز هم بر همین جنبه‌های منفی زندگی تأکید می‌کند. در واقع او فقط نیمه‌ی خالی لیوان را می‌بیند.

۱۶. تنبیه‌­گرایی

یکی دیگر از طرحواره های ناسازگار اولیه تنبیه‌گرایی است که اگر وجود داشته باشد وای به حال دیگرانی که با این فرد در رابطه هستند. او دیگران را به خاطر اشتباهات حتی خیلی کوچک شدیداً تنبیه می‌کند. در بسیاری موارد این اشتباهات کوچک صرفاً برداشت شخصی فردِ دارای طرحواره‌ی تنبیه‌گرایی است. اما به هر حال او دیگران را سرزنش می‌کند، انتقاد می‌کند و یا به روش‌های دیگری آنها را تنبیه می‌کند. آنها حتی خودشان را نمی‌بخشند چه برسد به دیگران. هیچ عذر و بهانه‌ای حتی از نوع موجه‌ نیز قابل قبول نیست. آنها نقص‌ها و محدودیت‌های انسانی را نمی‌پذیرند و معقتدند که هر اشتباهی نتیجه کم‌کاری است و باید تنبیه شود. رحم و بخشش در مرام آنها نیست. اگر با کسی در رابطه باشند ممکن است از اهرم قهر کردن برای تنبیه او استفاده کنند و جان عاشق بیچاره را به لب می‌رسانند.

۱۷. استحقاق/بزرگ‌­منشی

یکی دیگر از طرحواره های ناسازگار استحاق/بزرگ‌منشی است. در یک کلام می‌توان گفت کسی که طرحواره استحقاق/بزرگ‌منشی دارد آدم خودشیفته‌ای است. او خود را از دیگران یک سر و گردن بالاتر می‌بیند، احساس می‌کند از همه بهتر و مهمتر است. نیازی نمی‌بیند به دیگران توجه کند یا با آنها همدلی کند. تنها موضوع مهم در زندگی فقط خودشان هستند. از قوانین پیروی نمی‌کنند زیرا قوانین برای عوام است نه برای آنها. دیگران باید خود را در جلوی پای او قربانی کنند وگرنه احمق و نادان خواهند بود. نیازهای دیگران را در نظر نمی‌گیرند و برای رسیدن به اهداف خود بدون توجه به زمان و مکان، و حتی بدون توجه به این که نیازهای آنها چه هزینه‌ای برای دیگران دارد از هیچ کاری دریغ نمی‌کنند.

۱۸. خودکنترلی/خودانضباطی ناکافی

آخرین طرحواره های ناسازگار، خودکنترلی/خودانضباطی ناکافی است. افرادی که زود خسته می‌شوند، حوصله انجام هیچ کاری را ندارند، برنامه مشخصی ندارند، و نمی‌توانند به برنامه‌های خود پای‌بند باشند دارای طرحواره‌ی خودکنترلی و خود انضباطی ناکافی هستند. در زندگی برای رسیدن به موفقیت باید لذت‌ها و هدفهای کوتاه‌مدت را کنار گذاشت تا بتوان برای رسیدن به اهداف بلندمدت کارهایی انجام داد، اما این افراد توانایی چشم‌پوشی از فعالیت‌های لذت‌بخش آنی را ندارند. آنها در زندگی خود روال منظمی را پیگری نمی‌کنند. آنها حتی نمی‌توانند هیجان‌های خود را کنترل کنند.

مقاله مرتبط: ذهنیت های طرحواره ای: معرفی مدل ذهنیت طرحواره ای در طرحواره درمانی

پروتکل طرحواره درمانی برای اختلالهای روانشناختی

 حمید بهرامی زاده

رویکرد طرحواره درمانی

پاورپوینت معرفی طرحواره های ناسازگار اولیه

طرحواره‌های ناسازگار اولیه

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

طرحواره درمانی چیست؟ مبانی و تکنیک‌ها

نوشته طرحواره های ناسازگار اولیه: اولین خشت‌های کج زندگی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

یک مطالعه‌ی منشتر شده در مجله‌ی آمریکایی روانپزشکی (مجله رسمی انجمن روانپزشکی آمریکا) نشان داد که طرحواره‌درمانی، به‌طور معناداری برای درمان طیف وسیعی از اختلالات شخصیتی (مثل اجتنابی، وسواسی ـ اجباری، وابسته، پارانوئید، نمایشی، و خودشیفته) مؤثر است. طرحواره‌درمانی منجر به نرخ بالای بهبودی، کاهش بیشتر در افسردگی، افزایش بیشتر در عملکرد عمومی و اجتماعی و میزان کمتر افت آزمودنی‌ها شد. همچنین نتایج نشان می‌دهند که طرحواره‌درمانی یک درمان مقرون به صرفه‌ است، زیرا تنها در ۵۰ جلسه به این نتایج دست پیدا کرده است و بنابراین می‌توان از آن در موقعیت‌های بالینی استفاده کرد. با روان حامی همراه باشید تا نتایج این مطالعه «طرحواره‌درمانی برای اختلال‌های شخصیت» را مرور کنیم.

این مطالعه یک بیانگر گسترش طرحواره‌درمانی در درمان اختلال شخصیت مرزی است. سه مقاله مهم در مورد نتایج طرحواره‌درمانی در اختلال شخصیت مرزی (فرال و همکاران، ۲۰۰۹، نادورت و همکاران، ۲۰۰۹، و گیسن بلو و همکاران، ۲۰۰۶) نشان داده است که بسیاری از بیماران دچار اختلال شخصیت مرزی علی‎رغم داشتن مجموعه‌ی کاملی از علائم و نشانه‌ها به بهبودی کامل دست می‌یابند و اینکه این درمان دو برابر بیشتر از رواندرمانی متمرکز بر انتقال (Transference Focused Psychotherapy) اثربخش‌تر است.

 این مطالعه، یافته‌های مطالعات قبلی را تا مرز بررسی اختلال‌های شخصیتی که تا کنون به اندازه‌ی کافی بررسی نشده‌اند گسترش داده است و پیشنهاد می‌کند که طرحواره‌درمانی موثرترین درمانی است که در حال حاضر  می‌تواند هزینه‌های بالای شخصی و اجتماعی این اختلالات شایع را کاهش دهد.

طرحواره‌درمانی برای اختلال‌های شخصیت

آنچه طرحواره‌درمانی را از تمام درمان‌های اصلی دیگر برای اختلالات شخصیت، مثل رفتاردرمانی دیالکتیک متمایز می‌سازد استفاده از تکنیک بازوالدینی است. در تکنیک بازوالدینی درمانگر به صورت مستقیم‌تری تلاش می‌کند تا نیازهای هیجانی اولیه‌ی بیمار را برآورده سازد. 

تکنیک بازوالدینی (Limited reparenting)، حول محور ذهنیت‌ها، یا بخش‌هایی از خود شخص، سازماندهی می‌شود. درمانگر تلاش می‌کند تا از سد ذهنیت‌هایی مانند محافظ بی‌تفاوت و ذهنیت والد تنبیه‌گر بگذرد تا به ذهنیت کودک آسیب‌‌پذیر دست پیدا کند. دسترسی مستقیم درمانگر به ذهنیت کودک آسیب‌پذیر کلید توانایی درمانگر برای برآورده‌ساختن نیازهای آن و سنگ‌بنای درمان است.

طرحواره درمانی بر تماس مستقیم درمانگر و کودک آسیب‌پذیر تمرکز می‌کند. این کار باعث ایجاد فضای متفاوتی در درمان می‌شود و به این خاطر بیمار به راحتی به آن پاسخ می‌دهد. علاوه بر این، باعث کاهش نرخ افت می‌شود. بخش بالغ فرد، به تدریج وارد درمان می‌شود، زیرا به قدر کافی سالم می‌شود و می‌تواند جانشین درمانگر شود.

اختلالات شخصیت شایع بوده (۳ تا ۱۵ درصد از کل جمعیت) و با رنج و ناراحتی بسیار برای فرد مبتلا به آن و افراد زندگی آنها همراه است. همچنین این اختلالات منجر به هزینه‌های زیاد اجتماعی می‌شوند. به نظر می‌رسد که رواندرمانی روش درمانی اولیه برای اختلال‌های شخصیت باشد، با وجود این، پژوهش‌ها در مورد اثربخشی رواندرمانی بر این جمعیت بالینی در مراحل اولیه است

نتایج

در این مقاله طرحواره‌درمانی با Clarification-Oriented Psychotherapy  (یک نوع از درمان مراجع محور که به صورت اختصاصی برای اختلال‌های شخصیت طراحی شده است) و «درمان معمول و رایج» مقایسه شده است. درمان معمول و رایج یکی از روان‌درمانی‌های بینش‌مدار بود که توسط یک رواندرمانگر با تجربه انجام می‌شد. بیماران دریافت‌کننده‌ی طرحواره‌درمانی به طور معناداری بهبود پیدا کردند. بر اساس نتایج اولیه، تقریبا ۸۰ درصد بیماران بر مبنای طرحواره‌درمانی، ۶۰ درصد طبق Clarification-Oriented Psychotherapy و ۵۰ درصد از طریق درمان رایج بهبود یافته بودند. میزان افت نیز در میان بیماران دریافت‌کننده‌ی طرحواره‌درمانی کمترین میزان بود، که مطرح می‌کند بیماران به طور کامل این درمان را پذیرفته بودند.

مترجم: فاطمه حسيني منفرد

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته طرحواره‌درمانی برای اختلال‌های شخصیت تاثیرگذارتر از دیگر درمان های اصلی است. اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

ما دوست داریم که دیگران را ملاقات کنم، با آنها دوست شویم و احساسات خود را با آنها درمیان بگذاریم اما تعاملات اجتماعی برای افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی بسیار ترسناک است. اضطراب اجتماعی در زندگی روزمره اختلال ایجاد می‌کند و پریشانی زیادی به وجود می‌آورد. فرد مبتلا به اضطراب اجتماعی همیشه درباره‌ی کفایت اجتماعی خویش شک دارد و همیشه نگران ارزیابی‌های منفی دیگران است. بهترین روش برای از بین بردن اضطراب اجتماعی دریافت درمان حرفه‌ای از یک روانشناس است. اما در این مقاله می‌خواهیم تعدادی از روش‌های خوددرمانی را برای غلبه بر اضطراب اجتماعی مطرح کنیم. با روان حامی همراه باشید. 

قسمت اول: شناسایی اختلال اضطراب اجتماعی

۱- شناخت نشانه‌های اضطراب اجتماعی.

اضطراب اجتماعی مانند هر اختلال دیگری دارای نشانه‌های مشخصی است. در اینجا تعدادی از نشانه‌های رایج اضطراب اجتماعی را معرفی می‌کنیم.

• اضطراب زیاد در موقعیت‌های اجتماعی. در نظر داشته باشید که این موقعیت‌ها از نظر بسیاری از افراد هیچ خاصیت استرس‌آوری ندارند.
• اضطراب و نگرانی زیاد در روزها، هفته‎ها و حتی ماه‌ها قبل از موقعیت‌های اجتماعی خاصی
• ترس شدید از مورد مشاهده قرار گرفتن یا قضاوت شدن توسط دیگران، به ویژه افرادی که ما را می‌شناسند.
• ‌اجتناب از موقعیت‌های اجتماعی به حدی که باعث محدود شدن فعالیت‌ها شود یا اینکه به صورت منفی بر زندگی اثر بگذارد.
• ترس از تحقیر شدن.
• ترس از اینکه دیگران بفهمند ما اضطراب داریم.

۲- نشانه‌های جسمانی اضطراب اجتماعی

تجربه اضطراب اجتماعی همراه با هیجان‌های ناخوشایندی است و علاوه بر آن نشانه‌های جسمانی متعددی در اضطراب اجتماعی مشاهده می‌‌شود.

۳- راه‌اندازهای خود را باید بشناسید

افراد مختلف راه‌اندازهای مختلفی دارند. با دانستن اینکه شما به چه چیزی واکنش اضطراب نشان می‌دهید می‌توانید برای آن کاری انجام دهید. این موقعیت‌ها ممکن است بسیار واضح یا اینکه تصادفی باشند. به همراه داشتن یک دفترچه همراه می‌تواند به شما کمک کند که در هنگام وقوع اضطراب و روبرو شدن با موقعیت‌هایی که در شما اضطراب ایجاد می‌کند آنها را بشناسید.

به عنوان مثال:

آیا زمانی که وارد کلاس می‌شوید احساس اضطراب می‌کنید؟

آیا افراد خاصی مانند رئیس یا همکارانتان باعث ایجاد اضطراب در شما می‌شود؟

آیا در موقعیت‌های اجتماعی احساس اضطراب می‌کنید؟

۴- به موقعیت‌هایی که از آنها اجتناب می‌کنید دقت کنید:

آیا همیشه تنهایی غذایی می‌خورید؟

آیا همیشه به دعوت شدن به مهمانی پاسخ منفی می‌دهید و در مهمانی شرکت نمی‌کنید؟

آیا از دورهمی‌های خانوادگی اجتناب می‌کنید؟

آیا از مکانهای عمومی مانند رستوران اجتناب می‌کنید؟

برخی از راه‌اندازهای دیگر عبارت‌اند از:

ملاقات با افراد جدید

مرکز توجه بودن

مشاهده شدن در حین انجام یک کار

صحبت کردن

در کلاس موردخطاب قرار گرفتن

تلفن زدن

خوردن و نوشیدن در معرض عموم

صحبت کردن در جمع

رفتن به مهمانی

قسمت دوم: روبرو شدن با ترسها

بسیاری از افرادی که از اضطراب اجتماعی رنج می‌برند از روبرو شدن با ترسهای خود اجتناب می‌کنند. این روش به آنها کمک می‌کند که به صورت موقت از اضطراب خود رهایی پیدا کنند. اما در بلندمدت حال آنها بدتر می‌شود. روبرو شدن با ترس‌ها همیشه دشوار است و نیاز به شجاعت دارد. به هر حال اگر شما می‌خواهید اضطراب خود را از بین ببرید چاره‌ای جز روبه رو شدن با آنها ندارید.

۱- از موقعیت‌هایی که باعث راه‌اندازی اضطراب اجتماعی می‌شود فهرستی تهیه کنید: 

وقتی راه‌اندازهای خود را شناسایی کردید آنها را بنویسید. سپس فهرست خود را از کمترین موقعیت ترسناک تا بیشترین آن منظم کنید. به عنوان مثال، در پایین فهرست برقراری تماس چشمی هنگام صحبت کردن، در میانه آن آدرس پرسیدن از یک غریبه، در بالاترین قسمت فهرست ممکن است صبحت کردن در جمع را قرار دهید.

برای راحتتر شدن ساختن این فهرست می‌توانید به موقعیت‌هایی که از آنها می‌ترسید از ۱ تا ۱۰ امتیاز بدهید.

۲- غلبه بر موقعیت‌هایی که در فهرست قرار دارند را آغاز کنید: 

هر هفته غلبه بر یکی از موقعیت‌های موجود در فهرست خود را هدف قرار دهید. با موردی شروع کنید که کمترین امتیاز را دارد و سپس به سمت موقعیت‌های دیگر حرکت کنید.

• به خاطر داشته باشید که نیاز است برای هر مورد بارها تلاش کنید. هر شکست یعنی یک قدم به هدف نزدیکتر شدن.
• افرادی که اضطراب را تجربه می‌کنند معمولاً به صورت همه یا هیچ فکر می‌کنند– یعنی گمان می‌کنند که وقتی یک کاری را شروع می‌کنند نباید در آن شکست بخورند و حتی یک شکست به معنای بازنده بودن است. اما به خاطر داشته باشید که شکست جز اصلی پیروزی است و با یک شکست دست از تلاش برندارید.
• بهتر است که در صورت امکان اهداف خود را قسمتهای کوچکتر تقسیم کنید.
• با هدف‌های کوچک و دستیافتنی‌تر آغاز کنید.
• اگر هنگامی که در حال انجام یک مورد از فهرست هستید احساس اضطراب کردید، کمی استراحت  کنید دوباره انجام دهید.

قسمت سوم: مهارتهای اضطراب اجتماعی

۱ – تکنیک ریلکسیشن یا آرامش‌یابی را تمرین کنید: 

مراقبه و تمرین‌هایی مانند یوگا، تکنیک‌هایی هستند که به شما کمک می‌کند آرامش پیدا کنید و خودتان را برای برخورد آرام با چالش‌ها آماده کنید.

• اگر در عضلات خود احساس تنش می‌کنید، به مدت سه ثانیه تمام بدن خود را منقبض کنید (دستها، پاها، گردن و …) و سپس رها کنید . این کار را دو بار دیگر تکرار کنید.

۲- از تکنیکهای تنفسی استفاده کنید: 

افرادی که به اضطراب اجتماعی مبتلا هستند در موقعیت‌های اجتماعی نمی‌توانند به راحتی نفس بکشند. در این موقعیت‌ها بهترین روش برای به دست گرفتن کنترل خود و ایجاد آرامش در خود این است که بر تنفس خود تمرکز کنید.

۳- رژیم خود را تغییر دهید: 

محرک‌ها مانند کافئین و نیکوتین می‌توانند نشانه‌های اضطراب را بیشتر کنند. الکل نیز می‌تواند حمله‌های اضطراب ایجاد کند.

قسمت چهارم: ذهن خود را تغییر دهید

۱- افکار منفی و خطاهای شناختی خود را شناسایی کنید: 

زمانی که اضطراب اجتماعی را تجربه می‌کنید افکاری مانند سرزنش کردن تجربه‎های منفی ایجاد می‌کنند. بنابراین بهتر است که افکار منفی خود را شناسایی کنید و با آنها به چالش بپردازید. برخی از الگوهای افکار منفی شایع در اضطراب اجتماعی در اینجا ذکر می‌شود:

• ذهن خوانی: شما فرض را بر این می‌گذارید که می‌دانید دیگران به چه چیزی فکر می‌کنند
• پیشگویی کردن: شما سعی می‌کنید آینده را پیش‌بینی کنید آن هم به صورت منفی. فرض را بر این ‌گذارید که حتما قرار است یک اتفاق منفی رخ دهد.
• فاجعه‌سازی: شما بدترین حالت یک موقعیت را فرض می‌کنید و احساس می‌کنید که حتما برای شما رخ خواهد داد
• شخصی‌سازی: فرض می‌کنید که دیگران به صورت منفی بر شما تمرکز کرده‌اند و درباره‌ی شما حرف می‌زنند.
• با افکار منفی خود چالش کنید: وقتی افکار مفنی خود را شناسایی کردید زمان چالش کردن با آنها فرا می‎رسد. سعی کنید افکار خود را ببرید زیر سوال و واقعیت آنها را تست کنید. از منطق و شواهد تکذیب‌کننده‌ی این افکار استفاده کنید:
• به عنوان مثال، اگر شما به مهمانی نمی‌روید به این خاطر که دیگران به سرخ شدن و عرق کردن شما دقت می‌کنند صبر کنید و بگویید: من به این مهمانی دعوت شده‌ام زیرا این افراد دوستان من هستند و دوستان دارند که لحظاتی را با من باشند. افراد زیادی در آن مهمانی هستند، با وجود این چرا من فکر می‌کنم که در مرکز توجه آنها هستم؟

• از اظهارات مثبت استفاده کنید:

به جای اینکه درگیر افکار منفی شوید، سعی کنید آنها را با افکار مثبت جایگزین کنید. زمانی که افکار منفی در حال پیدا شدن هستند، ابتدا با آنها چالش کنید و سپس خود را مهمان یک جمله مثبت کنید:

• به عنوان مثال: اگر فکر می‌کنید «هیچ کس واقعاً دوست نداشت که من به مهمانی بیام». می‌توانید به این صورت با این فکر منفی چالش کنید: «آنها خودشان مرا دعوت کرده‌اند پس خیلی واضح است که آنها دوست دارند من در مهمانی باشم».
• اظهارات مثبت دیگر می‌تواند چیزی شبیه این باشند: «من در حال تلاش برای غلبه بر اضطراب اجتماعی هستم، من در حال تمرین هستم».
• تمرکز بر خود را کاهش دهید:

برای کاهش تمرکز بر خود بر محیط اطراف تمرکز کنید. افراد و محیط اطراف خود را مشاهده کنید. بر آنچه در حال گفتن است دقت کنید و از درگیر شدن در افکار منفی خودداری کنید.

هر زمان که بر خود تمرکز می‌کنید یا فکر می‌کنید که دیگران به شما فکر می‌کنند توجه خود را به سمت موضوعات دیگری برگردانید.

قسمت پنجم: از مهارتهای اجتماعی مناسب استفاده کنید

یکی از راحت ترین روش‌ها برای راحت بودن در مکالمه‌های فردی و مباحث گروهی پرسیدن سؤال است. از دیگران سؤالات بازپاسخ بپرسید. منظور سوالاتی است که دیگران می‌توانند به آن توضیح بدهند نه اینکه با «بله» یا «نه» جواب دهند. برای این کار بهتر است با سوالات عمومی شروع کنید: «امروزت چطور بود؟».

• با دقت و به صورت فعال به حرفها گوش دهید. وقتی در حال حرف زدن و گوش کردن حرفهای دیگران هستید باید گوش دادن خود را به آنها نشان دهید. به آنچه گفته می‌شود فکر کنید و جملات آنها را بدون قطع کردن گوش کنید.
• باید به زبان بدن خود دقت کنید. این یک عامل مهم در هر گفتگو است. مثلا به جای اینکه به جای دیگری نگاه کنید سعی کنید با طرف گفتگو تماس چشمی داشته باشید.
• به دقت گوش کنید و سوالات مناسب با گفتگو بپرسید.
• به صورت قاطعانه ارتباط برقرار کنید: به این معنا که شما قادر هستید احساسات، افکار، باورها و نیازهای خود را مطرح کنید بدون اینکه حق کسی را ضایع کرده باشید. زمانی که شما قاطعانه رفتار می‌کنید هم به خود و هم به دیگران احترام می‌گذارید.
• با «نه» گفتن راحت باشید. نه گفتن بسیار دشوار است، اما زمانی که شما به انجام کاری که نمی‌توانید یا نمی‌خواهید انجام دهید موافقت می‌کنید برای خودتان دردسر و استرس تولید کرده‌اید.

قسمت ششم: خود را برای درمان آماده کنید.

مراجعه به یک روانشناس می‌تواند به شما در رفع اضطراب اجتماعی بسیار کمک کننده باشد.

یکی از درمان‌های بسیار مهم و اثربخشی برای اختلال اضطراب اجتماعی درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی است که می‌توانید در مقاله‌های زیر آن‌ها را مطالعه کنید.

درمان شناختی رفتاری (CBT) به زبان ساده

طرحواره درمانی چیست؟ مبانی و تکنیک‌ها

این مطلب خلاصه و بازنویسی این مطلب است.

مترجم: حمید بهرامی زاده

نوشته غلبه بر اضطراب اجتماعی : مؤثرترین روش‌های کمک به خود اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی ترس غیرمنطقی از دیده شدن، قضاوت شدن دارند و یا می‌ترسند که در جمع کار احمقانه‌ای انجام دهند که باعث شود تحقیر شوند. اضطراب و ناراحتی این افراد اینقدر شدید است که زندگی روزمره‌ی آنها را مختل می‌کند. با روان حامی همراه باشید.

اختلال اضطراب اجتماعی یک اختلال روانی شایع است. حدوداً ۱۳ درصد از افراد، زمانی در زندگی خود نشانه‌های آن را تجربه خواهند کرد. با درمان مناسب می‌توان نشانه‌ها را مدیریت کرد و کیفیت زندگی را افزایش داد.

نشانه‌های اختلال اضطراب اجتماعی

قبل از هر چیز باید بین خجالتی بودن نرمال و اختلال اضطراب اجتماعی تفاوت قائل شد. تفاوت اصلی در شدت و تداوم نشانه‌های آن‌هاست. افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی دارای نشانه‌های هیجانی و جسمانی هستند:

برخی از نشانه‌های هیجانی اختلال اضطراب اجتماعی عبارت‌اند از:

برخی نشانه‌های جسمانی اختلال اضطراب اجتماعی نیز عبارت‌اند از:

افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی می‌دانند که ترس‌شان با موقعیت واقعی نامتناسب است اما با وجود این نمی‌توانند اضطراب خود را کنترل کنند. اضطراب ممکن است فقط در بعضی از موقعیت‌های خاص وجود داشته باشد که به آن اختلال اضطراب اجتماعی خاص گفته می‌شود یا اینکه ممکن است به موقعیت خاصی وابسته نباشد و در عوض در تمام موقعیت‌ها خود را نشان دهد که به آن اختلال اضطراب فراگیر گفته می‌شود. برخی از موقعیت‌هایی که ممکن است باعث ایجاد اضطراب شود شامل تعامل با غریبه‌ها، برقراری تماس چشمی و آغاز کردن یک گفتگو باشد.

علل اختلال اضطراب اجتماعی

این اختلال معمولاً در دوران اولیه نوجوانی شروع می‌شود. با وجود این، گاهی نیز در دوران کودکی آغاز می‌شود. معمولاً فرض می‌شود که اختلال اضطراب اجتماعی نتیجه ترکیب عوامل ژنتیکی و محیطی است.

ژنتیک، بیوشیمی و ساختار مغز

به سبب اینکه اضطراب اجتماعی بین خانواده‌ها در جریان است این احتمال وجود دارد که برخی علل زیربنایی ابتلا به آن ژنتیکی باشد.

علاوه بر این، عدم تعادل در شیمی مغز با اختلال اضطراب اجتماعی رابطه دارد. به عنوان مثال اختلال در انتقال‌دهنده عصبی سروتونین، یکی از مواد شیمیایی مغز که خلق و هیجانات را تنظیم می‌کند، نقشی در شکل‌گیری اضطراب اجتماعی دارد. استفاده از داروها در درمان اختلال اضطراب اجتماعی بر اساس این موضوع است که مواد شیمیایی مغز نیاز به تنظیم مجدد دارند.

یکی از ساختارهای مغز به نام آمیگدال با واکنش‌های ترس رابطه دارد. این اعتقاد وجود دارد که افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی مستعد واکنش اغراق‌آمیز به ترس‌ها هستند، زیر آمیگدال آن‌ها بیش‌فعال است.

عوامل خطرساز اجتماعی

تعدادی از عوامل اجتماعی خطر اختلال اضطراب اجتماعی را افزایش می‌دهد. برخی از این عوامل عبارت‌اند از:

داشتن والدین سرزنش گر، کنترل‌کننده یا حمایت گر افراطی

آزار و اذیت شدن در دوران کودکی

تعارض خانوادگی یا سوءاستفاده جنسی

داشتن خلق‌وخوی خجالتی اضطراب اجتماعی

تشخیص

در ارزیابی‌های روان‌شناختی متخصص بالینی از شما سؤالاتی درباره نشانه‌هایتان می‌پرسد. برای اینکه کسی به اضطراب اجتماعی تشخیص داده شود باید معیارهای تشخیصی آن را داشته باشد.

درمان

مؤثرترین درمان اضطراب اجتماعی ترکیب دارودرمانی و درمان شناختی ـ رفتاری است.

درمان شناختی رفتاری

درمان شناختی رفتاری برای اختلال اضطراب اجتماعی شامل سه مؤلفه اصلی است: مواجهه، بازسازی شناختی و آموزش مهارت‌های اجتماعی. مواجهه شامل روبرو شدن تدریجی با موقعیت‌های ترسناک است درحالی‌که هدف بازسازی شناختی کار بر روی تغییر الگوهای افکار ناسازگار است که در اختلال اضطراب اجتماعی نقش دارند. آموزش مهارت‌های اجتماعی برای همگان نیازی است اما برای آن‌هایی که مهارت‌های اجتماعی کمی دارند از آن استفاده خواهند کرد.

درمان شناختی رفتاری (CBT) به زبان ساده و کاربردی

دارودرمانی

بازدارنده‌های انتخابی بازجذب مجدد سروتونین اولین خط درمان دارویی برای اضطراب اجتماعی است. بازدارنده‌های مونو آمین اکسیداز نیز گاهی تجویز می‌شوند اما عوارض جانبی خطرناکی دارند و مصرف آن‌ها باید با رژیم غذایی خاصی همراه باشد. بنزودیازپینها و بتابلوکرها برای رهایی کوتاه‌مدت از اضطراب در موقعیت‌های خاص تجویز می‌شوند مانند سخنرانی. و بنابراین برای کسانی که اضطراب اجتماعی فراگیر دارند مناسب نیست.

مقابله با اضطراب اجتماعی

علاوه بر دریافت درمان حرفه‌ای شما می‌توانید با انجام دادن برخی کارها با اضطراب اجتماعی خود مقابله کنید. برخی از آن‌ها عبارت‌اند از تمرین‌های آرامش یابی، داشتن خواب کافی، و رژیم غذایی مناسب. نکته مهم دیگر این است که از موقعیت‌های اجتماعی اجتناب نکنید. درست است که اجتناب در کوتاه‌مدت باعث کاهش اضطراب شما می‌شود اما در بلندمدت شرایط را بدتر می‌کند.

نکته دیگری که باید به خاطر بسپارید این است که احساس اضطراب و عصبی بودن نشانه ضعف نیست. در واقع اضطراب اجتماعی یک شرایط پزشکی – روان‌شناختی است که نیازمند توجه است و اگر بدون درمان رها شود مشکلات سلامتی دیگر مانند مصرف مواد، افسردگی و خودکشی را ایجاد می‌کند. با وجود این، با دریافت درمان مناسب کیفیت زندگی شما تا حد زیادی ارتقا پیدا می‌کند. 

غلبه بر اضطراب اجتماعی : مؤثرترین روش‌های کمک به خود

دانلود پاورپوینت درمان شناختی رفتاری اختلال اضطراب اجتماعی

منبع: verywell

نوشته اختلال اضطراب اجتماعی چیست؟ تعریف، سبب شناسی و درمان اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

خطاهای شناختی، خطاهایی است که در نحوه‌ی فکر کردن ما رخ می‌دهد. در واقع آنها شیوه‌‎ی تفکر ما هستند. با روان حامی همراه باشید.

به طور کلی می‌توان افکار را به دو بخش قسمت کرد: اول محتوای فکر و دوم فرآیند فکر. محتوای فکر دقیقاً افکار ما هستند مانند: «من دوست داشتنی نیستم»، «من آدم موفقی هستم» و یا «من اگر در امتحان ۲۰ نگیرم به این معناست که هیچ وقت آدم موفقی نخواهم شد». این مثالها دقیقا افکاری هستند که از ذهن ما عبور می‌کنند. اما این افکار شکل خاصی دارند، مثلاً بعضی افراد سیاه و سفید فکر می‌کنند مانند «من اگر در امتحان ۲۰ نگیرم به این معناست که هیچ وقت آدم موفقی نخواهم شد»، یعنی همه چیز خوب پیش می‌رود یا اینکه اتفاقات بسیار بدی رخ خواهد داد.

همانطور که می‌بینید تفکر سیاه و سفید، فکر خاصی نیست اما یک نحوه یا یک شیوه‎ی فکر کردن است. به این شیوه‌های فکر کردن، فرآیند تفکر یا پردازش اطلاعات گفته می‎شود. به طور کلی به نحوه فکر کردن فرآیند پردازش اطلاعات می‌گویند؛ زیرا در حین فکر کردن ما بر روی اطلاعاتی که در ذهن خود داریم و اطلاعاتی که از محیط به دست می‎آوریم پردازش‌ها یا محاسباتی انجام می‌دهیم. به عنوان مثال وقتی کسی با اطلاعات را به صورت سیاه و سفید فکر کند همه چیز را در دوقطب افراطی به شکل خوب یا بد طبقه‌بندی می‌کند. به این خاطر به خطاهای شناختی گاهی سوگیری‌های پردازش اطلاعات نیز گفته می‌شود.

خطاهای شناختی زندگی را برای ما سخت و طاقت فرسا خواهند کرد، زیرا از یک طرف خطاهای شناختی باعث می‌شوند که ما اطلاعات دریافتی را به صورت بسیار منفی پردازش و تفسیر کنیم. نتیجه پردازش منفی اطلاعات نیز هیجانات منفی مانند اضطراب و افسردگی است. از طرف دیگر آنها به روابط ما با خانواده، همسر، دوستان و جامعه آسیب می‌زنند.

انواع مختلفی از خطاهای شناختی وجود دارد که در اینجا به صورت مختصر آنها را مرور می‌کنیم.

۱- تفکر سیاه و سفید:

خطاهای شناختی: تفکر سیاه و سفید

اگر کسی فکر کند که اگر در هر زمینه‌ای آمادگی کامل نداشته باشد حتما در زندگی شکست خواهد خورد، این فرد دارد به صورت سیاه و سفید فکر می‌کند. در این نوع تفکر،شما به جای اینکه یک موقعیت را به صورت یک پیوستار در نظر بگیرید آن را به دو قطب متضاد می‌بینید. خلاصه اینکه همه چیز یا سیاه است یا سفید و هیچ منطقه خاکستری رنگی وجود ندارد. افرادی که سیاه و سفید فکر می‌کنند هیچ احتمالی برای در نظر گرفتن دیدگاه های دیگر در نظر نمی گیرند. این نحوه تفکر می‌تواند باعث تنها شدن شما شود و اجازه ندهد که تمام جنبه‌های یک موقعیت را درک کنید. این نوع تفکر حتی ممکن است شما را تبدیل به یک آدم دگم و خشک و متعصب نسبت به دیدگاه خود بکند. به این نوع تفکر، تفکر همه یا هیچ نیز گفته می‌شود.

۲-تفکر فاجعه آمیز

خطاهای شناختی: تفکر فاجعه آمیز

عده‌ای از افراد آینده را به صورت بسیار منفی پیش‎بینی می‌کنند بدون آنکه سایر پیامدهای احتمالی را در نظر بگیرند. به این نوع تفکر می‌گویند تفکر فاجعه‌آمیز. علت این تفکر این است که فرد یک موضوع جزئی را در ذهنیش بسیار بزرگ می‌کند. به عنوان مثال بعضی از افراد وقتی سر درد می‌شود و دردشان برای چندساعت یا کمتر ادامه پیدا می کنند فورا گمان می کنند که این موضوع چیزی بیشتر از یک سردرد معمولی است و آنها حتما مبتلا به یک تومور بدخیم کشنده شده اند.

۳-نادیده‌انگاشتن جنبه‌های مثبت

خطاهای شناختی: نادیده‌انگاشتن جنبه‌های مثبت

یکی دیگر از انواع خطاهای شناختی نادیده انگاشتن جنبه‌های مثبت است. بعضی از افراد هم هستند که اصلاً نمی‌توانند به جنبه‌های مثبت زندگی و دنیا و از همه مهمتر به جنبه‌های مثبت خویش توجه کنند. مثلاً وقتی در نمره خوبی در امتحان کسب می‌کنند می‌گویند که شانس آوردم. بدیهی به نظر می رسد که زمانی که جنبه های مثبت ماجرا را در نظر نمی گیریم در حال توجه کردن شدید به جنبه های منفی هستیم.

۴-استدلال هیجانی

خطاهای شناختی: استدلال هیجانی

گاهی اوقات چیزهایی را حس می‌کنیم و قویاً باور داریم که آنها واقعیت مطلق دارند. چیزی را حس می‌کنیم و آن را باور می‌کنیم. به این می‌گویند استدلال هیجانی، یعنی بر اساس هیجاناتمان دست به عمل می‌زنیم نه بر اساس منطق و دلیل و در این حین هرگونه شواهدی را که مخالف باشد نادیده می‎گیریم.

۵- برچسب‌های منفی

خطاهای شناختی: برچسب‌های منفی

یکی دیگر از خطاهای شناختی برجسب‎ زدن منفی به خود و دیگران است. بعضی‌ها عادت دارند به خودشان برچسب‌های منفی بزنند: من خنگم، من بازنده هستم و . . . . آنها شواهد موجود درباره خود را اصلا در نظر نمی‌گیرند که شاید اگر این کار را انجام دهند نتیجه‌ای غیر از بازنده بودن به دست می‌آید. به هر حال آنها دچار خطای برچسب زدن هستند.

۶- تعمیم افراطی

خطاهای شناختی: تعمیم افراطی

نوع دیگری از خطاهای شناختی وجود دارد که به آن تعمیم افراطی می‌گویند. افراد دارای این خطای شناختی عموماً وقتی یک اتفاق بدی برایشان رخ می دهد آنها را به تمام زندگی و دنیای خود تعمیم می دهند. این افراد همیشه از واژه هایی مثل همیشه، هرگز، و برای همیشه استفاده می کنند.

۷- انتظارات غیرواقع‌بینانه

زمانی که شما از خود و یا دیگران انتظارات بالایی دارید دچار این خطای شناختی می شوید. این خطای شناختی دارای یک واژه سرنخ است: باید. به عنوان مثال من باید تا آخر امشب این مقاله را تمام کنم. یا اینکه همسرم باید بداند که من به چه چیزی نیاز دارم. وقتی انتظارات برآورده نمی شوند که در اغلب موارد چنین خواهد شد زیرا انتظارات مورد نظر بسیار بالا هستند، اعتماد به نفس شما، روابط شما و حتی استرس شما بدتر می‌شود.

۸- نتیجه‌گیری شتاب‌زده

خطاهای شناختی: نتیجه‌گیری شتاب‌زده

شما در حال رفتن به آبدار خانه هستید و ناگهان متوجه می شوید که همکارانتان به شما نگاه می کنند. در این حالت شما فورا نتیجه می گیرید که آنها درباره شما حرف می زنند.

۹-شخصی‌سازی

خطاهای شناختی: شخصی‌سازی

اگر معتقد هستید که شما علت بدبختی های خویش و دیگران هستید بدانید که در حال شخصی‌سازی هستید. اگر فکر میکنید که شما مسئول اتفاقهای افتاده هستید شما در حال تجریه یک خطای شناختی هستید. به عنوان مثال لیلا از برادرش خواسته بود که هنگام برگشت از مسافرت، با ماشین بیاید دنبالش. اما در راه برادرش تصادف می‌کند و لیلا به این نتیجه می رسد که مقصر این ماجرا او بوده است زیرا او از برادرش خواسته بود که به ترمینال بیاید. اما همه ما می دانیم که ممکن است رانندگی بد برادر لیلا با هر علت فرضی دیگری علت اصلی این تصادف بوده است نه درخواست لیلا از برادرش. اگر درخواست لیلا از برادرش باعث تصادف شده است پس ما نباید ازهیچ کسی هیچ درخواستی داشته باشیم زیرا در حین اجرای آن درخواست ممکن است فرد مورد نظر بی احتیاطی کند و آن وقت مسئولیتش بیفتد گردن ما. می دانیم که اینگونه فکر کردن نمی تواند درست باشد.

۱۰- سرزنش کردن

این خطا زمانی رخ می دهد که شما مسئولیت اعمال و افکار خود را به گردن نمی گیرید و بابت آنها دیگران را سرزنش می کنید یا اینکه مسئولیت اعمال دیگران را نیز به عهده می گیرید و خودتان را سرزنش میکنید. بین خود و دیگران مرزی قایل شوید.

۱۱- بزرگ کردن و کوچک کردن

وقتی که خودتان شخص دیگر یا یک موقعیت را ارزیابی می‌کنید، به طور غیرمنطقی جنبه‌های منفی را اغراق آمیز جلوه می‌دهید و یا جنبه‌های مثبت را کم اهمیت می شمارید (بک، ترجمه فتی و همکاران، ۲۰۰۵).

۱۲- باید و نباید

خطاهای شناختی: باید و نباید

برخی از آدم‌ها یک سری باید و نبایدهای بسیار انعطاف‌ناپذیر درباره‌ی رفتار خود و دیگران دارند و عمل نکردن بر طبق این باید و نبایدها از آنها وحشتناک و فاجعه‎آمیز است.

خطاهای شناختی زندگی را سخت می‌کنند

نوشته خطاهای شناختی زندگی را سخت می‌کنند اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.