من تکنولوژی را هر نوع مکانیسم بیرونی که توانایی فرزندان را در ارائه افکار و احساساتشان و سازگاری با دیگران مختل می‌کند، تعریف می‌کنم؛ که شامل هر نوع ابزاری می‌شود که توجه کودکان را به خود جلب کرده (مانند هندزفری‌ها و هدست‌های گوشی، تلفن‌های هوشمند و لپ‌تاپ‌ها) و احساسات فرزندان را در رابطه با جهان و دیگران تحت تاثیر قرار می‌دهد.

من در میان جمع و دلم جای دیگر است (“به ظاهر“ دور هم بودن)!

اخیرا در یکی از رستوران‌ها خانواده‌ای را دیدم که با سکوت سنگینی که در میانشان حکم‌فرما بود، مشغول صرف شام بودند و در عین حال هرکدام از آن‌ها با گوشی هوشمندی که در دست داشت سرگرم بود. در حقیقت بیشتر بچه‌هایی که در آن رستوران بودند به نوعی مشغول نگاه کردن به صفحه نمایش بودند. درآن هنگام دختر نوجوانی را دیدم که در حال چت کردن با تلفن همراهش بود و همزمان به سمت بیرون از رستوران حرکت می‌کرد که ناگهان به میزی در نزدیکی یک زوج سالخورده برخورد کرد.

تعاملات ساده‌ی انسانی، تفکر، مهربانی و حسن نیت به طور کامل در نوجوانان از میان رفته است. بدتر این است که والدین با سرمشق قرار دادن تکنونولوژی بی‌روح و وابستگی به آن، از رفتار کودکانشان حمایت می‌کنند.

هنگامی که به تکنولوژی متصل می‌شوید، ارتباطتان با دنیای بیرون قطع می‌شود.

هر چیزی که ما را از یک محیط استرس‌زا جدا کند می‌تواند مفید باشد. برای مثال گوش دادن به موزیک باعث می‌شود که نفسی تازه کنید و از یک موقعیت طاقت فرسا رهایی یابید و به این ترتیب استرستان کاهش یابد. همچنین بعضی از برنامه‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که توسط مراقبه‌های هدایت شده و تمرین‌های آرمیدگی، ذهن آگاهی را بالا برده و استرس را کاهش می‌دهند.

مشکل زمانی شروع می‌شود که تکنولوژی نسبت به روابط، اولویت پیدا می‌کند. هنگامی که وابستگی به تکنولوژی افزایش پیدا می‌کند، کودکان در حبابی از دنیای خودشیفتگی محدود می‌شوند، بین افکار و احساسات خودشان و دیگران جدایی و تضاد اتفاق می‌افتد. تکنولوژی همچنانکه مهارت‌های برقراری ارتباط و تعاملات مثبت کودکان را تخریب می‌کند، احساسات انسانی آن‌ها را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد و باعث می‌شود که نسبت به دیگران کمتر دلسوز و احساساتی ‌شوند و کمتر احساساتشان برانگیخته شود.

 ظهور تکنولوژی و کاهش هوش هیجانی

دنیل گلمن در کتابش به نام هوش هیجانی، آن‌را به عنوان توانایی شناسایی احساسات خود و دیگران تعریف می‌کند و یادآور می‌شود افرادی که دارای درجه بالایی از هوش هیجانی هستند، روابط سالم‌تری دارند، با محیط اطرافشان بهتر سازگار می‌شوند و برای رسیدن به اهدافشان مهارت بیشتری دارند.

دکتر گُلمن پنج مؤلفه‌ی هوش هیجانی را مشخص کرد که عبارتند از: خودآگاهی، خودنظم‌دهی (خودمدیریتی)، خودانگیزشی، همدلی و مهارت‌های اجتماعی (تنظیم روابط با دیگران)

معلمان و همچنین والدین برای پرورش این مولفه‌ها  سعی بر این دارند که آگاهی و توجه متفکرانه نسبت به دیگران را در کودکان بالا ببرند. بدین ترتیب کودکان هوش هیجانیشان را توسط سازگارشدن با دنیای بیرون و دیگران رشد می‌دهند.

 چگونه وابستگی به تکنولوژی می‌تواند به ضرر هوش هیجانی عمل کند؟ 

وابستگی به تکنولوژی:

• خودآگاهی را تضعیف می‌کند.

هرچقدر که زمان بیشتری را صرف گذراندن با تکنولوژی کنید، زمان کمتری را برای اختصاص دادن به افکار و احساساتتان خواهید داشت.  هر چقدر که وابستگی به تکنولوژی بیشتر شود، کودکان حالتی از خودبیگانگی را تجربه می‌کنند، و این خودبیگانگی نسبت به هیجانات و احساساتشان، توانایی خودآگاهی را ازآن‌ها می‌گیرد و به جای اینکه متفکرانه تصمیم بگیرند، بیشتر به صورت واکنشی و انفعالی عمل می‌کنند.

• خودتنظیمی (خودمدیریتی) را کاهش می‌دهد.

پژوهش‌ها اثبات کرده‌اند که وابستگی به تکنولوژی، برانگیختگی و تکانشوری را افزایش داده و تحمل ناکامی را کاهش می‌دهد. با کاهش یافتن توانایی خودنظم‌دهی، هیجانات کودک به صورت نابالغ و ناپخته باقی می‌ماند و باعث می‌شود که رفتارهایی ابتدایی و کودکانه (مانند زورگویی، بداخلاقی و خشونت های انفجاری) از خود بروز دهند.

• مهارت‌های اجتماعی را کاهش می‌دهد.

روابطی که کودک از طریق فضای مجازی با دیگران برقرار می‌کند، از نوع روابطی بی روح و مصنوعی است که به ندرت به دوستی واقعی منجر می‌شود و به این ترتیب وابستگی به تکنولوژی منجر به انزوا و گوشه‌گیری می‌شود. با غلبه بیشتر تکنولوژی بر زندگی، رشد اجتماعی کاهش می‌یابد و این وابستگی  کودکان را با مهارت‌های مقابله‌ای ضعیف رها کرده و ابزارهای محدودی را برای هدایت روابط به کودک می‌دهد.

• توانایی همدلی کردن را تضعیف می‌کند.

هنگامی که وقت گذرانی با دنیای مجازی و تکنولوژی جایگزین وقت گذرانی با خانواده یا دوستان شود، کودکان دنیا را به صورتی شبیه به حالت خلسه و سرگشتگی، خودشیفتگی و جدا از دیگران تجربه می‌کنند و نمی‌توانند به صورت همدلانه و مشفقانه با دیگران ارتباط برقرار کنند و پایه‌های اصلی شفقت سالم به صورت رشدنایافته باقی می‌مانند.

• موجب بی انگیزگی می‌شود.

انگیزه ای که برای دستیابی افراد به اهداف نیازمند نیرویی محرک و کشاننده می‌باشد و توجه پایدار را تقویت کرده و باعث تحمل سطح بالایی از تحمل ناکامی می‌شود، به سرعت کاهش می‌یابد. تکنولوژی مانند هر نوع اعتیادی کودکان را به خود وابسته می‌کند و باعث می‌شود که نسبت به خود و آینده‌شان غافل شوند. حال به این فکر کنید که کودکان وابسته و معتاد به تکنولوژی به صورت ناگهانی و به اجبار با دنیای بیرون روبرو شوند؛ در چنین شرایطی آنها به شدت احساس نارضایتی کرده و به شدت کج خلق و تحریک پذیر می‌شوند. این واکنش به دلیل آن است که برخلاف دنیای ساختگی تکنولوژی، آن‌ها نمی‌توانند دنیای واقعی و مردم درون آن را تحت کنترل خود دربیاورند. درنتیجه هنگامی‌که با انتخاب‌ها و تصمیمات دشوار زندگی روبرو می‌شوند، از علائم اضطراب و افسردگی رنج می‌برند.

پیشنهاداتی برای والدین:

همه افراد از وابستگی به تکنولوژی که به صورت غیرمستقیم شکل می‌گیرد، رنج می‌برند. علاوه بر این تکنولوژی به این دلیل ایجاد شده که کیفیت زندگی کودکان را بالا ببرد نه اینکه زندگیشان را تحت سلطه خود دربیاورد. تلاش کنید که برای استفاده از تکنولوژی به صورت نظام‌مند عمل کنید و برای استفاده بیش از حد از آن برای همه اعضای خانواده محدودیت ایجاد کنید. به یاد داشته باشید که تکنولوژی باید برای کودکان ابزار باشد نه اینکه تمام زندگیشان را در‌بر‌بگیرد.

نویسنده: دکتر سین گرور

منبع: How Technology Lowers Emotional Intelligence in Kids

مطالب مرتبط:

• درباره هوش هیجانی از زبان روانشناسان  
• نشانه های پایین بودن هوش هیجانی
• ۵ نشانه هوش هیجانی 

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته تکنولوژی چگونه هوش هیجانی فرزندانمان را تضعیف می‌کند؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

آیا تا به حال با افرادی برخورد کرده‌اید که همیشه به نظر آرام می‌رسند، افرادی که می‌توانند سخت‎ترین شرایط اجتماعی را با ظرافت تمام مدیریت کنند، و کاری کنند که بقیه در کنارشان احساس راحتی کنند؟ احتمال بسیار بالایی وجود دارد که این افراد دارای ویژگی باشند که روانشناس‌ها به آن “هوش هیجانی” می‌گویند. با روان حامی همراه باشید.

هوش هیجانی به توانایی در ادراک و مدیریت هیجانات گفته می‌شود. متخصصین بر این باورند که این نوع هوش تاثیر زیادی بر موفقیت دارد، و حتی عده‌ای آن را مهمتر از بهره هوشی (IQ) قلمداد می‌کنند. به هر روی، تحقیقات نشان می‌دهند که هوش هیجانی با همه چیز در ارتباط است، از تصمیم‌گیری تا دستاوردهای آکادمیک.

چه چیزهایی شما را دارای هوش هیجانی می‌کند؟ روانشناسان و مؤلف پرفروش “دانیل گولمن” ۵ جزء اساسی برای هوش هیجانی در نظر گرفته‌اند. به این ۵ خصیصه نگاهی بیاندازید و ببینید آیا می‌توانید کاری برای تقویت هر کدام از این ویژگی‌ها در خودتان انجام دهید؟

۱- خودآگاهی

خودآگاهی اولین نشانه از ۵ نشانه هوش هیجانی است.

خودآگاهی یا توانایی تشخیص و درک هیجانات‌تان جزئی مهم از هوش هیجانی است. فراتر از تشخیص صرف هیجانات، خودآگاهی شامل آگاهی به تاثیرات اعمال، خلقیات و احساساتتان بر دیگران است.

برای رسیدن به خودآگاهی، باید این توانایی را داشته باشید که احساسات خود را  رصد کنید، عکس‌العمل‌های احساسی مختلف را تشخیص دهید، و سپس هر احساس مشخص را به صورت صحیح شناسایی کنید. افراد خودآگاه، همچنین می‌توانند ارتباط میان آنچه احساس می‌کنند و آنچه انجام می‌دهند را درک کنند. همچنین می‌توانند نقاط قوت و محدودیت‌های خود را تشخیص دهند، نسبت به اطلاعات و تجربیات جدید ذهن باز دارند، و از تعاملات خود با سایرین درس می‌گیرند.

گولمن معتقد است افراد داریی خودآگاهی از حس شوخ‌طبعی برخوردارند، به خودشان و توانایی‌هایشان اعتماد دارند و از ادراک سایرین نسبت به خود آگاهند.

۲- خود نظاره گری

خودنظاره گری دومین نشانه از ۵ نشانه هوش هیجانی است

علاوه بر آگاهی از هیجانات خود و تأثیرشان بر سایرین، هوش هیجانی توانایی تنظیم و مدیریت هیجاناتتان را می‌طلبد. این بدان معنا نیست که هیجانات خود را زندانی کنید و احساسات واقعی خود را به زبان نیاورید. بلکه به معنای صبر برای رسیدن زمان، مکان و مسیر مناسب برای بیان آنهاست. خود نظارتی به معنی بیان مناسب هیجانات است.

افرادی که در خودنظاره گری مهارت دارند، منعطف و نسبت به تغییر انطباق‌پذیرند. همچنین در مدیریت کشمکش‌ها و حل شرایط سخت توانمندند. به عقیده گولمن افراد خود نظارت‌گر دارای وجدان بالایی هستند. آنها تاثیر خود بر دیگران را در نظر دارند و در برابر اعمالشان مسئولیت‌پذیرند.

۳- مهارت‌های اجتماعی

مهارت‌های اجتماعی سومین نشانه از ۵ نشانه هوش هیجانی است

توانایی برقراری ارتباط خوب با دیگران جنبه مهم دیگری از هوش هیجانی است. درک صحیح هیجانات فراتر از درک احساسات خود و دیگران است. شما باید بتوانید از این اطلاعات در تعلاملات و ارتباطات روزانه خود استفاده کنید.

در محیط‌های حرفه‌ای، مدیران از توانایی ساختن ارتباط با کارمندان سود می‌برند و در مقابل کارمندان از ایجاد یک توافق قوی با مدیران و همکاران منفعت می‌برند. برخی از مهارت‌های اجتماعی شامل گوش دادن فعال، مهارت ارتباط کلامی، مهارت‌های ارتباط‌های غیر کلامی، رهبری و متقاعدکنندگی است.

۴- همدلی

همدلی چهارمین نشانه از ۵ نشانه هوش هیجانی است

همدلی یا توانایی درک آنچه سایرین احساس می‌کنند شاخص بسیار مهمی در هوش هیجانی است. اما تنها شامل تشخیص حالت هیجانی شخص مقابل نمی‌باشد، بلکه پاسخ شما به آن شخص بر مبنای اطلاعاتتان را نیز در بر می‌گیرد. وقتی احساس می‌کنید که فردی غمگین و ناامید است، به احتمال زیاد بر پاسخ شما به آن فرد تاثیر می‌گذارد. ممکن است با آنها با مراقبت بیشتری برخورد کنید و یا سعی کنید روحشان را نوازش دهید.

همچنین همدلی کردن به افراد در درک پویایی قدرت که بر مناسبات اجتماعی تاثیرگذارند علی‎الخصوص در محیط‌های کاری کمک می‌کند. این افراد می‌توانند بفهمند در ارتباطات مختلف چه کسی صاحب قدرت است، چگونه این نیروها بر احساسات و رفتارها تاثیر می‌گذارند و به صورت دقیق موقعیت‌های مختلف را که بر مدار این پویایی قدرت می‌چرخند تفسیر می‌کنند.

۵- انگیزه

انگیزه پنجمین نشانه از ۵ نشانه هوش هیجانی است

انگیزه‌ی درونی نیز در هوش هیجانی نقشی کلیدی دارد. افراد دارای هوش هیجانی، انگیزه‌هایی فراتر از پاداش‌های بیرونی صرف مانند پول، مشهور شدن، شناخته شدن و تحسین شدن دارند. در عوض، شور و اشتیاق برای برآوردن نیازها و اهداف درونی خود دارند. آنها چیزهایی را دنبال می‌کنند که منجر به پاداش‌های درونی می‌شوند. در جریان هارمونی کامل با یک فعالیت قرار می‌گیرند و تجربیاتی اعلا را پیگیری می‌کنند.

افرادی که در این ویژگی توانمندند، معمولاً عمل‌گرا هستند. هدف‌گذاری می‌کنند، نیاز زیادی به دستاورد دارند و همیشه به دنبال راه‌هایی برای عملکرد بهتر هستند. آنها معمولاً بسیار متعهد هستند و ابتکار عمل بالایی برای انجام آنچه پیش رویشان قرار می‌گیرد دارند.

به نظر شما افرادی که دارای هوش هیجانی پایین هستند دارای چه نشانه‌هایی هستند و چطور می‌توان آنها را شناسایی کرد. برای دریافت اطلاعات می‌توانید مقاله نشانه‌های پایین بودن هوش هیجانی را مطالعه کنید.

۵ نشانه هوش هیجانی

منبع: verywell.com

نوشته ۵ نشانه هوش هیجانی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

هوش هیجانی چگونه بر روبط تأثیر می‌گذارد؟

هوش هیجانی پایین یکی از مشکلاتی است که می‌تواند بر دامنه گسترده‌ای از روابط اجتماعی تأثیرگذار باشد. برخی محققان حتی مطرح کرده‌اند که هوش هیجانی ممکن است واقعاً مهم‌تر از آی کیو (IQ) در تعیین موفقیت در زندگی باشد.

آخرین باری که با یک نفر به این دلیل که احساس شما را درک نکرده است جر و بحث کرده‌اید را به خاطر آورید و یا برعکس به آخرین باری که تعارض شما با شخصی دیگر به علت عدم درک شما از احساساسات وی بوده است فکر کنید. در هر دو مورد ممکن است هوش هیجانی نقش مهمی در زیربنای تعارض بین شما داشته باشد. هوش هیجانی نقش زیادی در نحوه‌ی تعامل ما با دیگران دارد. گاهی اوقات هوش هیجانی پایین و مهارت‌های اجتماعی همکاران، زیردستان، دوستان و اعضای خانواده باعث ایجاد موقعیت‌های دشوار و تنش و تعارض می‌شود. در برخی موارد نیز هوش هیجانی پایین شما باعث ایجاد مشکلات می‌شود. سطح هوش هیجانی فرد اغلب به بهره هوش هیجانی یا EQ اشاره دارد. در اینجا برخی از نشانه‌های کلاسیک پایین بودن هیجانی ذکر می‌شود.

  ۱- داشتن مشاجرات زیاد

افرادی که زیاد مشاجره می کنند هوش هیجانی پایینی دارند.

  به‌احتمال‌زیاد کسی را می‌شناسید که اغلب با دیگران سر دعوا یا مشاجره دارد. دوستان، خانواده، همکاران و حتی برخی از افراد غریبه معمول با افراد مشاجره‌ای به دردسر می‌افتند. چون هوش هیجانی پایین به معنای عدم درک هیجانات دیگران است آن‌ها اغلب بدون در نظر گرفتن احساسات دیگران با آن‌ها جر و بحث می‌کنند.

  ۲- عدم درک احساسات دیگران

افراد دارای هوش هیجانی پایین نمی توانند احساسات دیگران را درک کنند

افراد دارای هوش هیجانی پایین به‌طور کامل نسبت به احساسات دیگران بی‌توجه هستند. آن‌ها درک نمی‌کنند که ممکن است همسرشان عصبانی باشد یا اینکه همکارشان در وضعیت آشفته‌ای است. آن‌ها حتی همیشه از این شاکی هستند که چرا دیگران انتظار دارند که آن‌ها احساساتشان را درک کنند. به‌طورکلی وقتی پای هیجانات به میان باشد افراد دارای هوش هیجانی پایین عصبانی می‌شوند.  

۳- دیگران را حساس دانستن

افراد دارای هوش هیجانی پایین گمان می کنند دیگران بیش از اندازه حساس هستند

افراد دارای هوش هیجانی پایین ممکن است در زمان نامناسبی جک تعریف کنند. به‌عنوان‌مثال آن‌ها ممکن است درست در حین مراسم تدفین یا بعد از یک رویداد غمناک جک تعریف کنند. وقتی دیگران به این جک نامناسب با موقعیت واکنش نشان می‌دهند، افراد دارای هوش هیجانی پایین گمان می‌کنند که دیگران چقدر حساس هستند. این افراد در درک هیجانات دیگران مشکل دارند و بنابراین جای شگفتی نیست که چرا بعد از یک رویداد غم‌انگیز توانایی تفسیر حالت هیجانی دیگران را ندارند.

  ۴- امتناع از گوش کردن به دیدگاه های دیگران

امتناع از گوش کردن به دیگران نشانه پایین بودن هیجانی است.

افراد دارای هوش هیجانی پایین احساس می‌کنند که حق با آن‌ها است و با شدت از موضع خود دفاع می‌کنند و در همان حین از گوش کردن به گفته‌های دیگران امتناع می‌کنند. آن‌ها اغلب بدبین هستند و به‌طورکلی نسبت به احساسات دیگران انتقادی عمل می‌کنند.

  ۵- سرزنش دیگران به خاطر اشتباه کردن

سرزنش کردن دیگران از مشخصه های افراد دارای هوش هیجانی پایین است.

درک پایین افراد دارای هوش هیجانی پایین از هیجانات ممکن است منجر به مشکلاتی بشود. زمانی که کاری اشتباه از آب درمی‌آید اولین اقدام آن‌ها سرزنش دیگران است. آن‌ها معمول موقعیت یا رفتارهای دیگران را مورد سرزنش قرار می‌دهند. آن‌ها مطرح می‌کنند که انتخاب دیگری در آن موقعیت نداشته‌اند و دیگران موقعیت آن‌ها را درک نمی‌کنند.  

۶- ناتوانی کنارآمدن با موقعیت های هیجانی

توانایی کنار آمدن با موقعیت های هیجانی در افراد دارای هوش هیجانی پایین ضعیف است.

درک هیجانات نیرومند چه مال خود آن‌ها باشد چه مال دیگران، درکشان برای افراد دارای هوش هیجانی پایین سخت است. این افراد معمولاً از این موقعیت‌ها اجتناب می‌کنند. پنهان کردن هیجانات خود از دیگران بسیار شایع است.

۷- انفجارهای هیجانی ناگهانی

افراد دارای هوش هیجانی پایین به صورت ناگهانی از شدت هیجان منفجر می شوند

توانایی تنظیم کردن هیجانات یکی از پنج مؤلفه اساسی هوش هیجانی است. افرادی که هوش هیجانی پایینی دارند اغلب در درک و کنترل هیجاناتشان مشکل دارند. آن‌ها ممکن است انفجارهای هیجانی غیرمنتظرانه ای داشته باشند که به نظر طوفانی و غیرقابل کنترل است.

۸- ناتوانی در حفظ روابط دوستانه

روابط دوستانه افراد دارای هوش هیجانی پایین کوتاه است.

چون افراد دارای هوش هیجانی پایین دیگران را آزار می‌دهند و احساسی ندارند، در حفظ روابط دوستانه نیز خوب عمل نمی‌کنند. روابط نزدیک مستلزم بده-بستان و به اشتراک‌گذاری هیجانی، دلسوزی، و حمایت هیجانی است و تمام این موارد، مواردی هستند که افراد دارای هوش هیجانی پایین در آن‌ها مشکل دارند.

۹– فقدان همدلی یکی از نشانه های پایین بودن هوش هیجانی

همدلی نکردن با دیگران از نشانه های پایین بودن هوش هیجانی است.

چون افراد دارای هوش هیجانی پایین احساسات دیگران را درک نمی‌کنند نمی‌توانند با دیگران همدلی کنند. آن‌ها نمی‌توانند خودشان را جای دیگران بگذارند. هوش هیجانی پایین چندین حیطه زندگی شخصی را نابود می‌کند. مدرسه، کار، خانواده، روابط دوستانه، و روابط عاشقانه فقط حیطه‌های معدودی از زندگی است که فرد دارای هوش هیجانی پایین با آن‌ها مشکلات عمیقی دارد.

Refrences

About Psychology

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته نشانه های پایین بودن هوش هیجانی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.