تا حالا درباره اختلال شخصیت مرزی بسیار نوشته شده. این افراد معمولا در کودکی بسیار مورد سو‌استفاده قرار گرفته‌اند و می‌توانند در محیط‌های سازمانی و یا در روابط نزدیکشان ویرانی به‌وجود بیاورند. آن‌ها برای تکانشگری، ذات خود تخریب‌گری، دمدمی بودن، خشم و احتمالا مهم‌ترین ویژگی‌شان که تمایل به داشتن روابط شدید و طوفانی است معروف هستند. همچنین آن‌ها بخاطر این ویژگی‌هایشان مشکلات زندگی دیگری نیز دارند که اغلب از ذات تکانشگری آن‌ها ناشی می‌شود، در راس این مشکلات می‌توان سو مصرف مواد، اختلالات خوردن، مشکلات اقتصادی و بی‌قید و بند بودن در امور اخلاقی را نام برد.

اما همه این افراد شبیه هم نیستند. تئودور میلون در کتاب فوق‌العاده‌اش، اختلالات شخصیت: DSM-4 و فراتر از آن، چهار زیر‌گروه مختلف را برای اختلال شخصیت مرزی شناسایی کرده. میلون یکی از رهبران حرفه‌ای در زمینه اختلالات شخصیت و اختلال شخصیت مرزی است و می‌توان با اطمینان به یافته‌های او اعتماد کرد. کتاب او یکی از بهترین کتا‌ب‌ها در زمینه اختلال شخصیت است و من آن را به کسانی که در زمینه مطالعات روانشناسی کمی حرفه‌ای‌تر هستند، پیشنهاد میکنم.

شخصیت مرزی دلسرد در خیلی زمینه‌ها بسیار شبیه افرادی با اختلال شخصیت وابسته است. این افراد تمایل دارند که بسیار وابسته باشند، با اکثریت همراه شوند و احساس حزن و محرومیت کنند. با این حال آن‌ها در درون اغلب از اعمال افراد اطرافشان  ناامید هستند. اگر پوسته سطحی آن‌ها خراش پیدا کند، آماده منفجر شدن می‌شوند. با این حال در ورای این ظاهر آرام، خیلی محتمل است که آن‌ها اعمال خشونت آمیزی علیه خود مانند خودزنی یا خودکشی انجام دهند.

به نظر می‌آید که شخصیت مرزی تکانشگر نزدیک‌ترین اختلال به اختلال شخصیت نمایشی است. این افراد تمایل به اهل لاس‌زنی بودن، فریبنده و سطحی بودن دارند. آن‌ها خیلی پر‌انرژی هستند و مدام به دنبال هیجان هستند. به سادگی کلافه می‌شوند و بنظر می‌آید که تمایل تمام نشدنی برای توجه و هیجان دارند. همانطور که از نامشان پیداست، اغلب بدون تفکر عمل می‌کنند و خودشان را در همه نوع دردسری می‌اندازند. این افراد می‌توانند خیلی کاریزماتیک باشند و خیلی ساده می‌توانند دیگران را افسون کنند. مراقب باشید! ممکن است شما پروانه‌ای باشید که در شعله آن‌ها کشیده می‌شوید.

سومین زیرگروه میلون شخصیت مرزی زود رنج نامیده می‌شود. او آن‌ها را به عنوان افراد غیر‌قابل‌پیشبینی، تحریک پذیر، ناشکیبا، معترض و هم چنین مقابله‌ای، ناراضی، یک دنده، بدبین و بی‌میل تعریف می‌کند. آن‌ها در مرز متکی بودن به مردم و در عین حال فاصله گرفتن از آن‌ها به دلیل هراس از ناامید شدن توسط آن‌ها، قرار دارند. آن‌ها بین احساسات بی‌ارزش بودن و خشم در نوسان‌اند. این خشم می‌تواند بسیار انفجاری باشد. بهتر است که در خط آتش آن‌ها قرار نگیرید.

در نهایت، شخصیت مرزی خود تخریبگر قرار دارد. این تیپ به وسیله احساس تلخی که این افراد در درون دارند، مشخص می‌شود. آن‌ها یا بطور خودآگاه یا ناخودآگاه دست به اعمال خود تخریب‌گر می‌زنند. میزان تنفر از خود آن‌ها می‌تواند به قدری زیاد شود که آن‌ها را به انجام انواع رفتار‌های خود تخریب‌گر که از مراقبت نکردن از سلامت خود تا رانندگی بی‌پروا و تا اعمال جنسی تحقیرآمیز را شامل شود.

نویسنده: .Neil J Lavender Ph.D

منبع: Do You Know the 4 Types of Borderline Personality Disorder

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته چهار تیپ مختلف اختلال شخصیت مرزی اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

هرکدام از ۳ نوع افراد خودشیفته در اولین قرار آشنایی چطور رفتار می‌کنند

از اولین قرار آشنایی می‌توانید پیش‌بینی کنید که خودشیفته‌ها در رابطه نزدیک چطور رفتار خواهند کرد.

برای زمان استراحت به کافه‌ی کتابخانه رفته و غرق مطالعه کتاب شعری که یکی از دوستان به‌تازگی معرفی کرده بود، چای می‌نوشیدم و لذت می‌بردم. از آنجایی که با کسی صحبت نمی‌کردم، ناگزیر گفتگوهای دانشجویان میزهای کناری را می‌شنیدم. بین ۳ نفر از آن‌ها راجع به اینکه تعداد معدودی از دانشجویان و فارغ‌التحصیلان برخی از رشته‌های علمی در جامعه ما فقط خود را قبول دارند و دیگران را به‌حساب نمی‌آورند بحث جالبی درگرفته بود و خلاصه شمایی کلی از ویژگی‌های یک شخصیت خودشیفته را بیان می‌کردند و چون رشته تخصصی‌شان روانشناسی نبود دقیقاً از این لفظ استفاده نمی‌کردند اما رفتارهای آشکاری که از آن‌ها توصیف می‌کردند دقیقاً مشابه علائم چنین شخصیت‌هایی بودند. رفتارهایی که این دوستان از دیدنشان آزرده شده بودند.
من سعی می‌کردم حواسم را به مطالعه جمع کنم، اما از آنجایی که قبلاً چنین بحثی را باهم رشته‌ای‌های خود تجربه کرده بودم (البته نه صرفاً در مورد قشر خاصی از افراد)، دوست داشتم از نظرات افراد از گروه‌های مختلف جامعه و تجربیات آن‌ها هم آگاه باشم. و ازآنجایی‌که درست قبل از آمدن به کافه برای استراحت، شروع به ترجمه این متن درباره ویژگی‌های افراد خودشیفته در اولین قرار آشنایی‌شان کرده بودم، دل کندن از مکالمه برام سخت دشوار بود. در همین حین یکی از آن‌ها سؤال جالبی مطرح کرد که بی‌ارتباط به موضوع ترجمه‌ام نبود. اینکه  “آیا این افراد در زندگی شخصی و عاطفی‌شان هم این ویژگی‌ها را با خود به همراه می‌برند یا خیر و خلاصه اینکه زندگی در کنار آن‌ها به همین سختیِ روابط اجتماعی خواهد بود یا خیر”. دیگر نتوانستم تاب بیاورم و وقتی در انتهای بحث یکی از آن‌ها به دیگران می‌گفت که باید این سؤال را از یکی از دوستان روانشناسم بپرسم، با خنده‌ای دستم رو شد و این فرصت پیش آمد که برای آن‌ها برخی از ویژگی‌های چنین شخصیتی را توضیح بدهم و سپس به سؤال یکی دیگر از دانشجویان آن جمع پاسخ دهم که : “خب این افراد با چه کسانی قادر به زندگی خواهند بود؟”

اما اینجا می‌خواهم از شما همراهان همیشگی روان حامی دعوت کنم که بعد از خواندن این مقاله، پیش خودتان جواب این دوست عزیز را بدهید که زندگی با چنین افرادی چه مزایا و معایبی دارد و اینکه در اولین قرار چطور می‌توان به اینکه طرف خودشیفته هست یا خیر و اینکه از چه نوع خودشیفتگی رنج می‌برد، پی برد.

—————————————————————-

وقتی که سخن از فرد خودشیفته به میان می‌آید، تصویری که به ذهن اکثر مردم می‌آید یک فرد برون‌گرای معاشرتی است که با اعتمادبه‌نفس بسیار بالا به نظر می‌رسد و در هر دورهمی، به‌ سرعت خود را مرکز توجه قرار می‌دهد. اگرچه این تعریف کوتاه و مناسبی از رفتار یک فرد خودشیفته از نوع متظاهر است که احساس خودبزرگ‌بینی می‌کند، اما افرادی با ویژگی‌های متفاوتی نسبت به این گروه هم هستند که در طیف افراد دارای اختلال خودشیفتگی قرار می‌گیرند.

چیزی که به من بسیار کمک کرد تعیین ۳ زیرگروه اصلی برای گروه افراد دارای اختلال شخصیت خودشیفته است:

– متظاهر (خودنما) (exhibitionist)

– گنجه‌ای (closet)

– زهرآگین، سمی (toxic)

برخی نظریه‌پردازان برای آن‌ها اسامی متفاوتی در نظر می‌گیرند و یا انواع بیشتر یا کمتری از افراد خودشیفته را معرفی می‌کنند. (مثل: نخبه‌گرا، عاشق‌پیشه، غیراخلاقی، جبرانی. دسته‌بندی دیگری شامل آشکار، پنهان، اغواگر و انتقام‌جو. و یا دسته‌ای با دو نوع خودبزرگ‌بین و آسیب‌پذیر.)

نوعی که من آن‌ها را خودشیفته‌های زهرآگین می‌نامم، ممکن است توسط سایرین بدخیم و مهلک هم نامیده شوند. یا دیگر نظریه‌پردازان ممکن است همه‌ی خودشیفته‌های غیر متظاهر را خودشیفته‌های پنهان بنامند. اگر نخواهیم روی اسامی حساسیت به خرج دهیم، آسان‌ترین راه برای شناسایی اینکه شما با کدام زیرگروه از آن‌ها سروکار دارید این است که به‌ دقت به این نکته توجه کنید که آن‌ها بیشتر از چه راهی ترجیح می‌دهند خوراکِ خودشیفتگی خود را تأمین کنند. به‌طور خلاصه می‌توانم بگویم:

خودشیفته‌های متظاهر (خودنما) : می‌خواهند که تحسین و تمجید شوند.

خودشیفته‌های گنجه‌ای : می‌خواهند به‌نوعی به فردی مربوط باشند که برایشان قابل‌تحسین است.

خودشیفته‌های زهرآگین (سمی) : می‌خواهند که مسلط و چیره باشند و کاری کنند که شخص دیگر احساس بی‌ارزشی کند.

چرا اهمیت دارد که بفهمیم خودشیفته موردنظر به کدام زیرگروه تعلق دارد؟

اگر قصد دارید که باکسی که از اختلال شخصیت خودشیفته رنج می‌برد وارد رابطه عاشقانه شوید، باید دقیقاً آگاه باشید که خودتان را درگیر چه نوع رابطه‌ای می‌کنید و اثر این خودشیفتگی روی رابطه شما دقیقاً چطور خواهد بود. اگر زود متوجه شوید که فرد موردنظر شما برخی مشکلات مربوط به خودشیفتگی را دارد، می‌توانید اطلاعات اولیه‌ای از ویژگی‌های مشترک افراد دارای این اختلال شخصیتی به دست آورید. مثل‌اینکه:

– بسیار سرگرم و در بند مسائل مربوط به عزت‌نفس هستند.

– خودمحورند

– همدلی عاطفی ندارند.

– حساسیت افراطی نسبت به کم‌محلی‌ها و خفیف شمرده شدن دارند.

– به‌آسانی خشمگین می‌شوند.

– نا ارزنده سازی می‌کنند. (فرد مقابل را بی‌ارزش یا کم‌ارزش می‌کنند.)

– بسیار نسبت به وضعیت ظاهری خود آگاه‌اند.

همه این‌ها باعث می‌شوند که افرادی با چنین اختلالی به‌سختی بتوانند روابط باثبات، صمیمانه و عاشقانه‌ای را حفظ کنند.

انواع زیرگروه‌های خودشیفته‌ها

حال اگر یک‌قدم جلوتر برویم و خودشیفته‌ها را در این ۳ گروه طبقه‌بندی کنیم، اطلاعات بیشتری در مورد چگونگی رفتار آن‌ها در روابط صمیمانه می‌یابیم.

شما ممکن است بدون آنکه حتی متوجه آن شده باشید، در رابطه با یک فرد خودشیفته بوده باشید.

هرکدام از ۳ گروه افراد خودشیفته الگوی مخصوص به خود را در روابط دارند. از آنجایی که تمرکز بسیار زیادی روی گروه خودشیفته‌های متظاهر بوده است، بسیاری از مردم نمی‌دانند که انواع دیگری نیز در گروه افراد دارای اختلال شخصیت خودشیفته وجود دارند. این به این معناست که شما ممکن است سالهای سال، همسرِ یک خودشیفته‌ی غیرمتظاهر بوده باشید، بدون اینکه حتی از خودشیفته بودن شریک زندگی‌تان اطلاعی داشته باشید.

وقتی که اوضاع خیلی وخیم می‌شود، و ویژگی‌های مربوط به خودشیفتگیِ شریک زندگی ناگهان، خیلی بیشتر بروز و جلوه بیرونی می‌یابند ، مردم از من می‌پرسند که :

“آیا این امکان وجود دارد که همسر من به‌طور ناگهانی بعد از این همه سال خودشیفته شده باشد؟”

جواب این است : “خیر”. اختلال شخصیت خودشیفته در کودکی شکل می‌گیرد و اوایل جوانی قابل‌تشخیص است. فقط شما تابه‌حال قادر به تشخیص نشانه‌ها نبوده‌اید.

————————————————————

چرا خودشیفتگی آن‌ها در حال حاضر نمود بیشتری یافته است و بیشتر به چشم می‌آید؟

معمولاً” مشخص می‌شود که برخی از بحران‌های زندگی، عزت‌نفس همسر خودشیفته‌ی شما را تهدید کرده‌اند. سپس او برای سازگار کردن خود با این چالش‌ها، شروع به استفاده‌ی بیشتر از مکانیسم‌های دفاعیِ مخصوصِ خودشیفتگی کرده است. به همین دلیل است که این رفتارهای دفاعی در آن برهه از زندگی فرد خیلی بیشتر به چشم می‌آیند.

این به آن معناست که به‌احتمال بسیار زیاد، مشکلات و شیوه‌های سازگاریِ همسرِ خودشیفته‌ی شما در تمام مدتِ بودنِ شما باهم، باعث ایجاد مشکلاتی در رابطه شما می‌شده است. فقط شما نسبت به این موضوع آگاهی نداشته‌اید که مشکل اصلی این بوده است. زمانی که متوجه شوید باید به دنبال چه نشانه‌هایی بگردید، قادر خواهید بود ببینید که حساسیت‌های همسر خودشیفته‌ی شما چه نقش پررنگی در بسیاری از مجادلات و سوءتفاهم‌های میان شما دو نفر در طول این سالیان دراز ایفا کرده است.

معرفی ۳ تیپ (زیرگروه) خودشیفته و نحوه ورود آن‌ها به رابطه

در ادامه مطلب، معرفی اجمالی از ۳ زیرگروه اصلی در اختلال شخصیت خودشیفته خواهیم داشت و مثال‌هایی ارائه می‌شوند که نحوه رفتار این افراد را با شخصی جدید در اولین قرار آشنایی، به‌صورت ملموس نشان می‌دهند.

نحوه رفتار آن‌ها در اولین جلسه آشنایی به شما اطلاعات مفیدی در مورد نحوه عملکرد آن‌ها در یک رابطه صمیمانه‌ی طولانی‌مدت (اگر رابطه‌ای بعد از قرار اول شکل بگیرد!) خواهد داد. تفاوت تنها در این است که در اولین قرار، آن‌ها حداکثر تلاش خود را می‌کنند که خوب به نظر بیایند. اگر در جلسه اول رفتار آن‌ها را نپسندیدید، پس به‌احتمال زیاد از بودن با آن‌ها در جلسات بعدی، که ماندنتان در رابطه برای آن‌ها اثبات‌شده و به‌اندازه قبل برای به دست آوردن شما تلاش نمی‌کنند، هم لذت چندانی نخواهید برد.

خودشیفته‌ها معمولاً زمانی که نوبت به نشان دادنِ سبکِ رابطه‌شان می‌شود، کاملاً آشکارا به شما اطلاعات می‌دهند زیرا معمولاً از این موضوع آگاه نیستند که رفتارشان همه‌چیز را درباره‌ی شخصیت آن‌ها به دیگران می‌گوید. آن‌ها همچنین تمایل دارند سبک ارتباطی غلطشان را بارها و بارها تکرار کنند. پس با خیال راحت می‌توانید این‌طور نتیجه‌گیری کنید که : اگر این فرد در جلسه اول با من این‌طور رفتار می‌کند، پس قبلاً هم‌چنین رفتاری داشته است و اگر با او وارد رابطه شوم، با من هم‌چنین رفتاری خواهد داشت.

خودشیفته‌های متظاهر (خودنما)

وقتی صحبت از فرد خودشیفته به میان می‌آید، اکثراً این گروه در خاطرِ بیشترِ مردم تداعی می‌شوند. آن‌ها تمایل دارند که مرکزِ توجه و تحسین قرار بگیرند. آن‌ها دوست دارند که در مکالمات فرد مسلط باشند، خود را برای اینکه با آن‌ها رفتار و برخورد ویژه‌تری شود محق می‌دانند، مانند فردی با اعتمادبه‌نفس بسیار بالا رفتار می‌کنند و از داستان‌گویی و مشورت دادن به دیگران لذت می‌برند. وقتی این افراد احساس ناامنی می‌کنند از “دفاع GOD” استفاده می‌کنند.

  GOD  = خودبزرگ‌بینی (G) ، همه کار توانی (O) ، نا ارزنده سازی (D)

“دفاع GOD ” واژه مخفف من برای توصیف ظاهرِ خودشیفته‌های متظاهر است که به طرز غیرواقع‌بینانه‌ای بی‌نقص به نظر می‌رسند و درواقع دفاع آن‌هاست که به‌وسیله‌ی ساختنِ آن، تلاش می‌کنند که عدم اعتمادبه‌نفس خود را پشتِ آن پنهان کنند. آن‌ها به‌جای اینکه خود را به افراد عادی‌ای معرفی کنند که استعدادها و نیز نقاط ضعف متفاوتی دارند، اصرار دارند که خاص هستند، بی‌نقص‌اند، همه‌چیز را می‌دانند و همیشه حق با آن‌هاست. آن‌ها همچنین از اطرافیان خود توقع دارند که با دیدگاه آن‌ها موافقت کنند. در ذهن آن‌ها، خودشان از همه بالاترند و بقیه افراد (به‌ جز تعداد معدودی که خودشان برگزیده‌اند) در جایگاهی پایین‌تر از آن‌ها قرار دارند.

از آنجایی که این ژست متکبرانه و خود بزرگ بینانه درواقع یک نمای ظاهری بسیار نازک و شکننده روی عدم اعتمادبه‌نفس  و احساس واقعی درون آن‌هاست، این نما به‌راحتی قابل درهم شکستن است. به همین دلیل است که خودشیفته‌های متظاهر حساسیت بیش از حدی حتی به کوچک‌ترین کم‌محلی و خفیف شمرده شدن دارند. برای همین خیلی زود عصبانی می‌شوند و آماده دعوا و جنجال بر سر موضوعاتی هستند که بیشتر مردم حتی متوجه آن موضوعات نمی‌شوند. همچنین این افراد می‌توانند نسبتاً بی‌رحم باشند زیرا فاقد چیزی تحت عنوان همدلی عاطفی هستند.

 وقتی که آن‌ها در حال لاف زدن و بزرگنمایی راجع به موفقیت‌ها و فضل و کمالات خود نیستند یا درگیر تعریف کردن داستان‌هایی نیستند که در آن نقش قهرمان یا ستاره داستان را بازی می‌کنند، سخت مشغول بی‌ارزش کردن و تحقیر هرکسی هستند که با آن‌ها مخالفت کند. آن‌ها ممکن است کسی را که در فاصله نزدیکشان قرار دارد به طرز بی‌رحمانه‌ای دست بیاندازند :”پسر، نگاه کن اون خانمه توی اون لباس چاق به نظر میاد!” یا “نمیتونم باور کنم که پیشخدمت ما اینقدر احمق است”. آن‌ها تمایل دارند که نسبت به واکنش‌های واقعی افراد دیگر نسبت به نگرش‌ها و رفتارهایشان بی‌اعتنا باشند. آن‌ها به‌قدری به دلیل دفاع‌های خودشان کورکورانه رفتار می‌کنند و بی‌بصیرت هستند که تصور می‌کنند که دیگران یا با آن‌ها موافق‌اند و یا اینکه تصور می‌کنند که گفته‌های این افراد خودشیفته برایشان سرگرم‌کننده است.

مثال – تد و سو سر اولین قرار آشنایی

تد، که یک تاجر خودشیفته از نوع متظاهر است، برای اولین بار به دیدار زن جذابی به نام سو رفت که در سایتِ آشنایی مجازی باهم آشنا شده بودند. حال توصیفی را که هر یک از آن‌ها از اولین دیدارشان داشتند بخوانید:

تد : “من او را سخت تحت تأثیر قرار دادم! به او گفتم که چند نفر از افراد مهم را می‌شناسم و با آن‌ها رابطه دوستی دارم، او را به یک رستوران گران‌قیمت بردم و یک غذای عالی برایش سفارش دادم.سپس یک نوشیدنی درجه‌یک را که قبلاً ننوشیده بود برایش انتخاب کردم. بی‌صبرانه منتظر قرار بعدی هستم. او بسیار پرشور و حرارت است! مطمئناً در قرار بعدی صمیمیت ما بیشتر خواهد شد.”

سو: “وای چقدر عصر مزخرفی بود. کسی که سر قرار اومده بود یه مرد منزجرکننده بود. تنها کاری که انجام داد این بود که تمام شب راجع به خودش حرف زد. حتی ۱ سؤال که راجع به من ازم نپرسید. بعدش اصرار داشت که باوجود مخالفت‌های من، برام استیک و یه نوشیدنی درجه‌یک سفارش بده. من هیچ‌وقت گوشت قرمز نمی‌خورم و ماهی اون رستوران خیلی هوس‌انگیز به نظر میومد. می‌خواستم یه نوشیدنی مخلوط هلو رو امتحان کنم،اما اون اصرار داشت که به جاش از اون نوشیدنی درجه‌یک بنوشم. تمام شب به همین منوال گذشت. همه‌چیز اون‌طوری جلو رفت که اون می‌خواست. اگر دوباره به من زنگ بزنه یا پیغام بذاره، حتی زحمت جواب دادن هم به خودم نمی‌دم.”

سبک رابطه‌ی اصلیِ فردِ خودشیفته‌ی متظاهر :

آن‌ها بی‌ملاحظه و رئیس مآبانه رفتار می‌کنند. آن‌ها توقع دارند که تمام همراهان و اطرافیانشان آن‌ها را تحسین کنند و درباره همه‌چیز با نظر آن‌ها موافق باشند. عدم توافق برای آن‌ها به معنی انتقاد است و با تحقیر و مسخره کردن توسط آن‌ها پاسخ داده می‌شود. آن‌ها نیاز دارند به‌صورت متناوب از اطرافیان اطمینان خاطر مجدد بگیرند مبنی بر اینکه آن‌ها خاص و بی‌نقص هستند و همواره حق با آن‌هاست.

پایان بخش اول از دو بخش 

منبع:

How the 3 Types of Narcissists Act on a First Date

در صورتی که تمایل دارید بیشتر در مورد خودشیفته ها بدانید:

 اختلال شخصیت خودشیفته : نظریه‌ها، سبب‌شناسی و درمان

خودشیفتگی و اینترنت: اینترنت بهشت افراد خودشیفته است.

آیا رهبران خودشیفته کارآمدترند؟

نوشته رفتارهای انواع خودشیفته ها در اولین قرار آشنایی – نشانه ها را ببینید اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

  در صورتی که بخواهید اصیل و خلاق باشید، داشتن اختلال یادگیریِ نارساخوانی برایتان یک مزیت به حساب می‌آید. با روان حامی درباره اختلال یادگیری یکی از بزرگترین نویسندگان تاریخ بیشتر بدانید.

اختلال در خواندن ( خوانش پریشی یا نارساخوانی ) به‌‌‌‌ جای اینکه سد راه افراد باشد، به آن‌ها کمک می‌کند که نویسندگان خوبی شوند. نارساخوانی که به معنی “داشتنِ مشکل با کلمات” است؛ اگر بخواهید یک نویسنده شوید، برای شما یک برتری و مزیت خوب به‌‌ حساب می‌آید. خوانش پریشیِ نویسنده‌ی مشهور داستان‌های جنایی، آگاتا کریستی، رمان‌های او را تبدیل به آثاری اصیل و بسیار متفاوت از آثار سایر نویسندگان آن دوره کرد.

 

طبیعی و قابل‌درک است اگر تصور کرده باشید که فردی که مبتلا به نارساخوانی است، نمی‌تواند در آینده شغلی مانند نویسندگی را انتخاب کند. اما بسیاری از نویسندگان بسیار نوآور و منحصربه‌فرد تاریخ یا مبتلا به این اختلال بوده‌اند و یا علائمی از آن را داشته‌اند. انجمن نارساخوان‌ها از افرادی چون جرج برناردشاو، ف. اسکات. فیتزجرالد، ژول‌ورن، جان اروینگ، گوستاو فلوبر و رولد دال در لیست بلندبالای نویسندگان سرشناس نام می‌برد. نویسندگان موفقی که نارساخوانی داشتند معمولاً جزو رمان‌نویس‌های خلاق‌تری بوده‌اند که ابداعاتی خاص داشته‌اند.

افراد مبتلا به نارساخوانی معمولاً با خواندن، نوشتن و دیکته به‌طور خاص مشکل دارند اما گاهی  ریاضی، حافظه و سازمان‌دهی هم ممکن است در آن‌ها دچار اشکال باشد. بنابراین این افراد باوجود برخورداری از هوش عادی در مدرسه دچار مشکل می‌شوند. از هر ۱۰ دانش‌آموز ۱ نفر با این اختلال دست‌وپنجه نرم می‌کند که از هر ۲۵ نفر آن‌ها یک نفر به نوع شدیدی از این اختلال مبتلاست.

نارساخوانی را معمولاً به این صورت توصیف می‌کنند: “نحوه خاصی که مغز شما سیم‌کشی شده است”. درمانی برای این اختلال وجود ندارد، اما افرادی که این مشکل را دارند می‌توانند راهکارهایی برای غلبه بر مشکلشان بیاموزند. افراد مبتلابه این اختلال یادگیری، روش‌های جایگزینی برای خواندن و نوشتن در خود می‌پرورانند و مسیرهای عصبی مغزشان را شبیه افراد “نرمال” سازمان‌دهی می‌کنند. افراد نارساخوان از لوب پیشانی و مغز سمت راست برای نوشتن و خواندن استفاده می‌کنند در حالی که افرادی که چنین اختلالی ندارند، برای این کار از لوب چپ بهره می‌گیرند.

افراد دارای دیسلکسیا برای غلبه بر مشکلاتشان باید تلاش بیشتری نسبت به افراد عادی انجام دهند. چالش‌هایی که این افراد از عنفوان کودکی با آن‌ها دست و پنجه نرم کرده و مجبور می‌شوند بر آن‌ها چیره شوند، به فرد دارای نارساخوانی می‌آموزد که در زمان مواجه با موانع شکست یا موانع، به‌جای عقب‌نشینی، مقاومت و ایستادگی کند. آن‌ها می‌آموزند که از زوایای مختلف به مشکلات نگاه کنند و راه‌های جدیدی برای جبران این عدم‌کفایت خود در خواندن پیدا کنند. گشتن به دنبال راه‌حل‌های خلاقانه، این افراد را طوری پرورش می‌دهد که بتوانند بر مشکلاتشان چیره شوند و درنهایت آن‌ها را تبدیل به افرادی دارای قدرت فطری یا بهتر می‌توان گفت قدرت درونیِ حلِ مسئله می‌کند.

بهترین رمان‌نویس تاریخ با بیش از ۴ میلیارد فروش آگاتا کریستی بود. تنها دو کتاب شکسپیر و انجیل بیشتر از کتاب‌های او فروش داشتند. اینکه معروف‌ترین رمان‌نویس جهان مبتلا به اختلال یادگیری نارساخوانی بوده باشد اتفاقی نیست. او گفته است که : نوشتن و املا همیشه به طرز وحشتناکی برای من دشوار بودند. من به طرز عجیب و غریبی در هجی کردن ضعیف بودم و همان‌قدر ضعیف مانده‌ام. افراد موفقی که  دارای نارساخوانی بوده‌اند، هماره به‌ عنوان افرادی نشان داده می‌شوند که با وجود این اختلال، توانسته‌اند به موفق دست یابند. اما بیایید جهت نگاهمان به این موضوع را عوض کنیم: شاید آن‌ها به دلیل داشتن این اختلال یادگیری توانسته‌اند موفق شوند. چون سیم‌کشی عصبی مغز آگاتا متفاوت بوده است، رمان‌های او هم متفاوت نوشته شده‌اند. ابتکار و اصالت داستان‌های او به دلیل داستان‌های فرعی پیچیده و تعداد غیرعادی زیادِ شخصیت‌های داستان‌های او بوده‌اند. کریستی مجبور بود که دست‌نوشته‌‌هایش را بارها دوباره بخواند و بنویسد. او بسیار کند می‌نوشت و به زمان زیادی برای نوشتن نیاز داشت. در اثر این تکرار، طرح‌های داستانی جدیدی به وجود می‌آمد و کاراکترهای جدیدی خلق می‌شدند.

استاد رشدِ یادگیری در دانشگاه ییل، دکتر سالی شای ویتز، این بحث را مطرح می‌کند که نارساخوانی باید به عنوان یک مزیت مطرح شود، نه یک نقطه‌ضعف. او بیان کرد که “من دوست دارم مردم آرزویشان این باشد که نارساخوان باشند.” شای ویتز در بنیان‌گذاری مرکز نارساخوانی و خلاقیت در ییل  مشارکت داشته است که این مرکز رابطه بین این دو را بررسی می‌کند.

افرادی که در املا و نوشتن عملکرد خوبی دارند، اگر بخواهند که آثار اصیل و نوآورانه‌ای خلق کنند، این مزیتشان ممکن است آن‌ها را در وضعیت نابرابر و پایین‌تر از افرادی قرار دهد که این اختلال را دارند. در مدرسه آن‌ها تشویق می‌شوند که در چیزی که خوب هستند روزبه‌روز بهتر شوند. این باعث خواهد شد که دید آن‌ها محدود شود و رؤیا و خواب ‌و خیال‌هایشان حالت خلاقانه خود را از دست بدهد. باعث تعجب است که تنها تعدادِ معدودی از نویسندگان و رمان نویسان خلاق که آثاری بدیع به جا گذاشته‌اند، در مدرسه عملکرد خوبی داشته‌اند. اگر شما بخواهید آثار پیشگامانه و مبتکرانه خلق کنید یا یک نویسنده شوید، ابتلا به نارساخوانی برای شما یک بلیت برنده به حساب می‌آید.

بیشتر بدانیم:

درد اختلال یادگیری، پای درد و دل کودک دارای اختلال یادگیری

خوانش پریشی (DYSLEXIA) چیست؟

 شناسایی اختلال­ های یادگیری

نارساخوانی و اختلال نقص توجه بیش‌­ فعالی

تفاوتهای جنسیتی در آسیب خواندن

 نارسایی­‌ های روانی اجتماعی و سازشی در ناتوانی‌های یادگیری

همبودی اختلال یادگیری و اختلال نارسایی توجه بیش­ فعالی: الزام­های DSM 5 برای ارزیابی و درمان

منبع:

We Can Learn From Dyslexia How to Think Creatively

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته نارساخوانی به ما می‌آموزد که چطور خلاقانه بیندیشیم اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

فرار از خانه، نوعی رفتار ناسازگارانه است که در آن، فرد برای رهایی از مشکلات موجود در خانه یا به دلیل جاذبه‌های بیرون از خانه بدون اجازه‌ی والدین یا سرپرست قانونی خود، آگاهانه خانه را ترک می‌کند و سریع و بی‌واسطه به خانه برنمی‌گردد (شکیبایی، هدایتی، عدلی و غلامی، ۱۳۹۶).

در ایران، پدیده‌ی فرار از خانه به مثابه‌ی معضل اجتماعی رو به رشدی است که با معیارهای اخلاقی، دینی و فرهنگی جامعه‌ی ما منافات دارد. هرچند آمار و ارقام دقیقی موجود نیست، اخبار و جراید و مطبوعات از روند رو به رشد این آسیب اجتماعی، کاهش میانگین سنی فرار و ظهور پیامدهای ناگوار آن حکایت می‌کنند (بلالی، خان‌محمدی و هوشمندی‌یاور، ۱۳۹۳).

هر چند پدیده‌ی آسیب‌زای فرار از خانه در هر دو جنس مشاهده می‌شود، فراوانی و آسیب‌زایی آن برای دختران بیشتر از پسران است. در تهران سالانه حدود ۱۰۰۰ دختر ۲۷-۱۳ ساله از خانه فرار می‌کنند (امیرپور، امینی، فتحی‌احمدسرانی و کلهرنیاگلکار، ۱۳۹۴) و در سال‌های اخیر با افزایش آسیب‌پذیری خانواده‌ها در کشورمان، فرار دختران و زنان از خانه سیر صعودی به خود گرفته است به طوری که طبق آمار، در سال ۱۳۸۲، تعداد ۱۲۶۲ دختر فراری از طریق نیروی انتظامی، دادگستری، پایانه‌ها یا به صورت خودمعرف در اورژانس‌های اجتماعی بهزیستی استان تهران پذیرش شدند (معبودیان، ۱۳۹۴).

همچنین، براساس گزارش روابط عمومی سازمان بهزیستی کشور، آمار دختران فراری هر سال ۱۵ درصد افزایش می‌یابد و حدود ۷۰ درصد دختران فراری در صورتی که توسط نیروی انتظامی یا گشت سیار بهزیستی جمع‌آوری نشوند، به زنان خیابانی آینده تبدیل خواهند شد (شکیبایی و همکاران، ۱۳۹۶). طبق بررسی‌ها، تنها در ۱۴ درصد موارد خانواده پس از بازگشت فرزندشان رفتار مناسب داشته‌اند (بلالی و همکاران، ۱۳۹۳).

پدیده‌ی فرار اگرچه یک اقدام فردی به شمار می‌آید ولی پیامدها و عواقب آن گریبان‌گیر خانواده و اجتماع پیرامون نیز می‌شود. بزرگ‌ترین نگرانی درباره‌ی فرار نوجوانان و جوانان، خطر افزایش عفونت HIV است که دلیل آن شیوع بالای مصرف مواد مخدر تزریقی و رفتارهای جنسی پرخطر در نوجوانان و جوانان فراری و خیابانی است (خدابخشی هفشجانی، ۱۳۹۳).

در سبب‌شناسی فرار از منزل، توجه به سه دسته عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی حائز اهمیت است:

عوامل فردی: از جمله عوامل فردی که منجر به فرار از منزل می‌شوند، می‌توان به عوامل زیستی اشاره کرد. عوامل زیستی، در بروز اختلالات جسمی و روانی نقش دارند. از این رو، مهم‌ترین مسائل ناشی از عوامل زیستی که در بروز پدیده‌ی فرار از منزل نقش دارند، قاعدگی زنان، ضعف در عملکرد هوشی و اختلالات روانی هستند. پژوهش‌های بالینی نشان می‌دهند که قاعدگی یا عادت ماهانه‌ی زنان و عوارض ناشی از آن و همچنین سندروم پیش از قاعدگی، در آسیب‌پذیری دختران و زنان نسبت به بیماری‌های جسمی و روانی و به عنوان یک عامل مهم در فرار دختران و زنان از منزل سهم زیادی دارند. به طوری که پژوهش نشان داده ۴۸ درصد از دختران و زنان بعد از فرار قاعده شده‌اند یا در دوران قاعدگی بوده‌اند.

قاعدگی دختران هنوز هم در بسیاری از خانواده‌ها یک راز به شمار می‌آید و معمولا” سعی بر این است که مخفی نگاه داشته شود. مادران ناآگاه به دختران خود خاطر نشان می‌کنند که پدر یا برادران آن‌ها یا هر مرد دیگری به هیچ وجه نباید از قاعدگی آنان مطلع شوند و دختر با این عقیده بزرگ می‌شود که قاعدگی موضوعی ننگین و شرم‌آور است. همچنین، دختران آسیب‌دیده‎ی اجتماعی درباره‌ی بدن خود و اعضای داخلی بدن و کارکردهای آن‌ها کم‌اطلاع‌اند و همین بی‌اطلاعی از چگونگی کار اعضای بدن خصوصا” اعضای تولیدمثل زنانه و باورهای غیرمنطقی از این دست موجب بالا رفتن آسیب‌پذیری دختران پس از بلوغ و بروز پیامدهای ناگواری همچون آسیب‌دیدگی جنسی، بارداری ناخواسته، بی‌مبالاتی جنسی و سقط جنین می‌شود.

عملکرد هوشی یکی از پیش شرط‌های لازم برای کارکرد اجتماعی در همه‌ی فعالیت‌های انسان است. ضعف عملکرد هوشی، با هر شدتی به تضعیف کفایت اجتماعی می‌انجامد. نتایج حاصل از پژوهش سالیوان و همکاران (۲۰۰۰)، نشان می‌دهد که کودکان مبتلا به عقب‌ماندگی ذهنی به میزان قابل توجهی بیشتر از کودکان مبتلا به سایر ناتوانی‌ها از خانه فرار کرده بودند.

انواع اختلالات روانی نیز می‌توانند از طریق تحت تأثیر قرار دادن عملکرد هوشی یا صرفا” به دلیل ویژگی‌های منحصر به فردشان و علائمی که در فرد مبتلا ایجاد می‌کنند، در فرار جوانان از منزل نقش داشته باشند (معبودیان، ۱۳۹۴).

عوامل خانوادگی: به اعتقاد اکثر روان‌شناسان و جامعه‌شناسان، ریشه‌ی اصلی آسیب‌های اجتماعی در خانواده است زیرا خانواده به عنوان کوچک‌ترین اجتماع بشری است که عناصر آن به شدت به هم وابسته‌اند. بنابراین، همیشه سازگاری و تفاهم بین اعضا برای کارکرد بهتر و حل‌مسئله ضروری است (مسعودنیا و فلاح، ۱۳۹۳). از این رو، تعارض و وجود مسائل خانوادگی از جمله عوامل مهم زمینه‌ساز فرار از خانه است. برخی از این مسائل عبارتند از: سابقه‌ی مصرف مواد مخدر، اختلالات روانی والدین، فوت والدین، طلاق والدین، وجود نامادری یا ناپدری، ازدواج اجباری و زودهنگام، خشونت خانوادگی، ناپایداری خانوادگی و وجود مشکلات ارتباطی در محیط خانواده، کثرت اولاد و وجود رقابت در میان همشیرها، مشکلات مالی و فقر، سوء استفاده‌های جسمی و جنسی، فقدان محبت و روابط صمیمی در محیط خانواده، مورد حمایت قرار نگرفتن و عدم نظارت والدین روی فرزندان (معبودیان، ۱۳۹۴؛ امیرپور و همکاران، ۱۳۹۴؛ خدابخشی هفشجانی و همکاران، ۱۳۹۳).

عوامل اجتماعی: از جمله مهم‌ترین عوامل اجتماعی مؤثر در فرار از منزل می‌توان به افزایش جمعیت، بیکاری، فقر، خشونت، سوء رفتار فیزیکی، سوء رفتار جنسی، تجاوز به عنف، آموزش و پرورش، نقش همسالان و رسانه‌های ارتباط جمعی اشاره نمود (معبودیان، ۱۳۹۴).

پیامدهای فرار از خانه را نیز می‌توان در سه محور اصلی فردی، اجتماعی و خانوادگی مطرح نمود:

پیامدهای فردی: از جمله پیامدهای فردی فرار می‌توان به بی‌خانمانی و بی‌پناهی، رفتارهای پرخطر، عضویت در باندهای فحشا و خلاف، از دست دادن عفت، اختلالات روانی، اقدام به خودکشی، سوء‌مصرف مواد و الکل، سرقت و تکدی‌گری، غیبت یا فرار از مدرسه و در نهایت ترک تحصیل، گرسنگی کشیدن طولانی مدت، نداشتن محلی برای استحمام و شستن لباس، آوارگی و دوستی با کودکان خیابانی، بیمار یا مصدوم شدن به دلیل زندگی در خیابان، دستگیر شدن و محکومیت قضایی، عدم پذیرش خانواده و بستگان، بارداری ناخواسته و سقط جنین و روسپیگری در دختران اشاره کرد (معبودیان، ۱۳۹۴؛ امیرپور و همکاران، ۱۳۹۴).

پیامدهای اجتماعی: پيامدهاي اجتماعي فرار دختران از خانه را مي‌توان در چندين مقوله مورد بحث قرار داد:

• تهديد بهداشت اخلاقي و رواني جامعه: آسيب‌هاي اجتماعي از جمله فرار، همچون امراض و ويروس‌هايي هستند كه اخلاقيات و حيات اجتماعي را با خطر مواجه كرده و منجر به رواج بي‌حرمتي اخلاقي، تخطي از هنجارهاي اجتماعي و ايجاد فضاي مسموم در جامعه مي‌گردد كه مي‌تواند ضمن لكه‌دار نمودن عفت عمومي و شكستن حريم‌هاي اخلاقي، بهداشت روحي و رواني اعضاي جامعه را تهديد كند و آسيب‌هاي جدي به سلامت جامعه وارد نمايند.
• تحميل هزينه هاي اجتماعي: فرار دختران هزينه‌هاي فراواني را به دوش جامعه و خانواده مي‌گذارد. اين هزينه‌ها شامل اقداماتي نظير دريافت گزارشات و شناسايي دختران فراري توسط نيروهاي انتظامي و امنيتي، انجام مراحل قضايي، ايجاد مراكز مختلف نگهداري دختران مانند كانون اصلاح و تربيت و مراكز سامان‌دهي دختران فراري می‌شود.
• افزايش نرخ آسيب هاي اجتماعي: جامعه‌شناسان معتقدند پديده‌هاي اجتماعي همچون حلقه‌هاي زنجير به هم متصل و وابسته‌اند، به طوري كه افزايش نرخ آسيب‌هايي چون طلاق، بيكاري اعتياد و … منجر به افزايش آسيب‌هاي نظير فرار دختران مي‌شود. نكته‌ی قابل توجه آن كه فرار دختران از خانه نيز به افزايش نرخ آسيب‌هاي اجتماعي نظير فعاليت باندهاي تجارت دختران، باندهاي فحشا و روسپيگري، اعتياد و… منتهي مي‌گردد.
• قاچاق زنان و دختران: موضوع قاچاق دختران مطلب جدیدی نیست و منحصر به ایران نیز نمی‌باشد. باندهای قاچاق با فریب دختران و زنان در برخی آرایشگاه‌ها، پارک‌ها، مقابل مدارس و در برخی از مهمانی‌ها، این دختران را با میل و رغبت خودشان از ایران خارج می‌کنند. کارشناسان مسائل اجتماعی معتقدند که باندهای قاچاق با پول کلانی که از این راه به دست می‌آورند، با استفاده از نقاط ضعف دختران از آن‌ها سوء‌استفاده می‌کنند. تحقیقات انجام گرفته نشان می‌دهند که قاچاق و فروش زنان در رده‌ی دوم پول‌سازترین تجارت‌های کثیف پس از مواد مخدر قرار دارد (هاشمی، فاطمی‌امین و فولادیان، ۱۳۸۹).

پیامدهای خانوادگی: فرار بویژه برای دختران می‌تواند بزرگ‌ترین ضربه را به آبروی خانوادگی فرد وارد نماید. بنابراین فرار به معنای لکه‌ی ننگ و بدنامی برای خانواده‌ی فرد است و به همین دلیل معمولا” فرار دختران کم‌تر توسط خانواده‌ها گزارش می‌شود. از طرفی، فرار (بویژه در دختران) زندگی آینده‌ی فرد را تباه و امکان تشکیل خانواده را به دلیل تهدید سلامت روانی، جسمی و جنسی، به حداقل ممکن می‌رساند (شکیبایی و همکاران، ۱۳۹۶).

نویسنده: زهرا زابلی‌پور

منابع:

امیرپور، برزو، امینی، کیانوش، فتحی احمدسرانی، نرگس، و کلهرنیاگلکار، مریم. (۱۳۹۴). نقش پیش‌بینی‌کنندگی سبک‌های فرزندپروری و اعتماد اجتماعی در فرار دختران از خانه. فصلنامه‌ی علمی- پژوهشی پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، ۴(۳)، ۵۰-۳۹.

بلالی، اسماعیل، خان‌محمدی، جمال، و هوشمندی یاور، مجتبی. (۱۳۹۳). بررسی عوامل درون خانوادگی مؤثر بر خانه‌گریزی دختران (مطالعه‌ی موردی: دختران خانه گریز و غیر خانه گریز شهر همدان). فصلنامه‌ی فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده، ۹(۲۸)، ۱۵۷-۱۲۵.

خدابخشی هفشجانی، نسرین، علیپور، حسین، وظیفه‌دمیرچی، التفات، و نادری، حمدالله. (۱۳۹۳). بررسی علل اجتماعی بروز فرار دختران از منزل (مطالعه‌ی موردی شهرستان اردبیل). فصلنامه‌ی علمی- پژوهشی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی- واحد شوشتر، ۸(۱)، ۲۷۲-۲۵۵.

شکیبایی، معصومه، هدایتی، فاطمه، عدلی، مریم، و غلامی، فرود. (۱۳۹۶). مروری بر علل و پیامدهای فرار از منزل در دختران. فصلنامه‌ی مطالعات روا‌ن‌شناسی و علوم تربیتی، ۳(۲/۱)، ۹۱-۸۲.

مسعودنیا، ابراهیم، و فلاح، مرضیه. (۱۳۹۳). بررسی عوامل اجتماعی-خانوادگی مؤثر بر فرار دختران از منزل در شهر یزد. فصلنامه‌ی علمی- پژوهشی زن و جامعه، ۵(۱)، ۶۲-۴۱.

معبودیان، بهروز. (۱۳۹۴). آسیب‌شناسی فرار از خانه. تهران: ساوالان.

هاشمی، سیدضیاء، فاطمی‌امین، زینب، و فولادیان، مجید. (۱۳۸۹). پیامدهای فرار دختران از منزل. فصلنامه‌ی علمی-پژوهشی رفاه اجتماعی، ۱۱(۴۰)، ۱۸۷-۱۶۱.

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته فرار از خانه اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

اگر به خاطر سپردن مطالبی که خوانده‌اید برایتان دشوار است، بهتر است برای تحکیم و افزایش حافظه به خود کمی فرصت دهید. با روان‌حامی همراه باشید.

 

گاهی اوقات با خودم میگم: چرا مطالبی رو که در قطار می‌خونم بیشتر و بهتر یادم می‌مونه؟ آیا این به خاطر طبیعت سفر توی قطاره؟ مثل حرکت و جریان داشتن تو یه وسیله نقلیه، توقف‌های دوره ای و تغییر منظره پشت پنجره قطار… شاید ترکیب همه  این‌ها باعث تقویت تمرکزی بشه که توی شرایط آشنا بدست اوردنش سخته! اما یکم که بیشتر فکر می‌کنم  با خودم میگم بر خلاف زمانی که توی خونه مشغول خوندن یه مطلب هستم، توی قطار هرازچندگاهی دوست دارم سرم رو از روی کتاب بردارم و مناظر بیرون رو تماشا کنم که همین “توقف لحظه‌ای” می‌تونه مصداق بارز “استراحت کوتاه مدتی” باشه که مورد اهمیت این مطالعه قرار می‌گیره.

روانشناسان دریافته‌اند که دوره‌های کوتاه استراحت پس از یادگیری و درک یک مطلب، به تحکیم و افزایش حافظه کمک می‌کند.

مطالعه حاضر نشان داد هنگامی‌که افراد بعد از یادگیری یک مطلب (مانند یادگیری رشته‌ای از اعداد)، به‌صورت کوتاه‌مدت استراحت می‌کردند، آن مطالب را بهتر از افرادی که راهبرد دیگری برای یادگیری داشتند، به خاطر می‌آوردند.

به نظر می‌رسد که این استراحت کوتاه‌مدت به تقویت حافظه کمک کرده و بازیابی را آسان‌تر می‌کند. از طرفی دیگر اگر پس از یادگیری یک مطلب مستقیماً بر روی کار دیگری تمرکز کنیم، دیگر حافظه فرصتی برای تقویت پیدا نمی‌کند.

۱۰ دقیقه استراحت:

در یک مطالعه جدید که باهدف تأثیر استراحت کوتاه‌مدت که بر روی تعدادی از آزمودنی قرار گرفت، به آزمودنی‌ها داستانی داده شد که در بین آن دوره‌های استراحت کوتاه‌مدت ۱۰ دقیقه‌ای تعیین می‌شد. نتایج به این صورت بود که حافظه آزمودنی‌ها پس از ۷ روز (با روش استراحت ۱۰ دقیقه‌ای) افزایش پیداکرده بود. درواقع افرادی که پس از ۷ روز راهبرد استراحت کوتاه‌مدت را انجام داده بودند، نسبت به افرادی که سعی به یادآوری داستان آن‌هم بدون وقفه و استراحت داشتند، عملکرد بهتری در یادآوری داستان داشتند.(دوار و همکاران، ۲۰۱۲).

مطالب مرتبط: 

نوشته استراحت کوتاه مدت : یکی از راه های افزایش ظرفیت حافظه اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

همه آدم‌های روی کره زمین با یکدیگر متفاوتند. روان‌ درمانگر ها هم از این قاعده مستثنا نیستند. با این وجود، روان‌درمانگران حاذق و موفق یک سری ویژگی‌های مشترک دارند.این بار روان حامی به سراغ ویژگی های روان درمانگر های موفق رفته است.

از زمان فروید ،که درمان آزمایشی خود را با صحبت کردن با مراجع آغاز کرد، تاکنون مکاتب فراوانی در بحث روان‌درمانی به وجود آمده‌اند. روان‌درمانی امروزه انواع مختلفی دارد:

درمانگری با رویکرد روان تحلیلی، ناهشیار شما را زیر و رو می‌کند.

یک رفتار درمانگر، اتفاقات و رویدادهای تقویت‌شده در شما را مجددا” سازماندهی می‌کند.

درمانگر شناختی، افکار غیرمنطقی شما را به چالش می‌کشد.

یک درمانگر با رویکرد انسان گرایانه، برای شما فضای امنی را در فرآیند درمان پدید می‌آورد که شما در آن فضا تمایلات خود به خودشکوفایی را محقق سازید.

روان‌درمانگری با رویکرد وجودی، شما را تشویق می‌کند که در بیابان بی‌آب و علف هستی و بودن، معنایی بیابید.

روان‌درمانگری که رویکرد واقعیت درمانی را به کار می‌برد، شما را تشویق می‌کند که رفتارهایی را انتخاب کنید که ارتباطات شما با دیگران را تسهیل و غنی می‌کند و قوام می‌بخشد .

درمانگری که رویکرد فمینیستی دارد به شما کمک می‌کند ببینید که چطور بسیاری از مشکلات شخصی شما، در واقع تجلی آزار و اذیت و ستمگری‌های سردمداران سیاست است.

در چنین محیط غنی‌ای، هیچ درمان یا تکنیکی به تنهایی و منحصراً منجر به درمان نمی‌شود و بسته به بستری که درمان در آن اتفاق می‌افتد – زمان، مکان، چگونگی و نوع مخاطب درمان – رویکردها و مداخلات چندگانه و گوناگونی ممکن است مفید و اثربخش و یا برعکس غیرمفید و آسیب زننده باشند. حال با در نظر گرفتن این نکته و اینکه انتخاب‌های زیادی برای مراجع وجود دارد، چطور مراجعان بالقوه می‌توانند بین درمان مفید ، اثربخش  و روان‌درمانگر حاذق از غیر آن تمایز قائل شوند؟

پس همان‌طور که با وجود همه تفاوت‌هایی که قورمه سبزی‌های مختلف در رنگ و مزه و تزیینات در سراسر دنیا با هم دارند، مواد اولیه و پایه‌ای همه‌ی آن‌ها با هم یکی است ، درمان هم دقیقاً همین ویژگی را دارد: با وجود تفاوت‌های ظاهری و اخلاقی و رویکردی که روان‌درمانگران در سراسر این عالم با یکدیگر دارند، همه آن‌ها صاحب ویژگی‌ها و اصولی مشترک در ارتباط درمانی خود هستند. این عوامل مشترک همان عواملی هستند که باعث می‌شوند بهبودی با وجود همه این تفاوت‌ها در روند درمانی حاصل شود.

این هم فهرستی از عوامل مشترک در تمام روان‌درمانگرهای موفق (که حاصل مطالعات من از نتایج تحقیقات و تجارب بالینی و کلینیکی من است)

1. درمان خوب ، برقراری رابطه دوستی نیست.
2. درمان خوب ، مبتنی بر شواهد اثبات‌شده است.
3. درمان خوب ، شأن و ارزش انسانی بنیادی مراجع را ارج می‌نهد.
4. درمان خوب ارتباط و بازخوردهای به‌موقع، صادقانه و دقیق را مهم می‌شمارد و آن را در جلسه درمان الگوسازی می‌کند.
5. درمان خوب یعنی یک اتحاد درمانی موفق
6. درمان خوب به دنبال استقلال و مهارت یافتن مراجع است و آن را تشویق می‌کند.
7. درمان خوب، تاریخچه و سرگذشت مراجع را در تصمیمات و روندش در نظر می‌گیرد.
8. درمان خوب، تجربیات ذهنی و دنیای درونی مراجع را مدنظر قرار می‌دهد.
9. درمان خوب زمانی اتفاق می‌افتد که مراجع ، مسئولیت اصلی آن را بر عهده می‌گیرد.
10. درمان خوب حمایت می‌کند، نیاز به یادگیری از جانب مراجع دارد و رفتار را تسهیل می‌کند.

ویژگی های مشترک روان درمانگر های موفق:

۱. درمان خوب ، برقراری رابطه دوستی نیست.

تفاوت‌های فراوانی بین دوستی و رابطه درمانی وجود دارد:

اول از همه اینکه شما ممکن است روابط فراوانی با دوستان خود داشته باشید. می‌توانید با آن‌ها تجارت کنید، از آن‌ها پول قرض بگیرید یا حتی با آن‌ها روابط جنسی داشته باشید. اما شما با درمانگر خود تنها می‌توانید رابطه درمانی برقرار کنید و بس. درمانگر شما ممکن است با شما دوستانه رفتار کند، اما او دوست شما نیست. اگر درمانگرتان مثل دوستتان بود، در آن صورت او دیگر درمانگر شما نیست.

دوم، دوستی نیاز به داشتن برنامه یا هدفی فراتر از موجودیت رابطه دوستی (= صرفاً”خود رابطه دوستی) ندارد. شما می‌توانید بدون هیچ دلیل خاصی با دوستان خود بیرون بروید؛ تنها به این دلیل که لذت می‌برید، به این بیرون رفتن و دوستی عادت کرده‌اید، یا حتی اینکه کار بهتری برای انجام دادن ندارید! اما شما با درمانگر خود بیرون نمی‌روید. درمان، هدفمند و عمل‌گرایانه است و به‌صورت تعمدی و آگاهانه به سمت یک یا چند هدف مشترک که قبلاً درباره آن بحث شده پیش می‌رود. درمان به خودی خود یک هدف و پایان نیست بلکه یک وسیله است.

سوم اینکه شما و دوستانتان در برخورد و معاشرت با یکدیگر به میزان مشترک و یکسانی استحقاق دارید. همان اندازه که علایق، نیازها و دغدغه‌های دوستتان مهم است، به همان اندازه نیز علایق، نیازها و دغدغه‌های شما از اهمیت برخوردار است. اما درمان این‌گونه نیست. درمان اساساً یک‌طرفه، طراحی شده است. و حول مراجع می‌گردد. هر اقدام درمانگر تنها در صورتی که معطوف به ۱ هدف باشد توجیه‌پذیر و پذیرفتنی است: کمک به مراجع. درمانگر نباید زمان درمان یا روابط درمانی را به برآورده کردن نیازهای خود اختصاص دهد. اگر درمانگر شما زمان درمان را برای هر هدفی به‌جز کمک به شما به کار می‌برد، آنگاه کاری که او انجام می‌دهد را نمی‌توان درمان خوب نامید.

۲. درمان خوب ، مبتنی بر شواهد اثبات‌شده است.

درمان اثربخش شامل این موارد می‌گردد: ثبت دقیق سوابق مراجع، ارتباط برقرار کردن بین داستان‌ها با الگوهای ناکارآمد، فرضیه‌سازی و آزمودن آن فرضیه. درمان خوب نسبت به دانش جدید حساس و پذیرا است. چنین درمانی اشتباهات خود را می‌پذیرد و آن را اصلاح می‌کند. با وجودی که درمان خوب به دنبال پروراندن بذر امید و تقویت توقع تغییر در مراجع است، بااین‌حال قول‌هایی که می‌دهد در محدوده واقعیات و حقایق جای دارد. اگر درمانگر شما موفقیت را ضمانت می‌کند یا قول می‌دهد که شخصیت شما را تغییر می‌دهد، سریعاً در رفتن پیش او تجدیدنظر کنید.

درمانِ خوب هنر است، زیرا یک رویاروییِ انسانیِ خودخواسته است و به خودی خود از لحاظ ماهیت آن پویا، خلاقانه و بی‌همانند است. اما این هنر در درمان باید با علم هم‌راستا باشد. درست همان‌طور که در معماری هنر طراحی باید با اصول مهندسی صدا هماهنگ و هم‌راستا باشد. پیشنهاد‌های درمانگر به مراجع – مثل فرآیند درمان، توضیحات درمانگر و مداخلات او- باید براساس شواهد و تحقیقات علمی باشد. (و دقیقاً تا حدی باشد که در تحقیقات بیان شده نه بیشتر). یک درمان خوب، با شواهد و اطلاعات دارای پشتوانه علمی، مخالفت نمی‌کند و آن‌ها را نادیده نمی‌گیرد. درمان خوب حقیقت عریان و خالص را، که یافتن آن آسان نیست، تشخیص می‌دهد.(۳۰۰ سال طول کشید تا کلیسای کاتولیک حرف گالیله را قبول کند)

۳.درمان خوب ، شأن و ارزش انسانی بنیادی مراجع را ارج می‌نهد.

درمان خوب به دنبال تسهیلِ سلامت روانِ باثبات و کامل است. با این وجود، سلامت روان در فرآیند درمان خود یک مقصد نیست که باید به آن رسید. بلکه سلامت روان یک فرآیند است که شما در راه جستجو و رسیدن به اهداف تعیین‌شده‌تان اتخاذ کرده و آن را به کار می‌گیرید. به‌بیان‌دیگر، سلامت روان همان مهارت رانندگی شماست ، نه مقصد سفرتان. بنابراین، درمانگر هم در این مثال، راننده ماشین نیست بلکه مربی تعلیم رانندگی است.

درمان خوب به بحث قضاوت هم می‌پردازد اما نه در مقام قضاوت مردم. همان‌طور که یک کلیسا هم خود را در حد لزوم درگیر مسائل مالی می‌کند (مثلاً جمع‌آوری پول برای امور خیریه) اما کار اصلی کلیسا راجع به پول نیست. بیشتر افرادی که برای درمان مراجعه می‌کنند به‌اندازه کافی و به شدیدترین درجات به خاطر مشکلاتشان قضاوت شده‌اند – توسط خودشان، هم سن و سالانشان، همسرانشان، کارفرمایانشان، همسایگانشان، و معمولاً” حتی در سطح وسیع‌تری از جانب جامعه. همچنین به احتمال زیاد هزاران پند و نصیحت از افراد مختلف دریافت کرده‌اند. بنابراین برخلاف روان‌درمانگرانی که در رسانه‌ها حضور می‌یابند، درمانگر خوب هم در مورد قضاوت مراجع و هم در مورد دادن پند و اندرز خیلی محتاطانه عمل می‌کنند و در این موارد بسیار کمرنگ‌تر ظاهر می‌شوند و تأکید زیادی روی آن ندارند. و به‌طورکلی قضاوت شدن یا گرفتن اندرز چیزی نیست که مراجعان به دنبال یافتن آن به سمت روان‌درمانی آمده باشند. مراجعان برای دریافت تجربه خاصی به روان‌درمانگر مراجعه می‌کنند. یک تجربه‌ی شفاگر و بهبود بخش. آنچه که آن‌ها به آن نیاز دارند درک شدن، همدلی، توجه، پذیرفته شدن و دلگرمی است.

همان‌طور که یک جراح وظیفه دارد که افراد را بدون در نظر گرفتن ایدئولوژی آن‌ها، اصول و باورهای اخلاقی‌شان، ثروتشان، یا قومیت آن‌ها جراحی کند، به همین ترتیب هم یک درمانگر وظیفه دارد هر مراجعی را بدون توجه به اینکه چقدر آن مراجع را دوست دارد یا عقاید و رفتارش را تائید می‌کند، بپذیرد، به او گوش دهد، به دنبال درک کردن او باشد، پاسخ‌های مناسبی به او بدهد و انسانیت او را گرامی بدارد. و نیاز به گفتن این نکته نیست که در درمان خوب و اصولی، درمانگر برتری خود را به رخ مراجع نمی‌کشد، سروری نمی‌کند، سوءاستفاده و بدرفتاری نشان نمی‌دهد، رها نمی‌کند و بی‌توجهی نشان نمی‌دهد، دغل‌کاری نمی‌کند، دروغ نمی‌گوید یا تقلب نمی‌کند.

ادامه دارد…

منبع: 

 Ten ways to spot a good therapist

بیشتر بدانیم: 

رواندرمانگران چگونه می‌­اندیشند؟ ارزیابی مشکلات بیمار به صورت علت و معلول

ویژگیهای مشترک انواع رواندرمانی: یک رویکرد یکپارچه‌نگر

طبقه بندی و تشخیص مشکلات روانی در روانشناسی بالینی و آسیب شناسی روانی

نوشته ویژگی های مشترک روان درمانگر های موفق اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

تحقیقات نشان می‌دهند که هوش بالا و اضطراب ممکن است دو خصیصه سودمند باشند که به‌صورت متقابل تکامل‌یافته‌اند.

این یافته‌ها می‌توانند برای توضیح و درک بهتر اینکه چرا افرادی که از هوش بالا  برخوردارند، سطح بالاتری از اضطراب را نیز تجربه می‌کنند، کمک کنند. با روان‌حامی همراه باشید.

یکی از مزایای هوش بالا این است که به افراد در تصور بهتر اینکه چه چیزی اشتباه است کمک می‌کند.

اگر از دیدگاه تکاملی بخواهیم این موضوع را بررسی کنیم اینگونه باید گفت که:

در زمان نسل‌های اولیه، افرادی که غالباً احساس نگرانی می‌کردند، تمایل داشتند تا خطرات احتمالی  را از خود دور نگاه‌دارند؛ بنابراین ژن آن‌ها به نسل‌های بعدی نیز منتقل می‌شد و این ژن به‌مرورزمان تکامل‌یافته‌تر شد.

از طرفی دیگر افرادی که احساس نگرانی و احساس خطر پایینی داشتند به خاطر اینکه برای زمستان آمادگی نداشتند و پیش‌بینی حمله دشمن را نداشتند، به دلیل گرسنگی و قحطی به مرگ تهدید می‌شدند و بقای خود را از دست می‌دادند.

پروفسور جرمی کاپلان، که این مطالعه را هدایت می‌کند، می‌گوید:

” بااینکه نگرانی بیش‌ازحد به‌عنوان یک ویژگی منفی و هوش بالا به‌عنوان یک ویژگی مثبت دیده می‌شود، اما باید در نظر داشته باشیم که نگرانی ممکن است علتی باشد برای نجات گونه‌ی انسان از موقعیت‌های خطرناکی که باید از آن‌ها اجتناب کند، بدون در نظر گرفتن اینکه احتمال موفق شدن در آن موقعیت خطرناک چقدر است” .

 

در اصل، ممکن است نگرانی افراد را در جلوگیری از تصمیماتی که به‌صورت شانسی می‌گیرند کمک کند و نگاهی واقع بینانه تر به آن‌ها بدهد. که این ویژگی باعث می‌شود افراد از شانس بقای بیشتری نسبت به دیگران برخوردار شوند. بنابراین نگرانی همانند هوش می‌تواند به‌عنوان یک ویژگی سودمند عمل کند.

برای مطالعه‌ی فوق، دو گروه افراد با سطوح اضطراب بالا با افراد دارای سطح متوسط  اضطراب مقایسه شدند.

منبع: مجله علوم اعصاب تکاملی (کاپلان و دیگران، ۲۰۱۲).

(journal Frontiers in Evolutionary Neuroscience (Coplan et al., 2012).

مطالب مرتبط:

• همه کودکان نابغه‌اند، اما به سبک خودشان – ۳۴ هوش در بچه‌ها که مدارس به آن بی‌توجه‌اند
• باورهای شما در مورد هوش روی موفقیت تأثیر دارد
• تلفن‌های هوشمند در مقابل «فرزندپروری هوشمندانه»
• آیا با نگرانی و ترس مزمن زندگی می‌کنید؟ آشنایی با اضطراب فراگیر
• کاهش افسردگی و اضطراب: با کمک کردن به دیگران به خودمان کمک کنیم

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته هوش بالا و اضطراب: چرا افراد باهوش بیشتر مستعد ابتلا به اضطراب هستند؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

تحقیقات نشان داده‌اند افرادی که اختلال شخصیتی مرزی دارند، در نواحی مغزیشان که با همدلی مرتبط است، نواقصی دارند. با روان‌حامی همراه باشید.

این یافته‌ها به توضیح و درک بهتر اینکه چرا افراد مبتلا به اختلال شخصیتی مرزی حالات خلقی ناپایداری دارند، کمک می‌کنند.

آن‌ها همچنین در حفظ روابطشان با دیگران مشکل دارند.

دکتر بریان هاس که از نویسندگان اصلی این مطالعه است، می‌گوید: نتایج ما نشان داد که در افراد مبتلا به اختلال شخصیتی مرزی ، فعالیت مغز در مناطق مرتبط با همدلی کاهش یافته و ضعیف است؛ که این کاهش فعالیت به این نکته اشاره دارد که افراد دارای ویژگی‌های شخصیتی مرزی بالا نسبت به افرادی که کمتر از این ویژگی‌ها برخوردارند، درک و پیش‌بینی احساسات دیگران برایشان دشوارتر است.

این مطالعه بر روی بیش از ۸۰ نفر آزمودنی انجام گرفت که بر اساس آن، ویژگی‌های شخصیتی مرزی آن‌ها اندازه‌گیری شد.

دکتر هاس توضیح داد:

غالباً اختلال شخصیت مرزی به‌عنوان پدیده‌ای دوگانه در نظر گرفته می‌شود: یعنی یا شما آن را دارید و یا به آن مبتلا نیستید.

اما ما در مطالعه‌مان آن را فراتر از روش‌های مداوم اندازه‌گیری کردیم که بتوانیم تمام این طیف را (از افرادی که فاقد این ویژگی ها هستند تا افراد دارای ویژگی های شخصیتی مرزی با شدت بالا ) در نظر بگیریم و تفاوتشان را بسنجیم.

آزمایش به این گونه بود که: در یک اسکن مغزی، برای اندازه‌گیری پردازش هیجانی، به آزمودنی‌ها وظایفی داده شد که با پردازش هیجانات و احساسات مرتبط بودند.

به گفته پروفسور جاشوا میلر که یکی دیگر از نویسندگان این مقاله است، فرایندهای همدلانه، در افرادی که مبتلا به ویژگی‌های شخصیتی مرزی هستند، به‌آسانی قابل فعال شدن نیستند. همچنین او اضافه می‌کند که: اختلال شخصیت مرزی یکی از شدیدترین و مشکل‌سازترین اختلالات شخصیتی است که ایجاد و حفظ روابط دوستانه موفقیت‌آمیز و روابط عاشقانه را برای فرد دشوار می‌کند؛ که یافته‌های این مطالعه به درک بهتر این مطلب کمک کرده است.

منبع:

journal  of Personality Disorders: Theory, Research and Treatment (Haas et al., ۲۰۱۶)

بیشتر بدانیم:

• اختلال شخصیت مرزی : تعریف، ویژگی‌های تشخیصی و درمان
• رابطه بدرفتاری هیجانی و نشانه­ های اختلال شخصیت مرزی
• اثر توانبخشی شناختی روی عملکرد روانی‌اجتماعی در اختلال شخصیت مرزی
• پنج نوع شخصیت پر مناقشه (و اهداف سرزنش و گاهی اوقات خشونت آن‌ها)

نوشته اختلال شخصیتی مرزی : یکی از شدیدترین اختلالات شخصیتی‌ که در آن فعالیت قسمتی از مغز که به همدلی مرتبط است، تضعیف می‌شود. اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

تو هوش همدلی خوبی داری.

تو آینده‌نگر خوبی هستی.

تو  انعطاف‌پذیری‌ات بالاست و می‌توانی در بخش مدیریت بحران فوق‌العاده بدرخشی.

هرکدام از بچه‌ها به سبک خودشان محشرند. با روان حامی این هوش‌ ها یا به عبارت بهتر توانمندی‌ها را بشناسید.

در ذهن داشتم که برای موضوع این هفته، مطلبی در مورد هوش و انواع آن بنویسم. تصاویری دائم در ذهنم رژه می‌رفتند: مگس‌پرانی خیل عظیمی از افرادی که اجبار زندگی و شرایط، آن‌ها را تبدیل به فروشندگانی ساده کرده است، همه کودکانی که در فرآیند اندازه‌گیری با متر پوسیده آموزش‌وپرورش نمره‌ای نگرفتند و سرخورده شدند، تمام کسانی که هر صبح بابی میلی سرکار خود حاضر می‌شوند. در حال فکر کردن به وضعیت اکثر مدارس و استعدادهایی که این روزها دیده نمی‌شوند و کودکانی که به اجبار راه آینده‌شان را نه از روی توانمندی و استعدادشان، بلکه از روی آرزوها و تمایلات والدین یا از روی وضعیت بازار و تعداد محدودی از شغل‌های محبوب جامعه انتخاب می‌کنند.

یاد خودم افتادم  و خیل عظیمی از هم رشته‌ای های لیسانسم که برای ارشد تغییر رشته دادند. چون در دورانی که باید شناخت دقیقی از خودشان و علایق و استعدادهایشان پیدا می‌کردند، از این اتفاق مهم محروم بودند. یا به دلیل عدم توجه کافی مدارس، یا به دلیل نداشتن خودشناسی لازم و یا دلایل بسیار دیگری که تمایل به هم شکل کردن تمام فارغ‌التحصیلان بدون توجه به نیازهای دنیای امروز و بدون درنظر گرفتن تنوع استعدادهای آدم‌ها، بخشی از آن بود.

تصاویر با سرعت بیشتری ورق خوردند و مرا بردند به تمام زمان‌هایی که با فردی بزرگ‌سال در شغلی برخورد داشتم که بابی میلی تمام مشغول به انجام کارش بود. دیدن دلسردی و ناامیدی نهفته در نگاه این افراد، مرا عمیقاً به فکر می‌برد. اینکه این فرد می‌توانست همین لحظه در شغلی که آرزوی او بوده ومیتوانسته در آن به شکلی منحصربه فرد ظاهر شود مشغول به کار باشد. اینکه تمام این لحظات بی‌میلی و کسالت و بی‌حوصلگی، تمام لحظات انتظار برای زودتر تمام شدن ساعت کاری و پناه بردن به جایی که فرد می‌تواند دوباره به برخی علایقش بپردازد (در خوش‌بینانه ترین حالت)، همه می‌توانستند طور دیگری سپری شوند. می‌توانستند تبدیل به ساعاتی شوند که فرد به شوق داشتن ثانیه‌های اضافه‌تر، زمان بیشتری سرکار بماند.

یک روز در هفته که برای کار با بچه‌هایی که دچار اختلال یادگیری هستند، به مناطق مرکزی شهر سفر می‌کنم، این موضوع به شدت ذهنم را مشغول می‌کند. دیدن هزاران دوره‌گرد و مغازه‌دار و دست فروشی که در نهایت بی انگیزگی چشم دوخته‌اند به در ودیوار، مگس می‌پرانند و چشم به دست رهگذرانی که آیا تمایل به خرید از آن‌ها داشته باشند یا خیر. ما برای این افراد چه کاری به جز در اختیار گذاشتن چند گزینه محدود انجام داده‌ایم؟اگر نخواهیم نقش مسایل اجتماعی و اقتصادی را در نظر بگیریم، نمی‌توان نقش هوش و نیز خلاقیت را در این میان کتمان کرد. هوشی که اگر تنها در چند لحظه از اوقات تلف‌شده‌ی هر روزه، برای بهبودی هرچند ناچیز در شیوه کسب درآمد به کار گرفته شود می‌تواند چنان تغییری در کسب و کار ایجاد کند که قابل قیاس با حالت فعلی نباشد. اما واقعا آیا همه انواع هوش و استعداد محدود به آنچه که در دسته‌بندی‌های رایج هوش از نظریه‌پردازان بزرگ این حوزه بیان شده می‌شود؟

مدارس ما دستگاه کپی‌های بزرگی شده‌اند که همه برگه‌ها را با یک رنگ و فونت و نوع کپی می‌کنند. پس چه زمانی قرار است به این بیندیشیم که در آینده این برگه قرار است برگ اول کدام کتاب داستان شود؟ داستانی که نوشته می‌شود موردعلاقه او خواهد بود؟ تمایلات و آرزوهای او را ارضا خواهد کرد وبراساس استعدادهای او نوشته شده یا نه؟ اینکه آیا این کتاب داستان همان کتاب داستانی هست که کتابخانه دنیا کم دارد؟  در کتابخانه‌ی دنیا شرایط نگهداری  و نوع کاغذ و فونت چاپ شده و جوهر مصرف شده و خلاصه حتی نوع نخی که در وسط کتاب قرار می‌گیرد، یکسان نیست. پس چطور توقع داریم که از چنین تنوع و گستردگی ، کتاب‌هایی با جلد و محتوای یکسان تولید کنیم؟ اندازه قفسه‌های این کتابخانه هر ثانیه در حال تغییر است. شرایط محیطی نگهداری کتاب‌ها لحظه‌ای با لحظه دیگر متفاوت است. ما برای هر گوشه و هر ثانیه این مخزن بزرگ و در حال تغییر، به کتابی متفاوت نیازمندیم. پس چرا اصرار داریم که تنها کتاب‌های پزشکی  و مهندسی منتشر کنیم؟ چرا کتاب‌هایی بی‌هدف و پر از پراکندگی و سردرگمی و فاقد انگیزه را به این کتابخانه هدیه می‌کنیم؟

همین روزها که این دغدغه را به دوش می‌کشم تا برسم پیش بچه‌ها و باز در راه برگشت به این فکر کنم که مگر ما چقدر زمان برای زیستن یک زندگی بر اساس توانمندی‌هایمان و استعدادهایمان داریم، کلیپی دیدم که توجهم را جلب کرد. مجری ، سروش صحت دوست‌داشتنی که کتاب زندگی مهمان برنامه ، مجتبی شکوری که جوانی پرانرژی و مدیر آموزش باغ کتاب و دانشجوی دکترای علوم سیاسی دانشگاه تهران است، را ورق می‌زد. مجتبی شکوری از عدم توجه  به ۳۴ نوع هوش متفاوت سخن می‌گفت. ۳۴ نوع توانمندی که دونالد کلیفتن، روان‌شناس تربیتی آمریکایی در دانشگاه نبراسکا و طراح ابزار یافتن توانمندی‌ها در وب‌سایت گالوپ ، و مارکوس باکینگهام ،  نویسنده و مشاور تجاری و سخنران انگیزشی در کتاب کشف توانمندی‌ها معرفی کرده‌اند.

آقای شکوری در توضیح کتاب زندگی‌اش از این سخن گفت که چطور توانمندی او در مدرسه دیده نشده و در راه درست هدایت نشده است و در دانشگاه هم به همین دلیل در رشته تحصیلی اش آلیسی در سرزمین عجایب بوده! با تجربه‌ی لحظه دارچینی در زندگی‌اش، قدرت یافته برای حرکت به سمت علاقه‌اش و از شنیدن جمله “بچه‌ات هیچی نمیشه” به پدرش در روز اخراجش از مدرسه، به جایی رسیده که الگویی موفق از شخصی است که آرزویش او را نجات داده، چون او آن را باور داشته است.

او از عدم شناسایی استعدادها در مدارس سخن گفت.از اینکه با دیدن کوچک‌ترین جرقه هوش در کودک، ساختار آموزشی، او را به سمت رشته ریاضی و مهندسی یا پزشکی سوق می‌دهد. او در مدرسه همواره به خاطر تفاوتش سرکوب می‌شده که این مسئله روی عزت‌نفس یک کودک بسیار تأثیرگذار است. در مدارس ما فاجعه رخ می‌دهد و هرساله میلیون‌ها استعداد در حال سرکوب شدن هستند. مدارس ما بر اساس انطباق طراحی شده‌اند، نه تنوع. در حالی که آدم‌ها متنوعند و کتابخانه‌ی  دنیا به همه انواع کتاب‌ها نیاز دارد.

همگی ما عمر می‌کنیم اما زندگی کردن از جایی شروع می‌شود که با اشتیاق و آرزو در دنیا قدم بزنی.

در مدارس ما تصور غالب این است که تنها ۲ نوع هوش ریاضی و حفظیات مهم هستند در حالی که کلیفتون و باکینگهام که یکی از آن‌ها از عصب شناسان بزرگ آمریکاست از کشف ۳۴ نوع توانمندی مختلف در افراد پس از پژوهشی عظیم صحبت کرده‌اند. و برای این ۳۴ نوع هوش ۲ قانون اصلی  معرفی کرده‌اند:

1. هیچ‌کسی نیست که در همه این ۳۴ توانایی فوق‌العاده باشد.
2. هیچ انسان نرمالی در سیاره زمین نیست که در ۵ تا از این ۳۴ نوع توانایی نابغه نباشد.

در کنار این انواع هوش و توانمندی، مسئله مهم دیگری که در مدارس ما از بین می‌رود خلاقیت کودک است. در حالی که امروزه در بازار کار، خلاقیت به‌اندازه سواد خواندن و نوشتن اهمیت دارد. اینکه ایده‌ای داشته باشی و بتوانی آن را بپرورانی و امور را متفاوت انجام بدهی.

صحبت‌های این مدیر موفق مرا کنجکاو کرد که به دنبال یافتن و خواندن کتاب و یافتن آن ۳۴ توانمندی باشم. توانمندی‌هایی که والدین با دقت در حالات و رفتار کودک خود می‌توانند رگه‌هایی از آن را در او مشاهده کنند و به این ترتیب بتوانند افق‌های کاری و تحصیلی روشنی را پیش چشم کودک خود ترسیم کنند.

۳۴ توانمندی منحصربه فرد در آدم های دنیا

موسسه گالوپ برای اطلاع از توانایی‌های بشری با دو میلیون نفر درباره توانایی‌های آن‌ها مصاحبه کرد. این کار یک نظرخواهی عظیم نبود بلکه هرکدام از آن مصاحبه‌ها (کمی بیش از دو میلیون) شامل سؤال‌های باز پاسخ از مدیران عالی و افراد اجرایی توانمند در حوزه‌های مختلف بود در مورد اینکه چطور کارشان را به این خوبی انجام می‌دهند. در تمام این حرفه‌های متفاوت، تنوع زیادی از دانش، مهارت و استعداد مشاهده شد. و چیزی نگذشت که کارشناسان این طرح شروع به کشف الگوهایی از این دریای اطلاعات کردند. آن‌ها توانستند ۳۴ تا از شایع‌ترین این الگوها یا بن‌مایه‌های استعدادهای انسانی را بیرون بکشند. تحقیقات نشان می‌دهند که این ۳۴ الگو با ترکیبات بی‌شمار خود می‌توانند به بهترین نحو، بیانگر گسترده‌ترین گستره‌ی ممکن از عملکردهای فوق‌العاده‌ی انسان باشند.

در پی پژوهشی که سازمان گالوپ در ۷۹۳۹ کسب و کار گوناگون در ۳۶ شرکت بزرگ و بر روی ۱۹۸٬۰۰۰ کارمند انجام داده تنها ۲۰ درصد از این کارکنان شرکت‌های بزرگ احساس می‌کردند که توانمندی‌های آنان پیوسته به کار گرفته می‌شود. به بیان دیگر، ۸۰ درصد کارکنان احساس می‌کنند که در واگذاری نقش مناسب به آنان، تخصیص درستی صورت نگرفته است.

این ۳۴ الگو تمامی ویژگی‌های فردی انسان‌ها را در برنمی‌گیرند – افراد از این لحاظ بی‌نهایت متنوعند. پس این ۳۴ الگو را مانند ۸۸کلید پیانو در نظر بگیرید. این ۸۸کلید نمی‌توانند همه‌ی نت‌های موجود را بنوازند ولی در ترکیب با هم می‌توانند هر نوع موسیقی از کلاسیک تا پاپ را بنوازند. این قاعده در مورد این ۳۴ الگو هم مصداق دارد. این الگوها اگر با بینش و فهم مورداستفاده قرار گیرند، می‌توانند بیانگر همه‌ی خصوصیات ویژه‌ای باشند که در زندگی انسان‌ها وجود دارد. با دیدن الگوها سعی کنید ۵ الگوی غالب استعدادی خود را پیدا کنید. این توانمندی‌های اصلی که امضای منحصربه‌فرد شما هستند، قدرتمندترین منابع توانایی شما می‌باشند. با شناسایی بن‌مایه‌های خود و کودکتان در بهترین موقعیت قرار خواهید داشت تا توانایی‌های خود را به حداکثر برسانید. و به خاطر داشته باشید که “شکل واقعی در زندگی هر یک از ما، نداشتن توانایی‌های کافی نیست، بلکه ناتوانی در استفاده از آن‌هاست”

باهم نگاهی به این الگوها می‌اندازیم :

۳۴ نوع هوش یا توانمندی در مردم دنیا

البته که در زمینه خودشناسی آزمون‌های مختلفی وجود دارد. شاید از معروف‌ترین و همه‌گیرترین آزمون‌ها که در ایران هم شناخته شده هستند بتوان به MBTI ،DISC و MMPI اشاره کرد. در کنار این آزمون‌ها، آزمون شناخت توانایی‌ها (Strengths Finder) هم وجود دارد که در طول سال‌های گذشته بخش مهمی از دوره‌های شناخت توانایی‌ها بوده است. این آزمون براساس تحقیق موسسه گالوپ شکل گرفته و تم‌های توانایی‌ هر فرد را در غالب ۳۴ تم معرفی می‌کند. تفاوت این آزمون نسبت به دیگر آزمون‌ها این است که برمبنای رویکرد روانشناسی مثبت‌گرا (با تفکر مثبت تفاوت دارد. در مطلبی جداگانه در این‌باره خواهم نوشت) تهیه شده است و بیشتر تمرکز آن برشناخت نقاط قوت و استعدادهاست. این آزمون کمک می‌کند تا بتوانید درک بهتری از قابلیت‌های خود داشته باشید و دلیل بسیاری از رفتارها و احساس‌های تکراری در طول زندگی را دریابید.

۳۴ تم توانایی (که گاهی با عنوان استعدادیاب کلیفتون شناخته می‌شود) در کتاب Strengths Quest و نسخه دوم و بازنگری شده‌اش در کتاب Strengths Finder 2.0 منتشر شده است که بیش از دو سال هست که جز کتاب‌های پرفروش New York Times و Amazon می‌باشد. همچنین کتاب مذکور توسط نشر پارسیا با عنوان ۵ نقطه قوت برتر خود را بشناسید نیز به فارسی منتشر شده است. دلیل این نام‌گذاری براساس استاندارد آزمون شناخت توانایی‌هاست که برای هرشخص ۵ تم توانایی‌ را مشخص می‌کند.(منبع: سایت کوچینگ امیر مهرانی )

در پست های آینده به برخی از این توانمندی ها میپردازیم.

خلاصه کتاب را میتوانید در سایت زیر دانلود کنید:
http://www.papyrus.ir

منابع مورد استفاده:

• مصاحبه سروش صحت در برنامه کتاب باز با مجتبی شکوری، مدیرآموزش باغ کتاب تهران 

https://www.aparat.com/v/O7xPS

• www.gallupstrengthscenter.com
• http://www.leadershipvisionconsulting.com/the-34-themes-of-strength/
• برای کشف ۵ توانمندی خود از وب سایت های زیر کمک بگیرید:

http://thecoach.ir/strengths-theme/

http://selfassessment.ir/SC.php?type=component_sections&id=42&t2=DT&sid=79

• کتاب گام دوم کشف توانمندی ها

نویسندگان : مارکوس باکینگهام ، دکتر دونالد کلیفتون

بیشتر بدانیم :

 پرورش افراد خلاق در مدارس -خلاقیت واقعاً به چه معناست ؟

 باورهای شما در مورد هوش روی موفقیت تأثیر دارد

افزایش هوش نوزاد: قسمت دوم

روش های تقویت خلاقیت

نوشته همه کودکان نابغه‌اند، اما به سبک خودشان – ۳۴ هوش در بچه‌ها که مدارس به آن بی‌توجه‌اند اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

به‌طورمعمول، اکثر دوستان و شریکان عاطفی تمایل دارند که دارای ویژگی‌های مشترکی از قبیل سن، تحصیلات و حتی هوش باشند؛ بااین‌حال تحقیقات طولانی‌مدت نشان داده‌اند که شخصیت در گروه این ویژگی‌های مشترک جای ندارد!! اما به‌تازگی یک مطالعه جدید که از یافته‌های رفتاری در رسانه‌های اجتماعی گرفته‌شده است، نشان می‌دهد که افراد بسیار بیشتر از آنچه که درگذشته تصور می‌شد، به دوستان و شریک عاطفی‌شان شباهت دارند.

این یافته‌ها در نشریه روانشناسی، مجله انجمن علوم روانشناسی منتشر شده است.

این تصور که شریکان عاطفی یا دوستان شبیه به هم به نظر می‌رسند، بسیار شهودی است و در کل می‌توان گفت که به اشتراک گذاشتن علایق مشترک و داشتن منافع مشترک به‌عنوان پایه‌ای برای برقراری ارتباط  از همان زمان آغاز خلقت انسان به کار برده می‌شد.

یو وو ، دانشمند روانشناسی دانشگاه کمبریج و دانشگاه نورس وسترن، نویسنده‌ای که مطالعات جدیدی در این زمینه داشته، می‌گوید: “این موضوع شگفت‌آور است که تحقیقاتی که طی دهه‌های اخیر انجام‌شده، هیچ شواهدی را در این زمینه نیافتند”

فرضیه وو و همکارانش این بود که اشتباه بسیاری از محققان در این بوده که شخصیت افراد را با استفاده از پرسشنامه‌های خود گزارش دهی اندازه‌گیری کرده‌اند و از آن‌ها خواسته‌اند تا صفات شخصیتی‌شان را خودشان ارزیابی کنند.

مایکل کسینسکی (دانشجوی دانشکده کسب‌وکار و تحصیلات تکمیلی دانشگاه استفورد) نیز که یکی از نویسندگان دیگر این مطالعه است، می‌گوید: هنگامی‌که افراد به سوالاتی مانند «آیا شما منظم هستید؟» پاسخ می‌دهند، آن‌ها معمولاً خود را با کسانی که در اطرافشان هستند مقایسه می‌کنند. به‌عبارت‌دیگر اگر اطرافیان شما همه آدم‌های خیلی منظمی باشند شما نمی‌توانید عادلانه در مورد منظم بودن خودتان قضاوت کنید؛ حال برعکس این قضیه را اگر تصور کنید: فردی که خیلی منظم نیست و در خوابگاهی زندگی می‌کند که اطرافیانش به‌مراتب از خودش بی‌نظم‌تر هستند، ممکن است در پاسخ به چنین سؤالی خودش را بسیار منظم و به‌عنوان الگویی از پاکیزگی بداند.

محققان بر این باورند که این پدیده “تأثیر گروه مرجع” نام دارد، که باعث می‌شود افراد رفتار غالب دوستان و شریک عاطفی‌شان را به‌جای رفتار خودشان گزارش کنند؛ به همین دلیل برای جلوگیری از این سوگیری، محققان تلاش کردند که شخصیت افراد را از طریق رفتارهای قابل‌مشاهده به‌جای استفاده از پرسشنامه‌های خود گزارش دهی اندازه‌گیری کنند؛ که در این تحقیق رفتار مجازی افراد مورد مشاهده و بررسی قرار گرفته است.

گروه‌های مرجع، گروه‌هایی هستند که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم در شکل‌دادن به رفتار و عقاید یک شخص مؤثرند.  به این ترتیب، فرد عمدتاً با گروه عضویتی خود رابطه صمیمانه و وفادارانه‌‏ای دارد که به تأثیر گروه عضویتی بر نگرش‌ها و رفتارهای فرد می‏انجامد و با گروه غیر‌عضویتی رابطه‏‌ای خصمانه و مبتنی بر تقابل (و یا رقابت) دارد. همچنین از آنجا که موقعیت، یا منزلت اجتماعی فرد از طریق موقعیت نسبی با افراد دیگر تعریف و توصیف می‌شود، بنابراین تصور فرد از مقام و منزلت خود بستگی به گروه مخصوص از افراد دارد که وی خود را با آن مقایسه می‌نماید.

 

وو، کسینسکی و همکارانش اندرو و شوارتز (از دانشگاه استونی بروکل) و دیوید استیلول (از دانشگاه کمبریج)، با استفاده از یک برنامه در فیس‌بوک که “شخصیت من” نام داشت، اطلاعات فیس‌بوک و نمرات مربوط به یک پرسشنامه شخصیتی را از ۳۲۰و۲۹۵ نفر شرکت‌کننده جمع‌آوری کردند. آن‌ها با استفاده از این اطلاعات، برای پی بردن به صفات شخصیتی و شباهت افراد از طریق “لایک ها و علایقشان” در فیس‌بوک، مدلی را ارائه دادند.

وو در توضیح مدلی که ارائه داده بود گفت: برای مثال افرادی که به “سالوادور دالی” و یا “مدیتیشن” علاقه دارند، در ویژگی گشودگی به تجربیات جدید، نمرات بالایی کسب می‌کنند؛ همچنین کسانی که به “مهمانی” و یا “تعطیلات آخر هفته” علاقه دارند، گرایش زیادی به برونگرایی دارند. مزیت این رویکرد این است که هرکسی برخلاف یک استاندارد جهانی قضاوت می‌شود و فضا برای قضاوت ذهنی و شخصی محدود است. روش ما می‌تواند این مشکل سوگیرانه را که هر فرد یک گروه مرجع متفاوت دارد را حل کند.

نتیجه یافته ها: همان‌طور که محققان انتظار داشتند، ابعاد شخصیت مبتنی بر رفتار، شباهت قابل‌توجهی را در شخصیت بین دوستان و زوجین نشان داد.

استیلول نیز گفت: ما در این مطالعه دریافتیم که در پرسشنامه‌های خود گزارش دهی، زوجین در مقایسه با افراد غریبه شباهت شخصیتی بیشتری در ویژگی‌های شخصیتی‌شان نشان نمی‌دهند؛ اما زمانی که شخصیت را با استفاده از رفتار مجازی اندازه‌گیری کردیم، شباهت شخصیتی زوجین بیشتر از میزان شانس بود. بنابراین مردم افرادی را انتخاب می‌کنند و رابطه دوستانه برقرار می‌کنند که شبیه (شباهت شخصیتی) خودشان باشند. “کبوتر با کبوتر، باز با باز”

این تحقیق ابزار جدیدی را برای درک روابط نزدیک فراهم آورده و اهمیت انتخاب ابزارهای مناسب را برای اندازه‌گیری ویژگی‌های روان‌شناختی (مانند ویژگی‌های شخصیتی) در زمینه‌های مختلف را برجسته می‌کند.

وو همچنین اضافه کرد: هنگامی‌که گروه تحقیقاتی ما این روش ارزیابی جدید را توسعه داد، ما آن را به عنوان جایگزینی برای روش‌های سنتی مانند پرسشنامه خود گزارش دهی مطرح کردیم؛ زیرا این روش ارزان و مبتنی بر رفتار بوده و از سرعت بالایی برخوردار است. ما امیدواریم که این روش بتواند از روش‌های قدیمی فراتر رفته و دیدگاه‌های جدیدی را در رابطه با پدیده‌های مهم اجتماعی فراهم آورد.

اگرچه یافته‌ها نشان می‌دهند که دوستان و شریکان عاطفی بسیار بیشتر از آنچه که درگذشته تصور می‌شد به هم شباهت شخصیتی دارند، محققان خاطرنشان کردند که یافته‌ها، علت و معلول بودن این قضیه را روشن نمی‌کنند؛ به این معنی که اطلاعات به‌دست‌آمده مشخص نمی‌کنند که آیا افراد به دلیل شباهت شخصیتی که در حال حاضر وجود دارد مجذوب یکدیگر می‌شوند و یا اینکه در طول زمان به یکدیگر شبیه می‌شوند؟

نکته ی مهم مطالعه ما این بود که دانشمندان می‌توانند ارزیابی خود را از یک پدیده به‌عنوان ابزار و شواهد جدید مناسب و در دسترس به‌روز کنند.

شوارتز افزود که نتیجه‌گیری ما با اکثر یافته‌های پیشین تفاوت دارد؛ مطالعه ما نشان داد که روانشناسی هنوز یک علم نسبتاً جوان است و ما هنوز به تمامی پاسخ‌ها و چرایی‌ها نرسیده‌ایم و یا حتی ممکن است به بسیاری از سؤالات بنیادین اشتباه پاسخ بدهیم.

منبع: Couples, Friends Show Similarity in Personality Traits After All

بیشتر بدانیم:

• عمر بیشتر با روابط دوستانه بهتر
• شنیدن عمیق در روابط شخصی : مهارت خود را در گوش دادن افزایش دهید
• شخصیت چیست؟ تعریف و بررسی مفهوم شخصیت به زبان ساده
• تعیین حدومرز های شخصی در روابط ۲ – رهنمودهایی برای ایجاد حد و مرز سالم

نوشته شباهت شخصیتی در روابط صمیمانه: آیا زوجین و افرادی که روابط دوستانه با یکدیگر دارند ازنظر شخصیتی به هم شبیهند؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

بنابر تعریف یانگ، کلوسکو و ویشار[۱] (۲۰۰۳)، طرحواره‌های ناسازگار اولیه[۲] الگوها یا درون­مایه‌‌ ­های عمیق و فراگیری از خاطرات، هیجان‌­ها، شناخت­‌واره‌­ها^[۳] و احساسات بدنی هستند که در دوران کودکی یا نوجوانی شکل گرفته­‌اند، در سیر زندگی تداوم دارند، درباره­‌ی خود و در رابطه با دیگران هستند، و به شدت ناکارآمد^[۴]می­‌باشند. نمود رفتاریِ این طرحواره‌ها از طریق سبک‌­های مقابله­‌ای ناسازگار^[۵]است. سبک­‌های مقابله­‌ای ناسازگار عبارتند از تسلیم^[۶] ، اجتناب^[۷] و جبران افراطی^[۸].

وقتی بیمار تسلیم طرحواره می‌شود، به درست بودن آن گردن می‌نهد و هیچ‌وقت سعی نمی‌کند با طرحواره بجنگد یا حتی از آن اجتناب کند. در این حالت، وی مستقیما” درد هیجانی طرحواره را احساس می‌کند اما به گونه‌ای عمل می‌نماید که صحّت طرحواره را تأیید کند. وقتی بیمار سبک مقابله‌ای جبران افراطی را به کار می‌برد از طریق فکر، احساس، رفتار و روابط بین‌فردی به گونه‌ای با طرحواره می‌جنگد که انگار طرحواره‌ی متضادی دارد. و در نهایت، وقتی بیمار از سبک مقابله‌ای اجتناب استفاده کند، سعی می‌کند زندگی خود را طوری تنظیم نماید که طرحواره هیچ‌گاه فعال نشود. در واقع وی می‌کوشد با ناآگاهی زندگی کند انگار که اصلا” طرحواره‌ای وجود ندارد. در این حالت، فرد از فکر کردن درباره‌ی طرحواره اجتناب می‌کند و افکار و تصاویر طرحواره برانگیز را بلوکه می‌نماید و در صورت بروز چنین افکار یا تصاویر ذهنی سعی می‌کند حواس خود را پرت کند یا آن‌ها را از ذهن خود بیرون نماید (یانگ، کلوسکو و ویشار، ۲۰۰۳؛ ترجمه‌ی حمیدپور و اندوز، ۱۳۹۴).

از این رو، یکی از درمان‌های پیشنهادی برای تعدیل طرحواره‌های ناسازگار اولیه، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد [۹] (ACT) است زیرا این درمان بر مبنای این فرض ایجاد شده است که آسیب روان‌شناختی با تلاش برای کنترل یا اجتناب از افکار و هیجانات منفی همراه است (نریمانی، عباسی، بگیان‌کوله‌مرز و بختی، ۱۳۹۳). این درمان، طرفدار پذیرا بودن نسبت به تجربه‌های درونی است چراکه اجتناب از تجربیات دردناک منجر به رنج شده و تلاش برای دور نگه داشتن این احساسات باعث می‌شود که ما از چیزهایی که برایمان اهمیت دارند و به زندگی‌مان معنا می‌دهند، اجتناب کنیم (بهرامی‌زاده، ۱۳۹۶). در درمان مبتنی بر پذیرش و آگاهی، اهداف مداخله‌ی درمانی را سه مشکل تشکیل می‌دهند که عبارتند از: ۱) مشکلات مربوط به آگاهی، ۲) اجتناب از تجارب درونی و ۳) عدم انجام فعالیت‌های مهم و ارزشمند زندگی. در این درمان، این مشکلات در واقع زیربنای اختلالات روان‌شناختی در نظر گرفته می‌شوند (منشئی، زارعی و جعفری‌ولدانی، ۱۳۹۵).

هدف از ترکیب کردن مفهوم “طرحواره‌ها” با پروتکل درمانی ACT، کمک به بالینگران در جهت تشخیص بهتر این الگوهای ناسازگار است چرا که این ترکیب به درمانگران و بیماران کمک می‌کند تا بتوانند باورهای مبتنی بر طرحواره و هیجانات را در زمانی که برانگیخته می‌شوند تشخیص دهند، رفتارهای اجتنابی ناسازگار را مشاهده کنند و از فرآیندهای ACT برای ایجاد و حمایت از پاسخ‌های رفتاری متنوع و مبتنی بر ارزش‌های بیمار استفاده نمایند. در حقیقت، این الگوی ترکیبی به بیماران کمک می‌کند تا بتوانند افکار وهیجانات ناشی شده از طرحواره‌های خود را بشناسند اما در عین حال عملی (اجتنابی) در برابر آن‌ها انجام ندهند چراکه بیماران دارای طرحواره‌های ناسازگار اولیه تا حد زیادی نمی‌توانند از بروز افکار و عواطف ناشی از طرحواره‌های خود جلوگیری کنند اما با استفاده از الگوی ترکیبی طرحواره و ACT می‌توانند در مواجهه با درد و رنج روان‌شناختی، انعطافِ رفتاری بیشتری از خود نشان دهند (لِو و مک‌کِی، ۲۰۱۷).

زهرا زابلی‌پور

برای آشنایی با فرآیندهای بنیادی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می‌توانید به لینک زیر مراجعه کنید:

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT): معرفی فرآیندهای بنیادی

همچنین، برای آگاهی از مطالب بیشتر در ارتباط با نحوه‌ی ترکیب درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با مفهوم طرحواره‌های ناسازگار اولیه با روان‌حامی همراه باشید.

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

منابع:

بهرامی‌زاده، حمید. (۱۳۹۶). درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT): معرفی فرآیندهای بنیادی. استخراج شده از www.ravanhami.com.

منشئی، غلامرضا، زارعی، مجید، و جعفری‌ولدانی، حامد. (۱۳۹۵). بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تعدیل طرحواره‌های ناسازگار اولیه در بیماران همودیالیز. مجله‌ی تحقیقات علوم رفتاری، ۱۴(۲)، ۲۰۹-۲۰۴.

نریمانی، محمد، عباسی، مسلم، بگیان‌کوله‌مرز، محمدجواد، و بختی، مجتبی. (۱۳۹۳). مقایسه‌ی اثربخشی دو رویکرد آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) و روایت‌درمانی گروهی بر تعدیل طرحواره‌های ناسازگار اولیه در مراجعان متقاضی طلاق. فصلنامه‌ی مشاوره و روان‌درمانی خانواده، ۴(۱)، ۲۸-۱.

یانگ، جفری، کلوسکو، ژانت، و ویشار، مارجوری. (۲۰۰۳). طرحواره‌درمانی راهنمای کاربردی برای متخصصان بالینی (ترجمه­ی حسن حمیدپور و زهرا‌ اندوز، ۱۳۹۴). تهران: ارجمند.

.Lev, A., & McKay, M. (2017). Acceptance and Commitment Therapy for Couples. Oakland: New Harbinger Publications, Inc

.Young, J. E., Klosko, J. S., & Weishaar, M. E. (2003). Schema Therapy: A Practitioners Guide. New York & London: The Guilford Press

[۱]. Young, Klosko & Weishaar

[۲]. early maladaptive schemas

[۳]. cognitions

[۴]. dysfunctional

[۵]. maladaptive coping styles

[۶]. surrender

[۷]. avoidance

[۸]. overcompensation

[۹]. (Acceptance & Commitment Therapy (ACT

نوشته استفاده از درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد برای تعدیل طرحواره‌های ناسازگار اولیه اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

در پست قبل روان حامی درباره حدومرز های شخصی، به تعریف مرزهای فردی و انواع آن (فیزیکی و روانی) پرداختیم . مثال های ملموسی از نداشتن مرز مناسب در هریک از این حوزه ها بیان کردیم و دلیل تعیین مرزهای سالم را گفتیم. در پایان هم مثال هایی از نشانه های رفتاری  وجود مرزهای ناسالم بین فردی را بیان کردیم.

این بار به سراغ ویژگی های اختصاصی تر افراد با حد و مرزهای سالم و ناسالم آمده‌ایم، مراحل تعیین مرز را با هم بررسی می‌کنیم و رهنمودهایی برای ایجاد حد و مرز سالم ارایه می‌کنیم. و در پایان پست هم هدیه‌ای برای افرادی که در آستانه ازدواج و یا در مراحل آشنایی قرار دارند: نحوه شناخت مرزهای خانوادگی همسر آینده‌تان

حدومرزهای سالم در مقابل حدومرزهای ناسالم

ایجاد حدومرز برای سلامت فیزیکی و روانی، لازم و ضروری است. یک مرزبندی سالم به فرد احساس امنیت می‌دهد. حدومرز سالم به حفظ تعادل و احترام به خود منجر می‌شود و اجازه می‌دهد تا در روابط نزدیک خود، صمیمیت را تجربه کنیم. فقدان حدومرز نظیر آن است که درِ منزل خود را باز گذاشته و هر کس، چه مهمانی که شما از گذراندن اوقات خود با او لذت می‌برید و چه شخصی که حضور وی برای شما لذت‌بخش نیست؛ بتواند وارد منزل شما شود. از طرف دیگر حدومرز غیرمنعطف و سخت به‌ تنهایی و گوشه‌گیری منجر می‌شود. نظیرِ زندگی در یک خانه بی درو پنجره که راهی به بیرون ندارد و نه شما می‌توانید از آن خارج شوید و نه کسی می‌تواند به داخل راه یابد. این امر به بروز مشکلاتی در ایجاد صمیمیت با افراد نزدیک منجر می‌شود. حدومرزهای ناسالم منجر به دردهای روانی عمیقی می‌شوند که می‌توانند درنهایت به وابستگی، افسردگی، اضطراب، و بیماری‌های جسمی منتهی شوند .

ویژگی‌های افراد با حدومرز سالم

– قاطع بودن و بیان مؤدبانه عقاید، افکار، و احساسات و توانایی گفتن آری  یا  نه  و پذیرش دیگران حتی وقتی مخالف آن‌ها هستند؛

– توانایی جدا کردن نیازها، افکار، احساسات، و آرزوهای خود از دیگران

– توانایی پذیرفتن مسئولیت اعمال خود

– داشتن عزت‌نفس و احترام به خود

– محافظت از فضای فیزیکی و روانی خود در مقابل نفوذ و تجاوز

این افراد مانند خانه‌ای هستند که بر بالای سردرِ آن تابلوی ” با آگاهی و مسئولیت وارد شوید و قبل از  ورود در بزنید” نصب شده است .

ویژگی‌های افرادی با حدومرز ناسالم

حدومرزهای ناسالم به دو دسته “سخت و نفوذناپذیر” و “سست و متزلزل”  تقسیم می‌شوند.

در دسته اول اغلب خصوصیات زیر دیده می‌شود :

– نسبت به بازخوردهای دیگران مقاوم‌اند.

– نسبت به دنیای خارج از حدومرزشان بی‌تفاوت‌اند.

– سرسختی و مقاومت بالاترین ارزش برای آن‌هاست.

 

 

 

بر بالای ورودی این خانه تابلوی “متجاوز، وارد نشو” و “مزاحم نشوید” دیده می‌شود .

—————————————————————–

دسته دوم یا افراد با حدومرز “سست و متزلزل ” اغلب خصوصیات زیر را نشان می‌دهند :

– از ترسِ طرد یا پس‌زده شدن به هیچ‌کس و هیچ‌چیز نمی‌توانند ” نه ” بگویند

– در جریان‌های عادی و روزمره زندگی به آسانی آشفته می‌شوند

– درک ضعیفی از هویت خود دارند (من زنده‌ام تا به دیگران سرویس دهم)

– احساس بی‌قدرتی می‌کنند (دیگران برای من تصمیم می‌گیرند و طبعاً من هیچ قدرت و مسئولیتی در قبال زندگی خود ندارم)

– احساس ناتوانی در محافظت از تجاوز به حریم فیزیکی و روانی خود

– احساس مسئولیت بیش از حد نسبت به شادی و رضایت دیگران

بر بالای در ورودی این خانه به نوشته “از روی من رد شوید، دسترسی آزاد، برای حراج !” به چشم می‌خورد.

 

مراحل تعیین مرز

۱. تصمیم بگیرید که چه چیزی از دیگران می‌خواهید و آن‌ها چگونه رفتاری باید با شما داشته باشند.

۲. سپس مرزهای مطلوب خود را تعیین و به اطلاع دیگران برسانید.

۳.سپس پیامدهایی را در صورت تجاوز به مرزهای خود تعیین کرده و آن‌ها را قاطعانه به مرحله اجرا گذارید.

برای مثال به نامزد خود بگویید که تا چه اندازه اجازه دارد به شما نزدیک گردد و یا شما را لمس کند و در صورت تجاوز وی از مرزهای شما به وی اخطار دهید که وی را ترک خواهید کرد. هرگاه وی کماکان از مرزهای مشخص‌شده شما پا فراتر گذاشت، گفته خود را عملی سازید و بی‌هیچ اغماضی وی را ترک کنید. چنانچه شما با افراد متجاوز به مرزهایتان با ملایمت برخورد کنید اقتدار و اعتبار خود را از دست خواهید داد.

البته معمولاً واکنش‌های دیگران نسبت به مرزهای معین شده شما در ابتدا با مقاومت، تمسخر و یا امتحان شما همراه خواهد بود اما اطرافیان شما به تدریج می‌آموزند که چگونه می‌باید با شما رفتار کرده و به مرزهای شخصی شما احترام بگذارند.

تعیین مرزهای نفوذناپذیر و بسیار محکم نیز ممکن است شما را مبدل به یک انسان تنها و نزدیک نشدنی کند. بهتر است برخی اوقات مرزهای خود را انعطاف‌پذیر ساخته و اجازه دهید رابطه سالم و متعادلی میان شما و سایرین برقرار گردد. دو عنصر صمیمیت و اعتماد در انعطاف بخشیدن به مرزها نقش بسزایی دارا می‌باشند.

رهنمودهایی برای ایجاد حدومرز سالم

داشتن مرزهای قوی برای محافظت از بدن، ذهن و روحتان خیلی مهم است. مرز گذاشتن می‌تواند تأثیر شگرفی بر کیفیت زندگی شما داشته باشد. این قدم مهمی برای به دست گرفتن کنترل زندگی‌تان و قبول کردن مسئولیت خودتان و زندگی‌تان است. این مهارتی است که برای ایجاد آن زندگی که می‌خواهید لازم دارید. وقتی کسی از حدود ما بدون مجوز ما عبور می‌کند و ناراحت می‌شویم، اولین قدم این است که بدانیم که ما این حق را داریم که از خود حمایت و دفاع کنیم و درعین‌حال باید مسئولیت رفتاری که دیگران با ما دارند را بپذیریم. حفاظت از مرزهای روانی خود و الزام دیگران به رعایت آن نیاز به ارتباط واضح دارد.

برای مشخص کردن نوع حدومرز روانی که شما اکنون در ارتباط با دیگران دارید، ابتدا به رفتار دیگران با خود دقت کنید. اول به شیوهای که مورد خطاب قرار می‌گیرید و میزان احترامی که برای شما قائل هستند و دوم به درخواست‌هایی که از شما می‌شود و اینکه برای این درخواست‌ها چقدر تحت‌فشار قرار دارید. برای ایجاد حدومرز سالم می‌توان از راهکارهای زیر استفاده کرد. پنج شیوه زیر به شما برای حمایت از مرزهای خود، کمک می‌کند :

۱ – به‌وضوح مشکل خود را بیان کنید .

۲- رفتاری را که برای شما قابل‌پذیرش نیست، مشخص کنید.

۳ – احساس خود را مطرح کنید تا دیگران بدانند که این موقعیت چه احساسی را در شما برمی‌انگیزد.

۴ – رفتاری که انتظار دارید را درخواست کنید.

۵ – پیامد رفتارشان را مشخص کنید. بگذارید آن‌ها بدانند که اگر به درخواست شما پاسخ ندهند، شما چه انتخاب دیگری خواهید کرد .

کتاب‌هایی درزمینهٔ افزایش اعتمادبه‌نفس، و قاطعیت بخوانید و به گروه‌های حمایتی برای کار در این زمینه‌ها ملحق شوید. چنانچه حس می‌کنید به‌تنهایی نمی‌توانید به خود کمک کنید با روانشناس و مشاور مشورت کنید.

نکته آخر اینکه داشتن مرزهای سالم و رعایت محدوده‌ها به معنای افزایش اعتمادبه‌نفس، شناخت احساسات، و آموختن آن است که خود را دوست بداریم و به ما کمک می‌کند تا از احساس گناه و خجالت دست بکشیم و شادمانه‌تر زندگی کنیم.

چگونگی شناخت مرزهای خانوادگی همسر آینده‌تان

توجه داشته باشید که اگر نوع مرزبندی خانواده‌ای که شما در آن بزرگ شده‌اید با مرزبندی خانواده همسر آینده‌تان متفاوت باشد احتمالاً در زندگی مشترک دچار مشکل خواهید شد. معمولاً از دو طریق می‌توان این کار را انجام داد:

1. مرزهای درون خانواده

هر خانواده‌ای برای خودش مرزبندی مخصوصی دارد. هر خانواده‌ای از دو زیرمجموعه والدین و بچه‌ها هم تشکیل شده است. این خانواده در یک قرارداد نانوشته توافق کرده‌اند هرکسی چه وظیفه‌ای در قبال خودش و خانواده‌اش دارد، چه آزادی‌هایی و چه محدودیت‌هایی دارد. توجه به مرزهایی که بین افراد وجود دارد، می‌تواند تربیت خانوادگی همسر آینده‌تان را نشان دهد.

الف) مرزهای درهم‌تنیده

این خانواده‌ها در بین روان شناسان خانواده به “خانواده با درهای باز” مشهور هستند. در این خانواده‌ها همه‌چیز به هم ریخته است. بی‌قانونی و بی‌نظمی بسیاری دیده می‌شود. افراد هویت مستقلی ندارند. همه به‌شدت به هم وابسته‌اند. این خانواده‌ها باعث فلج روانی بچه‌ها می‌شوند و باعث می‌شوند بچه‌ها هیچ‌وقت کاملاً مستقل شدن را یاد نگیرند. بچه‌های این خانواده همیشه بچه و وابسته نگاه داشته می‌شوند و مهارت‌های ارتباط درست و با احترام به حریم شخصی دیگران، هیچ‌وقت در این خانواده‌ها یاد گرفته نمی‌شود.

ب) مرزهای خشک و بی‌انعطاف (مرزهای بسته)

این یکی دقیقاً برعکس اولی است. در خانواده‌هایی که مرزبندی داخلی‌شان خشک است شاید بیشتر با یک پادگان نظامی روبه‌رو هستیم. هر کس کار خودش را انجام می‌دهد. هیچ‌کس به هیچ‌کس کمک نمی‌کند؛ حتی اگر واقعاً عضو خانواده درمانده باشد. هیچ‌کس هیچ کسی را تشویق نمی‌کند و هیچ‌کس دلش برای کسی نمی‌سوزد. در این خانواده‌ها وظیفه هر کس خیلی خشک مشخص‌شده است. این خانواده‌ها ازنظر قدرت به یک پادگان نظامی و ازلحاظ عاطفه به یک مجمع‌الجزایر خانواده نام شبیه هستند. بچه‌هایی که در این خانواده‌ها پرورش می‌یابند، عزت‌نفس پایینی دارند و برای شروع رابطه صمیمانه با دیگران به‌شدت مشکل خواهند داشت.

ج) مرزهای منعطف

خیلی از خانواده‌ها مرزهایشان نه کاملاً درهم‌تنیده است و نه کاملاً خشک است. خانواده‌هایی که مرزهای منعطف دارند در درجه اول مرزهایشان را مشخص کرده‌اند. یعنی خیلی واضح و روشن، هرکس وظیفه خودش را می‌داند، کسی ابهام ندارد که چه‌کار باید انجام دهد. در این خانواده‌ها مرزها با یک منطق خانوادگی تعیین شده‌اند. اما عاطفه می‌تواند این مرزها را جابه‌جا کند.

تمرین

جملات زیر را تمام کنید:

• آدم‌ها هیچ‌وقت دیگر …
• من حق دارم بخواهم …
• برای محافظت از زمان و انرژی‌ام، اشکالی ندارد اگر …

بعد هر جمله را با حداقل ۲۱ مثال از مرزهایی که می‌توانید برای احترام گذاشتن به خودتان ایجاد کنید، به پایان برسانید. افکارتان را سانسور نکنید. طی یکی دو هفته بعد افکارتان را جمع کرده و یادداشت کنید. سپس، ساده‌ترین آن‌ها را انتخاب کرده و شروع به بیان کردن مرزهایتان کنید.

نکات مهم در تعیین مرز

یادتان باشد که مرز گذاشتن راهی برای احترام گذاشتن کامل به خودتان است. شما می‌توانید واکنش خودتان را با رساندن محترمانه خواسته‌هایتان به دیگران کنترل کنید اما نمی‌توانید واکنش آن‌ها را به خواسته‌تان کنترل کنید. کسانیکه به‌طور مداوم از احترام گذاشتن به مرزهای شما سرباز می‌زنند، تمایلی به تغییر ندارند. تغییری که دوست دارید ببینید ممکن است از خودتان ناشی شود. مطمئن شوید که درخواست‌های مستقیم داشته و مرزهایتان را قاطعانه مطرح کرده‌اید. اگر با تمام این حرف‌ها باز به مرزهایتان احترام نگذاشتند، دیگر به خودتان بستگی دارد که تصمیم بگیرید چطور پیش روید. در این موارد، ممکن است نیاز باشد بیشتر رفت‌وآمد کنید یا رابطه را تمام کنید.

1. خودآگاهی: باید ببیند مرزهایتان کجاها قوی و کجاها ضعیف هستند و کجاها اصلاً وجود ندارند. چند مرز تازه برای خودتان بگذارید. چه کارهایی را دوست ندارید اطرافیانتان در برخورد با شما انجام بدهند یا چه حرف‌هایی را بزنند؟
2. آگاهی دهید: دیگران را در مورد رفتارها و حرف‌های غیرقابل قبولشان مطلع کنید. به آن‌ها کمک کنید بفهمند چطور می‌توانند به مرزهای جدید شما احترام بگذارند. بدون مقصر کردن کسی حرف‌هایتان را بزنید. مرزهایتان را به زبان بیاورید.
3. درخواست کنید: به‌دقت و با آرامش به هر فرد بگویید که دوست دارید چه بگویند یا چه‌کاری کنند. آن‌ها را به احترام گذاشتن به خودتان متعهد کنید.
4. پیگیری کنید: پیشرفت آن‌ها در برخورد با خودتان را به اطلاع آن‌ها برسانید. به یاد دادن و تشویق آن‌ها ادامه دهید. به آن‌هایی که به مرزهایتان احترام می‌گذارند، پاداش دهید.
5. هشدار دهید: به آن‌ها در مورد عواقب احتمالی نادیده گرفتن مرزهایتان هشدار دهید.
6. عواقب: اگر آنچه انتظار داشتید انجام نشد، عواقب کار را اجرا کنید. عواقبی تعیین کنید که بر فرد مقابل اثر بیشتری داشته باشد تا خودتان.
7. به مرزهای دیگران احترام بگذارید: به مرزهای دیگران تجاوز نکنید. مرزهای آن‌ها را شناخته و به آن‌ها احترام بگذارید.

مرزهای درونی

مرزهای درونی عبارت است از تنظیم ارتباط با خود. این مرزها را به عنوان اصولی برای خود و مدیریت سالم زمان، افکار، احساسات، رفتارها و تکانه‌ها در نظر بگیرید.

اگر فردی هستید که کارها را به تعویق می‌اندازید، کارهایی را انجام می‌دهید که نه دوست دارید نه مربوط به خودتان است، یا استراحت، خلاقیت و تغذیه متعادلی ندارید، ممکن است که مرزهای جسمی درونی خودتان را نادیده می‌گیرید.

یادگرفتن مدیریت افکار و احساسات منفی شما را قدرتمند می‌کند به‌گونه‌ای که توانایی داشته باشید اهداف و تعهدهای مربوط به خودتان را دنبال کنید.

احساس گناه و خشم

اگر شما احساس می‌کنید لبریز از احساس خشم و قربانی بودن هستید و یک فرد یا یک‌چیز را مقصر می‌دانید، ممکن است به این معنا باشد که مرزهایی برای خود قرار نداده‌اید.

زمانی که بیاموزید برای خود مرزهایی قرار دهید می‌توانید نقش خود و دیگران را در موقعیت‌های مختلف از یکدیگر تفکیک کنید. بنابراین کمتر احساس خشم و گناه خواهید داشت.

قرار دادن مرزهای مؤثر

قرار دادن مرزها یک هنر است. اگر این کار با کشمکش و خشم انجام شود، شما شنیده نخواهید شد. مرزها به معنی دوری از دیگران و تنبیه آن‌ها نیست بلکه برای حمایت و رفاه بیشتر شماست. مرزها زمانی مؤثرند که شما قاطع، آرام، مطمئن و خوش‌رفتار باشید.

قرار دادن مرزها نیاز به زمان، تمرین و آموزش مداوم دارد. خودآگاهی و آموزش قاطع بودن و ابراز وجود گام نخست است. قرار دادن مرزها به معنای تندی و سخت‌گیری به دیگران نیست، بلکه نوعی دوست داشتن و ارزشمند دانستن خود است و باعث بهبود اعتمادبه‌نفس می‌شود.

حال وقت آن رسیده که به سوال ابتدای این پست پاسخ دقیقی بدهید

مترجم : فاطمه شعیبی

مقدمه و اصلاحات: الهام نیک فر

منابع:

www.selfgrowth.com/articles/Boundaries the importance.html

http://soulselfhelp.on.ca/unhealthyboundaries.pdf

بیشتر بدانیم:

تعیین مرز های شخصی در روابط ۱ – چقدر در تعیین مرزها موفق بوده اید؟

نشانه‌های داشتن یک دلبستگی ناسالم به شریک عاطفی چه چیزهایی است؟

اختلال شخصیت چیست؟ تعریف، طبقه‌بندی و ویژگی‌های آن بر اساس DSM-5

نوشته تعیین حدومرز های شخصی در روابط ۲ – رهنمودهایی برای ایجاد حد و مرز سالم اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

تیله‌های رنگی دوران کودکی، از نوستالژی‌های خاطره‌انگیز جوانان این نسل خصوصاً نویسندگان باانگیزه روان حامی است. وقتی‌که چند تا از اونها رو می‌داشتیم، می تونستیم بادی به غبغب بندازیم و سرمونو با افتخار بالا بگیریم. گه گاهی که مسابقه‌ای بین بچه‌ها برگزار می‌شد، دلت می‌خواست فقط بنشینی و به انعکاس نور خوشید توی اون گلوله‌های نورانی کوچولو دل بدهی.

یکی از بازی‌های موردعلاقه بچه‌های اون زمان، بازی نشانه گرفتن یک هدف خاص با تیله بود. اما نه آن بازی معروف که همه برای برنده شدن نیاز بود تیله هاشون را به هدفی خاص بزنند. بلکه نوع سخت‌تر و درعین‌حال جذاب‌تری از آن: ۱ تیله به عنوان هدف جلوی بچه‌ها قرار داده می‌شد و هر نفر باید تیله‌هایی که در دست داشت را طوری روی زمین قل می‌داد که درست روبرو یا کنار تیله اصلی بایستد. نباید تیله بازیکن به تیله هدف می‌خورد. بلکه باید هم‌راستای آن متوقف می‌شد. اگر از جایی که تیله هدف بود جلوتر می‌رفت یا عقب‌تر می‌ایستاد، فرد امتیازی نمی‌گرفت و اگر به تیله هدف برخورد می‌کرد و آن را حرکت می‌داد، از امتیاز بازیکن کسر می‌شد.

وقتی درباره مرزهای هر فرد در روابطش مطالعه می‌کردم، این مثال به ذهنم خطور کرد. در روابط بین فردی، اصابت تیله‌ی بازیکن (= مرز یک فرد) به تیله هدف (= مرز فرد دیگر) باعث ایجاد تنش در رابطه طرفین می‌شود. اگر تیله بازیکن، دورتر متوقف شود، رابطه صمیمیت لازم را نخواهد داشت و اگر خیلی نزدیک شود، به آن برخورد می‌کند. پس چطور می‌توان تیله را درست نزدیک تیله‌ای دیگر ولی بدون برخورد به آن نگه داشت؟!

مثال زیر را بخوانید تا نمونه کوچکی از فردی که مرزهای شخصی در روابطش ندارد، را شاهد باشید.

بعد از ارتباط با خانواده‌تان (چه حضوری و چه تلفنی) غمگین می‌شوید، بحث‌وجدل می‌کنید، از خودتان ایراد می‌گیرید،کمال‌گرا می‌شوید، خشم را تجربه می‌کنید، زودرنج می‌شوید یا از جمع کناره‌گیری می‌کنید. درواقع از خانواده‌ی اول خودتان چیزی را می‌گیرید و آن را به خانواده‌ی کنونی خودتان منتقل می‌کنید.

خانواده‌ی اولیه شما این قدرت را دارد که خانواده‌ی کنونی شما را به شکل تحلیل برنده ای تحت تأثیر خود قرار دهد. یک نشانه قطعی از داشتن مشکل در مرزبندی زمانی است که رابطه شما با یک نفر، این قدرت را دارد که رابطه شما با دیگران را تحت تأثیر قرار دهد.

درواقع شما به یک فرد خاص در زندگی خود قدرت بسیار زیادی می‌دهید.  

توی زندگی شخصیتون زمانی بوده که این سوالات دغدغه ذهنی شما بوده باشن و در یک یا چند حوزه از آنها به مشکلی برخورد کرده باشید؟

• آیا شما در ذهن خود اصول و قواعدی برای نحوه رفتار دیگران با خود دارید؟
• آیا می‌توانید هنگامی‌که کسی این اصول را زیر پا گذاشت، ناراحتی خود را بیان کنید؟
• آیا قادرید وقتی انتظاری از شما دارند و شما نمی‌خواهید یا نمی‌توانید آن را انجام دهید با آن مخالفت کنید و نه بگویید؟
• آیا احساس می‌کنید کنترل زندگی از دستانتان خارج است؟
• آیـا احسـاس می‌کنید دیگران مدام از شما سوءاستفاده کـرده و حقوق شـمـا را زیـر پـا می‌گذارند؟

اگر دچار چنین احساسی هستید بی‌تردید شما تاکنون هیچ‌گونه مرزی میان خود و سایرین تعیین نکرده‌اید و یا از مرزهای تعیین‌شده مـتزلزلی برخوردار هستید.

حد و مرز شخصی یا فردی (Personal Boundries)

تعریف متعارف مرز چنین اســت: حدفاصلی که قلمرو دو کشور و یا دو شـیء را از هم متمایز می‌سازد.

ساده‌ترین تعریف از حد و مرز شخصی، عبارت است از حوزه مالکیت هر فرد.

ما با دیدن تابلوی «ملک شخصی است، وارد نشوید»، به‌راحتی متوجه پیام آن می‌شویم: «ورود، تجاوز محسوب می‌شود.»

این نوع حد و مرز برای همه قابل‌تصور و فهم است. می‌توان علائم آن را دید و محدوده آن را لمس کرد، اما تعریف حدومرزهای فردی دشوارتر است. مرزهای فردی را می‌توان این‌گونه تعریف کرد:

1. خط نامرئی که میان دو فرد ترسیم می‌گردد که عبور از آن تجاوز به قلمرو طرفین قلمداد می‌گردد.
2. مرزهای فردی تعیین‌کننده و تأمین‌کننده هویت، تمامیت و امنیت افراد است.
3. تبیین کننده‌ی ارزش‌ها و اعتقادات موردحمایت افراد در کلیه عرصه‌های زندگی‌شان می‌باشد.
4. مرزها حصارها و یا نرده‌های فرضی و نمادینی می‌باشند که ۲ کاربرد دارند:

• جلوگیری از تجاوز دیگران به قلمرو و محدوده ما و سوءاستفاده از ما.
• جلوگیری از تجاوز ما به قلمرو و محدوده دیگران و سوءاستفاده از دیگران.

هدف از تعیین مرزهای میان فردی: مراقبت و محافظت از افکار، احساسات، امنیت، رفتارها و هویت شما.

انواع حدومرزهای فردی

حدومرزهای فردی، شامل مرزهای فیزیکی و روانی است که فرد میان خود و دیگران کشیده است. حد و مرز فردی، محافظ هسته درونی هویتِ شماست و درواقع مشخص می‌کند که شما کجا پایان می‌یابید و دیگری آغاز می‌شود. حدو مرزهای فردی همچنین به شما کمک می‌کنند تا تصمیم بگیرید از دیگران چه نوع ارتباط، رفتار، یا تعاملی را بپذیرید. نوع حدومرزی که شما دارید، مشخص می‌کند که آیا روابط سالمی دارید یا خیر .

حد و مرزهای فیزیکی

این نوع مرزبندی به شما کمک می‌کند تا محدوده خود را از نظر فیزیکی مشخص کنید. حدومرزهای فیزیکی؛ شامل بدن، گرایش‌های جنسی، حریم شخصی و چیزهای دیگری مانند لباس، خانه، امنیت، پول، و غیره می‌شود. یک نمونه از حد و مرز فیزیکی زمانی است که شخصی به‌سوی شما می‌آید و به شما بسیار نزدیک می‌شود. پاسخ خودکار و فوری شما آن است که قدمی به عقب بردارید تا فضای شخصی خود را دوباره برقرار سازید. با این کار پیام غیرکلامی شما این است که آن فرد فاصله‌اش را با شما حفظ کند. چنانچه او بی‌توجهی کرده و نزدیک‌تر بیاید، اقدام بعدی شما ممکن است دفاع از حد و مرزتان به‌صورت کلامی باشد و بیان این نکته هست که او مزاحم شماست.

نمونه‌هایی از تجاوز به حد و مرز فیزیکی عبارت‌اند از :

– زیادی به دیگران نزدیک شدن و به فضای شخصی آن‌ها تجاوز کردن؛

– دست زدن به بدن دیگران یا لمس کردن آن‌ها بدون رضایت آن‌ها؛

– سرک کشیدن به پرونده‌ها، نامه‌ها، و مدارک خصوصی دیگران؛

– ورود به حریم شخصی دیگران بدون اجازه آن‌ها؛ نظیر اینکه بدون در زدن وارد اتاق کسی شوید .

حد و مرزهای روانی

حد و مرز روانی نوعی مرزبندی است که فرد بین روان و احساسات خود با دیگران ایجاد می‌کند. این حد و مرز حافظ عزت‌نفس شماست و به شما کمک می‌کند تا بتوانید بین احساسات و افکار و عقاید خود و دیگران تفاوت قائل شوید. ما حد و مرز می‌گذاریم تا بگوییم که هستیم و چه می‌خواهیم. حد و مرز روانی؛ شامل عقاید، رفتارها، انتخاب‌ها، مسئولیت‌ها، و توانایی شما برای ایجاد روابط صمیمانه با دیگران است و به شما کمک می‌کند تا انتخاب کنید که چه فردی وارد فضای شما شود و چگونه با شما رفتار کند .

حد و مرز روانی یک محدودیت است. تعیین خطوطی که دیگران نباید از آن بگذرند. با حدومرزهای بینِ فردی که شما در زندگی خود تعیین کرده‌اید، شیوه تعاملِ دیگران با شما مشخص می‌شود. هدف از گذاشتن مرزهای روانی، حفاظت و حمایت از خود است. ما نیاز داریم که به دیگران بگوییم که چه مواقعی شیوه رفتارشان با ما موردقبول ما نیست و مانع تجاوز آن‌ها به حدود خود شویم. توانایی نه گفتن و بیان خود، مستقیماً با توانایی مرز گذاری شما مربوط است.

حدومرزهای احساسی و روانی بسیار مهم هستند. وقتی شما حدومرزهای روانی ضعیفی دارید مثل آن است که در میان یک گردباد، بدون دفاع گیر افتاده‌اید. شما به‌آسانی در معرض احساسات دیگران قرار می‌گیرید و صدمه می‌بینید. بیشترین تضادهای درونی ما ناشی از آسیب دیدن حد و مرزهای ما هستند .

موارد زیر نشان‌دهنده آسیب‌هایی است که به حدومرزهای حسی و روانی وارد می‌شود .

– مسئولیت احساسات دیگران را به عهده گرفتن (ناتوانی در جداسازی احساسات خود از دیگران، که به وابسته شدن غم و شادی فرد به احساسات دیگران منجر می‌شود)

– قربانی کردن برنامه‌ها، آرزوها، و اهداف برای جلب رضایت دیگران؛

– مسئولیت خود را نپذیرفتن و سرزنش دیگران برای مشکلات خود؛

-کنترل افکار، احساسات، و رفتار دیگران .

تعیین مرزها

هیچ فردی سزاوار آن نیست که مورد بی‌احترامی و بدرفتاری قرار گیرد. اما این وظیفه خود فرد است که با مشخص ساختن مرزهای شخصی از حریم امن خود در برابر تجاوز و هجوم دیگران محافظت کند.

تعیین مرزها بیانگر آن است که شما فردی مسئولیت‌پذیر و بالغ بوده و خواستار مساوات و احترام در روابط خود هستید. هنگامی‌که شما خود را بی‌حفاظ و بدون هیچ‌گونه مرزی در معرض دیگران قرار می‌دهید و از آنجایی که دیگران فرا روی خود هیچ‌گونه محدودیتی در نحوه رفتار و برخورد با شما احساس نمی‌کنند، با شما هر رفتاری را که صرفاً به سود و مصلحت خودشان باشد روا خواهند داشت.

ضمن آنکه برای شما احترام و ارزشی نیز قائل نخواهند شد. درواقع شما این‌گونه به اطرافیان خود القاء می‌کنید که هیچ‌گونه اراده، اقتدار و خواسته‌ای ندارید و دیگران مجاز هستند هرگونه که تمایل دارند با شما رفتار کنند.

از آنجایی که درخواست‌ها و تقاضاهای همکاران، دوستان، اعضاء خانواده و حتی همسایگان ممکن است پایان‌ناپذیر باشند، اجابت و برآورده ساختن همه آن‌ها سرانجام شما را فرسوده، ناامید و ناکام در زندگی خواهد ساخت. این نکته بسیار مهم را باید همواره به یاد داشته باشید که نه گفتن به دیگران تنها نه گفتن به درخواست آن‌ها است و نه خود آنان. برخی افراد به سبب اعتمادبه‌نفس پایین و ترس از طرد شدن، کشمش‌ها و تردید در حقوق فردی خود در برابر هرگونه رفتار ناشایستی سکوت اختیار می‌کنند.

در زیر نشانه‌هایی از وجود مرزهای ناسالم بین فردی در این‌گونه افراد را ملاحظه می‌کنید:

1. همه‌چیز را گفتن، افشای تمام اطلاعات و رازهای شخصی.
2. با صمیمیت سخن گفتن در نخستین جلسه ملاقات.
3. مدام در اندیشه فرد دیگری بودن، وابسته بودن.
4. مقدم داشتن نیازها و خواسته‌ای دیگران بر نیازها و خواسته‌های خود.
5. مدام نگران نوع واکنش دیگران نسبت به رفتار، نگرش، عقاید و سبک زندگی‌شان می‌باشند.
6. ترس از طرد شدن از سوی دیگران.
7. نیاز به پذیرش و تائید دیگران.
8. نیاز به خشنودسازی دیگران در همه اوقات.
9. اجازه می‌دهند تا دیگران هدایت زندگی‌شان را در دست بگیرند. 
10. اجازه دادن به دیگران تا هرگونه که خواستند آنان را تعریف کنند.
11. تظاهر به موافقت در صورتی که کاملاً مخالف هستند.
12. پنهان ساختن احساسات حقیقی خود.
13. مدام در اختیار دیگران بودن.
14. نادیده گرفتن نیازهای خود.
15. پرداختن به فعالیت‌هایی که به آن‌ها علاقه ندارند و بالعکس.
16. روی آوردن به فعالیت‌ها و رفتارهای افراط‌ آمیز و غیرقابل‌کنترل به‌منظور نفی خود و اجتناب از خود و فرار از واقعیت‌های زندگی‌شان مانند: مصرف مواد مخدر و الکل، گرسنگی کشیدن، پرخوری عصبی، بی‌محابا خرج کردن، افراط در رابطه جنسی، ورزش و غیره.
17. برنامه روزانه مشخصی نداشته و دنباله‌رو برنامه‌های روزانه دیگران می‌باشند.
18. انتخاب و ترجیحات منفعلانه.
19. به سهولت می‌توان آن‌ها را متقاعد ساخت.

نویسنده: فاطمه شعیبی

مقدمه و اصلاحات: الهام نیک فر

منابع:

www.selfgrowth.com/articles/Boundaries the importance.html

http://soulselfhelp.on.ca/unhealthyboundaries.pdf

بیشتر بدانیم:

نشانه‌های داشتن یک دلبستگی ناسالم به شریک عاطفی چه چیزهایی است؟

اختلال شخصیت چیست؟ تعریف، طبقه‌بندی و ویژگی‌های آن بر اساس DSM-5

نوشته تعیین مرز های شخصی در روابط ۱ – چقدر در تعیین مرزها موفق بوده اید؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

احساسات و کلمات

زبان منافع و قابلیت‌های بسیاری برای ما دارد . با کمک زبان می‌توان احساسات، ادراکات، امیدها و آرزوهایمان را با یکدیگر به اشتراک بگذاریم و همچنین درباره‌ی هنر، فلسفه و مفاهیم علمی با یکدیگر صحبت کنیم. روان حامی در این مقاله به بخش دیگری از موضوع زبان و صحبت در کودکان پرداخته است. با ما همراه باشید.

دنیل استرن درباره‌ی پیدایش زبان این‌چنین میگوید: راه‌های ممکن برای “بودن با” دیگری به تعداد قابل‌توجهی افزایش می‌یابد. زبان مزیتی است برای تقویت تجارب بین فردی؛ که به کمک آن تجارب شناخته‌شده‌مان را با دیگران به اشتراک می‌گذاریم. علاوه بر این با کمک زبان می‌توان از مفاهیم نامعلومی که تا قبل از آن ناشناخته بوده‌اند و امکان نداشت بدون کمک کلمات معنادار شوند، تجارب مشترکی بسازیم . همچنین فرزندمان با کمک زبان میتواند داستان زندگیش را از زبان خودش بسازد (۱۹۸۵).

همچنین زبان مشکلات خاص خود را دارد؛ بنی لیتویتز(۲۰۱۴)، میگوید که سوء تفسیرها و برداشت‌های غلطی که از زبان می‌شود، انکار ناپذیر است؛ همانطور که دانیل استرن نیز بیان کرد که زبان مانند یک شمشیر دو لبه عمل میکند. طبق جمع‌بندی استرن، زبان، تجربه‌ای که از خویش داریم را تغییر می‌دهد و  همچنین نسبیت را به سطح غیرشخصی و انتزاعی که درون زبان و دور از سطح شخصی و بی واسطه، قرار دارد جابجا میکند (۱۹۸۵).

باز هم لازم به ذکر است که زبان به‌خودی‌خود میتواند وسیله‌ای باشد برای رفع سوءبرداشت‌هایی که به وجود می آیند. چنانچه لیتوییتز اظهار میکند که صحبت کردن در مورد زبان به ما فرصت این را می‌دهد که بفهمیم آیا درک ما از کلمات و جملات یکسان بوده یا دچار سوءتفسیر شده‌ایم؟(۲۰۱۴). همانطور که بعدا بیشتر در مورد این موضوع بحث خواهیم کرد، باید گفت که تعبیر و تفسیر کلمات و رابطه، دو وجه بسیار مهم برای درمان هستند و ما با توجه به درکی که از بیمارانمان داریم، بر این سعی داریم تا ماهیت و علل احتمالی بسیاری از سوء تفسیرها را بفهمیم.

ترجمه

معنی کلمه ی “ترجمه” از نظر ما چیست؟ در فرهنگ لغت برای این کلمه معانی زیادی وجود دارد که عبارتند از:

تغییر شکل از حالتی به حالتی دیگر، برگرداندن و تبدیل یک زبان به زبانی دیگر

همچنین میتوان به مترادفات این کلمه اشاره داشت؛ که عبارتند از: انتقال؛ تغییر؛ تفسیر؛ توضیح؛ تبدیل.

ترجمه، قبل از اینکه کودک شروع به صحبت کند

قبل از اینکه کودک بتواند صحبت کند، ترجمه به عنوان تلاش والدین برای کشف معانی و یا احساساتی به کار می رود که کودک از طریق حالات چهره‌ای و الفاظ صوتی آن‌ها را نشان می‌دهد. همانطور که قبلا توضیح دادیم، در انسان پاسخ به برخی از محرک‌ها به صورت ذاتی وجود دارد؛ که این پاسخ‌ها عبارتند از: علاقه؛ لذت؛ تعجب، غم، خشم، ترس، شرم و انزجار که با گذشت زمان این احساسات با تجربیات ما ترکیب شده و زندگی ما را پیچیده‌تر می‌کنند.

نوزادان قبل از حرف زدن بیشتر از چیزی که ما فکر میکنیم، می‌فهمند. با نام‌گذاری کردن ابراز احساسات مختلف نوزادان، افراد می‌توانند روند خود آرام‌بخشی، چرخه‌ی تنش، کنترل تکانه‌ها و درک خود در نوزادان را بهبود ببخشند. والدین در واقع به کودک کمک می‌کنند تا درک کند که درونش چه می‌گذرد.

ترجمه کلمات به احساسات بخش مهمی از رواندرمانی است- یعنی درمان با صحبت کردن. علاوه بر این کار بالینی، سایر تحقیقات نیز اثربخشی فرایند تبدیل احساسات به کلمات را  در درمان علائم  و اختلالات مختلف نشان می‌دهد(کرکنسکی، لیبرمن و کراسک، ۲۰۱۲). همچنین ساختارهای عصبی و گذرگاه‌های درگیر در فرایند تبدیل کلمات به احساسات نیز  روز به روز شناخته‌تر می‌شوند (لیبرمن و همکاران، ۲۰۰۷).

چه کلماتی؟

در فرایند ترجمه چه کلماتی به کار برده می‌شود؟ (بیان احساسات توسط کلمات)

در حال حاضر هیچ اطلاعاتی مشخصی در این زمینه وجود ندارد؛ به نظر میرسد که برای بیان هیجانات بنیادین از اصطلاحاتی چون علاقه، لذت، تعجب، اضطراب، خشم، ترس، شرم و نفرت استفاده می‌شود. این اصطلاحات تا حدودی ذاتی بوده و کمتر هوشمندانه دارند.

واژه‌هایی مانند شادی یا غم و یا ناراحتی ترکیبی از هیجانات نخستین هستند که با گذشت زمان و بر اثر تجارب به وجود آمده اند. به عنوان مثال؛ ناراحتی درماندگی و رنجی است که با فقدان مرتبط است.

ترجمه پس از اینکه کودک شروع به صحبت میکند

بعد از اینکه کودک شروع به صحبت میکند، عملکرد ترجمه گسترش پیدا میکند. یک کودک نوپا، در آغاز صحبت، کلماتی خام و ابتدایی را به کار می‌برد. هنگامی که کودک میگوید “نه” یا “بدم میاد” یا “بده بده” ، میتوان گفت که هرکدام از این کلمات اشاره به احساس خاصی دارند مثل حس پریشانی، عصبانیت یا هیجان.

کلماتی که کودک نوپا بکار می‌برد                    احساسات مرتبط با کلمات

بده، بده                                                             بین علاقه تا هیجان

نه                                                                     بین درماندگی و رنج تا خشم

تنفر                                                                  خشم و غضب

بنابراین برای خلاصه کردن روند ترجمه :

با یک نوزاد: کلمات را برای احساساتش بکار ببرید

با یک کودک نوپا: احساساتی که پشت کلمات است را کشف و نام‌گذاری کنید

ترجمه کلمات کودک به احساسات اولیه، کلید یک رابطه خوب و مورد اعتماد بین والدین و یک کودک نوپاست. والدین می‌توانند به احساساتی که در قالب کلمات کودک بیان می‌شوند، اهمیت بدهند. از این طریق درک متقابل بین والدین و کودک شکل میگیرد.

 اینکه شما از طریق کلمات به احساسات کودک برمی‌گردید، نشان‌دهنده قدرت ترجمه است

و اما چرا این موضوع مهم است؟

زیرا این احساسات، انگیزه‌هایی واقعی برای اعمال و به‌کارگیری کلمات در کودکان هستند. همانطور که ترجمه حالات چهره‌ای، حرکات و لحن و صدای کودک به احساسات مهم است، ترجمه کلمات اولیه ی او به احساسات نیز از اهمیت به سزایی برخوردار است.

درک این موضوع به والدین کمک میکند تا بفهمند شنیدن برخی از عبارات و کلمات منفی از زبان کودک مانند “ازت متنفرم” به منزله این نیست که او واقعا شما را دوست ندارد؛ بلکه کودک با دایره لغات کمی که در ذهنش دارد به‌سادگی تلاش میکند خشم و ناامیدی خود را ابراز کند. همچنین ازآنجایی‌که که کلمات، وسیله‌ای برای ابراز احساسات و هیجانات ناپخته هستند، ترجمه کلمات به والدین این اجازه را می‌دهد که تعارضاتشان را حل کنند. این روش، قدرتی شگفت‌انگیز را برای تغییر رابطه بین والدین و کودک فراهم میکند و به کودک کمک میکند تا بتواند احساساتش را بشناسد و آن‌ها را به شیوه ای مستقیم‌تر و غیرتهاجمی‌تری بروز دهد و بیان کند.

نویسنده : پاول سی.هالینگر

منبع:

When Children Begin to Talk

مطالب مشابه:

• یادگیری دو زبان در کودکان از چه زمانی آغاز می‌شود و چه مزیتهایی دارد؟

• آموزش موسیقی به کودکان در یادگیری زبان کمک می‌کند

• توانایی های نوزادان در بدو تولد

• رشد نوزاد در اولین ماه زندگی

•   
  یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته زبان و ترجمه: هنگامی‌که کودک برای اولین بار شروع به صحبت می‌کند(۲) اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

یادگیری هم مثل سایر مفاهیم، تعریف واحد و همه پسند ندارد. معروف‌ترین تعریف یادگیری عبارت است از: «تغییر نسبتا پایدار در رفتار یا توان رفتاری که حاصل تجربه است».  این تعریف شامل ۴ بخش است که هر کدام را توضیح می‌دهیم.

1. تغییر:

یادگیری منجر به تغییر می‌شود. یعنی این که ما باید تغییری را در فرد مشاهده کنیم. وقتی که دانش آموز حاصل ضرب ۷ در ۹ را یاد می‌گیرد، هر وقت که سوال شود هفت در نه، پاسخ می‌دهد ۶۳. قبل از این که فرایند یادگیری رخ دهد دانش آموز نمی‌توانست پاسخ بدهد. اما وقتی که ضرب را یاد گرفت هر وقت از او سوال کنیم می‌تواند پاسخ درست بدهد. این یعنی تغییر. قبل از فرایند یادگیری با بعد از آن باید متفاوت باشد. هر یادگیری‌ای تغییر هست، اما هر تغییری یادگیری نیست. بر فرض اگر فردی دچار سانحه‌ای شد و یک پایش را از دست داد درست هست که تغییر کرده است اما یادگیری‌ای رخ نداده است.

2. تغییر نسبتا پایدار:

تغییر باید نسبتا پایدار باشد. یعنی فرد باید با تغییر شرایط هم بتواند آن تکلیف را انجام دهد. مثلا وقتی که فرد خسته شد باز هم توانایی حل کردن آن مسئله را داشته باشد. وقتی که ما یاد گرفتیم مسکو پایخت روسیه است تحت هر موقعیتی که باشد وقتی این سوال را از ما بپرسند ما باید بتوانیم به این سوال، پاسخ درست بدهیم. این یعنی تغییر ما نسبتا پایدار است.

3. تغییر نسبتا پایدار در توان رفتاری:

علاوه بر این که باید تغییر نسبتا پایدار را شاهد باشیم باید این تغییر نسبتا پایدار در رفتار فرد هم مشاهده شود. به عبارت دیگر باید توان رفتاری (یا رفتار بالقوه) آن را کسب کرده باشیم. برای فهم بهتر این ویژگی دو تا مثال می‌زنم:

مثال اول:

یک پزشک در طول تحصیل خود با انواع بیماری‌ها و روش‌های درمان آن‌ها مواجه می‌شود. وقتی بیماری به پزشک مراجعه می‌کند آن پزشک نسبت به آن بیماری نسخه‌ای تجویز می‌کند. این پزشک تازه کار هنوز مراجعینی نداشته است که بر فرض بیماری ایکس را داشته باشند. اما این پزشک می‌داند که کسی که دچار این بیماری باشد را چه طور باید درمان کند. یعنی رفتار بالقوه به رفتار بالفعل تبدیل می‌شود. پزشک می‌داند که باید چه کار کند تا این بیمار بهبود پیدا کند.

مثال دوم:

شناگری را فرض کنید که در کنار شما نشسته است. این فرد شنا کردن را بالقوه دارد یعنی توان رفتاری‌اش را دارد. به محض این که این شناگر را در استخر قرار دهید شروع می‌کند به شنا کردن.

4. تغییر نسبتا پایدار در توان رفتاری که حاصل تجربه است:

بالاخره می‌رسیم به آخرین بخش از تعریف یادگیری: تغییر نسبتا پایدار در توان رفتاری که حاصل تجربه است. تجربه در تعریف یادگیری یعنی تاثیر متقابل بین محرک‌های بیرونی و درونی و همین طور یادگیرنده. به طور مثال کودک نمی‌داند که چه طور باید بند کفشش را ببندد. ممکن است که به او فیلمی نشان بدهند (دادن محرک) و یا مربی مهد آموزشی به او بدهد (دادن محرک) و کودک با تعامل با این محرک‌ها به تجربه‌ای دست پیدا خواهد کرد.

حالا که هر ۴ بخش تعریف را مشخص کرده‌ایم آیا می‌توانید مثالی برای هر کدام از بخش‌ها بزنید؟ همین طور مثالی برای بخش ۲ ذکر کنید که آن مثال در مورد بخش ۳ و ۴ صادق نباشد. مثالی هم در بخش ۳ بزنید که در مورد بخش ۴ صادق نباشد.

منبع: روان‌شناسی پرورشی نوین

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته تعریف یادگیری به زبان ساده و کوتاه اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.