زبان پدیده ای پیچیده و شگفت انگیز:  یکی از زیباترین لحظاتی که والدین تجربه می‌کنند، زمانی است که کودک برای اولین بار صحبت کردن را آغاز میکند. شروع استفاده از زبان، کودک را با دنیایی جدید از رشد روبرو می‌سازد. زبان می‌تواند نقشی بسیار مهم و اساسی در ابراز احساسات و تنظیم هیجانات داشته باشد. با روان‌حامی همراه باشید تا نقش زبان را در اولین تجربه‌ی به‌کارگیری آن در دوران کودکی بررسی کنیم.

زبان نشان‌دهنده‌ی جهش بزرگی در رشد کودک است.

می‌توان گفت یکی از مهم‌ترین عواملی که به تسریع رشد کودک کمک می‌کند، تشویق کودک به کنجکاوی فکری و محیطی است که او در آن رشد می‌کند.

با ظهور زبان (در حدود ۱۸ ماهگی)، کودک به موجودی متفاوت تبدیل می‌شود.

هنگامی‌که کودک اولین کلمات را به زبان می‌آورد، نگرانی والدین در مورد رشد فرزندشان تا حدی برطرف می‌شود. والدین پس از تولد نوزاد، ماه‌ها و ماه‌ها در تلاشند تا بتوانند صداها، حرکات و حالات چهره‌ای متفاوتی که کودکشان برای بیان نیازها، احساسات و افکارش به کار می‌برد را درک کنند. اینکه احساس کنید کودکتان می‌تواند حرف‌هایتان را بفهمد، بسیار هیجان‌انگیز است.

سال‌های اولیه‌ی دوران کودکی، فرصت‌های مهم و چشمگیری را برای افزایش رشد فکری و هیجانی فراهم می‌کند؛ رشد زبان بخش مهمی از این مسئله را شامل می‌شود که در طول سال‌های اولیه، کودک را با دنیای جدیدی از رشد روبرو می‌سازد. همچنین لحظه‌ی شنیدن اولین کلماتی که کودک برای اولین بار به زبان می‌آورد، یکی از شیرین‌ترین و متحیرکننده ترین لحظاتی است که والدین تجربه می‌کنند.

جهشی بزرگ در رشد!

زبان، نشان‌دهنده‌ی جهشی بزرگ در رشد کودک است. به این فکر کنید که با  به‌کارگیری کلمات و زبان می‌توانیم کارهای زیادی انجام دهیم؛ می‌توانیم روابطمان را با فرزندمان تقویت کنیم و احساسات و ایده‌هایمان را با کودکمان به اشتراک بگذاریم، با افکار و مفاهیم انتزاعی پیچیده ارتباط برقرار کنیم، احساسات جسمانی، موسیقیایی و اشکال بصری و هنری را به‌سادگی توصیف کنیم، می‌توانیم جوک بگوییم، مشکلاتمان را باهم درمیان بگذاریم، در مورد غم و اندوهمان حرف بزنیم، آواز بخوانیم، در مورد چیزهای موردعلاقه و چیزهایی که نسبت بهشان بی‌علاقه هستیم و متنفریم صحبت کنیم، به دیگران بگوییم که دوستشان داریم و یا زمانی که نسبت بهشان احساس خشم داریم، در مورد احساسمان با آن‌ها حرف بزنیم. و به‌این‌ترتیب تمام احساساتمان را از ساده و ابتدایی گرفته تا پیشرفته و همچنین بسیاری از افکار پیچیده را می‌توان در قالب کلمه و با کمک زبان، بیان کرد.

بااین‌حال، یک پژوهشگر و روان تحلیلگر کودک به نام دنیل استرن به این اشاره دارد که زبان مانند یک شمشیر دو لبه عمل می‌کند که هم می‌تواند تسهیل‌کننده باشد و هم تحریف شونده. جنبه‌ی تحریف شونده آن به‌گونه‌ای است که مردم اغلب اوقات معانی و برداشت‌های متفاوتی از یک کلمه دارند و هر کلمه برایشان تداعی‌کننده‌ی تجربه متفاوتی است؛ پس انتقال پیام آن هم به‌صورت سوگیرانه می‌تواند به‌آسانی صورت گیرد.

از طرفی دیگر، دکتر بانی لیتویتز که زبان‌شناس و روان تحلیلگر است، می‌گوید باوجود معانی مختلفی که از یک کلمه داریم، و برداشت‌های سوگیرانه ای که از کلمات می‌شود، میتوان برای رفع این سوء تفسیرها، با یکدیگر در مورد معانی متفاوت یک کلمه بحث و تبادل‌نظر کنیم؛ انجام این کار باعث می‌شود به درک مشترکی از احساسات، هیجانات و معنی یک کلمه برسیم و به‌این‌ترتیب صمیمیت بینمان افزایش یابد و باعث شود احساس نزدیکی بیشتری نسبت به یکدیگر داشته باشیم.

بنابراین هنگامی‌که کودک شروع به صحبت کردن می‌کند، ممکن است با خود فکر کنید که بیان واژه‌ها، راه آسان‌تری برای برقراری ارتباط با او می‌باشد. مسلماً کلمات ابزار ارتباطی قوی‌ای هستند؛ اما این نکته را نیز به یاد داشته باشید ؛همان‌طور که ابزارها توانایی ساختن و مولد بودن را دارند، می‌توانند مخرب هم باشند.

بعد از زمانی که کودک اولین کلمات را به کار می‌برد، و به‌مرورزمان، دایره لغات او گسترش پیدا میکند،  کلمات یک‌بخشی مانند “سیب” به کلمات دو یا چندبخشی و حتی جملات کوتاهی که ممکن است خیلی برایتان خوشایند نباشد مانند :”من تو را دوست ندارم” تبدیل می‌شوند. اما استفاده روزافزون کودک از زبان می‌تواند برای رشد روان‌شناختی و تنظیم هیجانی او بسیار مفید باشد.

گاهی وقت‌ها برای فهم خواسته‌ها و گفته‌های کودک به زمان نیاز داریم؛ علاوه بر این، می‌توان گفت که قدرتمندترین ابزاری که به ما در شنیدن، فهم و پاسخ به جلوه‌های بیانی هیجانات و احساسات کودک کمک می‌کند، ترجمه‌ی کلمات به احساسات و برعکس آن؛ ترجمه احساسات به کلمات است.

سخن گفتن از طریق کلمات

همان‌طور که رشد کودک ادامه پیدا می‌کند (حدود ۲ سالگی)، نحوه بروز احساساتش نیز تغییر می‌کند و کودک فعالانه حالات چهره‌ای که قبلاً نیز به کار می‌برد را با کلمات اولیه پیوند می‌دهد.

هنگامی‌که کودک شروع به صحبت کردن می‌کند، والدین باید به او کمک کنند تا کلمات را به‌طور مناسب برای بیان احساساتش به کار ببرد. ابراز تمام احساسات انسانی که در طیف بین خشم تا شادی قرار دارند، می‌توانند بسیار مفید و کاربردی باشد . دکتر انی کاتان روان تحلیلگر کودک، که بعد از جنگ جهانی دوم به کلیولند مهاجرت کرده بود و با خانواده‌ی فروید آشنایی داشت، در سال ۱۹۵۰، مدرسه‌ای پیش‌دبستانی را باهدف درمان تأسیس کرد که در حال حاضر این مدرسه با نام هانا پارکینز شناخته می‌شود. او در آنجا روش جدیدی از درمان را برای کودکان پیش‌دبستانی که دچار مشکل بودند، از طریق والدین به کار برد.

او بر این موضوع تأکید داشت که تشویق و پاداش دهی به کودک برای استفاده از کلمات می‌تواند مفید باشد (۱۹۶۱). او همچنین بر این باور بود که با کمک گفتار، احتمال تمایز و تشخیص خیال از واقعیت افزایش می‌یابد. گفتار به فرایندی یکپارچه ختم می‌شود که این فرایند به‌نوبه ی خود منجر به آزمایش واقعیت از جانب کودک می‌شود. همچنین با یادگیری زبان و به‌کارگیری کلمات، کودک این را یاد می‌گیرد که به جای ابراز احساساتش در قالب رفتاری، آن‌ها را در قالب کلام ابراز کند و در انجام برخی از رفتارهایش (مانند قشقرق) تأخیر ایجاد کند.

دکتر پائول برینیچ که او نیز یک روان تحلیلگر کودک است، در سال۱۹۸۲، در مقاله‌ی خود به ظهور کلمات آغازین با توجه به روابط اولیه بین والد و کودک اشاره کرد. یکی دیگر از روان تحلیلگران با نام جان گدو، از اصطلاح نمادین “رمزگردانی” استفاده کرد تا فرایند اتصال کلمات به تجربیات ذهنی را توصیف کند. او بر اهمیت این تبدیل در دستیابی به تنظیم فشار و تنش هیجانی و خودآرامی تأکید داشت (۲۰۰۵).

در روانشناسی تجربی از زبان به‌عنوان ابزاری حیاتی برای تنظیم هیجان یاد می‌شود. تحقیقات و مطالعات تجربی نشان داده که صحبت کردن یا نوشتن در مورد تجربه‌ی احساسات کنونی، اضطراب و پریشانی را کاهش می‌دهد. (فراتارلی، ۲۰۰۵؛ کرکانسکی و همکاران، ۲۰۱۲؛ پنبیکر و چانگ، ۲۰۱۱). علاوه بر این، مطالعات تصویربرداری عصبی مغزی نشان می‌دهند که بیان احساسات در قالب کلمه (affect labeling)، پاسخ‌دهی به آمیگدال را کاهش داده و توانایی و فعالیت قشر مخ را افزایش می‌دهد (لیبرمن و همکاران، ۲۰۱۷).

مثال:

بن در ۱ سالگی:

در اینجا برایتان مثالی را آوردیم که تفاوت بین دو مرحله پیش کلامی و مرحله پس کلامی کودک را به‌خوبی نشان می‌دهد:

بن یک‌ساله و مادرش در آشپزخانه‌اند. بن در صندلی خود نشسته و درحالی‌که میان وعده‌اش را با کمک مادر می‌خورد، با ماشین اسباب‌بازی کوچکش مشغول بازی کردن است. در حین بازی، ماشین از دست بن بر روی زمین می‌افتد و بن با ابروهای درهم‌کشیده و لبهای جمع شده، ناراحتی‌اش را نشان می‌دهد. اما مادر سریعاً ماشین بن را از روی زمین برنمی‌دارد بلکه به او می‌گوید: بن اگر کمی صبر کنی، ماشینت را می‌دهم. بن از سخن مادر کمی آرام می‌شود و احساس می‌کند که از جانب مادر درک شده است ولی درعین‌حال منتظر نتیجه نیز می‌ماند. او به ماشینش علاقه‌ی زیادی دارد؛ اما اگر بازگرداندن ماشین بیش‌تر از زمان مورد انتظارش  طول بکشد، تنش و اضطراب بن به حد انفجار می‌رسد؛ سپس ناراحتی او به خشم تبدیل می‌شود، چهره‌اش قرمز می‌شود و با حالتی ناامیدانه شروع به گریه می‌کند. هنگامی‌که مادر رفتار بن را می‌بیند، فوراً به او می‌گوید: “باشه بن، باشه، ماشینت را می‌دهم… ببین ماشینت اینجاست”؛ و سپس آن را به دستش می‌دهد. در این حال، بن ماشین را می‌گیرد و لبخند میزند و دوباره مشغول بازی می‌شود.

بن در دوسالگی:

حال بعد از یک سال به مثالی مشابه مثال قبل اشاره می‌کنیم:

بن دوساله بر روی صندلی‌اش نشسته و مشغول بازی با ماشینش است. در حین بازی، ماشین از دستش به کف زمین می‌افتد و بلافاصله می‌گوید: “ماشین، ماشین! ماشین افتاد” و منتظر پاسخ میماند. مادر این کلمات را به‌عنوان درخواست کودک می‌شنود اما خونسردی خود را حفظ می‌کند و می‌گوید: “عزیزم فقط یک دقیقه صبر کن، دستم بند است” بن با صدای مادر آرام می‌شود. اما هرچه که بیشتر زمان می‌گذرد و منتظر میماند، او بیشتر آشفته می‌شود و با صدای بلند داد میزند و می‌گوید: “ماشین، ماشین!”. در این حین مادر به‌صورت ناخودآگاه و به همان شکلی که طبق معمول به همه پاسخ می‌دهد، می‌گوید”صبر کن، تا یک دقیقه دیگر می‌آیم”. اما فریاد زدن بن و تکرار حرف “ماشین”، حکم همان گریه از روی ناامیدی را دارد (که در مثال یک برایتان شرح دادیم) و اگر به آن پاسخی داده نشود باعث می‌شود که بن خشم و ناامیدی بیشتری را نسبت به زمانی که ۱ ساله بود تجربه کند و اضطراب و ناراحتی‌اش را با دایره لغات محدودی که در اختیار دارد این‌گونه بیان کند: “نه، نه! ازت خوشم نمیاد، ازت متنفرم”.

گفتن این نوع از جملات ممکن است برای والدین ناخوشایند و ویرانگر باشد.  این جملات فراتر از یک دفاع شخصی به نظر برسند؛ در مثال ما، مادر بن احساس کرد که از جانب بن موردحمله قرار گرفته است و از کلماتی که بن به‌کاربرده بود ناراحت شد و به‌این‌ترتیب با صدای بلند فریاد زد: “بن، تمامش کن” . بن با شنیدن صدای تهدیدآمیز مادر، غذا را بر روی زمین ریخت و او را خشمگین‌تر کرد.

چه اتفاقی افتاد؟

از مثال بن و مادرش می‌توان فهمید که زبان، مجموعه‌ای از واکنش‌های پیچیده را در رابطه بین مادر و کودک به وجود می‌آورد. اما علاوه بر اینکه زبان می‌تواند باعث سوءتفاهم‌ها و تحریفات شود و تعارضاتی را به وجود آورد، باید به جنبه‌های مثبت زبان نیز اشاره کرد؛ یادگیری کلمات به کودک کمک می‌کند تا ارتباطش را با دیگران گسترش دهد و باعث می‌شود ظرفیت فهم و تنظیم هیجانات و احساساتش افزایش یابد. هنگامی‌که یک احساس در قالب کلمه بیان می‌شود، نسبت به آن احساس قدرت بیشتری پیدا می‌کنیم و با توانایی بیشتری آن را مورد آزمون قرار می‌دهیم و راحت‌تر آن را با دیگران سهیم می‌شویم و اصلاحش می‌کنیم و حتی از آن لذت می‌بریم. به همین دلیل است که میگوییم زبان مانند یک شمشیر دو لبه عمل می‌کند.

در مثال اول، هنگامی‌که بن یک‌ساله بود (مرحله پیش زبانی)، مادر اضطراب و عصبانیت او را از حالات چهره‌ای‌اش تشخیص داد و فهمید که احساساتش به علت افتادن ماشین برانگیخته‌شده است و این نوع از ابراز احساسات، مادر را آزرده نکرد؛ اما زمانی که بن به مرحله کلامی رسید (در مثال دوم) و از واژگان منفی برای بروز احساساتش استفاده کرد، باور این نکته برای مادر سخت بود که بن قبلاً نیز این احساسات را تجربه کرده بود، اما این بار فقط بروزشان با دفعات قبل متفاوت بود و به شکل کلامی درآمده بود.

آیا راه‌حلی برای رفع این مشکل وجود دارد؟ خوشبختانه باید بگوییم که بله . راه‌حل آن ترجمه است که در قسمت بعد در مورد آن صحبت خواهیم کرد.

منابع:

When Children Begin to Talk

مطالب مشابه:

• یادگیری دو زبان در کودکان از چه زمانی آغاز می‌شود و چه مزیتهایی دارد؟
• آموزش موسیقی به کودکان در یادگیری زبان کمک می‌کند
• توانایی های نوزادان در بدو تولد
• رشد نوزاد در اولین ماه زندگی

•   
  یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته زبان و دنیای جدیدی از رشد: هنگامی‌که کودک برای اولین بار شروع به صحبت می‌کند. اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

تا به حال متوجه شده‌اید که الگوهای ناسالم خاصی را در تمام روابط خود تکرار می‌کنید، و هر بار امید به نتایج متفاوت دارید؟

باید بدانید که شما تنها نیستید، به عنوان موجودات تحت تأثیر عادت، تغییر برخی رفتارهای خودتخریب‌گر (علیه خود)، به رغم تلاش زیاد ما، غیرممکن بنظر می‌آید که در روابط بین‌فردی خود را به شکل شروع ارتباط  با افراد نامناسب یا بروز رفتارهایی ست که تخریب‌گر ارتباط است، خود را نشان می‌دهد.

این پدیده را می‌توان با نگاه از دریچه‌ی نظریه دلبستگی، بهتر درک کرد.

بر اساس کار ماری آینوورث و جان بالبی، نظریه دلبستگی بیانگر این است که ما هر یک از سبک دلبستگی خاصی داریم (شیوه‌هایی که ما با دیگران مرتبط می‌شویم) که در دوران کودکی شکل می‌گیرد و بر روابط بزرگسالی – به ویژه روابط عاشقانه – اثر می‌گذارد.

هدف اولیه‌ی سیستم دلبستگی این است که احتمال بقای نوزادان افزایش یابد که در واقع این سیستم توسط روند انتخاب طبیعی بوجود آمده تا در مواقع تجربه پریشانی، در کودکان فعال شده تا با نزدیکی‌جویی به مراقب آرام گیرند.

از منظر تکاملی، دلبستگی، برای افزایش احتمال بقای نوزاد از طریق نزدیکی بین مراقبین و کودکان طراحی شده است که از دیدگاه روانشناسی، نزدیکی و وابستگی به مراقب ترس، اضطراب و انواع مختلف ناراحتی را کاهش می‌دهد، و به نوزاد امکان می‌دهد که به ابعاد مختلف محیط توجه کرده و مهارت کسب کند. می‌توان از سیستم دلبستگی مانند یک خلبان خودکار برای انسان‌ها استفاده کرد به این شکل که هنگامی‌که به درستی کار می‌کند، ما می‌توان یم از پروازمان لذت ببریم. اما، زمانی که کار سیستم دچار مشکل می‌شود و ما به تنهایی باید شرایط را مدیریت کنیم، اضطراب‌مان افزایش می‌یابد، زیرا در هر لحظه ممکن است هواپیما سقوط کند. هنگامی که نوزادان در معرض آشفتگی هستند، غریزه طبیعی آنها گریه کردن است تا از مراقب توجه و پاسخ دریافت کنند. بر اساس کیفیتی که این نیازها برآورده می‌شوند سبک دلبستگی خاصی شکل می‌گیرد که الگویی برای روابط بین‌فردی در بزرگسالی می‌شود.

 تاثیر سبک‌های دلبستگی بر روابط عاشقانه:

سبک دلبستگی ایمن:

«دانستن اینکه کسی هوای شما را دارد – اطمینان  و دلگرمی را ایجاد می‌کند».

هنگامی که این احساس امنیت در دوران کودکی ایجاد می‌شود و در طول مراحل رشد حفظ می‌شود، آنچه را که بالبی به عنوان یک سبک دلبستگی ایمن نامیده می‌شود، به وجود می‌آورد.

دلبستگی اجتنابی:

اما اگر هر زمانی که دچار مشکل شدید، حس کنید که کسی وجود ندارد که شما را حمایت کند به تدریج خود را از روابط بین‌فردی کنار می‌کشید. افراد دارای دلبستگی اجتنابی، از صمیمی شدن با افراد اجتناب می‌کنند، بنابراین از افراد و موقعیت‌هایی که ممکن است خودمختاری را تهدید کنند فاصله می‌گیرند. این افراد علاقه‌مند به تماس‌های اجتماعی هستند، اما به دلیل ترس از طرد شدن ارتباط برقرار نمی‌کنند.

این سبک دلبستگی می‌تواند به عنوان ترس از تعهد و صمیمیت و همچنین اجتناب از وابستگی ظاهر شوند. پس از آموختن اتکا بر خود، این افراد می‌توانند با سرکوب افکار و احساسات منفی، از اثرات  پریشان کننده‌ی موقعیت‌های ناخوشایند در امان بمانند، که به آنها اجازه می‌دهد تا استقلال و کنترل شخصی خود را بازسازی کنند. این روند در کوتاه‌مدت برای آنها مفید است، زیرا اجازه می‌دهد با پارتنر خود، در فاصله‌ای امن و در شرایط مشخص در تماس باشد اما در بلندمدت، مشکل این است که این رفتارهای کنترلی باعث سرد شدن و عدم تمایل پارتنر به ادامه رابطه می‌شود و در نهایت افراد اجتنابی این سردی را مبنی بر طرد تعبیر کرده و اعتقاد آنها به غیر قابل اعتماد بودن افراد تایید می‌گردد.

سبک دلبستگی اضطرابی:

کودکانی که مراقبین ناسازگار، بی‌پاسخ و یا طردکننده دارند سبک‌های دلبستگی اضطرابی را ایجاد می‌کنند و اغلب با ترس از رها شدن درگیر بوده و در موقعیت‌های پر استرس روابط عاشقانه نسبت به هر نشانه‌ای واکنش شدید نشان می‌دهند که دور شدن از پارتنرشان را در پی دارد که برای جبران این دوری‌جویی سعی می‌کنند با نزدیک شدن بیشتر و دیگر رفتارهای نامناسب به عقب رفت پارتنرشان پایان می‌دهند که این رفتارها در واقع تاییدی بر تحقق ترس‌شان و کاهش اعتماد بنفس متزلزلشان می‌شود.

افراد دارای سبک دلبستگی اضطرابی از نوع پریشان (preoccupied) با اضطراب زیاد و اجتناب کمتر مشخص می‌شوند. آنها معمولاً خود را کم ارزش می‌دانند و نیاز قوی به پذیرش دارند. از سوی دیگر، افراد دارای سبک دلبستگی اضطرابی از نوع اجتنابی از همان ابتدا هم به همان اندازه که امیدی به صمیمی شدن رابطه ندارند، از آن می‌ترسند، بنابراین بیشتر ازینکه با تمایل زیاد به چسبیدن به پارتنرشان به‌نظر آیند، رفتارهای خود را به گونه‌ای انجام می‌دهند که تمایل به طرد پارتنرشان را القا می‌کند.

خوشبختانه، سبک دلبستگی، سیاه یا سفید نیست؛ در یک پیوستار یا طیف قرار دارند و وابسته به شرایط هستند.

افراد بسیار اجتنابی در روابط عاشقانه خود، همیشه سرد و کناره گیر نیستند و یا افراد دارای سبک دلبستگی اضطرابی همیشه چسبنده و یا پرتوقع نیستند. درواقع، این رفتارهای کلیشه‌ای در موقعیت‌های استرس‌زای شدید بوجود می‌آیند.

اگر بخواهیم جمع‌بندی داشته باشیم باید اشاره کنیم که با وجود تکرار این الگوها، ما محکوم به تکرار همان الگوهای منفی که در دوران کودکی آموخته باشیم نیستیم، این خصوصا زمانی قابل اثبات است که تجارب جدیدی داریم که به شدت با آن الگوها در تضاد می‌باشد؛ برای مثال، زمانی که ما در روابط دارای تعهد هستیم.

با توجه به مطالعات انجام شده، زمانی که تعهد برقرار می‌شود، افراد مضطرب به احتمال کمتری به شیوه‌های ناسازگار واکنش نشان می‌دهند، زیرا تعهد میان پارتنرها، آنها را از انجام الگوهای منفی منع کند.

راه دیگری برای شکستن الگوهای ناسالم ارتباطی ان است که با پارتنر یا یک همسر با سبک دلبستگی ایمن در رابطه باشیم. چنین شرکایی قادر به محافظت و یا تنظیم نگرانی مربوط به دلبستگی بوده و به پارتنر دارای سبک ناایمن کمک می‌کند که کمتر دچار اضطراب شوند، که به نوبه خود آنها را قادر به رفتار سازنده‌تر می‌کند.

صرف نظر از وضعیت ارتباط یا نوع شریک که با آن مشارکت می‌کنیم، هنوز هم برای کسانی که سبک دلبستگی ناایمن دارند، می‌تواند تغییرات مثبتی را ایجاد شود. کار با یک درمانگر ماهر در نظریه دلبستگی، می‌تواند به شما کمک کند تا مسیرهایی که سبک دلبستگی ممکن است تاثیرات منفی بر روابط شما بگذارد، را شناسایی کنید.

انجام این تکلیف یک راه موثر برای شروع سفر به سوی تغییر بوده که  می‌تواند کلید روابط امن‌تر و دوست‌داشتنی‌تر با خود و دیگران باشد.

مقاله‌های مرتبط:

دلبستگی و اختلال دلبستگی واکنشی: نشانه‌ها، درمان و امید برای کودکان دلبسته ناایمن

نقش دلبستگی درمانگر در اتحاد درمانی و نتایج درمان

دلبستگی چیست و رابطه آن با رشد اجتماعی چگونه است؟

سهم سبک‌ های دلبستگی ، باورهای غیرمنطقی و نشانگان روانی در پیش‌بینی انعطاف‌پذیری شناختی

دلبستگی و رضایت زناشویی

دلبستگی ناایمن و اختلال شخصیت وسواسی جبری

دلبستگی و نشانه­‌های آسیب­‌شناسی روانی

نویسنده: دکتر آلاسیا آبراهام
مترجم: نازیلا حنایی

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته سبک دلبستگی کودکی چه اثری بر روابط رمانتیک در بزرگسالی دارد؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

دغدغه‌ی انسان درباره‌ی فناپذیری و جاودانگی دست کم به ۲۰۰۰۰ سال پیش بازمی‌گردد. در آن دوران کرو-ماگنون‌ها[۱]، اولین انسان­های هوشمند، برای خود مراسیم تدفین داشتند. در سال ۱۸۶۸ شواهدی از وجود این اقوام و آداب خاکسپاری آن‌ها در لِس اِزی[۲] فرانسه به دست آمد (لس ازی روستایی در جنوب فرانسه است).

روزی چند گردشگر مشغول بررسی یک پناهگاه سنگی یا غار در جنوب روستا بودند که با چند ابزار چخماقی و تعدادی سلاح اولیه مواجه شدند. باستان‌شناسان پس از حفاری متوجه شدند که آن منطقه به وضوح یک قبرستان بوده و دست کم چهار نفر در آن‌جا پیدا شدند: یک مرد میانسال، دو مرد جوان، یک زن جوان و یک نوزاد دو-سه هفته‌ای. آن‌ها با تعدادی آتش‌زنه، سلاح و همچنین صدف و دندان سوراخ‌شده‌ی حیوانات به خاک سپرده شده بودند. دندان‌ها و صدف‌ها احتمالاً بخشی از گردنبندها و دستبندهایی بوده‌اند که بزرگسالان استفاده می‌کردند، اما رشته‌های نگه‌دارنده‌ی آن‌ها مدت‌ها پیش تجزیه شده‌ است.

این وسایل نزدیک به ۲۰۰۰۰ سال قدمت دارند، و دانشمندان تخمین می‌زنند که این افراد احتمالاً از ۲۵۰۰۰ سال قبل در آن نواحی مستقر بوده‌اند. ساکنان روستای لس ازی این پناهگاه سنگی را کرو-ماگنون می‌نامند. این نام از اسم یک زاهد تارک دنیا به اسم ماگنو[۳] اقتباس شده که سالیان دراز در آن‌جا زندگی کرده بود. نام این قار اکنون هم‌معنی نام اولین اجداد انسانی ماست.

به نقل از روان حامی، مردم‌شناسان مقبره‌های کرو-ماگنون را شواهدی می‌دانند دال بر این که مردم آن زمان به زندگی و مرگ درست همان‌طور می‌اندیشیدند که انسان مدرن می‌اندیشد. این را می‌توان از عمل آراستن اجساد به وسایل گران‌بها توسط مردمان کهن برداشت کرد، که احتمالاً تصور می‌کردند در زندگی روح پس از مرگ مفید خواهد بود. کرو-ماگنون‌ها در سوگواری عزیزان از دست رفته‌شان به دنبال جاودانگی بودند، اما نوعی از جاودانگی که به روح، نه بدن، مربوط می‌شود.

کرو-ماگنون­ها به لحاظ آناتومی انسان­های مدرنی بودند که از حدود ۵۰۰۰۰ سال پیش در اروپا می­زیستند. آن­ها به نقاشی­های درون غار و ابزارها و وسایل تزئینی­شان شهرت دارند. تصور می­شود این افراد اجداد بی­واسطه‌­ی انسان امروزی باشند. بسیاری از بدن­هایی که در این منطقه پیدا شده نشانه­هایی از مراسم تدفین را با خود دارند. این نمونه به حوالی ۱۲۰۰۰ سال پیش بازمی­گردد.

خویشاوندان دور کرو-ماگنون‌ها که ۴۰۰۰ سال قبل در مصر می‌زیستند، همین سنت‌ها را در مقیاسی وسیع‌تر حفظ کرده بودند. فرعون‌های مصر با تمام متعلقات دنیوی خود، و حتی با کمی غذا برای سفر، به خاک سپرده می‌شدند. کارناک[۴]، روستایی در حاشیه‌ی رود نیل و در منتهای شمالی شهر اقصر، محل تجمع بزرگ‌ترین معابد کهن مصر است. این معابد مساحتی نزدیک به ۴۹ هکتار را اشغال کرده و بسیار قدیمی هستند.

تا کنون مهم‌ترین و بزرگ‌ترین آن‌ها معبد آمون است که بیش از ۴۰۰۰ سال پیش بنا شده است. آمون، که پادشاه خدایان نام داشت، عالی‌ترین خدا در دوران پادشاهی نوین مصر بود. در طول این دوره مصر توسط پادشاهان مشهوری هم‌چون آمنهوتپ[۵]، رامسِس[۶] و توت عن خامون[۷] اداره می‌شد. مقبره‌های این پادشاهان و نِفِرتاری[۸]، همسر رامسِس دوم، با مناظری حفاری‌شده از مناسک خاکسپاری مذهبی و رویدادهای تاریخی آذین شده است. دست‌نوشته‌های هیروگلیف معمولاً با این مناظر همراه هستند. مقبره‌های مصری هم‌چنین شامل بسیاری متعلقات ارزشمند، هم‌چون تمثالی زیبا از نفرتاری و یک نقاب طلایی تدفین از شاه توت عن خامون هستند.

در واقع در مقبره‌ی شاه توت ۳۵۰۰ وسیله، شامل ۱۴۳ قطعه جواهر و تعویذ قیمتی بازیابی شده است. جالب آن که مقربه‌ی توت از نظر ابعاد و ثروت مقبره‌ای متوسط به حساب می‌آید. مقبره‌های رامسس و آمنهوتپ بسیار مجلل‌تر هستند، اما بیشتر عتیقه‌جات آن‌ها سال‌ها پیش از بررسی باستان‌شناسان به سرقت رفته‌اند.

هرچند برخی از وسایل موجود در مقابر صرفاً میزان دارایی شخص را منعکس می‌کردند، بسیاری از آن‌ها با هدف کمک به متوفا در زندگی پس از مرگ در کنارش قرار می‌گرفتند. برای مثال، نقاب تدفین شاه توت مشابه با چهره‌ی خودش ساخته شده بود تا خدایان بتوانند او را پس از مرگ تشخیص دهند.

بسیاری از کتبیه‌های دیواری و نوارهای پاپیروس در واقع مجموعه‌ای از وردهای جادویی بودند که با هدف کمک به متوفا در حیات پس از مرگ نوشته می‌شدند. همچنین تعداد زیادی از سرودهای مذهبی که برای خدایان مختلف خوانده می‌شد همین قصد را دنبال می‌کرد. این اوراد و سرودهای منتخب را امروزه با نام کتاب مرگ می‌شناسیم. به نقل از اسطوره‌های مصر باستان، اگر بتوانیم مرگ را بشناسیم و بپذیریم، روح‌مان اجازه می‌یابد تا به سرزمین خدای خورشید آمون ، و خواهرش آمونت، راه یابد؛ سرزمینی که روح در آن تا ابد زنده است. سنت خاکسپاری مردان با تمام متعلقات‌شان در طول هزاره‌ها به تدریج از میان رفت، اما بسیاری از افراد همچنان بر این باورند که ارواح برگزیده زندگی جاویدان دارند.

هم‌زمان با انقلاب علمی و ظهور ‌درمان‌های پزشکی، تلاش برای جاودانگی از جنبه‌ی روحانی به جنبه‌ی جسمی تغییر یافت. موفقیت‌های لویی پاستور و سایر میکروب‌شناسان در اوایل قرن بیستم و رشد انفجاری پژوهش‌های زیست‌شناختی از آن زمان، درمان‌هایی را برای بسیاری از بیماری‌های مهلک، از جمله دیفتری، فلج اطفال و آبله، به دنبال داشته است. این دستاوردها ما را به روزی امیدوار کرده‌اند که دانشمندان قادر باشند بر تأثیرات سالخوردگی غلبه کنند تا به جاودانگی برسیم.

اگر تک‌یاخته‌ها می‌توانند میلیون‌ها سال زندگی کنند، چرا انسان نتواند؟ اما تا کنون تمام تلاش‌ها برای جوان‌سازی جسمی با شکست مواجه شده است. بسیاری از این تلاش‌ها به اوایل دهه‌ی ۱۹۰۰ میلادی بازمی‌گردد،  که شامل استفاده از معجون‌ها، شربت‌ها و حتی ترکیب‌های رادیواکتیو می‌شد و غالباً نتایج فاجعه‌باری به همراه داشت. یکی از این معجون‌ها که در دهه‌ی ۱۹۲۰ شهرت یافت تو-رادیا[۹] نام داشت؛ کرم پوستی که شامل توریوم و رادیوم بود، عناصر رادیواکتیوی که ماری کوری فیزیک‌دان شهیر فرانسوی آن را کشف کرده بود.

تصور می‌شد این ماده‌ی رادیواکتیو بر پوست اثر ضد پیری داشته باشد، اما زمانی که ماری کوری و سایر دانشمندانی که با مواد رادیواکتیو کار می‌کردند دچار مشکلات جسمی جدی شدند، استفاده از آن ممنوع شد. مادام کوری به دلیل قرار گرفتن بیش از حد در معرض مواد رادیواکتیو دچار آب مروارید چشم، از کار افتادگی کلیه، و سرطان خون کشنده شد.

اخیراً موج جدیدی از درمان‌های ضد پیری ابداع شده که از همه‌ی روش‌ها استفاده می‌کند، از تغییر در سبک زندگی گرفته تا برخی مکمل‌های هورمونی خاص. کرم‌های ضد پیری امروزه هم در بازار موجودند، با این تفاوت که عنصر فعال آن‌ها به جای رادیوم، رتیونیک اسید (ویتامین A) است. این که آیا هیچ‌ یک از این درمان‌ها موفق خواهند شد یا خیر جای بحث دارد، اما تا کنون شکست‌ها شبیه به اولین قدم‌های یک کودک نوپا بوده است. دانشمندان در شناخت پیچیدگی‌های چشمگیر سلول و نحوه‌ی تغییر ارگانیسم در طول زمان، هنوز در ابتدای راه قرار دارند. با پیشرفت علم، شاید امکان غلبه بر برخی تأثیرات پیری به وجود آید، اما این که این کار منجر به جاودانگی جسمانی خواهد شد، محل مناقشه است.

نمایشی یک‌ساعته

مکبثِ ویلیام شکسپیر آن‌جایی که طول عمر انسان را به نمایشی یک‌ساعته تعبیر کرد، بسیار دست و دل‌باز بود. اگر طول عمر انسان متوسط واقعاً یک بیست‌و‌چهارم از ۳ میلیارد سالی بود که میکروب‌ها شکل گرفته‌اند، هر انسان باید ۱۲۵ میلیون سال زندگی می‌کرد. در واقع کل عمر انسان در مقیاس ۲۴ ساعته، به اندازه‌ی یک چشم بر هم زدن است.

طول عمر جانوران مختلف بسیار متفاوت است. به طور کلی، جانوران کوچک با زاد و ولد فراوان طول عمر کوتاهی دارند، در حالی که حیوانات بزرگ‌تر با زاد و ولد کم‌ طول عمرشان بسیار بیشتر است. مگس میوه یا همان دروسوفیلا ملانوگاستر[۱۰] نمونه‌ای از یک جانور کوچک با طول عمر کوتاه است. دروسوفیلاها حداکثر ۴۰ روز زنده می‌‌مانند، اما بیشتر آن‌ها ظرف دو هفته از بین می‌روند. این جانوران را حشرات دگردیسی‌کننده می‌گویند زیرا تخم آن‌ها به لاروی تبدیل می‌شود که پیش از پیله بستن مدتی تغذیه می‌کند، و سپس لارو در فرآیند دگردیسی به مگس بالغ تبدیل می‌شود. مگس‌های بالغ نر و ماده بلافاصله به تولید مثل می‌پردازند. ماده‌ها ظرف ۲۴ ساعت جفت‌گیری می‌کنند، و در طول عمر کوتاه خود ده‌ها هزار تخم بر جای می‌گذارند. در استراتژی بقایی مثل این، تمام تمهیدات زیستی بر تداوم نوع به هزینه‌ی فرد، متمرکز شده است. مگس‌ها شکارچیان زیادی دارند، و سازگاری‌هایی که زندگی آن‌ها را تداوم ببخشد فایده‌ای نخواهد داشت، زیرا بسیار پیش از آن که عمر بیولوژیکی‌شان به پایان برسد خورده می‌شدند.

از سوی دیگر فیل‌ها حیواناتی بزرگ با تهدیدهای اندک هستند، و هر پنج سال یک‌بار زاد و ولد می‌کنند. فیل‌ها پستاندارند، و مثل تمام پستانداران زمان زیادی را صرف مراقبت از نوزادان خود می‌کنند. در این حالت سازگاری‌های مربوط به افزایش طول عمر کاملاً معنی پیدا می‌کند. وقتی تهدید شکارچیان اندک باشد، نوزاد متولدشده می‌تواند دوران رشد راحتی را پشت سر بگذارد، و در طول آن راه و رسم کنار آمدن با محیط را از بزرگسالان بیاموزد. هرچه بزرگسال‌ها بیشتر عمر کنند، بیشتر می‌آموزند و تجربیات خود را بیشتر به فرزندان‌شان انتقال می‌دهند. در نتیجه این حیوانات طول عمر نسبتاً دراز ۷۵ تا ۱۰۰ سال دارند. به طور کلی حیواناتی که عمر طولانی‌تری دارند نسبتاً باهوش هستند. البته در این باره استثناهایی هم وجود دارد، که برجسته‌ترین آن‌ها سگ‌ماهی‌ها و لاک‌پشت گالاپاگوس[۱۱] است.

سگ‌ماهی نوعی ماهی بسیار کهن است که بیش از ۲۰۰۰۰۰ سال پیش، یعنی پیش از ظهور دایناسورها در دوران ژوراسیک، پا بر کره‌ی خاکی نهاد. تا کنون بیست گونه‌ی سگ‌ماهی شناخته شده که همگی در اقیانوس‌ها، دریاها و رودخانه‌های امریکای شمالی، اروپا و آسیا زندگی می‌کنند؛ هیچ گونه‌ای از آن‌ها در نواحی گرمسیری یا نیمکره‌ی جنوبی زمین یافت نشده است. سگ‌ماهی‌های بزرگسال گاه تا ۲۰ سال بالغ نمی‌شوند، و پس از آن سگ‌ماهی‌های ماده هر ۴ تا ۶ سال یک بار تخم‌ریزی می‌کنند.

تخم‌های سگ‌ماهی، یا همان خاویار، در سراسر دنیا به عنوان غذایی لذیذ شناخته شده است، و همین امر خطر انقراض را برای گونه‌های متعدد سگ‌ماهی در امریکای شمالی و اروپا به دنبال داشته است. برای مثال تنها ظرف ۲۰ سال گذشته ۹۰ درصد از سگ‌ماهی‌های خاویار دریای خزر صرفاً به دلیل صید بیش از حد از بین رفته‌اند. این وضعیت تا جایی بحرانی شد که در سال ۲۰۰۶ سازمان ملل متحد تجارت بین‌المللی خاویار سگ‌ماهی را برای یک سال تمام ممنوع کرد. این ممنوعیت در سال ۲۰۰۷ برداشته شد، اما نسل سگ‌ماهی خاویار هنوز در خطر انقراض کامل قرار دارد.

سگ‌ماهی‌ها احتمالاً بیشترین طول عمر را در بین حیوانات دارند؛ گاهی تا ۲۰۰ سال یا بیشتر. با این حال از سایر ماهی‌ها باهوش‌تر نیستند. به علاوه سگ‌ماهی‌ها هم مثل سایر ماهی‌ها هر ساله هزاران فرزند به دنیا آورده و زمانی را صرف مراقبت از آن‌ها نمی‌کنند. استراتژی سگ‌ماهی‌ها برای طول عمر این است که صرفاً رشد کنند. آن‌ها به این قانون طبیعت دست یافته‌اند که «سلول شادمان، سلول تقسیم‌شونده است.» تا زمانی که سگ‌ماهی به رشد خود ادامه دهد، طول عمرش توسط نیروهای بیرونی مثل حوادث و شکارچیان، نه سالخوردگی سلول‌ها، تعیین می‌شود. خون‌سرد بودن سگ‌ماهی نیز به استراتژی رشد پیوسته‌ی او کمک می‌کند، زیرا نرخ رشد و سطح فعالیت حیوان را کاهش می‌دهد. رشد پیوسته استراتژی است عمر طولانی برخی از درختان را توضیح می‌دهد، مثل درخت ماموت کالیفرنیایی یا درخت بلوط، که می‌توانند بیش از هزار سال عمر کنند.

لاک‌پشت گالاپاگوس هم حیوان درازعمری است که کشف شدنش را مدیون بلایای طبیعی هستیم. در زمستان سال ۱۵۳۵ یک کشتی بادبانی اسپانیایی در مسیر خود به سمت پرو دچار طوفان سهمناک یک‌هفته‌ای شد، و راه خود را گم کرد. وقتی از طوفان عبور کرد، خدمه‌ از دور جزیره‌ای را دیدند که آن‌ها را به پر کردن مجدد ذخایرشان امیدوار کرد.

هنگامی که به ساحل رسیدند، با حیوانات عجیب و غریب زیادی مواجه شدند، که جالب‌ترین آن‌ها یک لاک‌پشت غول‌آسا بود. آن‌ها به قدری از دیدن این حیوان شگفت‌زده شدند که تصمیم گرفتند جزیره را گالاپاگوس (در زبان اسپانیایی به معنی لاک‌پشت) بنامند. بررسی‌های بعدی اسپانیایی‌ها و انگلیسی‌ها نشان داد که جزیره‌ی گالاپاگوس بخشی از یک مجمع‌الجزایر به طول ۹۶۵ کیلومتر در غرب اکوادور است. جزیره‌ی گالاپاگوس در سفرهای چارلز داروین[۱۲] (در سال‌های ۱۸۲۶ تا۱۸۳۰) و پیدایش نظریه‌ی تکامل او نقش مهمی داشته است.

همان‌طور که سیاحان اسپانیایی مشاهده کردند، لاک‌پشت گالاپاگوس موجودی بسیار بزرگ است؛ طول بدن آن تا پنج فوت (۵/۱ متر) و وزن آن تا ۵۰۰ پوند (۹/۲۲۶ کیلوگرم) می‌رسد. لاک‌پشت‌های بزرگسال در سن ۲۰ تا ۲۵ سالگی به بلوغ می‌رسند و می‌توانند تا ۲۵۰ سال عمر کنند. این حیوان‌ بسیار آهسته رشد می‌کند، به طوری که در دوسالگی اندازه‌ی آن هنوز از یک توپ بیسبال بزرگ‌تر نیست. با این سرعت رشد، بیش از ۴۰ سال طول می‌کشد که به قد و قواره‌ی بزرگسالی خود برسد. این لاک‌پشت‌ها آنقدرها باهوش نیستند، دست کم نه به اندازه‌ی پستانداران؛ آن‌ها هم‌چنین وقتی را صرف مراقبت از فرزندان خود نمی‌کنند. لاک‌پشت ماده یک دوجین تخم کروی در ساحل رها کرده و روی آن‌ها را می‌پوشاند، و از این‌جا به بعد را به طبیعت و بخت و اقبال وامی‌گذارد.

وقتی که لاک‌پشت‌های نوزاد سر از تخم درمی‌آورند، شروع به حفاری به سمت سطح زمین می‌کنند، کاری که گاهی تا یک ماه طول می‌کشد. آن‌گاه مستقیماً به سمت آب، که ۹ تا ۱۸ متر آن‌طرف‌تر است، می‌روند. مسیر عزیمت آن‌ها به آب کمین‌گاه شکارچیان است، و بسیاری از لاک‌پشت‌های جوان به دام مرغان دریایی می‌افتند. آن‌هایی که به آب می‌رسند یکراست به دهان ماهی‌ها می‌روند، و تعداد اندکی که نجات یافته و تا بزرگسالی دوام می‌آورند، به ساحل بازگشته و باقی زندگی خود را در خشکی می‌گذرانند. برخلاف سگ‌ماهی، لاک‌پشت‌ها به یک اندازه‌ی استاندارد بزرگسالی می‌رسند، در نتیجه تقسیم سلول‌های آن‌ها همچون پستانداران از جایی به بعد متوقف می‌شود. تصور می‌شود طول عمر غیرعادی این حیوان خونسرد به دلیل نرخ رشد بسیار آهسته‌ی آن‌، و هم‌چنین نرخ سوخت و ساز و سطح فعالیت پایینش باشد.

طول عمر انسان‌ها حداکثر کمی بیش از ۱۰۰ سال است. طولانی‌ترین عمر ثبت‌شده برای انسان مربوط به ژان کلمنت، زنی از شهر آرل فرانسه است که در سال ۱۹۹۷ در سن ۱۲۲ سالگی درگذشت. هرچند تعداد افراد بسیار کهنسال (سنین بالای ۸۵ سال) نسبتاً کم است، تعداد این افراد از ۳ میلیون نفر در سال ۱۹۹۴ (یعنی کمی بیش از ۱ درصد جمعیت [ایالات متحده]) به بیش از ۶ میلیون در سال ۲۰۰۹ (۲ درصد جمعیت) رسیده است. انتظار می‌رود تعداد امریکایی‌های یک‌قرنه (که به سن ۱۰۰ سالگی یا بالاتر رسیده‌اند) از رقم ۹۶۵۴۸ امروز به بیش از ۶۰۰۰۰۰ نفر در سال ۲۰۵۰ برسد. هرچند این طول عمر‌ها جالب توجه هستند، در مقایسه با رکورد طول عمر دنیای گیاهان به سرعت رنگ می‌بازند. این رکورد مربوط به متوشالح[۱۳]، درخت صنوبر ۴۶۰۰ ساله‌ای است که در دامنه‌های آریزونا زندگی می‌کند.

جوان شدن: راز جاودانگی

بسیاری از پیری‌شناسان مدعی‌اند که غیرممکن است بتوان انسانی را جوان کرد، زیرا جوان‌سازی تمام سلول‌ها و اندام‌های بدن بی‌نهایت دشوار خواهد بود. چنین ادعایی را باید با نگاهی انتقادی پذیرفت؛ از یاد نبریم که تنها پنج سال قبل از این که اولین گوسفند شبیه‌سازی شود، بیشتر دانشمندان معتقد بودند شبیه‌سازی یک پستاندار غیرممکن است. به علاوه، آنچه دانشمندان از سال ۱۹۹۶ از شبیه‌سازی حیوانات و سلول‌های بنیادی آموخته‌اند، حاکی از آن است که شاید بتوان درمانی طراحی کرد که به افراد کمک کند جوان‌تر شوند وشاید روزی برسد که جاودانگی را تجربه کنند.

جوان‌تر شدن در سطح سلولی مانند این است که هسته‌ی یک سلول شبیه‌سازی‌شده را مجدداً برنامه‌ریزی کنیم: هر دو به این معنی هستند که یک سلول را از فنوتیپ (بیان فیزیکی ژن‌های ارگانیسم) سالخورده به فنوتیپ جوان تبدیل کنیم. از یک نظر شبیه‌سازی هسته‌ی سلول تا به امروز موفق‌ترین اقدام دانشمندان در راستای جوان‌سازی بوده است. در یک آزمایش شبیه‌سازی، سیتوپلاسم اوسیت پذیرنده هسته‌ی اهداکننده را از فنوتیپ پیر تبدیل به فنوتیپی می‌کند که قادر به حمایت کامل از رشد رویانی است.

در سطح ارگانیزمی، این کار معادل آن است که یک بزرگسال را به نوجنین (رویان) تبدیل کنیم. اگر این کار را می‌توان برای یک سلول انجام داد، شاید برای چندین سلول هم ممکن باشد. و اگر بتوان تمام هسته‌های بدن یک شخص سالخورده را مجدداً برای فنوتیپ جوان برنامه‌ریزی کرد، این کار منجر به جوان‌سازی کامل تمام سلول‌ها در بدن می‌شود. در این صورت فرد جوان می‌شود. این احتمال را در فصل ۸ بررسی می‌کنیم.

مسیری که در پیش داریم

در سال ۱۹۰۰ امید به زندگی مردم امریکا به طور متوسط تنها ۴۵ سال بود. این رقم امروزه به ۸۰ سال افزایش یافته، که از دلایل اصلی آن کاهش چشمگیر مرگ و میر نوزادان، درمان‌های کشف‌شده برای انواع بیماری‌ها، بهداشت بیشتر و شرایط زندگی بهتر است. این افزایش در امید به زندگی در حالی است که سالیانه تعداد قابل توجهی از افراد به دلیل مصرف سیگار جان خود را از دست می‌دهند. انتظار می‌رود چنانچه درمان‌های مؤثری برای سرطان و بیماری‌های قلبی-عروقی پیدا شود، امید به زندگی ۲۰ تا ۳۰ سال دیگر هم افزایش یابد. از این گذشته، افزایش امید به زندگی در انتظار ارتقای درک ما از سازوکارهای پایه در سالخوردگی سلولی است.

ابداع درمان‌هایی که بتوانند جهت فرآیند افزایش سن را معکوس کنند به طور نظری ممکن است، اما به وقوع پیوستن این هدف شاید دشوارترین چالشی باشد که زیست‌شناسان تا کنون با آن مواجه بوده‌اند. ابداع درمان‌های پیری به منظور جاوادنگی مستلزم ترکیب تکنولوژی شبیه‌سازی حیوانی، ژن درمانی، و سلول‌های بنیادی است. اما حتی این تکنولوژی‌های نیرومند هم کافی نیستند. دستیابی به شناختی از سازوکارهای اصلی سالخوردگی مستلزم اطلاعاتی مشروح در باره‌ی هر ژن در بدن و نحوه‌ی تأثیر آن بر پیر شدن انسان است. این اطلاعات کاملاً تازه و ابتدایی هستند، اما محققان انتظار دارند ظرف ۱۰سال آینده شاهد دستاوردهای مهمی در حوزه‌ی پیری‌شناسی باشیم.

مقاله مرتبط:

• نظریه‌های طول عمر و پیری

[۱] Cro-Magnons

[۲] Les Eyzies

[۳] Magnou

[۴] Karnak

[۵] Amenhotep

[۶] Ramses

[۷] Tutankhamun

[۸] Nefertari

[۹] Tho-Radia

[۱۰] Drosophila melanogaster

[۱۱] Galapagos

[۱۲] Charles Darwin

[۱۳] Methuselah

نوشته تلاش برای جاودانگی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

علائم اصلی اوتیسم شامل عدم ارتباط چشمی و گفتار، مسائل ارتباطی و رفتارهای تکراری است. پس چرا والدین به دنبال درمان‌هایی هستند تا به خواب کودکانشان، مقابله با اضطراب، هضم غذا و یا اتمام تشنج‌ها کمک کنند؟ دلیل اصلی این است که نشانه های ذکر نشده اوتیسم در ملاک‌های تشخیصی باعث ارجاع آنها به درمان می‌شود.

به نقل از روان حامی، در واقع اکثر افراد دارای اوتیسم علائمی دارند که نمی‌توانند تعامل اجتماعی کنند. ما نمی‌دانیم که آیا اوتیسم باعث این علائم می‌شود و یا فقط با هم همراه هستند، ولی می‌دانیم که آن‌ها بسیار واقعی هستند.

نشانه های ذکر نشده اوتیسم

۱. اوتیسم و مشکلات حسی:

یکی از اولین نشانه های ذکر نشده اوتیسم مشکلات حسی است. اکثر افراد مبتلا به اوتیسم مشکلات حسی دارند. آنها ممکن است به صدا، نور و یا لمس شدن بیش از حد واکنش نشان دهند، یا از طرف دیگر آنها ممکن است فشار عمیق و احساس‌های فیزیکی طلب کنند. در هر صورت حساسیت زیاد و بیش از حد می‌تواند فعالیت‌های روزانه را بسیار سخت کند. کودک چه چیزی را به خوبی می‌تواند یاد بگیرد وقتی از نور زیاد، صدای دائمی و یا خارش در اثر لباس‌هایی که می‌پوشد، رنج می‌برد؟ زمانی که درمان‌هایی برای اصلاح مسائل حسی وجود دارد، بهترین راه‌حل‌ها معمولاً شامل تغییر محیط مناسب برای کودک است.

۲. اوتیسم و مشکلات گوارشی:

یکی دیگر از نشانه های ذکر نشده اوتیسم مشکلات گوارشی است. کودکان مبتلا به اوتیسم خیلی بیشتر از سایر کودکان به مشکلات گوارشی و روده دچار می‌شوند. بعضی محققان باور دارند که رابطه‌ی بین اوتیسم و مشکلات گوارشی سرنخی برای علت اوتیسم است. دیگران به سادگی ذکر می‌کنند که بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم مشکلات گوارشی دارند. در هر صورت درمان علائم و تضمین تغذیه‌ی مناسب، خوب و سودمند است. این که تغییرات در رژیم غذایی و تغذیه می‌تواند واقعاً به درمان اوتیسم کمک کند و یا نه، قابل بحث است. هیچ کودکی با اسهال مزمن، دل پیچه و حالت تهوع، خوب یاد نمی‌گیرد، خوب رفتار نمی‌کند و به خوبی اجتماعی نمی‌شود. با درمان مشکلات گوارشی، والدین می‌توانند به کودکانشان کمک کنند تا بیشتر پذیرای مدرسه، درمان و تعامل اجتماعی باشند.

۳. اوتیسم و تشنج:

تشنج نیز از نشانه های ذکر نشده اوتیسم است. از بین ۴ کودک مبتلا به اوتیسم، یکی دچار تشنج می‌شود. تشنج‌ها می‌توانند در گروهی از حمله‌های کامل تا حمله‌های با شروع کوتاه قرار بگیرند. این طیف از علائم کشف تشنج را سخت می‌کند. آن‌ها را همچنین می‌توان از طریق موج‌نگاری مغزی که تغییرات در امواج مغز را اندازه‌گیری می‌کند، تشخیص داد. بر خلاف اکثر علائم اوتیسم، تشنج‌ها درمان پزشکی دارند. ضدتشنج‌ها معمولاً می‌توانند تشنج را به طور موثر کنترل کنند. برخی از رایج‌ترین داروهای ضدتشنج عبارتند از : کاربامازپین ، لاموتریژین، توپیرامات و والپوریک اسید. بسیار مهم است که مطمئن باشیم داروی ضدتشنج را به درستی انتخاب کردیم، چرا که بعضی از آنها می‌تواند عوارض جانبی جدی ایجاد کند.

۴. اوتیسم و مشکلات خواب:

درحالی که تحقیقات اندکی در این زمینه وجود دارد، واضح است که بسیاری از افراد مبتلا به اوتیسم مشکلات خواب هم دارند. بعضی به سختی به خواب می‌روند و بعضی دیگر مکرراً از خواب می‌پرند. البته کمبود خواب می‌تواند علائم اوتیسم را خیلی بدتر کند. افراد کمی زمانی که خیلی خسته هستند می‌توانند خوب فکر کنند، خوب رفتار کنند و خوب ارتباط برقرار کنند. والدین نیز زمانی که از خواب محروم می‌شوند، فرسوده می‌شوند. تحقیقات نشان می‌دهد که ملاتونین، مکمل مبتنی بر هورمون، می‌تواند به افراد اوتیستیک کمک کند تا بخوابند. در هر صورت این واضح نیست که ملاتونین چقدر می‌تواند تفاوت معناداری در بهبود خواب افراد مبتلا به اوتیسم در طول شب ایجاد کند.

۵. اضطراب، افسردگی و اوتیسم:

بسیاری از افراد مبتلا به اوتیسم، مشکلات قابل تشخیص بالینی در اضطراب، افسردگی و خشم دارند. به نظر می‌رسد این مسائل بین مردم با عملکرد بالای اوتیسم و سندرم آسپرگر رایج‌تر است. این ممکن است به این دلیل باشد که افراد با عملکرد بالای اوتیسم و سندرم آسپرگر بیشتر از تفاوت‌هایشان آگاه هستند و بیشتر تاثیرات طرد شدن از همسالانشان را احساس می‌کنند. اما بسیاری از متخصصان باور دارند که اختلالات خلقی که همراه اوتیسم وجود دارد ممکن است به وسیله‌ی تفاوت‌های فیزیکی در مغز افراد مبتلا به اوتیسم ایجاد شود. اختلالات خلقی می‌تواند به وسیله‌ی دارو، روان‌شناسی شناختی (شناخت‌درمانی) و مدیریت رفتار درمان شود. اگر این مسائل به وسیله‌ی عوامل خارجی ایجاد شوند، بهترین کار تغییر محیط مناسب برای نیازهای بیمار است.

۶. اوتیسم و تفاوت‌های یادگیری:

نشانه های ذکر نشده اوتیسم همچنین شامل مشکلات یادگیری آنهاست. کودکان مبتلا به اوتیسم به صورت متفاوتی یاد می‌گیرند. بعضی از آنها ناتوانی‌های یادگیری قابل تشخیصی دارند مثل نارساخوانی، در حالی که برخی دیگر توانایی‌های غیرمعمولی مثل هایپرلکسیا دارند (توانایی خواندن در سن بسیار کم). بعضی به سختی توانایی‌ها و مهارت‌های ریاضی را به دست می‌آورند و بقیه دانشمندان ریاضی هستند و خیلی بیشتر از سن خود می‌دانند. یک روش برای مدیریت تفاوت‌های یادگیری در اوتیسم، برنامه‌ی آموزش فردی است، برنامه‌ای که توسط یک گروه تدوین شده و شامل والدین، معلم‌ها و مدیران مدرسه است. در تئوری، این برنامه امکان حمایت کودکان اوتیستیک که مشکل دارند را فراهم می‌کند و همچنین فرصت‌هایی را تضمین می‌کند تا دوام داشته باشد. موفقیت این روش برای همه‌ی موقعیت‌ها است.

۷.اوتیسم و بیماری روانی:

برای یک فرد مبتلا به اوتیسم تشخیص روانی اختلال دو قطبی، افسردگی بالینی، اختلال وسواس فکری و عملی یا اسکیزوفرنی غیرمعمول نیست. گفتن تفاوت بین تداوم (تکرار صداها، کلمات، اشیا و افکار) که در اوتیسم معمول است، با اختلال وسواس فکری عملی که یک بیماری روانی جداگانه است، دشوار است. همچنین تمیز دادن اختلالات خلقی و اختلال دوقطبی، اسکیزوفرنی و رفتارهای اوتیستیک نیز دشوار است. اگر شما شک کردید که عزیزی با اختلال اوتیسم همچنین از بیماری روانی رنج می‌برد ، خیلی مهم است که یک متخصص که دارای تجربه‌های مطمئن با افراد طیف اوتیسم است، پیدا کنید.

۸. کمبود توجه، مشکلات رفتار و اوتیسم:

عجیب است که کمبود توجه، رفتار خشونت‌آمیز و مشکلات تمرکز در معیارهای تشخیصی اوتیسم قرار نگرفته‌اند. این خیلی عجیب است، چرا که آنها بسیار رایج هستند. در هر صورت، بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم هم اختلال کمبود توجه و هم بیش فعالی دارند. گاهی اوقات داروهایی که برای درمان بیش‌فعالی به کار می‌روند (مثل ریتالین)، می‌تواند به کودکان مبتلا به اوتیسم نیز کمک کند تا رفتار خود را بهبود بخشند و تمرکز کنند. فقط گاهی اوقات تفاوت‌های کمی دارند. تغییرات محیطی که حواسپرتی و اذیت و آزار را کم می‌کنند و تمرکز را بهبود می‌بخشند نیز بسیار سودمند است. عوامل دیگری که کمک می‌کنند شامل داستان‌های اجتماعی، روش‌های یادگیری دست به دست و درمان یکپارچگی حسی است.

صدف محمدی حسینی‌نژاد، کارشناسی روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

مقالات مرتبط با اوتیسم

غربالگری و مداخلات اولیه برای پیشگیری از اوتیسم در کودکان

February 08, 2017 بدون دیدگاه

غربالگری و مداخلات اولیه برای پیشگیری از اوتیسم در کودکان آیا غربالگری و مداخله آغازین کمکی به پیشگیری از اوتیسم می‌کند؟ از میان مداخلات رایج برای بچه... بیشتر بخوانید

نشانه های ذکر نشده اوتیسم در ملاک‌های تشخیصی DSM

May 05, 2017 بدون دیدگاه

علائم اصلی اوتیسم شامل عدم ارتباط چشمی و گفتار، مسائل ارتباطی و رفتارهای تکراری است. پس چرا والدین به دنبال درمان‌هایی هستند تا به خواب کودکانشان، مقا... بیشتر بخوانید

آیا اوتیسم واقعا به معنای اختلال در همدلی کردن است؟

August 15, 2017 بدون دیدگاه

شاید اوتیسم به معنای فقدان همدلی سطحی باشد اما به معنای فقدان همدلی عمیق در این افراد نیست. باوری غلط که در مورد افراد مبتلا به طیف اوتیسم وجود دارد ا... بیشتر بخوانید

ناتوانایی یادگیری چیست و بازی‌های مربوط به آن کدام است؟

February 17, 2019 بدون دیدگاه

ناتوانایی‌ های یادگیری، مشکلی است که در یک یا چند فرآیند روانشناختی پایه وجود دارد و در درک یا استفاده از زبان گفتاری یا نوشتاری کودک اثر می‌گذارد. ای... بیشتر بخوانید

نوشته نشانه های ذکر نشده اوتیسم در ملاک‌های تشخیصی DSM اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

وقتی دخترم به میهمانی یا مراسم اجتماعی دعوت می‌شود آن را رد می‌کند که دلیل این کار او مشخص نیست؟ آیا باید او را وادار به رفتن کنم؟ با روان حامی همراه باشید تا راه حل‌های عدم علاقه به مهمانی رفتن را بررسی کنیم.

راه حل‌های عدم به مهمانی رفتن

۱. در مورد این مسئله به صورتی مجزا فکر نکنید. اگر زندگی دخترتان را به صورت کلی ارزیابی کنید به راه حلی مناسب دست خواهید یافت. آیا در مدرسه مشکلی ندارد؟ آیا با خواهر و برادرهایش براحتی کنار می‌آید؟ آیا خوب غذا می‌خورد؟ آیا خوابش طبیعی است؟ آیا علائمی خاص دارد؟ آیا فعالیت‌هایی وجود دارد که از آنها لذت ببرد؟ پاسخ به این سوالات بهترین روش برخورد با این معضل است.

۲. اگر دخترتان یکی دو تا مهممانی را رد می‌کند این مسئله را تعمیم ندهید. بچه‌ها دلایل ارزشمندی برای عدم تمایل به شرکت در میهمانی خاصی دارند. شاید فرزندتان با صاحبخانه ارتباط خوبی ندارد و تنها به این علت او را دعوت کرده‌اند که تمام کلاس به این میهمانی دعوت شده است. احتمالاً فرزندتان بازی خاصی را که در آن میهمانی انجام می‌دهند دوست ندارد و نمی‌خواهد به خاطر نداشتن مهارت در آن بازی خجالت زده شود.

۳. بعضی بچه‌های کوچک در میهمانی‌ها بسیار ناراحتند. برای بیشتر بچه‌ها این مرحله سنی گذراست و در حدود کلاس اول یا دوم دبستان آنها به انواع میهمانی‌ها علاقه‌مند می‌شوند.

۴. اگر فرزندتان همه دعوت‌ها را رد می‌کند سعی کنید موضوع اصلی نفهته در پی این تصمیم را کشف کنید. آیا اصولاً خجالتی است؟ آیا گردهمایی‌های کوچک‌تر و صمیمانه‌تر را ترجیح می‌هد؟ آیا در این میهمانی همکلاس خاصی است که او اذیت یا مسخره می‌کرده؟ آیا در یک مهمانی خاص اتفاقی افتاده که باعث شده او از تجربه مجدد چنین میهمانی‌هایی خودداری کند؟ برای مشخص شدن این مسائل پرسیدن چند سوال مفید می‌تواند به شما کمک کند. در مورد چند ایده فکر کنید تا به فرزندتان در غلبه بر ترسش کمک کند.

۵. با ملایمت او را تشویق کنید تا در این مراسم شرکت کند. از قبل تا جایی که می‌توانید در مورد این میهمانی به او اطلاعات بدهید تا برایش ناشناخته نباشد. اگر قرار است میهمانان در محلی عمومی مانند شهر بازی دور هم جمع شوند، قبلاً در کنار او از محل میهمانی دیدن کنید. اگر دوست دیگری نیز به این مهیمانی دعوت شده است به وی پیشنهاد کنید تا او را نیز همراه با فرزندتان به محل مهیمانی برسانید. به این ترتیب فرزندتان مجبور نیست که به تنهایی وارد میهمانی شود.

۶. به فرزندتان کمک کنید تا خودش میهمانی ترتیب بدهد. تجربه هماهنگی برای یک میهمانی و لذت بردن از نتایج آن می‌تواند دید متفاوتی در مورد میهمانی‌ها به او بدهد.

در لینک زیر می‌توانید مقالات دیگری را در رابطه با فرزندپروری مطالعه کنید.

فرزندپروری

منبع‌: راهنمای کامل تربیت کودک

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته وقتی فرزندمان به مهمانی رفتن علاقه ندارد چه کنیم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

شکایت والدین

در ایام تعطیلات نوروز و در دید و بازدیدیهایی که باید انجام بدهیم هر بار که پسرم را به مهیمانی می‌برم رفتارش مایه‌ی خجالت من می‌شود انگار که ادبش را در خانه جا می‌گذارد حتی به تازگی سعی کرده‌ام برخی از دعوت‌ها را به علت رفتارهای نامناسب او رد کنم. لطفاً کمکم کنید. با روان حامی همراه باشید تا راه حل‌هایی برای  برخورد مناسب با رفتارهای نامناسب کودکان در مهمانی‌ها را مرور کنیم.

بچه‌ها با آداب اجتماعی به دنیا نمی‌آیند. آنها باید در این زمینه آموزش ببینند. بعضی بچه‌ها آنقدر در فضای غیرمعمول یک مهمانی غرق می‌شوند که تمام آنچه را که در مورد آداب یاد گرفته‌اند فراموش می‌کنند.البته قبل از هر چیز باید بدانید که رفتارهای نامناسب کودکان معنی خاصی دارند که دانستن آنها به شما کمک زیادی می‌کند. اگر درباره معنی رفتارهای نامناسب کودکان اطلاعاتی ندارید می‌توانید این مقاله را مطالعه کنید.

راه حل‌های برخورد مناسب با رفتارهای نامناسب کودکان در مهمانی‌ها

۱. بهترین کار این است که در صورت امکان از روش تربیتی پیگرانه استفاده کنید. اگر شما را به میهمانی دعوت کرده‌اند قبل از رفتن کمی وقت بگذارید و رفتارهایی را که از فرزندتان توقع دارید با او مرور کنید. حتی می‌توانید فهرستی از قوانین مهمیانی تهیه کنید و قبل از ترک خانه آنها را با او مرور کنید. وقتی در میهمانی هستید اگر رفتار او شروع به تغییر و افت کرد قوانین را به او یادآوری کنید.

۲. اگر فرزند کوچکی دارید چند بار در خانه در مورد میهمانی نقش، بازی کنید. با برگزاری میهمانی نمایشی می‌توانید آدابی را که از فرزندتان توقع دارید با او تمرین کنید. در آداب خود اغراق کنید تا کودک آنها را کاملاً واضح درک کند.

۳. از سرزنش کردن یا توبیخ کردن فرزندانتان در برابر دیگر میهمانان خودداری کنید. فرزندتان را به محلی خلوت ببرید و با او صحبت کنید. جملاتی مختصر و مشخصاً در مورد مسئله‌ی مورد نظرتان مطرح کنید. فقط به این اشاره نکنید که او چه کار اشتباهی کرده است بلکه دستورالعمل‌های مشخصی در مورد رفتارهای که می‌خواهید انجام دهد به او بدهید.

در لینک زیر می‌توانید مقالات دیگری را در رابطه با فرزندپروری مطالعه کنید.

فرزندپروری

منبع‌: راهنمای کامل تربیت کودک

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته برخورد مناسب با رفتارهای نامناسب کودکان در مهمانی‌ها اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

با بزرگتر شدن کودکان شما به این موضوع پی می‌برید که باید موارد زیادی را به کودکان خود بیاموزید. یکی از این آموزش‌ها یاد دادن تشخیص چپ و راست به آنها است. مفاهیم چپ و راست باید زمانی که فرزند شما در سنین خردسالی قرار دارد به او آموزش داده شود.

بهترین سن آموزش چپ و راست به کودکان خردسال چندسالگی است؟

شاید سوالی که ابتدا قبل از هر چیز به ذهن شما بیاید این است که بهترین سن آموزش تمایز بین چپ و راست چه سنی است. به نقل از روان حامی متخصصان می‌گویند که کودکان در سه سالگی می‌توانند فرق بین چپ و راست را یاد بگیرند. اگر کودکان شما زودتر بتواند چپ و راست را بیاموزد سریع‌تر و بهتر می‌تواند مفاهیم دیگر را نیز یاد بگیرد. یک نکته مهم این است که هیچگاه چپ و راست را با هم به کودک آموزش ندهید. اگر در حال معرفی جهت چپ هستید صبر کنید تا به خوبی جهت چپ را یاد بگیرد سپس به سراغ آموزش جهت راست بروید.

نکات مهم برای یاددهی جهت چپ و راست به کودکان

ابتدا باید بدانید که کودک راست‌برتر یا چپ‌برتر است: وقتی کودکان در حال خط خطی کردن یا غذا خوردن است شما می‌توانید تشخیص دهید که آیا کودکتان راست‌دست است یا چپ‌دست. بعد از تشخیص این موضوع می‌توانید روی آن تمرکز کنید و فرق بین چپ و راست را به او بگویید. به عنوان مثال اگر راست‌دست است به او بگویید قسمتی از بدن و محیط که در طرف دستی است که با آن غذا می‌خورد سمت راست است. این آموزش به سادگی برای او قابل فهم است. به طور خودکار، طرف دیگر سمت چپ خواهد بود.

طبقه‌بندی فعالیت‌ها:

بازی طبقه‌بندی کردن فعالیت‌ها یکی از بهترین وسیله‌ها برای آموزش به کودک در تمایز دادن بین چپ و راست است. به عنوان مثال از کودک خود بخواهید که ماشین‌های اسباب‌بازی‌های بزرگ را در سمت راست و کوچک‌ها را در سمت چپ طبقه بندی کند.

کودکتان را تشویق کنید که هنگام لباس پوشیدن از طرف دست غالبش لباس بپوشد:

او را تشویق کنید که در هنگام لباس پوشیدن به این صورت عادت کند که ابتدا طرف غالب (مثلا اگر راست‌دست است) را بپوشد. مثلاً اگه راست‌پا است از او بخواهید اول پای راستش را داخل شلوار کند. یا اینکه اول کفش پای راست را بپوشد. با این روش او به زودی معنای چپ و راست را یاد خواهد گرفت.

ویژگی‌های بدنی:

اگر در یک سمت بدن کودکتان یک خال وجود دارد کار آموزش به او آسان‌تر می‌شود. به او می‌گویید طرفی که خال دارد سمت راست است و طرف دیگر که هیچ چیزی وجود ندارد سمت چپ.

عبور کردن از خیابان:

هر زمانی که مجبور شدید با کودک خود از خیابان عبور کنید ابتدا از او بپرسید که به نظرش سمت راست کدام طرف است. سپس او را تشویق کنید که سمت راست را به خاطرش بسپارد.

قدم زدن:

زمانی که با فرزند خود برای قدم زدن بیرون می‌روید به او بگویید امروز فقط خیابانهایی را خواهم رفت که در سمت راست ما وجود دارد. یا برای اینکه دور خانه خودتان در محله بچرخید فقط به سمت راست باید بپیچید. بعد از یک هفته قانون را عوض کنید و فقط خیابانهای سمت چپ را بروید.

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته آموزش چپ و راست به خردسالان و کودکان اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

بارها مطالعات نشان داده‌اند که سوءاستفاده از کودک و نادیده گرفتن و طرد کردن آن‌ها باعث ایجاد تغییرات پایدار در مغز در حال رشد می‌شود. این تغییرات در ساختار مغزی منجر به مشکلات روانشناختی و هیجانی در دوران کودکی مانند اختلال‌های روانشناختی یا سوءمصرف مواد می‌شود. با روان حامی همراه باشید.

استفاده از MRI برای نشان دادن تغییرات در ساختار مغز

دکتر مارتین تیچر و همکارانش در بیمارستان MC Lean، مدرسه پزشکی هاروارد و دانشگاه North eastern از MRI برای مشخص کردن تغییرات اندازه‌گیری شده در ساختار مغز بزرگسالان جوانی که تجربه‌ی سوءاستفاده و طرد شدن در کودکی را داشته‌اند، استفاده کرده‌اند.

تفاوت‌های بسیار واضح و روشنی در ۹ منطقه‌ی مغزی بین کسانی که در کودکی از آسیبی رنج برده‌اند و کسانی که این تجربه را نداشته‌اند وجود داشت.

مشخص‌ترین تغییر در مناطقی از مغز بود که به کنترل احساسات و تکانه‌های ما و همچنین تفکر معطوف به خود کمک می‌کند. نتایج نشان می‌دهد کسانی که در طول دوران کودکی سوءاستفاده و نادیده گرفته شدن را تجربه‌ کرده‌اند بیشتر در معرض خطر سوءمصرف مواد قرار دارند، زیرا برای آن‌ها کنترل نیازها و تصمیم‌گیری منطقی به دلیل تغییرات فیزیولوژیکی واقعی که در رشد مغزی آن‌ها صورت می‌گیرد، دشوارتر است.

تحقیقات یک مرحله بیشتر پیش رفت و این نتیجه به دست آمده که ۵۳ درصد از شرکت‌کنندگانی که سه نوع و یا بیشتر از ۳ نوع سوءاستفاده (جنسی، جسمی، لفظی و بی‌توجهی) را تجربه کرده‌اند در مرحله‌ای از زندگی خود به افسردگی و ۴۰ درصد آنها دچار اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) شده‌اند.

آسیب سوءاستفاده در کودکی بر ساختار مغز

سوءاستفاده و طردشدگی در کودکی تأثیرات منفی زیادی بر چگونگی رشد مغزی می‌گذارد.

بعضی از این تغییرات بالقوه عبارت‌اند از:

ـ کاهش اندازه‌ی هیپوکامپ، قسمتی از مغز که در یادگیری و حافظه اهمیت دارد.

ـ کاهش اندازه جسم پینه‌ای، که در عملکرد احساس، انگیزش و همچنین برقراری ارتباط بین دو نیمکره‌ی راست و چپ نقش دارد.

ـ کوچک شدن مخچه، که بر مهارت‌های حرکتی و هماهنگی تأثیر می‌گذارد.

ـ کاهش حجم قشر جلو مغزی، که بر رفتار، کنترل هیجانات و ادراک تأثیر دارد.

ـ فعالیت زیاد آمیگدال (بادامه) که مسئول پردازش احساسات و تعیین واکنش به محرک‌های استرس‌زا و خطرناک است.

ـ تغییر میزان کورتیزول که خیلی زیاد و یا خیلی کم بشود، تاثیرات منفی دارد.

تاثیر سوءاستفاده از کودک بر رفتار، احساسات و عملکرد اجتماعی

به دلیل این که سوءاستفاده، بی‌توجهی و آسیب در کودکی ساختار مغزی و کارکرد شیمیایی مغز را تغییر می‌دهد. بدرفتاری هم می‌تواند بر نحوه‌ی رفتار کودک، تنظیم احساسات و عملکرد اجتماعی تأثیر می‌گذارد.

این تأثیرات نهفته عبارت‌اند از:

ـ احساس ترس در بیشتر زمان‌ها

ـ در هر موقعیتی همواره در حالت هشدار قرار دارند و نمی‌توانند آرام باشند.

ـ آمادگی برای رشد اختلالات افسردگی و اضطراب

ـ کاهش یادگیری

ـ صورت نگرفتن هر مرحله رشد در زمان مناسب خود

ـ کاهش توانایی در دریافت بازخورد مثبت

ـ ارزیابی موقعیت‌های اجتماعی به صورت چالش‌برانگیز

مترجم: دنیا زیادلو

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته چگونه سوءاستفاده از کودک در مغز تغییر ایجاد می‌کند اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

آیا بدرفتاری در دوران کودکی می‌تواند عاملی برای بیماری روانی در مراحل بعدی زندگی باشد؟

نتایج پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که تاریخچه‌ی بدرفتاری در دوران کودکی عامل خطری برای مبتلا شدن به مشکلات روانشناختی در دوران بزرگسالی است. با روان حامی همراه باشید تا یکی از جدیدترین پژوهش‌های انجام شده درباره‌ی کودک‌آزاری و رابطه‌ی آن با بیماری‌های روانی را بررسی کنیم. 

دکتر کیت اسکات (Kate Scott) از دپارتمان پزشکی روانشناسی دانشگاه Otago-Wellington کشور نیوزلند و همکارانش، بزرگسالان دارای مشکلات سلامت روان را مطالعه کردند. آنها دریافتند کسانی که سابقه‌ی بدرفتاری در دوران کودکی داشتند در مقایسه با کسانی که هیچ تاریخچه‌ای از کودک‌آزاری نداشتند و یا آنهایی که کودک آزاری را به یاد می‌آوردند ولی هیچ شواهدی از آن نداشتند در معرض خطر بیشتری برای مشکلات روانشناختی در زندگی بزرگسالی خود هستند. اسکات افزود: که بدرفتاری، نه فقط خاطره‌ی آن، با آسیب‌شناسی روانی متعاقب آن همراه است.

بسیاری از مشکلات خانوادگی در دوران کودکی مانند آزار جسمی ‌یا جنسی، غفلت، خشونت خانوادگی، ضربه‌های روانی (تروما)، بیماری روانی والدین، مجرمیت و یا سوءمصرف مواد باعث ایجاد مشکلات روانشناختی در بزرگسالی می‌شود.

با وجود اینکه روشن است که بدرفتاری دوران کودکی با شکل‌گیری مشکلات سلامت روانی در بزرگسالی ارتباط دارد، در گذشته بسیاری از تحقیقات وابسته به یادآوری خاطرات بدرفتاری بزرگسالان درباره‌ی بدرفتاری بوده است. این گزارش‌های گذشته‌نگر دارای مشکلاتی هستند زیرا یادآوری اطلاعات، کافی و کامل نیست و تحت تأثیر خلق در کنار عوامل دیگر قرار می‌گیرد که باعث ایجاد سوگیری می‌شود.

اسکات و همکارانش مدارک مربوط به ۲۱۴۴ نفر را در پژوهش زمینه‌یابی سلامت روان نیوزلند بررسی کردند. این پژوهش یک پژوهش ملی بود که روی تمام اعضای ۱۶ سال به بالای خانواده‌ها با هدف بررسی میزان شیوع بیماری‌های روانی صورت گرفت.

داده‌های به دست آمده درباره‌ی اختلال‌های روانی بر اساس مصاحبه‌، زمینه‌یابی و کدهای تشخیصی بود. علاوه براین زمینه‌یابی‌های انجام شده یادآوری خاطرات بدرفتاری را نیز در بر می‌گرفت.

بسیاری از مشکلات خانوادگی در دوران کودکی مانند آزار جسمی ‌یا جنسی، غفلت، خشونت خانوادگی، ضربه‌های روانی (تروما)، بیماری روانی والدین، مجرمیت و یا سوءمصرف مواد باعث ایجاد مشکلات روانشناختی در بزرگسالی می‌شود.

اسکات همچنین از پایگاه اطلاعات حمایت ملی کودکان اطلاعاتی را دریافت کرد که ۲۲۱ نفر از ۲۱۴۴ نفر شرکت‌کننده اطلاعاتی را مرتبط با کودک آزاری ثبت کرده بودند. پژوهشگران درصد بزرگسالانی که کودک آزاری را به یاد می‌آوردند و کسانی که در گذشته اطلاعاتی مبنی بر کودک آزاری را در پایگاه اطلاعاتی حمایت ملی کودکان ثبت کرده بودند با کسانی که سابقه‌ی کودک آزاری نداشتند مقایسه کردند.

آنها به این نتیجه رسیدند که حتی پس از کنترل آماری برای عوامل جمعیت‌شناختی و عوامل اقتصادی اجتماعی، تاریخچه‌ی کودک‌آزاری احتمال ایجاد اختلال روانی را به صورت معناداری افزایش داده است.

زمانی که تنها افرادی با شواهد رسمی ثبت شده‌ی کودک‌آزاری در پایگاه اطلاعاتی حمایت ملی کودکان مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته‌اند، رابطه‌ی اختلال روانی با تاریخچه‌ی کودک آزاری پررنگ‌تر بود.

کودک آزاری احتمال اختلالاتی همچون اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، با احتمال ۵.۱۲ درصد، اختلال اضطرابی با احتمال ۲.۴۲ درصد، اختلال خلقی با احتمال ۱.۸۶ درصد و سوءمصرف مواد با احتمال ۱.۷۱ درصد را افزایش می‌دهد.

پژوهش اسکات اهمیت بسیاری دارد زیرا که ارتباط بین ضربه‌های روانی در دوران کودکی و مشکلات سلامت روانی بزرگسالان با داده‌های عینی حاصل از این تحقیق را تقویت کرده است.

دکتر اسکات به اخبار پزشکی Medscape گفت: «اکثر متخصصان بالینی به روشنی از تأثیرات کودک‌آزاری آگاه هستند، اما پیام اصلی برای جامعه‌ی پژوهش و سازمان‌هایی که مسئولیت رفاه کودکان را بر عهده دارند این است که آنها مداخلاتی برای مقابله با تأثیرات محیط‌های نامطلوب بر سلامت روان را به منظور پیشگیری از اختلالات روانی انجام دهند.

مترجم: آیسان بقایی رودسری

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته کودک‌آزاری عامل خطری برای بیماری‌های روانی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

بسیاری از کودکان هر چیزی را که دم دستشان باشد به دهانشان می‌گذارند. بیشتر مواقع، از روی کنجکاوی و با هدف کشف محیط اطراف این کار را انجام می‌دهند. اما کودکانی که مبتلا به پیکا یا اختلال هرزه خواری باشند از این سطح اکتشاف طبیعی فراتر می‌روند و به صورت سیری‌ناپذیری شروع به خوردن مواد غیرغذایی می‌کنند. با روان حامی همراه باشید. 

واژه‌ی پیکا از یک کلمه لاتین گرفته شده که به معنای نوعی کلاغ است کلاغ magpie. این کلاغ به داشتن اشتهای زیاد و هرچیزخواری معروف است.

کلاغ magpie

اختلال هرزه خواری یا پیکا بیشتر در بین افراد مبتلا به انواع ناتوانی‌های تحولی مانند اوتیسم، کم‌توانی‌های ذهنی، و کودکان بین ۲ تا ۳ مشاهده می‌شود. همچنین در کودکانی که دچار آسیب مغزی شده‌اند نیز به وجود آید. حتی برخی از زنان در طی دوران بارداری و برخی از افراد مبتلا به صرع نیز ممکن است هرزه‌خوار شوند.

افراد مبتلا به پیکا به طور مکرر وسوسه می‌شوند که مواد غیرخوارکی مانند: آشغال، خاک، گچ، و . . . مصرف می‌کنند.  

پیکا یکی از انواع اختلال‌های خوردن است که ممکن است باعث ایجاد مشکلاتی در سلامتی مانند مسمومیت با سرب (lead poisoning)، نارسایی کمبود آهن (iron-deficiency anemia) شود.

نشانه‌های اختلال هرزه خواری

نشانه‌های هشداردهنده‌ای که حاکی از آن است که ممکن است یک کودک مبتلا به پیکا باشد:

۱. خوردن مواد غیرخوراکی علی رغم تلاش برای محدود کردن که حداقل به مدت یک ماه یا بیشتر طول بکشد.

۲. خوردن مواد غیرخوراکی با توجه به سن و مرحله رشد کودک غیرعادی و نامناسب با سطح رشد اوست.

۳. این رفتار بخشی از فرهنگ، قومیت یا مذهب فرد نیست.

در DSM-5 ویژگی‌های تشیخصی اختلال هرزه خواری به این صورت بیان شده است:

ویژگی اصلی هرزه‌خواری، خوردن مواد غیرمغذی، غیرغذایی به صورت مداوم طی مدت حداقل یک ماه است. این اختلال به قدر کافی شدید هست که توجه بالینی را موجه سازد. موادی که معمولاً خورده می‌شوند بسته به سن و موجود بودن تفاوت دارند و چیزهایی نظیر کاغذ، صابون، مو، نخ، پشم، خاک، گچ، رنگ، آدامس، فلز، ریگ، ذغال چوب، گل، نشاسته یا یخ را در بر می‌گیرند. اصلاح غیرغذایی به این علت منظور شده است تشخیص هرزه‌خواری در مورد خوردن فرآورده‌های غذایی که حاوی کمترین مواد غذایی هستند کاربرد ندارند.

معمولاً هیچ بیزای از غذا در کل، وجود ندارد. خوردن مواد غیرغذایی باید از لحاظ رشد نامناسب باشد و بخشی از شیوه‌ای نباشد که از لحاظ فرهنگی تایید شده یا از لحاظ اجتماعی بهنجار محسوب شده باشد.

حداقل سن ۲ سال برای تشخیص هرزه‌خواری توصیه شده تا به دهان بردن چیزها توسط کودکان که از لحاظ رشدی طبیعی است و به فرو دادن منجر می‌شود کنار گذاشته شود.

خوردن مواد غیرغذایی می‌تواند ویژگی مرتبط با اختلالات روانی دیگر باشد مانند کم‌توانی عقلانی، اختلال طیف اوتیسم و اسکیزوفرنی. اگر این رفتار خوردن مختصراً در زمینه‌ی اختلال روانی دیگر روی دهد، تشخیص مجزای هرزه‌خواری فقط در صورتی باید داده شود که رفتار خوردن به قدر کافی شدید باشد که توجه بالینی بیشتر را موجه سازد.

ملاکهای تشخیصی اختلال هرزه خواری در DSM-5

چرا کودکان مواد غیرخوراکی می‌خورند؟

علت‌های اصلی اختلال هرزه خواری ناشناخته مانده‌اند اما شرایط و موقعیت‌های خاصی احتمال خطر برای ابتلا به آن را افزایش می‌دهد:

کمبودهای تغذیه‌ای، مانند آهن و روی. این مورد ممکن است باعث وسوسه به خوردن موادی خاص شود. با وجود این، مواد غیرخوراکی که فرد مصرف می‌کند کمبود این مواد را جبران نمی‌کند.

رژیم: برخی از افرادی که رژیم می‌گیرند ممکن است بخواهند که گرسنگی خود را با خوردن مواد غیرخوراکی کاهش دهند.

تغذیه‌ی بد به ویژه در کشورهای در حال توسعه باعث می‌شود که افراد مبتلا به پیکا بیشتر خاک و گچ بخورند.

عوامل فرهنگی: در بعضی خانواده‌ها، مذاهب و گروه‌ها خوردن مواد غیرخوراکی جزء رفتارهایی است که کودک باید یاد بگیرد.

غفلت از سوی والدین، کمبود نظارت یا محرومیت هیجانی: این مورد بیشتر در کودکانی مشاهده می‌شود که در فقر زندگی می‌کنند.

مشکلات تحولی: مانند کم توانی ذهنی، اوتیسم یا دیگر ناتوانی‌های ذهنی یا نابنهجاری‌های مغزی.

مشکلات سلامت روان: مانند اختلال وسواس فکری ـ عملی و اسکیزوفرنی.

بارداری: به نظر می‎رسد که پیکا بیشتر در زنان بارداری مشاهده می‎شود که قبلاً در طول دوران کودکی یا قبل از بارداری‌شان چنین رفتاری را نشان داده‌اند یا اینکه در خانواده‌ی آنها سابقه‌ی پیکا وجود داشته است.

خوردن موادی مانند خاک و گچ نوعی از اختلال هرزه خواری به نام ژئوفاگیا (geophagia) نامیده می‌شود که باعث کمبود آهن در فرد می‌شود. یکی از نظریه‌هایی که برای تبیین geophagia وجود دارد این است که در برخی فرهنگها این باور وجود دارد که خوردن گچ و خاک به درمان تهوع، کنترل ادرار، افزایش ترشح بزاق، خنثی کردن سم، و تغییر ادارک مزه و بو کمک می‌کند. علاوه بر این ممکن است پیکا یک پاسخ رفتاری به استرس باشد. هیچ کدام از این نظریه‌ها توانایی تبیین تمام موارد مبتلا به پیکا را ندارند.

درمان اختلال هرزه خواری

پزشک ممکن است نقش مهمی در کمک به مدریت و پیشگیری از رفتارهای مرتبط با پیکا یا اختلال هرزه خواری داشته باشد. او به شما آموزش خواهد که به کودک درباره مواد خوردنی و غیرخوردنی آموزش بدهید. برخی از کودکان ممکن است نیاز به درمان‌های رفتاری، روانشناختی و خانوداگی داشته باشد. بنابراین ممکن است نیاز به کمک گرفتن از روانشناس داشته باشید.

یکی از مطالعات منتشر شده در Journal of Applied Behavior Analysis نشان داده است که برخی از کودکان با مکمل‌های مولتی ویتامین درمان شده‌اند. اگر مشکلی مانند ناتوانی ذهنی یا سلامت روان وجود داشته باشد باید آنها نیز تحت درمان قرار بگیرند.

حمید بهرامی زاده، دانشجوی دکتری روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته اختلال هرزه‌ خواری (پیکا): تعریف، نشانه‌ها و درمان اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

لکنت زبان (Stuttering) اختلالی است گفتاری که در آن صداها، هجاها، یا کلمات تکرار شده یا ممتد و کشیده تلفظ می‌‌شوند. لکنت زبان بر بیش از ۷۰ میلیون مردم جهان تاثیر می‌‌گذارد. این میزان، شامل ۱ درصد از جمعیت کل جهان می‌‌شود. مردان ۴ برابر زنان از این اختلال رنج می‌‌برند و در صورتی که شرایط موجود، تهدیدی برای زندگی فرد نباشد، این اختلال باعث ناتوانی فرد در برقراری ارتباط مؤثر و از بین رفتن اعتماد به نفس و عزت نفس در فرد می‌‌شود. با روان حامی همراه باشید تا یافته‌های دو پژوهش علمی درباره‌ی درمان و آسیب‌شناسی فیزیولوژیکی در مغز افراد مبتلا به لکت زبان را بررسی کنیم. 

دو مطالعه‌ی جدید که توسط محققان دانشگاه سانتا باربارا کالیفرنیا انجام گرفته، بینش جدیدی در درمان لکنت زبان و درک مبنای فیزیولوژیکی آن فراهم کرده است.

مقاله‌ی اول، که در ژورنال آمریکایی آسیب شناسی زبان-گفتار منتشر گردیده، به مقایسه یک درمان جدید ارائه شده در دانشگاه سانتا بارابا کالیفرنیا با بهترین پروتکل استاندارد پرداخته است. مقاله‌ی دوم، که در ژورنال گفتار، زبان، و تحقیقات شنوایی به چاپ رسیده، از تصویربرداری مغزی به منظور شناسایی نواحی نابهنجار ماده سفید در مغز افراد مبتلا به لکنت زبان استفاده کرده ست.

بر اساس نظر جنیس اینگهام نوسینده همکار و استاد ممتاز بازنشسته در زمینه‌ی علوم گفتار و شنوایی دانشگاه سانتا باربارا کالیفرنیا و نویسنده مشترک در هر دو مقاله، با بررسی دو مقاله تواما، دو نکته اساسی مشخص می‌‌شود: علی‌رغم وجود یک ناهنجاری نوروآناتومیک در مغز افراد دارای لکنت زبان وجود دارد، آنها می‌‌توانند روان صحبت کردن را یاد بگیرند.

«هر دو این مقالات با هم، کار جدید و نوینی را ارائه می‌‌دهند، یکی در زمینه درمان و دیگری در زمینه نوروآناتومی (کالبدشناسی سیستم عصبی)». این مطلب را راجر اینگهام، استاد علوم گفتاری و شنوایی دانشگاه سانتا باربارا و نویسنده‌ی مشترک هر دو مقاله بیان کرده است. او در ادامه گفت: «من تصمیم دارم که با آقای اسکات گرافتون در بخش روانشناسی کار کنم تا بفهمیم که آیا درمان و بهبودی لکنت زبان از طریق داشتن دانش بیشتر درباره‌ی سیستم‌های عصبی که اساسا با این اختلال مرتبط هستند، امکان‌پذیر می‌‌باشد».

رویکرد جدید

 برنامه درمانی جدید آقای راجر اینگهام در زمینه‌ی اصلاح وقفه‌های آواسازی در لکنت زبان، تا حدودی نمایانگر رویکردی متفاوت از پروتکل استاندراد فعلی است، که به افراد دارای لکنت زبان آموزش داده می‌‌شود که گفتار خود را کشیده‌تر بیان کنند، در برنامه‌ی اصلاح وقفه‌های آواسازی، به طور  فشرده، به این افراد آموزش می‌‌دهند که فرکانسی را که باعث ایجاد وقفه های خیلی کوتاه در ادای آواها هنگام گفتار شده، کاهش دهند. یک وقفه ی آوایی مدت زمان سپری شده ادای یک واحد صدادار از گفتار است. مثلا، در کلمه شات، «اوت» یک واحد آوایی صدادار است، «ش» یک واحد غیر صدادار و مصوت است. نرم افزار برنامه ذکر شده در قسمت بالا، ارائه دهنده بازخورد فوری و بلا درنگ نسبت به افراد مبتلا به لکنت زبان، در مورد وقوع این وقفه های کوتاه آوایی است، پس این افراد می‌‌توانند یاد بگیرند که مدت زمان وقوع این مشکل را کوتاه کنند، که این کار باعث بهبود روانی گفتار آنها می‌‌شود.

بعد از گذشت مدت زمان طولانی از انجام تحقیقات و آزمایشات بنیادی، برنامه اصلاح وقفه‌های آواسازی در درمان لکنت زبان در مرحله دوم آزمایشات بالینی با تامین بودجه توسط موسسات ملی درمانی، مورد بررسی قرار گرفت. اینگهام و همکارانش دریافتند که کاهش فرکانس و بسامد وقفه‌های آوایی کوتاه توسط فرد صحبت کننده منجر به گفتار روان مداوم و دارای صدای طبیعی، برای اکثریت شرکت کنندگان در این آزمایش گردید.

اینگهام، نویسنده‌ی ارشد مقاله ارائه شده درباره ی کارایی برنامه در مان لکنت زبان، گفت: « این کاری نیست که در عرض ۵ دقیقه انجام شود». او در ادامه بیان کرد: «فرد مبتلا به لکنت زبان برای اولین گام درمانی باید با این روش درمانی به مدت دو تا سه ساعت در روز، شش روز هفته که حداکثر سه هفته به طول می‌‌انجامد تحت درمان باشد.»

درمان از طریق اصلاح وقفه‌های آوایی به چهار مرحله تقسیم می‌‌شود، و هر کدام از این مراحل طراحی شده‌اند که به طور مشترک توسط فرد مبتلا به لکنت زبان و پزشک متخصصش مدیریت شوند. نرم افزار برنامه درمان از طریق اصلاح وقفه‌های آوایی در قالب یک اپلیکیشن یا برنامه برای دستگاه آی‌پد وجود دارد. پزشک متخصص اپلیکیشن حرفه‌ای را به کار گرفته تا به فرد مبتلا به لکنت زبان آموزش دهد که چگونه برنامه را در خانه روی دستگاه آی‌پد دنبال کند.

تکالیفی که دشواری آنها بیشتر می‌شود

پیشرفت، مشروط به نحوه‌ی عملکرد است. زمانی که شرکت‌کنندگان در این برنامه درمانی مرحله‌ی اولیه را کامل انجام ‌‌دهند، سپس به سمت انجام وظایف گفتاری بسیار دشوار و پیچیده می‌‌روند، تا هنگامی‌‌ که در نهایت بر آنچه از نظرشان سخت‌ترین شرایط گفتاری است، غلبه کنند.

راجر اینگهام یادآور شد: «ما باید در ایجاد بعضی از این شرایط فوق‌العاده خلاق باشیم. ما قبل از کلاس‌ها با شرکت‌کنندگان صحبت کرده و با آنها توسط برندگان نوبل دانشگاه سانتا باربارا کالیفرنیا مصاحبه انجام می‌‌دهیم، اما جایی که آنها تجربه بسیاری از صحبت کردن در ملاء عام و بصورت عمومی‌‌ دارند، از سر مهماندار استفاده می‌‌کنیم».

تیم کاری اینگهام اخیرا در حال بررسی استفاده از واقعیت مجازی برنامه درمانی لکنت زبان از طریق اصلاح وقفه‌های آوایی می‌‌باشند. آنها در حال کشف این موضوع هستند که آیا آن شرایط دشوار گفتاری می‌‌توانند از طریق نسخه‌های واقعی مؤثرتر و با بهره‌وری بیشتر اجرا شوند.

نتایج مطالعات نشان می‌‌دهند که نتایج بدست آمده برای گروه‌های استفاده‌کننده از برنامه درمان لکنت زبان از طریق اصلاح وقفه‌های آوایی و گروه‌های درمانی از طریق گفتار ممتد و کشیده، مشابه بودند. هرچند، افراد بیشتری در برنامه اصلاح وقفه‌های آوایی قادر بودند که رفتارهای خاص گفتاری مورد نیاز برای درمان موفق‌تر را تشخیص دهند و آنها را به کار بگیرند. اینگهام اشاره داشت که دو برابر، افرادی که تحت نظر برنامه درمانی اصلاح وقفه های آوایی بودند، در حفظ و نگهداری شرایط گفتاری روان و طبیعی حتی به مدت ۱۲ ماه پس از اتمام برنامه، در مقایسه با افرادی که تحت نظر برنامه درمانی گفتار ممتد و کشیده بودند، موفق تر عمل کردند.

فیزیولوژی عصبی (نوروفیزیولوژی) لکنت زبان

اما چه چیزی در وهله‌ی اول باعث ایجاد لکنت زبان می‌‌شود؟ پاسخ این سوال به نظر می‌‌رسد که در ماده‌ی سفید مغز قرار داشته باشد.

در بررسی تصویربرداری از مغز که توسط گرافتون، استاد دانشکده‌ی علوم روانشناسی و مغز دانشگاه سانتا باربارا کالیفرنیا، انجام شده، از تصویر برداری طیف گستر، در اسکنر ام آر آی (تصویربرداری تشدید مغناطیس هسته) به کار گرفته شده، تا ماده سفید مغز هشت انسان بالغ مبتلا به لکنت زبان بررسی گردد.

تصویربرداری طیف گستر می‌‌تواند نشانه‌ها و دستگاه‌های موجود در مغز را تجزیه کرده و آنها را فراتر از نقطه‌ی انقطاعشان دنبال نماید. گرافتون، همچنین به عنوان عضو موسسه‌ی تعاونی بیوتکنولوژی واقع در محوطه دانشگاه سانتا باربارا، نشانه‌های موجود در مغز را به بزرگراه‌ها و خیابان‌های هموار تشبیه می‌‌کند، فقط در این مورد که تقاطع‌ها در مغز سه بعدی هستند.

گرافتون و نویسنده ارشد مقاله مورد نظر، مت سیسلاک، دانشجوی کارشناسی ارشد در آزمایشگاه گرافتون، اختلالاتی را در راه کمانی کشف کردند، که یکی از مسیرهای کلیدی بوده که در آن، مناطق زبان در مغز به هم متصل شده بودند. راه کمانی ریشه‌های عصبی در قسمت جلویی مغز به منطقه‌ی قشر مخ مرتبط با ایجاد کلام و گفتار متصل می‌‌گردد. در قسمت پشت مغز، این کلافه ها به سه شاخه تقسیم می‌‌شوند.

راه کمانی در مغز/ http://jslhr.pubs.asha.org/

گرافتون بیان کرد: «چیز جالب، نیمه پشت مغز انسان است، که در اکثریت قریب به اتفاق افراد مبتلا به لکنت زبان که مغزشان را اسکن کردیم، به نظر می‌‌رسد که بخش بزرگی از ارتباط‌ به قشر گیجگاهی فرافکنی می‌شود (فرستاده می‌شود)، منطقه‌ای از مغز که برای درک گفتار، مهم است. هفت نفر از هشت نفر شرکت‌کنندگان، این مجموعه راه کمانی ریشه‌های عصبی سه شاخه‌ای را از دست داده‌اند. بنابراین، در این گروه کوچک، ما می‌‌توانیم متوجه یک تاثیر واقعاً، واقعاً چشمگیر شویم».

دست‌یابی به این نتایج، نه تنها مستلزم تصویربرداری حساس بلکه مستلزم روش‌های تحلیلی کاملاً جدیدی است تا هر نشانه موجود در مغز به صورت جداگانه و برای هر فرد مورد بررسی قرار گیرد. سیسلک، که روش‌های جدید تحلیلی را ابداع نمود، بیان داشته: «پیشرفت‌های بزرگ این امکان را برای ما فراهم می‌‌آورند که مسیرهایی را با جزئیات بیشتر از موارد قبلی بازسازی کنیم، و به لحاظ داده، هر سوژه چیزی را مشابه یک کاسه اسپاگتی یا یک گوله نخی به وجود می‌‌آورد، و ما باید بسنجیم که چگونه آن داده را در یک چارچوب تحلیلی قرار دهیم»، همچنین او در ادامه توضیح داد: «ما پایگاهی از ۴۰۰۰۰ (چهل هزار) خطوط کد گذاری بعدی را در حال حاضر برای تحلیل داده‌های ماده سفید مغز داریم، که می‌‌توانند به مجموعه بزرگتری از سوژه ها و نمونه ها تعمیم داده شوند.»

ادامه اکتشافات

محققان با دست‌یابی به پیشرفت‌های بیشتر، می‌‌خواهند به مطالعه و بررسی مغزهای افرادی که مشخص شده مبتلا به لکنت زبان هستند، بپردازند تا بفهمند که آیا ماده سفید واقعاً و عملاً با انجام درمان تغییر می‌‌یابد.

بنا بر گفته‌های محققان، لکنت زبان، زمانی که به عنوان یک بیماری روانی یا عاطفی مورد درمان قرار گرفت، می‌‌تواند در حال حاضر به آناتومی‌‌ سیستم عصبی و فیزیولوژی مغز کشیده شود. گرافتون گفت: «ما یک گروه از بین چندین گروهی هستیم که مورد مطالعه بسیار مستحکمی‌‌ساختیم، مبنی بر اینکه اساسا درباره ی مغز انسان های مبتلا به لکنت زبان، چیز متفاوتی وجود دارد».

گرافتون در ادامه بیان کرد: «من در مورد این کار واقعاً هیجان زده هستم، به دلیل اینکه این کار نحوه‌ی انجام تحقیقات در گروه بیماران دارای اختلالات تحولی رایج و چالش‌برانگیز که تأثیر چشم‌گیری روی زندگی افراد داشته اما واقعاً در حوزه‌ی علوم اعصاب و توسط آژانس‌های تامین کننده‌ی بودجه، نادیده گرفته می‌‌شوند، دگرگون کرده است. ما این اختلالات را تشخیص داده شده و توصیف کرده‌ایم و درمان‌هایی را برای این اختلالات ارائه می‌‌دهیم، اما واقعاً مبنای آسیب‌شناسی فیزیولوژیکی این مشکلات را نمی‌‌فهمیم. این واقعیت که ما اکنون می‌‌توانیم شاهد تغییرات بزرگی در اسکن‌های انجام شده افراد مبتلا به لکنت زبان باشیم، حقیقت بزرگ و خوشحال کننده‌ای است. این کار باعث ایجاد و بروز فرصت‌های بسیاری، نه فقط برای افراد مبتلا به لکنت زبان، بلکه برای تمام انواع مشکلات تحولی نظیر اختلال نارساخوانی (dyslexia)، کنش‌پریشی گفتار (ناتوانی در انجام صحیح گفتار در دوران کودکی)، و اختلالات هماهنگ‌سازی (coordination) می‌‌شود.»

مترجم: نسیم افتخاری‌زاده

منبع: 

University of California – Santa Barbara. (2015, February 23). Stuttering: New insight on treatment, physiological basis. ScienceDaily. Retrieved November 8, 2016 from www.sciencedaily.com/releases/2015/02/150223154854.htm

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته لکنت زبان: بینشی جدید در درمان و کشف مبنای فیزیولوژیکی آن اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

یک طوفان کامل از عوامل زیان‌آور که با هم تعامل دارند به استفاده مفرط وسیع کنونی از داروهای روانپزشکی در کودکان منجر شده است. شرکت‌های داروسازی پس از اشباع بازار بزرگسالان کمپین‌های بازاریابی خود را روی کودکان متمرکز کرده اند. کودکان مشتریان کاملی هستند. اگر زمانی‌که سن پایینی دارند آنها را به قرص‌های روانگردان عادت بدهید، ممکن است در تمام زندگی به استفاده از آنها ادامه بدهند.

پزشکان به این صدای حراجی گمراه‌کننده گوش سپرده‌اند که مشکلات معمول کودک، «اختلالهای روانی» کم تشخیص‌ داده‌شده و کم درمان‌شده واقعی هستند که تشخیص آنها و درمان آنها با قرص‌ها بسیار ساده است. دقیقاً نقطه مقابل این گفته درست است. کودکان در پاسخ به محیط و رشد چنان تغییرات زیادی را تجربه می‌کنند که تشخیص و درمان همیشه نیازمند بزرگترین مراقبت، صبر، و زمان است. من نمی‌توانم بستن یک کودک به دارو را پس از یک ارزیابی کوتاه مجسم کنم، اما این چیزی است که غالباً اتفاق می‌افتد.

والدین در مورد استفاده از دارو برای کودکان خود کاملاً مستعد پیروی از توصیه‌های پزشکان هستند. من توصیه می‌کنم که همیشه یک مشتری کاملاً آگاه باشید و قبل از اینکه اجازه بدهید کودک شما هر نوع داروی روان‌پزشکی را مصرف کند، دیدگاه‌های دوم و سوم را هم در نظر بگیرید. این یک تصمیم مهم است و نیازمند تأمل دقیق و ورود کامل والدین است.

دیو ترکس‌سون (Dave Traxson) که یک روانشناس کودک و آموزشی است، یک پیشنهاد فوق‌العاده برای کمک به محدود کردن اپیدمی تجویز بی‌دقت دارو در کودکان ارائه کرده است. او چک‌لیستی از سؤال‌هایی ایجاد کرده است که پزشکان باید قبل از تجویز داروهای روانگردان برای کودکان بررسی کنند.

یک رشد کنترل‌نشده و نمایی در استفاده از داروهای تحریک‌کنننده‌، ضدافسردگی‌ و ضدروانپریشی در کودکان وجود داشته است که غالباً بیشتر از اینکه به کودکان کمک کند به آنها صدمه می‌زند. من یک چک‌لیست طراحی کرده‌ام تا به بالین‌گران کمک کنم تا در قالب گام‌های ضروری بیندیشند که باید بخشی از هر تجویز داروی دقیق  برای کودکان باشد.

• آیا کودک یک تظاهر کلاسیک دارد که به‌طور دقیق با یک نشانه تأییدشده برای این داروی خاص مطابقت کند؟
• آیا پژوهش به‌خوبی مستندشده‌ای در مورد اثربخشی و ایمنی برای کودکان همان سن، جنس و گروه اجتماعی وجود دارد؟
• آیا مشکلات کود فراگیر هستند، در دامنه وسیعی از بافت‌های اجتماعی رخ می‌دهند و توسط افراد مختلف زیادی مشاهده شده‌اند؟
• آیا مشکلات کودک شدید، بادوام و آسیب‌زننده هستند؟
• آیا والدین کودک و متخصصان درگیر با موضوع، مشکلات را به اندازه کافی قابل‌ملاحظه می‌دانند تا نیازمند دارو باشد؟
• آیا در روابط کودک، بافت اجتماعی و سابقه اخیر استرس‌هایی وجود دارند که ممکن است این الگوی رفتار را تبیین کنند؟
• آیا پیش از تجویز دارو یک مداخله روانشناختی یا اجتماعی امتحان شده است؟
• آیا هر گونه اثر جانبی مضر قابل‌توجهی از دارو وجود داشته است؟
• آیا شما خطرات کوتاه‌مدت و بلندمدت را سبک و سنگین کرده‌اید و آنها در مقابل مزایای احتمالی قرار داده‌اید؟
• آیا شما رضایت آگاهانه والد و (در صورت مناسب بودن) کودک را دریافت کرده‌اید؟

و شاید مهم‌ترین سؤال

• اگر کودک شما همین مشکلات را داشت، آیا دارو تجویز می‌کردید؟

تجویز داروی نامناسب برای کودکان توسط میلیاردها دلار بازاریابی کمپانی‌های داروسازی تغذیه شده است و تا کنون با مقاومت اندکی از سوی پزشکان، متخصصان سلامت روان، والدین و معلمان مواجه شده است.  ما نمی‌دانیم که اثرات بلند‌مدت شستشوی مغز نابالغ کودک با داروهای شیمیایی قوی چیست. ما داریم یک آزمایش کنترل‌نشده بدون رضایت آگاهانه اجرا می‌کنیم بدون اینکه عواقب آن را برای میلیون‌ها نفر از کودکان خودمان بدانیم.

قطعاً مشکلات کودکی وجود دارند که نیازمند دارو هستند، امّا بعد از بررسی دقیق مداخله‌های کمتر تهاجمی، این باید آخرین پناهگاه باشد. دارو نباید هرگز اولین واکنش و یک واکنش بی‌دقت باشد، چیزی که در حال حاضر غالباً اتفاق می‌افتد. چک‌لیست دیو ترکس‌سون یک رهنمود عالی برای عمل مسئولانه‌تر است.

والدین باید نسبت به محافظت از کودکان خود در مقابل استفاده افراطی از دارو هشیار باشند. هیچ قرصی برای هر مشکل پرورش کودک وجود ندارد. اگر نسخه پس از یک ارزیابی سریع بدون بررسی کامل روشهای جایگزین تجویز شده است، هیچ وقت آن را قبول نکنید.

 نویسنده: Allen Frances: Professor Emeritus, Duke University

منبع: Huffington post

نوشته چک لیستی برای متوقف کردن استفاده نادرست از داروهای روانپزشکی در کودکان اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

این مقاله برای کودکان ۱تا ۸ سال مناسب است.

 آموختن شریک شدن و سهیم شدن می‌تواند برای کودکان چالش برانگیز باشد اما شریک شدن مهارتی است که کودکان برای بازی کردن به آن نیاز داشته و باید در طی دوران کودکی آن را یاد بگیرند و اجرا کنند. با روان حامی همراه باشید تا دستورالعمل‌هایی برای آموزش یادگیری شریک شدن برای کودکان در سنین مختلف را مرور کنیم.

چرا شریک شدن مهم است؟

 شریک شدن یک مهارت حیاتی زندگی است. آن چیزی است که نونهالان و کودکان باید برای برقراری و حفظ دوستی و بازی به صورت مشارکتی یاد بگیرند. وقتی فرزند شما شروع به گذاشتن قرار بازی می‌کند و به مرکز مراقبت کودکان، پیش دبستانی یا مهدکودک می‌رود، او باید قادر به شریک شدن با دیگران باشد.

کمک به کودکان در یادگیری شریک شدن

 کودکان اغلب چیزی را که والدین خودشان انجام می‌دهند یاد می‌گیرند. وقتی شما یک الگوی خوب از شراکت و سهیم شدن و به نوبت وظایف را انجام دادن، در زندگی خانوادگی ترسیم نمایید، مثال خوبی برای فرزندان خود خواهید بود تا از شما تبعیت کنند.

کودکان همچنین نیازمند فرصت‌هایی برای یادگیری سهیم شدن و به کاربستن این آموخته‌های خود در عمل هستند. اینجا برخی راهکارهای ترغیب و تشویق شریک شدن در زندگی روزانه ارائه شده‌اند:

– نشان دادن شراکت‌ها و سهیم شدن‌های خوب در دیگران. شما می‌توانید چیزهایی مانند این موارد بگویید: “دوست تو اسباب بازی‌هایش را واقعا خوب با دیگران سهیم می‌شود. این نشان دهنده‌ی لطف اوست.” همچنین می‌توانید نمونه‌هایی از سهیم شدن را در کتاب،  DVD یا برنامه تلویزیونی که کودک شما از دیدنش لذت می‌برد، خاطر نشان کنید. برای مثال، می‌توانید چیزهایی از این دست بگویید:  نگاه کن چگونه کارن و رایان در خمیربازی در مدرسه با هم مشارکت می‌کنند، به آنها خیلی خوش می‌گذرد.

– وقتی می‌بینید کودک شما تلاش می‌کند مشارکت کند یا نوبت را رعایت نماید، اطمینان حاصل کنید که به میزان کافی او را تحسین کرده و به او توجه می‌کنید. برای مثال، من نحوه‌ای که تو به بنیامین اجازه دادی با قطارت بازی کند را دوست داشتم، این یک شریک شدن عالی است.

– با کودک خود بازی‌هایی را انجام دهید که شامل شریک شدن و نوبت گرفتن است. با کودک خود به صورت مرحله‌ای صحبت کنید به او چیزهایی از این دست بگویید: حالا نوبت منه که برج بسازم، بعدش نوبت توهه!  تو من را در بلوک‌های قرمز خودت شریک می‌کنی و من هم تو رو در بلوک‌های سبز خودم شریک می‌کنم.

– با کودک قبل از اینکه با سایر کودکان به محل بازی برود درباره شریک شدن صحبت کنید. برای مثال، می‌توانید بگویید: وقتی سارا آمد بهتر است اسباب بازی‌هایت را با او شریک شوی. چرا ما از او نمی‌پرسیم که با کدام اسباب بازی دوست دارد بازی کند؟ می‌توانید با کودک خود درباره‌ی شریک شدن و قسمت کردن قبل از رسیدن کودک خود به محل مراقبت کودکان یا پیش دبستانی صحبت کنید.

-هنگامی‌که کودکان دیگر برای بازی کردن به خانه شما می‌آیند اسباب‌بازی‌های خاص را از دسترس خارج کنید. این ممکن است به اجتناب از مشکلات سهیم شدن با همدیگر کمک نماید.

زمانی که فرزند شما تن به مشارکت نمی‌دهد

 اکثر کودکان قسمت کردن و سهیم شدن را به ویژه در ابتدا یک چالش می‌بینند. اغلب آنها نیاز به تمرین و پشتیبانی برای توسعه مهارت خود دارند.

اگر کودک شما به خوبی شراکت نداشته باشد، می‌توانید با همدیگر در خانه تمرین کنید و درباره آنچه که انجام می‌دهید صحبت کنید. برای مثال: “بیا این موز رو قسمت کنیم. یه قسمتشو تو بخور منم یه بخش دیگه رو!”

راهکار دیگر اینست که هنگام بازی با کودکان دیگر نزدیک کودکان خود باقی بمانید تا آنها را ترغیب و تشویق کنید بنابراین آنها شریک شدن را فراموش نخواهند کرد.

اگر کودک شما در سهیم شدن مشکل دارد هیچ دلیلی برای اجتناب از بازی وجود ندارد. در عوض، از آن به عنوان فرصتی برای کمک به تمرین وی بهره بگیرید. زمانی که کودک شما تلاش می‌کند تا شریک شود، دقیقا متذکر شوید که چه کاری را به درستی انجام داده و حتما بگویید که از این بابت چقدر به او افتخار می‌کنید.

پیامدهای عدم مشارکت و قسمت کردن

هنگامی‌که کودکان مشارکت نمی‌کنند و سهیم نمی‌شوند این راهکار می‌تواند کمک کننده باشد که یک سری پیامد خلق کنید . برای نمونه، اگر خواهر و برادر بر سر یک اسباب بازی دعوا می‌کنند و حاضر نیستند آن را با هم شریک شوند، پیامد منطقی ممکن است دور نگهداشتن و پنهان کردن اسباب بازی برای یک مدتی باشد.

وقتی شما از پیامدها برای عدم مشارکت و سهیم شدن استفاده می‌کنید، مهم است که پیامد در ارتباط با آن چیزی باشد که قسمت شده یا قسمت نشده است. وقتی پیامد (قایم کردن اسباب بازی) مرتبط با رفتار باشد، باعث می‌شود فرزند شما درباره‌ی موضوعات بیشتر فکر کند و احساسات عادلانه‌تری داشته باشند. بعد از اندک زمانی، می‌توانید به کودکان خود شانس دیگری بدهید تا نشان دهند می‌توانند اسباب بازی خود را شریک شوند.

یادگیری شریک شدن در سنین مختلف

 نونهالی

فرزند نونهال شما احتمالا درک و شناختی از اینکه قسمت کردن و شریک شدن چیست ندارد، کودکان نونهال عقیده دارند که آنها مرکز و محور جهان هستند و همه چیز متعلق به آنهاست.

از سه سالگی، تعداد زیادی از کودکان شروع به درک مفهوم نوبت گرفتن خواهند کرد. اما هنوز ممکن است اگر کودک دیگری اسباب بازی مورد علاقه آنها را بگیرد،  اخم کنند و خشمگین شوند.

وقتی کودک دیگری آنچه را که کودک شما واقعا می‌خواهد، دارد احتمالا کودک شما فکر می‌کند که منتظر ماندن برای نوبت خودش بسیار سخت باشد. وی ممکن است حتی تلاش کند به هر طریقی که بتواند آن را بگیرد.

پیش‌دبستانی‌ها

در سن پیش‌دبستانی، اکثر کودکان ایده‌ای درباره اینکه سهیم شدن و قسمت کردن چیست دارند. اما کودک پیش دبستانی شما ممکن است مشتاق به سهیم شدن و قسمت کردن در عمل نباشد و نتواند تا رسیدن نوبت خودش صبور باشد.

می‌توانید مهارت‌های سهیم و شریک شدن را در کودکان پیش‌دبستانی خود با نظارت بر خوب رعایت نوبت کردن و ترغیب عدالت و انصاف ایجاد کنید. اگر مشکلی پیش بیاید، این مسئله می‌تواند به کودک شما خاطر نشان کند که چه احساس بدی خواهد داشت اگر فردی اسباب بازی وی را بگیرد یا به او اجازه ندهد نوبت خود را داشته باشد. صحبت کردن با او درباره احساسات آدمها به او در درک زندگی از منظر فرد دیگر کمک خواهد کرد که داشتن آن مهارت بزرگی است.

واقع‌گرا بودن درباره توانایی شریک شدن و قسمت کردن کودکان پیش‌دبستانی مهم است. در این سن، اکثر کودکان هنوز بسیار خودمحور هستند و شناخت اندکی از عقاید و عواطف دیگر انسان‌ها دارند.

کودکان سن مدرسه

در زمانی که اکثر کودکان مدرسه را آغاز می‌کنند، شروع به شناخت و درک این مورد می‌کنند که سایر انسان‌ها احساساتی جدا از احساسات خود آنها دارند. آنها می‌توانند ایده قسمت کردن و رعایت نوبت را درک کنند. اما اکثر کودکان هنوز نیاز دارند به آنها یادآوری شده و از آنها پشتیبانی شود، بویژه اگر از آنها خواسته شود یک اسباب‌بازی یا بازی که خیلی دوست دارد را (با دیگران) قسمت نمایند. در این سن، کودک شما نسبت به قبل، صبر و تحمل بیشتری از خود نشان می‌دهد. آنها همچنین مشتاق به انجام دادن درست کارها خواهند بود. آنها می‌توانند روابط پیچیده‌تری تشکیل دهند که واقعا به ایده قسمت کردن و شریک شدن کمک می‌کند. بچه‌ها تمرینات قسمت کردن و سهیم شدن زیادی را در مدرسه نیز انجام خواهند داد.

عنوان: آموزش یادگیری شریک شدن به کودکان

منبع:

Sharing and learning to share

مترجم: آرزو زارعیان- دانشجوی روان شناسی بالینی مقطع کارشناسی ارشد

نوشته آموزش یادگیری شریک شدن به کودکان اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

قصه ابزاری برای انتقال فرهنگ شفاهی و ایجاد ارتباط کلامی و غیرکلامی مؤثیر بین دانش آموزان است که با هدایت معلم شکل می‌گیرد و ادامه می‌یابد. همچنین محملی است که با تقویت زمینه تخیل، بستر تلفیق سایر رشته‌های هنری را فراهم می‌آورد. در ادامه با روان حامی همراه باشید. 

کارکردهای قصه و قصه‌گویی در کودکان

پژوهشگران ادبیات کودک و نوجوان ثابت کرده‌اند که قصه برای توسعه و پیشرفت زبان، مهارت‌های ادبی، مهارت‌های شنیداری، تقویت قوه‌ی ادارک و تخیل، و مهارت‌های مربوط به ایجاد ارتباط با دنیای اطراف کودکان مفید است.

از قصه‌گویی به دو صورت می‌توان در تقویت مهارت‌های زبانی و ارتباطی کودکان استفاده کرد:

الف) مربی نقش قصه‌گو را ایفا کند که در این حالت مهارتهای گوش دادن کودکان تقویت می‌شود و پس از پایان قصه می‎توان با استفاده از پرسش و پاسخ، بحث و گفتگو به گسترش داستان و بحث درباره‌ی اجزا و نتایج آن اقدام کرد. هنگام قصه‌گویی مربی باید از ژست‌های مناسب، حرکات اندامها و چهره، تغییر مناسب شدت و حالات صدا و تا احد امکان تقلید صداهای مختلف برای ایجاد انگیزه در کودکان استفاده کند.

ب ) کودکان نقش قصه‌گو را ایفا کند که در این حالت مهارتهای صحبت کردن او تقویت می‌شود و مربی با دعوت دیگران به دقیق گوش کردن به طور کلی مهارتهای شفاهی آنها را ارتقا می‌دهد. به این نوع قصه‌گویی داستان‌پردازی نیز می‌گویند.

البته می‌توان این دو گونه قصه‌گویی را در هم تلفیق کرد. مثلاً از کودکان خواست قصه‌هایی را که مربی می‌کیود با زبان خود بازگویی کنند یا اینکه معلم یک قصه را به صورت ناتمام برای بچه‌ها نقل کند و از هر کدام بخواهد با سلیقه‌ی خود آن قصه را به پایان برسانند. در این حالت خلاقیت زبانی کودکان رشد بسزایی می‌یابد و آنها احساس رضایت بیشتری از فعالیتهای زبان آموزی خواهند کرد.

ماندالر و جانسون معتقدند که گوش دادن به قصه کودکان را در پرورش این مهارتها یاری می‌دهد:

توالی وقایع، شناخت روباط علت و معلولی، و درک آغاز و پایان داستان. همه این مهارت‌ها در واقع برای تقویت مهارت خواندن (و خوب گوش کردن) اهمیت دارند. کاملاً مشهود است که کودکانی که در فعالیت‌های قصه‌گویی شرکت می‌کنند از نظر درک مطالب خواندنی و ذخیره‌ی واژگانی نسبت به دیگران در سطح بالاتری قرار دارند.

مربی می‌تواند پس از گفتن قصه با تلفیق این شیوه با شیوه‌ی ایفای نقش از کودکان بخواهد قصه‌ی گفته شده را به صورت نمایش اجرا کنند. با این شیوه نگه داشت ذهنی مطالب، در کودکان تقویت خواهد شد.

همچنین کودکان علاوه بر مشارکت در گوش دادن (شنیدن قصه از زبان مربی)، به فعالیت گفتن نیز خواهند پرداخت (اجرای شفاهی قصه).

کارکردهای قصه برای کوکان

کودکان شیفته‌ی قصه و قصه‌گویی هستند و قصه تأثیری عمیق بر روان، زبان، رفتار و شخصیت کودک می‌گذارد. برخی تأثیرات قصه بر کودکان عبارت‌اند از:

زبان آموزی یکی دیگر از مهمترین کارکردهای قصه است: 

قصه کودک را با واژگان، اصطلاحات، نام‌ها و ضرب‌المثل‌ها آشنا می‌سازد و از این راه، علاوه بر ایفای نقش مهم و خطیر در زبان آموزی، فرصت خوبی برای اصلاح لغزش‌ها و اشکالات زبانی ایجاد می‌کند.

در کنار قصه‌گویی، می‌توان از کودکان تا مثلاً بگویند که نام قهرمان چه بوده، از کجا حرکت کرده، چه دیده، چه گفته، و چه کرده است. در قصه، چه عناصری دیگری وجود داشته و … قصه‌گو چه ویژگی‌ها و قصه چه روندی داشته است. با طرح این پرسش‌ها در پایان قصه، می‌توان به کودکان کمک کرد تا درباره‌ی فضای قصه، قهرمانان قصه و حوادث قصه گفت و گو کنند.

انتقال مفاهیم یکی دیگر از کارکردهای قصه است: 

قصه به دلیل کشش، زیبایی و نقشی که دربرانگیختن حس کنجکاوی دارد، می‌تواند بسیاری از مفاهیم را به کودکان منتقل کند. همچنین، با انتقال مفاهیم، به روش غیرمستقیم، نه تنها باعث جذب بهتر و سریع‌تر مفاهیم به ذهن و زبان کودک می‌شود، بلکه فهم آنها را عینی‌تر و ساده‌تر می‌سازد.

به همین دلیل قصه‌گویی از جدی‌ترین و بنیادی‌ترین روش‌های انتقال مفاهیم به دنیای مخاطبان، به ویژه کودکان به شمار می‌آید. مفاهیم ساده علمی، طبیعی و حتی معنا و مفهوم واژگان را طی قصه و گاه بدون نیاز به توضیح می‌توان منتقل کرد.

تقویت حس کنجکاوی یکی دیگر از مهمترین کارکردهای قصه است: 

قصه‌ها به علت دربرداشتن زنجیره‌ی رویدادها، کودک را وا می‌دارند که به تعقیب حوادث بپردازد یا آنچه را در قصه می‌شنود، در دنیای بیرون جستجو کند. کودک پس از شنیدن قصه، انگیزه‌های بیشتر و کنجکاوی افزون‌تری برای چنین کاری پیدا می‌کند. گفتنی است که ما باید از نیرو و انگیزه‌ای که قصه در کودکان ایجاد می‌کند، بهره‌گیری کنیم.

پرورش قدرت تخیل و خلاقیت یکی دیگر از مهمترین کارکردهای قصه است: 

در قصه‌ها عنصر تخیل بسیار قدرتمند و مؤثر است. در بسیاری از قصه‌ها، عناصر تخیلی حضوری برجسته دارند. تخیل کودک با شنیدن و خواندن داستان پرورش می‌یابد. گاه دیده شده است که کودک هنگام بازگو کردن داستانی که شنیده است به دخل و تصرف در آن می‌پردازد یا داستانی بر همان مبنا می‌سازد. اگر این تخیل جهت داده شود، راهی برای کشف استعداد کودکان است.

از منظر دیگر، کودکان هنگام گوش دادن به قصه، عناصر، فضا و حوادث آن را در ذهن خویش می‌آفرینند و معمولاً خود را در جای قهرمان قصه قرار می‌دهند به این ترتیب حداقل تا پایان قصه، می‌توان این فضای تخیل و تجسم خلاق را وسعت و عمق بخشید. همراهی نغمه‌ای مناسب نیز به وسعت و عمق تخیل کمک می‌کند. برای ثبت این فضا که خود زمینه‌ساز بروز استعدادها و خلاقیت کودکان است، می‌توان نقاشی‌ و کاردستی مناسب برای قصه و نمایش آن را در زمره‌ی فعالیت‌های هنری قرار داد.

آشنایی با واقعیت‌های زندگی یکی دیگر از مهمترین کارکردهای قصه است: 

کودک با شرکت کردن در تجربه‌های تلخ و شیرین قهرمانان قصه، با واقعیت آشنا می‌شود و روش‌های مواجهه با مشکلات را در می‌یابد. به قول شارل پرو:  «کودکان را می‌توان از طریق قصه‌های دل چسب و دوست‌داشتنی متناسب با توانایی‌های آنان با واقعیت‌های زندگی آشنا کرد. آنها در موقع گوش دادن به قصه، مفاهیم پنهان در لابه‌لای واژه‌ها را درک می‌کنند؛ هنگامی که قهرمان داستان در مرداب بدبختی غوطه‌ می‌خورد، آنها غمگین و نگران می‌شوند و وقتی که به جاده‌ی خوشبختی قدم می‌گذارد، فریادی از شوق برمی‌آورند و اگر بخت با شخصیت بد داستان یار شود، بی‌صبرانه انتظار می‌کشند تا به سزای کارهای زشتش برسد. اینها همه دانه‌هایی است که در دل کودکان کاشته می‌شود و تأثیر آن بروز حرکاتی از سر شادی یا غم است که خود، نشان از بارور شدن ذهن آنها دارد.

انتقال ارزش‌ها یکی دیگر از مهمترین کارکردهای قصه است: 

همراهی با قهرمانان قصه باعث می‌شود که صفات، فضایل و ارزش‌های آنان با روح و جان کودک آمیخته می‌شود. وقتی قهرمان به خاطر خوبی، بخشش و صداقتش مورد حسد یا ستم واقع می‌شود و سرانجام، همین ویژگی‌ها او را نجات می‌دهد، عشق‌ورزی به این ارزش‌ها همچون بذری در نهاد کودک افشانده می‌شود و میل به گریز و پرهیز از کسانی که زشتی‌ها و بدی‌ها را منتشر می‌کنند، نیز در وجود او بارور می‌شود.

اصلاح رفتار یکی دیگر از مهمترین کارکردهای قصه است: 

قصه‌ها می‌توانند به اصلاح، بهبود و تغییر رفتار کمک کنند، به عبارت دیگر، مقصود قصه عبرت آموزی بوده است. تردیدی نیست که اگر در پایان قصه، باب موعظه و نصیحت باز نشود و قصه آموزنده و عبرت آموز باشد، چنین تأثیری را به صورت پنهان و پیدا در رفتار کودک خواهد داشت.

تعامل اجتماعی یکی دیگر از مهمترین کارکردهای قصه است: 

اگر کودکان در جریان قصه فعال شوند، حتماً قبل از گفتن قصه، از آنها بخواهیم که در پرسش‌ و پاسخ‌های بعد از قصه شرکت کنند و نظر خود را در مورد قصه و قصه‌گو بگویند، توجه و دقت شنوایی آنها تقویت می‌شود. همچنین زمینه‌ای فراهم می‌شو که آنها با سخن گفتن و بیان احساسات، شیوه‌های ارتباط با دیگران را تمرین کنند. این شیوه به ویژه برای کودکان خجالتی و انزواطلب بسیار کارآمد و مؤثر است.

پیوند فرهنگی یکی دیگر از مهمترین کارکردهای قصه است: 

قصه‌های قدیمی عامل انتقال میراث فرهنگی و پیوند میان امروز و گذشته‌اند. کودکان با شیندن این قصه‌ها به آرمان‌ها، آروزها، رنج‌ها و شادی‌ها باورها و نوع زندگی گذشتگان پی می‌برند. گویی قصه‌ها پلی هستند که کودکان امروز را به روزگار گذشته می‌برند. این نوع قصه‌ها نوعی آموزش تاریخی نیز هستند، چون از لابه لای آنها تصویری از گذشته فراروی خواننده یا شنونده قرار می‌گیرد.

نویسنده: رحیمه منصوری گرگر، کارشناس ارشد برنامه‌ریزی درسی

مجله رشد آموزش پیش دبستانی، ۱۳۹۳.

خواندنی‌های بیشتر

مفاهیم سن

October 27, 2015 بدون دیدگاه

  مفاهیم سن ما در توصیف رشد هر دوره را با یک دامنه تقریبی سنی منطبق می­کینم. طبق نظر برخی متخصصان گستره عمر، برای درک رشد روان­شناختی فرد سن تقوی... بیشتر بخوانید

مرحله حسی حرکتی در نوزادی: نظریه پیاژه

June 02, 2016 بدون دیدگاه

مرحله حسی حرکتی در نوزادی: نظریه پیاژه: نظریه‌پرداز سوئیسی، ژان پیاژه معتقد بود که کودکان، بین نوباوگی و نوجوانی چهار دوره رشد را پشت سر می‌گذارند. دو... بیشتر بخوانید

بیش فعالی و نقص توجه

August 30, 2016 بدون دیدگاه

بیش فعالی و نقص توجه- تعدد تفکرات منفی و وسواسی والدین نسبت فرزندان پر جنب و جوش خود و پذیرش برچسبهای اهل فامیل مبنی بر بیش فعال و گاهی به تلفظ اشتباه... بیشتر بخوانید

اوتیسم هستم نه ناتوان ذهنی

April 21, 2016 بدون دیدگاه

روان حامی / اوتیسم هستم نه ناتوان ذهنی بهاره محسنی، دانشجوی ارشد مشاوره دانشگاه آزاد رودهن  گاهی اوقات رفتارهای قضاوت‌گرانه آدم‌های جامعه‌ام ذهنم را د... بیشتر بخوانید

تقلب در کودکان : چرایی و راهکارها

December 31, 2017 بدون دیدگاه

چرایی تقلب در کودکان کودکان به چند دلیل تقلب می‌کنند. برخی احساس می‌کنند که با انتظارات بالای – خود یا دیگران – روبه‌رو هستند و نمی‌توانند پاسخگ... بیشتر بخوانید

نوشته کارکردهای قصه و قصه‌گویی در کودکان اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

در مطلب قبلی ۱۰ درمان برتر اوتیسم معرفی شد. یکی از درمان‌های معتبر درمان ABA است که در این مطلب قصد داریم تا به صورت مفصل به توضیح درمان ABA برای اوتیسم بپردازیم. با روان حامی همراه باشید.

درمان ABA علامت اختصاری برای تحلیل رفتاری کاربردی (Applied Behavioral Analysis) است و اغلب از آن‌ به عنوان «استاندارد طلایی» اوتیسم یاد می‌‌شود. تحلیل رفتاری کاربردی (ABA) یک سیستم درمان اوتیسم است که بر پایه تئوری‌های رفتاری بنا شده است. به طور خلاصه این تئوری‌ها بیان می‌‌کنند که رفتارهای صحیح می‌‌توانند از طریق یک سیستم پاداش و پیامد‌ (اخیراً پاداش‌ها و عدم پاداش‌ها) آموزش داده شوند. یکی‌ از تعاریف این تکنیک در زیر آمده است:

* کاربردی (Applied) – اصول به کار رفته در رفتارهای معنی دار اجتماعی

* رفتاری (Behavioral)- بر پایه اصول علمی‌ رفتار

* تحلیل (Analysis) – پیشرفت‌ها اندازه‌گیری می‌‌شوند و مداخلات تغییر می‌‌کنند.

تاریخچه ABA

دکتر Ivar Lovaas (روانشناس رفتاری) برای اولین بار در سال ۱۹۸۷ در دانشکده روانشناسی‌ دانشگاه UCLA،ABA را برای اوتیسم به کار برد.

او معتقد بود که مهارت‌های اجتماعی و رفتاری را می‌‌توان حتی به کودکان با اوتیسم عمیق از طریق ABA آموزش داد. ایده این بود (و هنوز هم هست) که اوتیسم مجموعه‌ای از نشانه‌های رفتاری است که می‌‌توانند تغییر داده شوند یا “خاموش شوند”. هنگامی که رفتارهای اتیستیک، دیگر در فرد دیده نمی‌شود، می‌توان فرض کرد که اوتیسم به صورت مؤثری درمان شده است.

وقتی‌ که Lovaas برای اولین بار ABA را استفاده کرد از تنبیه‌هایی‌ نیز استفاده کرد که حتی بعضی‌ از آن‌ها خشن بودند. این رویکرد که در حال حاضر برای بیشتر موقعیت‌ها تغییر کرده است، هنوز در برخی‌ موقعیت‌ها استفاده می‌‌شود؛ اما در کل “تنبیه” با “عدم پاداش” جایگزین شده است. برای مثال، به کودکی که به طور مناسب به یک دستور پاسخ نمی‌‌دهد، پاداشی (تقویت‌کننده) مثل خوراکی موردعلاقه، داده نمی‌‌شود. 

علی‌رغم نظرات مخالف با رویکرد ABA (و با اینکه خیلی‌‌ها ABA را غیرانسانی‌ و فاقد احساسات انسانی‌ می‌‌دانستند) ایده او درست از آب درآمد. بیشتر کودکانی که تمرینات ABA فشرده‌ای دریافت می‌‌کنند، یاد می‌‌گیرند که حداقل بعضی‌اوقات درست رفتار کنند. حتی بعضی‌ از آن‌ها بعد از سال‌ها تمرین‌های فشرده، دیگر در تشخیص اوتیسم قرار نمی‌‌گیرند.

البته اینکه آیا یادگیری رفتار مناسب با “درمان شدن” یکی‌ است یا نه هنوز جای بحث دارد.

در طول زمان تکنیک‌های ABA توسط درمانگران مورد مطالعه قرار گرفته است و تغییرات اندکی‌ در آن‌ها داده شده است. تکنیک‌هایی‌ مثل “پاسخ مؤثر” و “زبان بر مبنای ABA” به درمان‌های شناخته شده‌ اتیسم تبدیل شده‌اند.

ABA چگونه کار می‌‌کند؟

اساسی‌‌ترین روش ABA با درمان “کوشش‌های ناپیوسته” آغاز می‌‌شود. در یک “کوشش ناپیوسته” درمانگر از کودک می‌‌خواهد که رفتار خاصی‌ را انجام دهد (برای مثال، “قاشق را بردار”). اگر کودک این عمل را انجام دهد، با دادن یک خوراکی کوچک یا هرگونه پاداش دیگری که برای کودک معنی‌دار است، این رفتار او را تقویت می‌‌کنیم. اگر کودک آن‌ عمل را انجام نداد به او پاداش نمی‌‌دهیم و کوشش خود را تکرار می‌‌کنیم.

مهم است که توجه داشته باشید، محتوای خاص کوشش‌های ناپیوسته بر اساس یک ارزیابی فردی از کودک، نیازهای او و توانایی‌‌هایش تعیین می‌‌شود؛ بنابراین از کودکی که در حال حاضر توانایی مرتب کردن اشکال را دارد نمی‌‌خواهیم تا دوباره برای گرفتن پاداش اشکال را مراتب کند. بلکه روی تمرین‌های دیگری که برای یادگیری مهارت‌های اجتماعی و رفتاری مهم هستند، تمرکز می‌‌کنیم.

برای کودکان کم سن‌تر (زیر سن ۳ سال) فرم تغییر یافته ABA اجرا می‌‌شود؛ که بیشتر شبیه بازی‌درمانی است تا کوشش‌های ناپیوسته. هنگامی که کودک در رفتاری، مهارت‌های کافی‌ پیدا می‌کند، درمانگر کودک را به محیط‌های واقعی‌ می‌‌برد. در این محیط‌ها سعی‌ می‌شود که کودک بتواند رفتارهای آموخته‌شده را به دنیای واقعی‌ و تجربیات اجتماعی عادی تعمیم دهد. همچنین یکی‌ از فرم‌های ABA را می‌‌توان برای کودکان سنین بالاتر، نوجوانان و حتی بزرگ‌سالان استفاده کرد.

سودها و زیان‌های ABA به عنوان یک درمان برای اوتیسم

ABA معروف به موفق‌ترین درمان در دسترس برای کودکان اتیسمی است؛ اما این درمان همچنین به خلق کودکان بدون احساس و ماشینی نیز معروف است. هر کدام از این ادعاها تا حدودی صحیح هستند.

ABA نسبت به سایر مداخله‌های رفتاری یا تحولی‌ برای اوتیسم قدیمی‌تر است. همچنین درمانگرهای ABA موظف به نگه‌داشتن یادداشت‌هایی‌ در مورد نتایج کارهایشان هستند.

این بدین معنی است که در مورد ABA بیشتر از سایر درمان‌ها تحقیق شده است. Lovaas و گروهش توانستند موفقیت معنی‌داری را در تحقیقاتشان نشان دهند. طبق یکی‌ از تحقیقات Lovaas معلوم شده است که ۴۸% از کودکان یادگیری سریعی را نشان دادند، بعد از درمان نمرات میانگینی را کسب کرده‌اند و در سن ۷ سالگی در کلاس‌های آموزش‌وپرورش عادی موفق عمل کردند. این یافته با گزارش‌های Lovaas و همکارانش  (Lovaas، ۱۹۸۷؛ McEachin، Smith، Lovaas، ۱۹۹۳) همخوانی داشتند.

اما درمان ABA معایبی نیز دارد. بزرگ‌ترین نگرانی‌‌ای که اغلب خانواده‌ها دارند این است که این درمان‌ها تأکید زیادی بر این مسئله دارند که باید با کودکان حدود ۴۰ ساعت در هفته ABA کار شود. 

نه‌تنها خیلی‌ از خانواده‌ها احساس می‌‌کنند که این مقدار درمان برای کودک کم‌سنشان زیاد است بلکه تعداد کمی‌ از خانواده‌ها می‌‌توانند از پس مخارج زیاد این درمان بربیایند. بعضی‌ از مدارس برنامه ABA را به کودکان ارائه می‌‌دهند اما فقط مدارس خاصی‌ ۴۰ ساعت ABA در برنامه خود دارند. این بدین معنی است که بار درمان بر دوش والدین و مربیانی می‌افتد که اغلب آموزشی ندیده‌اند یا از حداقل آموزش برخوردارند. 

یکی‌ دیگر از معایب ABA این است که در عمل خیلی‌ از درمانگران با روش ABA آموزش ندیده‌اند.

این بدین معنی است که درحالی‌که خیلی‌ از آن‌ها در ارائه کوشش‌های ناپیوسته به خوبی‌ عمل می‌‌کنند اما نمی‌‌توانند به کودک کمک کنند تا مهارت‌هایی‌ را که در خانه یا مدرسه آموخته به دنیای خارج تعمیم دهد. درنتیجه بعضی‌ از کودکان اتیسمی دچار الگوهای گفتاری و رفتاری ماشینی می‌‌شوند که مستقیماً ناشی از کوشش‌های ناپیوسته است.

این کودکان اگر کمک‌های لازم را در جهت تعمیم آموخته‌هایشان دریافت نکنند، ممکن است در مدیریت رویدادها و موقعیت‌های خارج از انتظارشان با مشکلات زیادی روبرو شوند. 

آیا درمان ABA بهترین انتخاب برای کودک شماست؟

در کل درمانگران اظهار می‌‌کنند که درمان ABA فشرده بیشتر مناسب کودکانی می‌‌باشد که مبتلا به اوتیسم عمیق هستند و یا این‌که در محیط ساختارمند پیشرفت خوبی‌ دارند.

متأسفانه تحقیقی که مداخلات گوناگون را به خوبی‌ با یکدیگر مقایسه کرده باشد، وجود ندارد که این بدین معنی است که والدین باید بر اساس موارد زیر تصمیم بگیرند: (۱) ملاحظات عملی‌ مانند هزینه‌ها و در دسترس بودن درمان (۲) چه چیزی برای کل خانواده بهتر است؟ (۳) بصیرت (آیا شما ایده یک برنامه بسیار ساختارمند و فشرده را برای کودکتان می‌‌پسندید؟ آیا شما فکر می‌کنید که کودکتان می‌تواند در این برنامه به خوبی‌ عمل کند؟) البته یک راه ساده برای فهمیدن اینکه آیا درمان ABA برای کودک و خانواده‌تان خوب است یا نه این است که آن‌ را امتحان کنید. اگر خوب بود که چه عالی‌- در غیر این صورت می‌‌توانید درمان‌های موجود دیگر را امتحان کنید.

مطلب قبلی: ۱۰ درمان برتر اوتیسم

عنوان: درمان ABA برای اوتیسم چیست؟

منبع: About Psychology

مترجم: سمیرا شمس سبحانی، دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران

نوشته درمان ABA برای اوتیسم اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.