در صورتی که بخواهید اصیل و خلاق باشید، داشتن اختلال یادگیریِ نارساخوانی برایتان یک مزیت به حساب می‌آید. با روان حامی درباره اختلال یادگیری یکی از بزرگترین نویسندگان تاریخ بیشتر بدانید.

اختلال در خواندن ( خوانش پریشی یا نارساخوانی ) به‌‌‌‌ جای اینکه سد راه افراد باشد، به آن‌ها کمک می‌کند که نویسندگان خوبی شوند. نارساخوانی که به معنی “داشتنِ مشکل با کلمات” است؛ اگر بخواهید یک نویسنده شوید، برای شما یک برتری و مزیت خوب به‌‌ حساب می‌آید. خوانش پریشیِ نویسنده‌ی مشهور داستان‌های جنایی، آگاتا کریستی، رمان‌های او را تبدیل به آثاری اصیل و بسیار متفاوت از آثار سایر نویسندگان آن دوره کرد.

 

طبیعی و قابل‌درک است اگر تصور کرده باشید که فردی که مبتلا به نارساخوانی است، نمی‌تواند در آینده شغلی مانند نویسندگی را انتخاب کند. اما بسیاری از نویسندگان بسیار نوآور و منحصربه‌فرد تاریخ یا مبتلا به این اختلال بوده‌اند و یا علائمی از آن را داشته‌اند. انجمن نارساخوان‌ها از افرادی چون جرج برناردشاو، ف. اسکات. فیتزجرالد، ژول‌ورن، جان اروینگ، گوستاو فلوبر و رولد دال در لیست بلندبالای نویسندگان سرشناس نام می‌برد. نویسندگان موفقی که نارساخوانی داشتند معمولاً جزو رمان‌نویس‌های خلاق‌تری بوده‌اند که ابداعاتی خاص داشته‌اند.

افراد مبتلا به نارساخوانی معمولاً با خواندن، نوشتن و دیکته به‌طور خاص مشکل دارند اما گاهی  ریاضی، حافظه و سازمان‌دهی هم ممکن است در آن‌ها دچار اشکال باشد. بنابراین این افراد باوجود برخورداری از هوش عادی در مدرسه دچار مشکل می‌شوند. از هر ۱۰ دانش‌آموز ۱ نفر با این اختلال دست‌وپنجه نرم می‌کند که از هر ۲۵ نفر آن‌ها یک نفر به نوع شدیدی از این اختلال مبتلاست.

نارساخوانی را معمولاً به این صورت توصیف می‌کنند: “نحوه خاصی که مغز شما سیم‌کشی شده است”. درمانی برای این اختلال وجود ندارد، اما افرادی که این مشکل را دارند می‌توانند راهکارهایی برای غلبه بر مشکلشان بیاموزند. افراد مبتلابه این اختلال یادگیری، روش‌های جایگزینی برای خواندن و نوشتن در خود می‌پرورانند و مسیرهای عصبی مغزشان را شبیه افراد “نرمال” سازمان‌دهی می‌کنند. افراد نارساخوان از لوب پیشانی و مغز سمت راست برای نوشتن و خواندن استفاده می‌کنند در حالی که افرادی که چنین اختلالی ندارند، برای این کار از لوب چپ بهره می‌گیرند.

افراد دارای دیسلکسیا برای غلبه بر مشکلاتشان باید تلاش بیشتری نسبت به افراد عادی انجام دهند. چالش‌هایی که این افراد از عنفوان کودکی با آن‌ها دست و پنجه نرم کرده و مجبور می‌شوند بر آن‌ها چیره شوند، به فرد دارای نارساخوانی می‌آموزد که در زمان مواجه با موانع شکست یا موانع، به‌جای عقب‌نشینی، مقاومت و ایستادگی کند. آن‌ها می‌آموزند که از زوایای مختلف به مشکلات نگاه کنند و راه‌های جدیدی برای جبران این عدم‌کفایت خود در خواندن پیدا کنند. گشتن به دنبال راه‌حل‌های خلاقانه، این افراد را طوری پرورش می‌دهد که بتوانند بر مشکلاتشان چیره شوند و درنهایت آن‌ها را تبدیل به افرادی دارای قدرت فطری یا بهتر می‌توان گفت قدرت درونیِ حلِ مسئله می‌کند.

بهترین رمان‌نویس تاریخ با بیش از ۴ میلیارد فروش آگاتا کریستی بود. تنها دو کتاب شکسپیر و انجیل بیشتر از کتاب‌های او فروش داشتند. اینکه معروف‌ترین رمان‌نویس جهان مبتلا به اختلال یادگیری نارساخوانی بوده باشد اتفاقی نیست. او گفته است که : نوشتن و املا همیشه به طرز وحشتناکی برای من دشوار بودند. من به طرز عجیب و غریبی در هجی کردن ضعیف بودم و همان‌قدر ضعیف مانده‌ام. افراد موفقی که  دارای نارساخوانی بوده‌اند، هماره به‌ عنوان افرادی نشان داده می‌شوند که با وجود این اختلال، توانسته‌اند به موفق دست یابند. اما بیایید جهت نگاهمان به این موضوع را عوض کنیم: شاید آن‌ها به دلیل داشتن این اختلال یادگیری توانسته‌اند موفق شوند. چون سیم‌کشی عصبی مغز آگاتا متفاوت بوده است، رمان‌های او هم متفاوت نوشته شده‌اند. ابتکار و اصالت داستان‌های او به دلیل داستان‌های فرعی پیچیده و تعداد غیرعادی زیادِ شخصیت‌های داستان‌های او بوده‌اند. کریستی مجبور بود که دست‌نوشته‌‌هایش را بارها دوباره بخواند و بنویسد. او بسیار کند می‌نوشت و به زمان زیادی برای نوشتن نیاز داشت. در اثر این تکرار، طرح‌های داستانی جدیدی به وجود می‌آمد و کاراکترهای جدیدی خلق می‌شدند.

استاد رشدِ یادگیری در دانشگاه ییل، دکتر سالی شای ویتز، این بحث را مطرح می‌کند که نارساخوانی باید به عنوان یک مزیت مطرح شود، نه یک نقطه‌ضعف. او بیان کرد که “من دوست دارم مردم آرزویشان این باشد که نارساخوان باشند.” شای ویتز در بنیان‌گذاری مرکز نارساخوانی و خلاقیت در ییل  مشارکت داشته است که این مرکز رابطه بین این دو را بررسی می‌کند.

افرادی که در املا و نوشتن عملکرد خوبی دارند، اگر بخواهند که آثار اصیل و نوآورانه‌ای خلق کنند، این مزیتشان ممکن است آن‌ها را در وضعیت نابرابر و پایین‌تر از افرادی قرار دهد که این اختلال را دارند. در مدرسه آن‌ها تشویق می‌شوند که در چیزی که خوب هستند روزبه‌روز بهتر شوند. این باعث خواهد شد که دید آن‌ها محدود شود و رؤیا و خواب ‌و خیال‌هایشان حالت خلاقانه خود را از دست بدهد. باعث تعجب است که تنها تعدادِ معدودی از نویسندگان و رمان نویسان خلاق که آثاری بدیع به جا گذاشته‌اند، در مدرسه عملکرد خوبی داشته‌اند. اگر شما بخواهید آثار پیشگامانه و مبتکرانه خلق کنید یا یک نویسنده شوید، ابتلا به نارساخوانی برای شما یک بلیت برنده به حساب می‌آید.

بیشتر بدانیم:

درد اختلال یادگیری، پای درد و دل کودک دارای اختلال یادگیری

خوانش پریشی (DYSLEXIA) چیست؟

 شناسایی اختلال­ های یادگیری

نارساخوانی و اختلال نقص توجه بیش‌­ فعالی

تفاوتهای جنسیتی در آسیب خواندن

 نارسایی­‌ های روانی اجتماعی و سازشی در ناتوانی‌های یادگیری

همبودی اختلال یادگیری و اختلال نارسایی توجه بیش­ فعالی: الزام­های DSM 5 برای ارزیابی و درمان

منبع:

We Can Learn From Dyslexia How to Think Creatively

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته نارساخوانی به ما می‌آموزد که چطور خلاقانه بیندیشیم اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

اگر به خاطر سپردن مطالبی که خوانده‌اید برایتان دشوار است، بهتر است برای تحکیم و افزایش حافظه به خود کمی فرصت دهید. با روان‌حامی همراه باشید.

 

گاهی اوقات با خودم میگم: چرا مطالبی رو که در قطار می‌خونم بیشتر و بهتر یادم می‌مونه؟ آیا این به خاطر طبیعت سفر توی قطاره؟ مثل حرکت و جریان داشتن تو یه وسیله نقلیه، توقف‌های دوره ای و تغییر منظره پشت پنجره قطار… شاید ترکیب همه  این‌ها باعث تقویت تمرکزی بشه که توی شرایط آشنا بدست اوردنش سخته! اما یکم که بیشتر فکر می‌کنم  با خودم میگم بر خلاف زمانی که توی خونه مشغول خوندن یه مطلب هستم، توی قطار هرازچندگاهی دوست دارم سرم رو از روی کتاب بردارم و مناظر بیرون رو تماشا کنم که همین “توقف لحظه‌ای” می‌تونه مصداق بارز “استراحت کوتاه مدتی” باشه که مورد اهمیت این مطالعه قرار می‌گیره.

روانشناسان دریافته‌اند که دوره‌های کوتاه استراحت پس از یادگیری و درک یک مطلب، به تحکیم و افزایش حافظه کمک می‌کند.

مطالعه حاضر نشان داد هنگامی‌که افراد بعد از یادگیری یک مطلب (مانند یادگیری رشته‌ای از اعداد)، به‌صورت کوتاه‌مدت استراحت می‌کردند، آن مطالب را بهتر از افرادی که راهبرد دیگری برای یادگیری داشتند، به خاطر می‌آوردند.

به نظر می‌رسد که این استراحت کوتاه‌مدت به تقویت حافظه کمک کرده و بازیابی را آسان‌تر می‌کند. از طرفی دیگر اگر پس از یادگیری یک مطلب مستقیماً بر روی کار دیگری تمرکز کنیم، دیگر حافظه فرصتی برای تقویت پیدا نمی‌کند.

۱۰ دقیقه استراحت:

در یک مطالعه جدید که باهدف تأثیر استراحت کوتاه‌مدت که بر روی تعدادی از آزمودنی قرار گرفت، به آزمودنی‌ها داستانی داده شد که در بین آن دوره‌های استراحت کوتاه‌مدت ۱۰ دقیقه‌ای تعیین می‌شد. نتایج به این صورت بود که حافظه آزمودنی‌ها پس از ۷ روز (با روش استراحت ۱۰ دقیقه‌ای) افزایش پیداکرده بود. درواقع افرادی که پس از ۷ روز راهبرد استراحت کوتاه‌مدت را انجام داده بودند، نسبت به افرادی که سعی به یادآوری داستان آن‌هم بدون وقفه و استراحت داشتند، عملکرد بهتری در یادآوری داستان داشتند.(دوار و همکاران، ۲۰۱۲).

مطالب مرتبط: 

نوشته استراحت کوتاه مدت : یکی از راه های افزایش ظرفیت حافظه اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

تو هوش همدلی خوبی داری.

تو آینده‌نگر خوبی هستی.

تو  انعطاف‌پذیری‌ات بالاست و می‌توانی در بخش مدیریت بحران فوق‌العاده بدرخشی.

هرکدام از بچه‌ها به سبک خودشان محشرند. با روان حامی این هوش‌ ها یا به عبارت بهتر توانمندی‌ها را بشناسید.

در ذهن داشتم که برای موضوع این هفته، مطلبی در مورد هوش و انواع آن بنویسم. تصاویری دائم در ذهنم رژه می‌رفتند: مگس‌پرانی خیل عظیمی از افرادی که اجبار زندگی و شرایط، آن‌ها را تبدیل به فروشندگانی ساده کرده است، همه کودکانی که در فرآیند اندازه‌گیری با متر پوسیده آموزش‌وپرورش نمره‌ای نگرفتند و سرخورده شدند، تمام کسانی که هر صبح بابی میلی سرکار خود حاضر می‌شوند. در حال فکر کردن به وضعیت اکثر مدارس و استعدادهایی که این روزها دیده نمی‌شوند و کودکانی که به اجبار راه آینده‌شان را نه از روی توانمندی و استعدادشان، بلکه از روی آرزوها و تمایلات والدین یا از روی وضعیت بازار و تعداد محدودی از شغل‌های محبوب جامعه انتخاب می‌کنند.

یاد خودم افتادم  و خیل عظیمی از هم رشته‌ای های لیسانسم که برای ارشد تغییر رشته دادند. چون در دورانی که باید شناخت دقیقی از خودشان و علایق و استعدادهایشان پیدا می‌کردند، از این اتفاق مهم محروم بودند. یا به دلیل عدم توجه کافی مدارس، یا به دلیل نداشتن خودشناسی لازم و یا دلایل بسیار دیگری که تمایل به هم شکل کردن تمام فارغ‌التحصیلان بدون توجه به نیازهای دنیای امروز و بدون درنظر گرفتن تنوع استعدادهای آدم‌ها، بخشی از آن بود.

تصاویر با سرعت بیشتری ورق خوردند و مرا بردند به تمام زمان‌هایی که با فردی بزرگ‌سال در شغلی برخورد داشتم که بابی میلی تمام مشغول به انجام کارش بود. دیدن دلسردی و ناامیدی نهفته در نگاه این افراد، مرا عمیقاً به فکر می‌برد. اینکه این فرد می‌توانست همین لحظه در شغلی که آرزوی او بوده ومیتوانسته در آن به شکلی منحصربه فرد ظاهر شود مشغول به کار باشد. اینکه تمام این لحظات بی‌میلی و کسالت و بی‌حوصلگی، تمام لحظات انتظار برای زودتر تمام شدن ساعت کاری و پناه بردن به جایی که فرد می‌تواند دوباره به برخی علایقش بپردازد (در خوش‌بینانه ترین حالت)، همه می‌توانستند طور دیگری سپری شوند. می‌توانستند تبدیل به ساعاتی شوند که فرد به شوق داشتن ثانیه‌های اضافه‌تر، زمان بیشتری سرکار بماند.

یک روز در هفته که برای کار با بچه‌هایی که دچار اختلال یادگیری هستند، به مناطق مرکزی شهر سفر می‌کنم، این موضوع به شدت ذهنم را مشغول می‌کند. دیدن هزاران دوره‌گرد و مغازه‌دار و دست فروشی که در نهایت بی انگیزگی چشم دوخته‌اند به در ودیوار، مگس می‌پرانند و چشم به دست رهگذرانی که آیا تمایل به خرید از آن‌ها داشته باشند یا خیر. ما برای این افراد چه کاری به جز در اختیار گذاشتن چند گزینه محدود انجام داده‌ایم؟اگر نخواهیم نقش مسایل اجتماعی و اقتصادی را در نظر بگیریم، نمی‌توان نقش هوش و نیز خلاقیت را در این میان کتمان کرد. هوشی که اگر تنها در چند لحظه از اوقات تلف‌شده‌ی هر روزه، برای بهبودی هرچند ناچیز در شیوه کسب درآمد به کار گرفته شود می‌تواند چنان تغییری در کسب و کار ایجاد کند که قابل قیاس با حالت فعلی نباشد. اما واقعا آیا همه انواع هوش و استعداد محدود به آنچه که در دسته‌بندی‌های رایج هوش از نظریه‌پردازان بزرگ این حوزه بیان شده می‌شود؟

مدارس ما دستگاه کپی‌های بزرگی شده‌اند که همه برگه‌ها را با یک رنگ و فونت و نوع کپی می‌کنند. پس چه زمانی قرار است به این بیندیشیم که در آینده این برگه قرار است برگ اول کدام کتاب داستان شود؟ داستانی که نوشته می‌شود موردعلاقه او خواهد بود؟ تمایلات و آرزوهای او را ارضا خواهد کرد وبراساس استعدادهای او نوشته شده یا نه؟ اینکه آیا این کتاب داستان همان کتاب داستانی هست که کتابخانه دنیا کم دارد؟  در کتابخانه‌ی دنیا شرایط نگهداری  و نوع کاغذ و فونت چاپ شده و جوهر مصرف شده و خلاصه حتی نوع نخی که در وسط کتاب قرار می‌گیرد، یکسان نیست. پس چطور توقع داریم که از چنین تنوع و گستردگی ، کتاب‌هایی با جلد و محتوای یکسان تولید کنیم؟ اندازه قفسه‌های این کتابخانه هر ثانیه در حال تغییر است. شرایط محیطی نگهداری کتاب‌ها لحظه‌ای با لحظه دیگر متفاوت است. ما برای هر گوشه و هر ثانیه این مخزن بزرگ و در حال تغییر، به کتابی متفاوت نیازمندیم. پس چرا اصرار داریم که تنها کتاب‌های پزشکی  و مهندسی منتشر کنیم؟ چرا کتاب‌هایی بی‌هدف و پر از پراکندگی و سردرگمی و فاقد انگیزه را به این کتابخانه هدیه می‌کنیم؟

همین روزها که این دغدغه را به دوش می‌کشم تا برسم پیش بچه‌ها و باز در راه برگشت به این فکر کنم که مگر ما چقدر زمان برای زیستن یک زندگی بر اساس توانمندی‌هایمان و استعدادهایمان داریم، کلیپی دیدم که توجهم را جلب کرد. مجری ، سروش صحت دوست‌داشتنی که کتاب زندگی مهمان برنامه ، مجتبی شکوری که جوانی پرانرژی و مدیر آموزش باغ کتاب و دانشجوی دکترای علوم سیاسی دانشگاه تهران است، را ورق می‌زد. مجتبی شکوری از عدم توجه  به ۳۴ نوع هوش متفاوت سخن می‌گفت. ۳۴ نوع توانمندی که دونالد کلیفتن، روان‌شناس تربیتی آمریکایی در دانشگاه نبراسکا و طراح ابزار یافتن توانمندی‌ها در وب‌سایت گالوپ ، و مارکوس باکینگهام ،  نویسنده و مشاور تجاری و سخنران انگیزشی در کتاب کشف توانمندی‌ها معرفی کرده‌اند.

آقای شکوری در توضیح کتاب زندگی‌اش از این سخن گفت که چطور توانمندی او در مدرسه دیده نشده و در راه درست هدایت نشده است و در دانشگاه هم به همین دلیل در رشته تحصیلی اش آلیسی در سرزمین عجایب بوده! با تجربه‌ی لحظه دارچینی در زندگی‌اش، قدرت یافته برای حرکت به سمت علاقه‌اش و از شنیدن جمله “بچه‌ات هیچی نمیشه” به پدرش در روز اخراجش از مدرسه، به جایی رسیده که الگویی موفق از شخصی است که آرزویش او را نجات داده، چون او آن را باور داشته است.

او از عدم شناسایی استعدادها در مدارس سخن گفت.از اینکه با دیدن کوچک‌ترین جرقه هوش در کودک، ساختار آموزشی، او را به سمت رشته ریاضی و مهندسی یا پزشکی سوق می‌دهد. او در مدرسه همواره به خاطر تفاوتش سرکوب می‌شده که این مسئله روی عزت‌نفس یک کودک بسیار تأثیرگذار است. در مدارس ما فاجعه رخ می‌دهد و هرساله میلیون‌ها استعداد در حال سرکوب شدن هستند. مدارس ما بر اساس انطباق طراحی شده‌اند، نه تنوع. در حالی که آدم‌ها متنوعند و کتابخانه‌ی  دنیا به همه انواع کتاب‌ها نیاز دارد.

همگی ما عمر می‌کنیم اما زندگی کردن از جایی شروع می‌شود که با اشتیاق و آرزو در دنیا قدم بزنی.

در مدارس ما تصور غالب این است که تنها ۲ نوع هوش ریاضی و حفظیات مهم هستند در حالی که کلیفتون و باکینگهام که یکی از آن‌ها از عصب شناسان بزرگ آمریکاست از کشف ۳۴ نوع توانمندی مختلف در افراد پس از پژوهشی عظیم صحبت کرده‌اند. و برای این ۳۴ نوع هوش ۲ قانون اصلی  معرفی کرده‌اند:

1. هیچ‌کسی نیست که در همه این ۳۴ توانایی فوق‌العاده باشد.
2. هیچ انسان نرمالی در سیاره زمین نیست که در ۵ تا از این ۳۴ نوع توانایی نابغه نباشد.

در کنار این انواع هوش و توانمندی، مسئله مهم دیگری که در مدارس ما از بین می‌رود خلاقیت کودک است. در حالی که امروزه در بازار کار، خلاقیت به‌اندازه سواد خواندن و نوشتن اهمیت دارد. اینکه ایده‌ای داشته باشی و بتوانی آن را بپرورانی و امور را متفاوت انجام بدهی.

صحبت‌های این مدیر موفق مرا کنجکاو کرد که به دنبال یافتن و خواندن کتاب و یافتن آن ۳۴ توانمندی باشم. توانمندی‌هایی که والدین با دقت در حالات و رفتار کودک خود می‌توانند رگه‌هایی از آن را در او مشاهده کنند و به این ترتیب بتوانند افق‌های کاری و تحصیلی روشنی را پیش چشم کودک خود ترسیم کنند.

۳۴ توانمندی منحصربه فرد در آدم های دنیا

موسسه گالوپ برای اطلاع از توانایی‌های بشری با دو میلیون نفر درباره توانایی‌های آن‌ها مصاحبه کرد. این کار یک نظرخواهی عظیم نبود بلکه هرکدام از آن مصاحبه‌ها (کمی بیش از دو میلیون) شامل سؤال‌های باز پاسخ از مدیران عالی و افراد اجرایی توانمند در حوزه‌های مختلف بود در مورد اینکه چطور کارشان را به این خوبی انجام می‌دهند. در تمام این حرفه‌های متفاوت، تنوع زیادی از دانش، مهارت و استعداد مشاهده شد. و چیزی نگذشت که کارشناسان این طرح شروع به کشف الگوهایی از این دریای اطلاعات کردند. آن‌ها توانستند ۳۴ تا از شایع‌ترین این الگوها یا بن‌مایه‌های استعدادهای انسانی را بیرون بکشند. تحقیقات نشان می‌دهند که این ۳۴ الگو با ترکیبات بی‌شمار خود می‌توانند به بهترین نحو، بیانگر گسترده‌ترین گستره‌ی ممکن از عملکردهای فوق‌العاده‌ی انسان باشند.

در پی پژوهشی که سازمان گالوپ در ۷۹۳۹ کسب و کار گوناگون در ۳۶ شرکت بزرگ و بر روی ۱۹۸٬۰۰۰ کارمند انجام داده تنها ۲۰ درصد از این کارکنان شرکت‌های بزرگ احساس می‌کردند که توانمندی‌های آنان پیوسته به کار گرفته می‌شود. به بیان دیگر، ۸۰ درصد کارکنان احساس می‌کنند که در واگذاری نقش مناسب به آنان، تخصیص درستی صورت نگرفته است.

این ۳۴ الگو تمامی ویژگی‌های فردی انسان‌ها را در برنمی‌گیرند – افراد از این لحاظ بی‌نهایت متنوعند. پس این ۳۴ الگو را مانند ۸۸کلید پیانو در نظر بگیرید. این ۸۸کلید نمی‌توانند همه‌ی نت‌های موجود را بنوازند ولی در ترکیب با هم می‌توانند هر نوع موسیقی از کلاسیک تا پاپ را بنوازند. این قاعده در مورد این ۳۴ الگو هم مصداق دارد. این الگوها اگر با بینش و فهم مورداستفاده قرار گیرند، می‌توانند بیانگر همه‌ی خصوصیات ویژه‌ای باشند که در زندگی انسان‌ها وجود دارد. با دیدن الگوها سعی کنید ۵ الگوی غالب استعدادی خود را پیدا کنید. این توانمندی‌های اصلی که امضای منحصربه‌فرد شما هستند، قدرتمندترین منابع توانایی شما می‌باشند. با شناسایی بن‌مایه‌های خود و کودکتان در بهترین موقعیت قرار خواهید داشت تا توانایی‌های خود را به حداکثر برسانید. و به خاطر داشته باشید که “شکل واقعی در زندگی هر یک از ما، نداشتن توانایی‌های کافی نیست، بلکه ناتوانی در استفاده از آن‌هاست”

باهم نگاهی به این الگوها می‌اندازیم :

۳۴ نوع هوش یا توانمندی در مردم دنیا

البته که در زمینه خودشناسی آزمون‌های مختلفی وجود دارد. شاید از معروف‌ترین و همه‌گیرترین آزمون‌ها که در ایران هم شناخته شده هستند بتوان به MBTI ،DISC و MMPI اشاره کرد. در کنار این آزمون‌ها، آزمون شناخت توانایی‌ها (Strengths Finder) هم وجود دارد که در طول سال‌های گذشته بخش مهمی از دوره‌های شناخت توانایی‌ها بوده است. این آزمون براساس تحقیق موسسه گالوپ شکل گرفته و تم‌های توانایی‌ هر فرد را در غالب ۳۴ تم معرفی می‌کند. تفاوت این آزمون نسبت به دیگر آزمون‌ها این است که برمبنای رویکرد روانشناسی مثبت‌گرا (با تفکر مثبت تفاوت دارد. در مطلبی جداگانه در این‌باره خواهم نوشت) تهیه شده است و بیشتر تمرکز آن برشناخت نقاط قوت و استعدادهاست. این آزمون کمک می‌کند تا بتوانید درک بهتری از قابلیت‌های خود داشته باشید و دلیل بسیاری از رفتارها و احساس‌های تکراری در طول زندگی را دریابید.

۳۴ تم توانایی (که گاهی با عنوان استعدادیاب کلیفتون شناخته می‌شود) در کتاب Strengths Quest و نسخه دوم و بازنگری شده‌اش در کتاب Strengths Finder 2.0 منتشر شده است که بیش از دو سال هست که جز کتاب‌های پرفروش New York Times و Amazon می‌باشد. همچنین کتاب مذکور توسط نشر پارسیا با عنوان ۵ نقطه قوت برتر خود را بشناسید نیز به فارسی منتشر شده است. دلیل این نام‌گذاری براساس استاندارد آزمون شناخت توانایی‌هاست که برای هرشخص ۵ تم توانایی‌ را مشخص می‌کند.(منبع: سایت کوچینگ امیر مهرانی )

در پست های آینده به برخی از این توانمندی ها میپردازیم.

خلاصه کتاب را میتوانید در سایت زیر دانلود کنید:
http://www.papyrus.ir

منابع مورد استفاده:

• مصاحبه سروش صحت در برنامه کتاب باز با مجتبی شکوری، مدیرآموزش باغ کتاب تهران 

https://www.aparat.com/v/O7xPS

• www.gallupstrengthscenter.com
• http://www.leadershipvisionconsulting.com/the-34-themes-of-strength/
• برای کشف ۵ توانمندی خود از وب سایت های زیر کمک بگیرید:

http://thecoach.ir/strengths-theme/

http://selfassessment.ir/SC.php?type=component_sections&id=42&t2=DT&sid=79

• کتاب گام دوم کشف توانمندی ها

نویسندگان : مارکوس باکینگهام ، دکتر دونالد کلیفتون

بیشتر بدانیم :

 پرورش افراد خلاق در مدارس -خلاقیت واقعاً به چه معناست ؟

 باورهای شما در مورد هوش روی موفقیت تأثیر دارد

افزایش هوش نوزاد: قسمت دوم

روش های تقویت خلاقیت

نوشته همه کودکان نابغه‌اند، اما به سبک خودشان – ۳۴ هوش در بچه‌ها که مدارس به آن بی‌توجه‌اند اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

استفاده از روان‌شناسی مثبت‌گرا در کلاس درس

دکتر پتی او.گریدی

اگر شما معلمی از خوانندگان روان حامی باشید می‌توانید اشتیاق یادگیری را، با پر کردن سطل مدرسه با یافته‌های روانشناسی مثبت و آموزه‌های آن، برانگیزید.

در دو دوره‌ای که برای یادگیری روش تدریس به کودکان و افراد بزرگ‌سال گذراندیم، یاد گرفتیم که قبل از شروع به تدریس یک مطلب جدید باید در حد چند دقیقه کوتاه، ذهن مخاطب را برای پذیرش موضوع جدید آماده کنیم. درواقع باید فضای فکری او را با فضای موضوع جدید همسو می‌کردیم. برای موضوعاتی چون یادگیری زبان عموماً این کار در قالب مثال‌ها یا حتی دیدن چند عکس و فیلم در خصوص مبحث جدید انجام می‌گرفت. بعد از چند ماهی که از شروع کار گذشت متوجه خلأیی در این بین شدم. زمان‌هایی بود که زمانی طولانی برای آماده کردن هیجان‌انگیزترین فعالیت‌ها یا سؤالات و فیلم‌ها صرف می‌کردم و بچه‌ها هم در سطح هیجانی بسیار بالایی درگیر موضوع جدید می‌شدند و توجه و انگیزه لازم را برای یادگیری آن نشان می‌دادند و حتی مبحث را هم به‌خوبی یاد می‌گرفتند. اما مشکل آنجا پدیدار می‌شد که نمی‌دانستند محل دقیق جایگذاری آنچه یاد گرفته‌اند در ذهنشان و درون سلسله‌مراتب دانششان کجاست، یعنی باید مطلب جدید را در کدام قسمت ساختمان ذهنی‌شان قرار دهند! در هال یا بالکن یا آشپزخانه! یا ارتباط آن را در قیاس با سایر مباحثی که یاد گرفته بودند درک نمی‌کردند. یعنی درواقع چندین مطلب را به‌صورت جداگانه به‌خوبی یاد گرفته بودند اما نمی‌دانستند کجا باید آنچه را که یاد گرفته‌اند به‌صورت کاربردی و یکپارچه به کار بگیرند.

حفظ کردن طوطی وار و صرفاً از روی عادت

مدت مدیدی ذهنم درگیر این موضوع ماند و در آخر به‌ناچار به زمان‌هایی فکر کردم که خودم به عنوان دانش‌آموز، درس جدید را اساساً با محل دقیق کاربرد آن موضوع در زندگی‌ام یاد گرفته بودم. چند موقعیت خاص را که مرور کردم به نکته جالبی رسیدم که البته آن زمان مانند اکنون که این مقاله را خوانده‌ام از نتیجه تحلیلم مطمئن نبودم و حتی تا حدی به نظرم تمسخرآمیز آمد. اما حالا جرئت بیان آن را با پشتوانه علمی دارم:

به این رسیدم که کودک باید قبل از یادگیری موضوع بداند چرا در این لحظه از عمرش و در این درس خاص در حال یادگیری این موضوع است و ارتباط این موضوع با آنچه که قبلاً یاد گرفته چیست. و از همه مهم‌تر اینکه در زندگی روزمره یا حتی آینده چطور این موضوع به‌صورت کاربردی به درد او خواهد خورد. چیزی که آن را meaningful learning  می‌نامند.

یادگیری بامعنا
meaningful learning

تمسخرآمیز را می‌توانم این‌طور توضیح دهم که شاید به نظر بیاید برای کودک داشتن هیجان‌های مثبت در زمان یادگیری کافی است. اما امروزه تحقیقات نشان می‌دهند که داشتن معنا برای یادگیری چیزی در کنار هیجان بالا که باعث علاقه‌مندی به یادگیری موضوع می‌شود، باعث درک عمیق‌تر و یادگیری کاربردی مطلب می‌شود .

هیجان برای ایجاد “آخ جون، چه مطلب جالبی” و معنا برای “آها پس این موضوع رو اگه یاد بگیرم در حال حاضر یا آینده‌ام به درد انجام این کار یا رسیدن به این هدف می‌خورد.” لازم است.

اگر تابه‌حال این را تجربه نکرده‌اید، این بار با رویکرد مقایسه‌ای، ۲ مبحث مشابه را یک‌بار تنها با برانگیختن هیجانات مثبت و یک‌بار با ایجاد معنا و دلیل یادگیری در کنار برانگیختن هیجان به شاگردان خود آموزش دهید تا معجزه‌ی روش دوم را به چشم خود ببینید. فقط به این نکته توجه کنید که این معنا و دلیل یادگیری را به روشی جذاب و وسوسه برانگیز به کودکان هدیه دهید تا هم قشر پیش پیشانی را خوشحال کرده باشید و هم آمیگدال را.

مقدمه مترجم

——————————————————————————————————————

معلمی که پایبند به توصیه‌های روانشناسی مثبت است، به کودکان و نوجوانان کمک می‌کند که از هوش هیجانی‌شان برای استنباط معنی از درس یا معنی بخشیدن (القای یک معنی) به مطلب درسی استفاده کنند. ازآنجایی‌که یادگیری بامعنا، ارتباطات هیجانی را در مغز تحریک می‌کند، بنابراین به دانش آموزان انگیزه می‌دهد که به طور کامل در فرآیند یادگیری درگیر شوند و مشارکت کنند.

کودکان و نوجوانان به طور شهودی گزینه‌هایی را که برای آن‌ها معنادار است انتخاب می‌کنند و  با سرعت مخصوص به خود به سمت تعالی و بهتر شدن می‌روند. درس‌هایی که به آن‌ها مفاهیمی چون صبر، یاری‌رسانی، منصف بودن، تاب‌آوری، صلح و دوستی، آینده‌نگری و تفریح و خوشی را می‌آموزند، به کودکان دلیلی می‌دهد که خودشان شخصاً” روی فرآیند یادگیری‌شان سرمایه‌گذاری کنند. کودکان می‌آموزند که با استفاده از نقاط قوتشان آتش اشتیاق یادگیری را در خود بیفروزند. چطور ؟ با پر کردن سطل خود و سطل دیگران.

کودکان و نوجوانان به مطالبی که برای آن‌ها ارزشِ هیجانی و استفاده‌ی هیجانی دارد علاقه‌مند می‌شوند. غریزه طبیعی آن‌ها دائماً به دنبال ارتباطی به گذشته و حال افراد دیگر و دنیای اطرافشان می‌گردد. آنان به طور شهودی هدف را درک می‌کنند و به دنبال علت کارهایشان در بستر بزرگ‌تر و تصویر بزرگ‌تر می‌گردند.

کودکان و نوجوانان، با ارزشِ تمام تلاش‌های اصیل و واقعی‌شان ارتباط برقرار می‌کنند : “این درس مربوط به موضوعِ صرفه‌جویی به من واقعاً کمک می‌کند زیرا مبلغ قبض برق در خانه هر بار بسیار گران می‌شود.”

آن‌ها با نیازهای دیگران هم ارتباط برقرار می‌کنند : “حالا می‌توانم برای برادر کوچک‌ترم کتاب بخوانم”

آن‌ها با تصویر بزرگ و دورنمای فعالیت‌هایشان هم ارتباط برقرار می‌کنند: “این موضوع ممکن است در حال حاضر خیلی برای من جذاب نباشد. بااین‌حال، اگر بخواهم مربی دلفین‌ها شوم، نیاز دارم که در درس علوم نمرات خوبی بگیرم “

داشتن معنا کمک می‌کند که گذشته و آینده به هم مرتبط شوند و بدین‌وسیله ادراکات و فهم ما از مسائل، استمرار و پیوستگی داشته باشد. کودکان و نوجوانان درک می‌کنند که کمک‌هایی که افراد دیگر در گذشته کرده‌اند ، آن‌ها را ملزم می‌کند که در آینده کمک کنند تا زنجیره بین نسلی که از گذشته ایجاد شده را از بین نبرند و بکوشند که با همکاری، راضی و خرسند، با اعتمادبه‌نفس، متین و بزرگوارانه با بردباری و الهامات قلبی و شادی و سرور زندگی کنند.

کودکان و نوجوانان با گذشته و آینده‌شان ارتباط برقرار می‌کنند: “اگر اجداد من توانسته‌اند این حد از سختی‌ها را تحمل کنند، پس من هم می‌توانم اینجا سر کلاس درس بنشینم و مدت‌زمان بیشتری به مطالب درسی توجه و روی آن‌ها تمرکز کنم. اگر می‌خواهم آینده‌ام امن و پر از صلح و آرامش باشد، نیاز هست تا جایی که می‌توانم درباره دنیا بیاموزم “

 یادگیری بامعنا به کودکان و نوجوانان یاد می‌دهد که یادگیری آن‌ها چه تأثیری روی دنیای اطرافشان و آدم‌های دنیا دارد. آن‌ها یاد می‌گیرند که تصمیمات و رفتارهای شخصی‌شان، پیامدهای فراگیر و ژرفی روی دیگران دارد . آن‌ها این را متوجه می‌شوند که قدرت این رادارند که در کلاس درس، در راهروهای مدرسه، در خیابان و در راه خانه یا هرجایی از این جهان، به دیگران کمک کنند یا به آن‌ها آسیب برسانند. آن‌ها به این درک می‌رسند که انتخاب‌هایشان پیامدها و عواقب مهمی دارند و اعتمادبه‌نفسی می‌یابند که به آن‌ها در گرفتن تصمیم درست کمک می‌کند.

یادگیری بامعنا، مرتبط و انفرادی، که مبتنی بر برگه‌های تمرین یا آنچه که در کتاب‌های مدارس نوشته شده نیست، به ما اطمینان می‌دهد که یک یادگیری هدفمند داشته‌ایم. به اندازه‌ای که کودکان و نوجوانان با مفاهیم علمی ارتباطات هیجانی و شخصی پیدا کنند، به همان اندازه شانس بیشتری برای یادگیری این مفاهیم، به خاطر سپردن آن‌ها، و استفاده از آن‌ها برای پرورش نقاط قوت شان دارند. نقاط قوت و صفات مثبت هم در عوض رشته‌های ارتباطی که یادگیری را به هدفمندی و معنا داشتن پیوند میزند، مستحکم‌تر می‌کند.

یادگیری بامعنا با هیجانات، نقاط قوت و ارتباطات کودکان و نوجوانان پیوند برقرار می‌کند و درنتیجه به آن‌ها انگیزه می‌دهد که به دنبال مشارکت در سعادتمندی و خوبی‌های بزرگ‌تری بروند. وقتی آن‌ها راه‌هایی برای مددکار بودن و یاری‌رسانی به دیگران می‌یابند، یادگیری در آن‌ها فعال می‌شود. یعنی وقتی که آن‌ها راه‌هایی برای یافتن معانی ذاتی در فعالیت‌ها می‌یابند یا معنی برون‌زاد آن رفتار را می‌دانند.

مقایسه یادگیری بامعنا و یادگیری طوطی وار

پس با پر شدن سطل، شعله اشتیاق یادگیری زبانه می‌کشد.

در صورتی که می‌خواهید اطلاعات بیشتری در خصوص یادگیری بامعنا به دست آورید، دیدن ویدیوی زیر را به شما پیشنهاد می‌کنیم:

 بیشتر بدانیم:

 تعریف یادگیری به زبان ساده و کوتاه

افزایش توانایی یادگیری مغز با یادگیری بیشتر (۱) – حقیقتی تعجب برانگیز

 افزایش توانایی یادگیری مغز با یادگیری بیشتر (۲) – الگوهای یادگیری

لذت یادگیری چطور در مدارس ناپدید شد؟می‌توان دوباره کودکان را مشتاق یادگیری کرد؟

درد اختلال یادگیری، پای درد و دل کودک دارای اختلال یادگیری

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته یادگیری بامعنا : به کودکان بیاموزید با معنابخشی به مطالب درسی، آنها را بهتر یاد بگیرند ( + کلیپ) اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

یادگیری هم مثل سایر مفاهیم، تعریف واحد و همه پسند ندارد. معروف‌ترین تعریف یادگیری عبارت است از: «تغییر نسبتا پایدار در رفتار یا توان رفتاری که حاصل تجربه است».  این تعریف شامل ۴ بخش است که هر کدام را توضیح می‌دهیم.

1. تغییر:

یادگیری منجر به تغییر می‌شود. یعنی این که ما باید تغییری را در فرد مشاهده کنیم. وقتی که دانش آموز حاصل ضرب ۷ در ۹ را یاد می‌گیرد، هر وقت که سوال شود هفت در نه، پاسخ می‌دهد ۶۳. قبل از این که فرایند یادگیری رخ دهد دانش آموز نمی‌توانست پاسخ بدهد. اما وقتی که ضرب را یاد گرفت هر وقت از او سوال کنیم می‌تواند پاسخ درست بدهد. این یعنی تغییر. قبل از فرایند یادگیری با بعد از آن باید متفاوت باشد. هر یادگیری‌ای تغییر هست، اما هر تغییری یادگیری نیست. بر فرض اگر فردی دچار سانحه‌ای شد و یک پایش را از دست داد درست هست که تغییر کرده است اما یادگیری‌ای رخ نداده است.

2. تغییر نسبتا پایدار:

تغییر باید نسبتا پایدار باشد. یعنی فرد باید با تغییر شرایط هم بتواند آن تکلیف را انجام دهد. مثلا وقتی که فرد خسته شد باز هم توانایی حل کردن آن مسئله را داشته باشد. وقتی که ما یاد گرفتیم مسکو پایخت روسیه است تحت هر موقعیتی که باشد وقتی این سوال را از ما بپرسند ما باید بتوانیم به این سوال، پاسخ درست بدهیم. این یعنی تغییر ما نسبتا پایدار است.

3. تغییر نسبتا پایدار در توان رفتاری:

علاوه بر این که باید تغییر نسبتا پایدار را شاهد باشیم باید این تغییر نسبتا پایدار در رفتار فرد هم مشاهده شود. به عبارت دیگر باید توان رفتاری (یا رفتار بالقوه) آن را کسب کرده باشیم. برای فهم بهتر این ویژگی دو تا مثال می‌زنم:

مثال اول:

یک پزشک در طول تحصیل خود با انواع بیماری‌ها و روش‌های درمان آن‌ها مواجه می‌شود. وقتی بیماری به پزشک مراجعه می‌کند آن پزشک نسبت به آن بیماری نسخه‌ای تجویز می‌کند. این پزشک تازه کار هنوز مراجعینی نداشته است که بر فرض بیماری ایکس را داشته باشند. اما این پزشک می‌داند که کسی که دچار این بیماری باشد را چه طور باید درمان کند. یعنی رفتار بالقوه به رفتار بالفعل تبدیل می‌شود. پزشک می‌داند که باید چه کار کند تا این بیمار بهبود پیدا کند.

مثال دوم:

شناگری را فرض کنید که در کنار شما نشسته است. این فرد شنا کردن را بالقوه دارد یعنی توان رفتاری‌اش را دارد. به محض این که این شناگر را در استخر قرار دهید شروع می‌کند به شنا کردن.

4. تغییر نسبتا پایدار در توان رفتاری که حاصل تجربه است:

بالاخره می‌رسیم به آخرین بخش از تعریف یادگیری: تغییر نسبتا پایدار در توان رفتاری که حاصل تجربه است. تجربه در تعریف یادگیری یعنی تاثیر متقابل بین محرک‌های بیرونی و درونی و همین طور یادگیرنده. به طور مثال کودک نمی‌داند که چه طور باید بند کفشش را ببندد. ممکن است که به او فیلمی نشان بدهند (دادن محرک) و یا مربی مهد آموزشی به او بدهد (دادن محرک) و کودک با تعامل با این محرک‌ها به تجربه‌ای دست پیدا خواهد کرد.

حالا که هر ۴ بخش تعریف را مشخص کرده‌ایم آیا می‌توانید مثالی برای هر کدام از بخش‌ها بزنید؟ همین طور مثالی برای بخش ۲ ذکر کنید که آن مثال در مورد بخش ۳ و ۴ صادق نباشد. مثالی هم در بخش ۳ بزنید که در مورد بخش ۴ صادق نباشد.

منبع: روان‌شناسی پرورشی نوین

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته تعریف یادگیری به زبان ساده و کوتاه اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

یادگیری نه تنها شما را توانمند می‌کند؛ بلکه بسیار کام بخش است. یادگرفتن، هم به زندگی معنا می‌بخشد و هم می‌تواند به پیشرفت ما در زندگی و شغل وتحصیلمان کمک کند. همچنین یادگیری بهترین پادزهر برای دلزدگی و ملال و افسردگی است. خبر خوب اینکه ما می‌توانیم توانایی یادگیری مان را افزایش دهیم.

همزمان با اینکه  مدارهای مغزی ما در اثر تجربیات متفاوتمان تغییر می‌کنند، ظرفیت مغزمان برای توانایی یادگیری تغییر می‌کند. به این معنا که مغز ما یاد میگیرد که چطور یاد بگیرد. این موضوع خصوصاً در مورد برخی مهارت های یادگیری خاص، بسیار صدق میکند.

سلسله مراتب یادگیری و طبقه بندی بلوم ؛ بر توانایی یادگیری موثرند؟

یادگیری طی چندین مرحله به صورت سلسله مراتبی رخ می‌دهد. که از دانش ساده پیدا کردن آغاز میشود و در مراحل بالاتر به ادراک و یکپارچه سازی ادراکات می‌رسد، جایی که دانش، برای حل مسئله و به کار بردن خلاقانه آنچه یاد گرفته ایم درموقعیت های جدید، به کار می‌رود.

                                 طبقه بندی حوزه شناختی یادگیری

حوزه های مختلف یادگیری

 طبقه بندی رسمی برای انواع مختلف یادگیری، براساس تئوری “طبقه بندی یادگیری” است که بلوم آن را مطرح ساخت.این نمودار، سه حوزه اصلی برای یادگیری درنظر گرفته  است: تفکر، احساس و عمل. که هر سه حوزه شامل حافظه هم می‌شوند. استفاده از اطلاعاتی که دریک طبقه به خاطر سپرده شده اند، روی اینکه حافظه با چه کیفیتی بر یک بنیان استوار پرورش می‌یابد اثرگذار است. اینجا میخواهم براین موضوع تاکید کنم که هرکدام از حوزه های سطح بالای یادگیری، به میزان بسیار زیادی روی تسط بر حفظیات بلندمدت (که در سطوح پایین ترِ یادگیریِ دانش نیاز بود) اثر می‌گذارند. اگر بخواهم خلاصه بگویم، اعتقاد من این است که حافظه ای که دانش ما در آن ذخیره می‌شود و سطوح بالای یادگیری، متقابلاً پشتیبان و یاور هم هستند.

تفکر سطح بالا و سطح پایین

مغز همچنین یک سلسله مراتب از پاسخ های هیجانی را به منظور غنی کردن درک ما از رفتارها و احساساتمان و کمک به رشدشان، یاد می‌گیرد. این سلسله مراتب طبقه بندی شده، با دریافت و پاسخ‌دهی آغاز می‌شود (که اشاره به توجه کردن و واکنش نشان دادن به محرک‌های هیجانی دارد). مرحله بعدی ارزش گذاری کردن است که در این مرحله یادگیرنده، اهمیت و معنی هیجانی شی یا ایده را به آن الصاق میکند. مرحله آخر هم قسمت سازمان دهی و ایجاد تمایز است. که بلوم این دو را دو مرحله جداگانه در نظر گرفت، ولی از نظر من میتوان آنها را یکی در نظر گرفت. این بالاترین سطح از حافظه هیجانی زمانی شکل میگیرد که یادگیرنده، پاسخ های هیجانی متفاوت را با طرحواره های هیجانی آنها جور می‌کند، تا حدی که یادگیری، تبدیل به یک ویژگی شخصیتی می‌شود. یک مثال بارز از این موضوع، تعدیل رفتار است که در آن شخص، سوگیری ها و تعصباتش را تغییر می‌دهد تا بتواند پاسخ هیجانی جدیدی به همان محرک های قبلی بدهد.

حوزه هیجانی یادگیری

آنچه که در فرمول بندی اصلی ِ یادگیری هیجانی به طور کامل از نظر دور مانده بود، اثر هیجانات روی فرآیند به خاطر سپاری بود. آیا هیجانات روی توانایی یادگیری مغز هم اثر گذارند؟

خبره کیست؟

وقتی فردی دانش و معلومات زیادی در همه سطوح یادگیری درباره یک موضوع دارد، او را خبره آن حیطه می ‌نامیم. چه چیزی فرد را تبدیل به یک خبره و متخصص میکند؟ میتوان گفت در اکثر حیطه ها و مشاغل، متخصصان به سختی می‌توانند بگویند که چه چیزی آنها را تبدیل به خبره آن حوزه ساخته است. معمولا” قادر نیستند برایتان توضیح دهند که چطور مسایل را حل می‌کنند یا بینش جدیدی در آن حیطه کسب میکنند.دلیل آن این است که خبرگی و مهارت در طول زمان رشد میکند و گسترش می‌یابد و قسمت اعظمِ این یادگیری، آنقدر خوب آموخته شده که به صورت خودکار درآمده است. به علاوه، متخصصان چیزی را کسب کرده اند که برخی آن را ظرفیت و توانایی مطلق و بی چون و چرا می نامند و دیگران آن را یک سبک یادگیری (learning style) یا الگوی یادگیری یا طرح واره یادگیری نامیده اند.

پایان قسمت اول 

منبع:

 https://www.psychologytoday.com/blog/memory-medic/201208/learning-learn-re-visited

بیشتر بدانیم:

افزایش توانایی یادگیری مغز با یادگیری بیشتر (۲) – الگوهای یادگیری

لذت یادگیری چطور در مدارس ناپدید شد؟می‌توان دوباره کودکان را مشتاق یادگیری کرد؟

درد اختلال یادگیری، پای درد و دل کودک دارای اختلال یادگیری

اخلاقی بودن انسان‌ها و نظریه‌های یادگیری اجتماعی

نوشته افزایش توانایی یادگیری مغز با یادگیری بیشتر (۱) – حقیقتی تعجب برانگیز اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

چندی پیش گزارشگر واشنگتن پست، جی متیوس، مقاله نیرومندی با عنوان «والدین به تکالیف زیاد نه می‌گویند» نوشت. موضوع مقاله از یکی از فصول کتاب «عادات یادگیری: رویکرد پیشگامانه به تکالیف و فرزند پروری که به کودکانمان کمک می‌کند که در مدرسه و زندگی موفق باشند»، الهام گرفته شده است. (پریجی، ۲۰۱۴)

تکالیف درسی زیاد

کتاب عادات یادگیری افسانه و واقعیت درباره تکالیف درسی زیاد را از هم جدا کرده و یک حرکت مردمی به هدایت والدین به وجود آورده. بجای اینکه مردم را به رد کردن هر نوع مشق درسی دعوت کند، از والدین خواسته شده تا یک برنامه درسی روزانه، منظم و متعادل را برقرار کنند. این برنامه شامل متوقف کردن کودکان از انجام تکالیف علمی بعد از سپری کردن زمان خیلی زیاد برای نوشتن آن‌ها می‌شود. وقتی که کودکان مشقشان را متوجه نمی‌شوند، والدین نباید آن‌ها را مجبور کنند که ساعات بیشتری بنشینند تا آن را متوجه شوند، بلکه بجای آن باید برای معلم فرزندشان یادداشتی بنویسند تا موضوع را بیشتر توضیح بدهد.

در پس این جنبش، علم نقش مهمی را ایفا می‌کند. از نظر رشدی، برای یک بچه کلاس سومی ۱۲۰ دقیقه نشستن و تکمیل تکالیف درسی مناسب نیست. همچنین گریه کردن هر شب یک کلاس چهارمی بخاطر مشق‌هایش برای سلامت روانی او مضر است.

آیا باید میزان تکالیف درسی زیاد باشد؟

هر پایه تحصیلی ۱۰ دقیقه در مدرسه، و سپس می توانند به فعالیت‌های دیگر بپردازند. اگر آن‌ها مشقشان را متوجه نشده یا ناامید شدند، باید انجام کار را متوقف کنند و زمان باقی مانده را کتاب بخوانند.

نقطه‌ای وجود دارد که عملکرد کاهش می‌یابد و آن هر زمانی بیش از ۱۰ دقیقه برای هر پایه تحصیلی است. ما حالا می‌دانیم که مفهوم «تکلیف» شامل توازن بسیاری ازفرصت‌هایی است که تجارب یادگیری سالم را برای بچه‌ها فراهم می‌کند.  فعالیت هایی مثل بازی با همسایه‌ها، ورزش، رقصیدن، زمان با خانواده بودن، کار‌های عادی و روزمره و حتی خوابیدن به نسبت مساوی برای رشد کامل کودک مفید است. به علاوه کودکانی که در فعالیت‌های اضافی مانند ورزش، رقص و کانون‌ها شرکت می‌کنند، در مقیاس‌های علمی، اجتماعی و هیجانی نمره بالاتری کسب می‌کنند.

یادمان باشد:

• هر دانش‌‌آموزی با سرعت متفاوت عمل می‌کند.
• مجبور کردن کودکان به تمام کردن تکالیفشان، بعد از اینکه آن‌ها زمان معقولی را برای انجام آن سپری کردند (۱۰ دقیقه هر پایه تحصیلی)، باعث بهبود تعادل برنامه آن‌ها نمی‌شود.
• انجام تکالیف درسی را به صورت متعادل و مستمر نگه دارید. شب‌ها که بچه‌ها تکلیف درسی ندارند، کتاب مطالعه کنند. این هم برای ریاضی و هم برای ادبیات آن‌ها مفید است.
• قوانین سخت تعیین نکنید: وقتی که بچه ها نامید شده اند یا مشقشان را متوجه نمی‌شوند، می توانند به‌جایش انتخاب کنند که کتاب بخوانند یا از معلم توضیح بیشتر بخواهند.

نویسنده: ربکا جکسون

منبع: Is Too Much Homework Unhealthy

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته آیا تکالیف درسی زیاد مضر است؟ جنبشی مردمی که علم آن را حمایت می‌کند. اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

نخستین تلاش‌ها برای آموختن زبان به شمپانزه‌ها به این منظور انجام شده بود که معلوم شود آیا آن‌ها می‌توانند چیزی را به صورت صویت بیان کنند که بتوان آن را شبیه به کلمات به کار رفته به وسیله انسان دانست. در سال ۱۹۳۳ یک زوج روان‌شناس به نام خانم و اقای کلاگ کوشیدند تا به شمپانزه ماده‌ای به نام گوآ با نگهداری او در خانه خود و تلاش برای برقراری ارتباط با او، زبان بیاموزند. با روان حامی همراه باشید. 

گوآ وارد خانواده می‌شود

گو آ هفت ماه و نیمه بود و خانواده کلاگ او را به همراه پسر خود «دونالد» که نه ماه و نیم داشت پرورش دادند. کوشش آن‌ها این بود که با گوآ و دونالد دقیقا به یک شکل رفتار شود، مثلا، به هر دو با قاشق غذا می‌دادند، هر دو را در هنگام غذا دادن در صندلی کودکان می‌نشاندند، با هر دو به یک شکل صحبت می‌کردند و تعامل برقرار می‌کردند. این رفتارها به مدت نه ماه ادامه یافت و کلاگ‌ها سعی کردند تا طی این مدت با گو آ درست مانند بچه انسان رفتار کنند. 

نکته قابل ذکر این بود که کلاگ‌ها سعی نکردند عمدا به گو آ زبان بیاموزند، بلکه او را مانند فرزند خود دونالد در معرض زبان قرار دادند، یعنی، او را در همان شرایطی قرار دادند که هر کودک انسانی در خانواده برای یادگیری زبان مادری در آن قرار می‌گیرد.

البته گو آ طی این مدت توانست از نظر فهم زبان پیشرفت قابل توجهی کند، به گونه‌ای که در پنج ماه اول بر دونالد پیشی گرفت طوری که وقتی پس از نه ماه، یعنی، پایان دوره آموزشی مورد آزمون قرار گرفت (زمانی که ۱۷ ماهه بود) می‌توانست معنی تقریبا هفتاد جمله را بفهمد.اما نمی‌توانست حتا یک کلمه از آن چه را می‌فهمید بر زبان بیاورد. 

بنابراین، مربیان گو آ اعلام کردند که شمپانزه حداقل در تعامل با انسان (به صورتی که نوزاد انسان در تعامل با بزرگ‌ترها و دیگران قرار می‌گیرد) قادر به آموختن زبان گفتاری نیست؛ یعنی، اگر چه گوآ توانست اصواتی را تولید کند، اما این اصوات بیشتر اصوات نوع ویژه شمپانزه بود تا اصوات انسانی. بنابراین، نتیجه‌گیری آن‌ها این بود که شمپانزه‌ها قادر به آموختن زبان به معنایی که در زبان انسان مورد نظر است، نیستند.

منتقدان بر پروژه گو آ انتقاداتی وارد کردند

1. گو آ از آغاز تولد با مربیان خود در تعامل قرار داده نشده بود، و چه بسا همان هفت ماه و نیم اولیه را که با شمپانزه‌ها و در محیطی حیوانی گذرانده بود، به عنوان یک دوره حساس در نقش زدن الگوهای ارتباطی نوع ویژه در وی نقش اساسی داشته است. در حالی که اگر گو آ هم مانند دونالد از آغاز تولد در معرض زبان قرار می‌گرفت، با توجه به این که شمپانزه‌ها از نظر مراحل رشد، سریع‌تر از انسان پیش می‌روند، چه بسا آموزش‌های اولیه آن هفت ماه و نیم می‌توانست تاثیر قابل توجهی بر او داشته باشد.

2. گو آ را عمدا مورد آموزش زبان قرار ندادند، بلکه صرفا با تعامل و رفتار با او به صورت یک عضو خانواده منتظر ماندند تا ببینند آیا این تعامل می‌تواند الگوهای زبان گفتاری را به گوآ عرضه کرده و او را به موجودی دارای گفتار تبدیل کند یا نه. در حالی که اگر تلاش عمدی برای زبان آموزی به او کرده بودند چه بسا گو آ می‌توانست در زبان آموزی پیشرفت بهتری داشته باشد.

3. گو آ فقط نه ماه در معرض زبان قرار داده شده بود و چه بسا این مدت برای شکوفا شدن استعداد زبان آموزی حیوان کافی نبوده است و اگر گوآ را به مدتی طولانی‌تر آموزش می‌دادند، احتمال داشت که او بتواند در یادگیری زبان توفیق یابد.

محمدامین موفق – HotsonHor M.A.M 

منبع: کتاب روان‌شناسی اجتماعی دکتر یوسف کریمی.

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته گوآ و دونالد مثل دو برادر در یک محیط، آیا شمپانزه‌ها زبان انسان را یاد می‌گیرند؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

روش EMDR درمانی پیچیده و تخصصی برای غلبه بر آثار ضربه عاطفی و تجارب ناراحت‌كننده آن است كه نخستین بار در ۱۹۷۸ از سوی روان‌شناسی به نام فرانسین شاپیرو مطرح شد. او متوجه شده بود كه نگرانی‌ها و استرس‌های وی با حركت چشمانش به طرفین كاهش می‌یابد. دكتر شاپیرو از EMDR برای مقابله با نشانه‌های ناخوشایندی مانند اضطراب، گناه، خشم، افسردگی، ترس، اختلالات خواب، و بازگشت به خاطرات بد ناشی از واقعه‌ای تكان‌دهنده در گذشته استفاده كرد. این شیوه مستلزم بازخوانی واقعه یا رویدادی استرس‌زا از گذشته و برنامه‌ریزی مجدد ذهن و جایگزینی باورهای منفی با باورهای مثبت و آگاهانه‌ای است كه خود فرد انتخاب می‌كند.

EMDR علامت اختصاری چه كلماتی است؟

حروف Eye Movement) :EM) یا حركت چشم
دكتر شاپیرو ابتدا معتقد بود كه درمان مراجع (بیمار) فقط از طریق حركت سریع چشم به طرفین صورت می‌گیرد، اما اكنون مشخص شده است كه تأثیرات مثبت این شیوه ناشی از هر نوع تحریك دوگانه حسی است كه می‌تواند حركت متناوب چشم‌ها به طرفین، ضربه‌های متناوب انگشت بر دو دست راست و چپ بیمار، یا تغییر تن صدا در دو گوش باشد كه در نهایت به تحریك متناوب نیمكره راست و چپ مغز منجر می‌‌شود. این عمل را پردازش دوگانه می‌نامند كه مراجع را قادر به پردازش مجدد ضربه عاطفی می‌كند.

حرف Desensitization) :D) یا حساسیت‌زدایی كه به معنای كاهش و حذف پریشانی یا اغتشاش روانی است كه با خاطره یك سانحه دردآور متداعی شده است.

حرف Reprocessing) :R) یا پردازش مجدد كه به معنای جایگزینی باورهای منفی و ناسالم با باورهایی مثبت و سالم‌تر است.

درمان حساسیت‌زدایی از طریق حركت چشم و پردازش مجدد برای چه مواردی مناسب است؟

به‌طوركلی اگر فشار روانی ناشی از وقایع و رویداهای سخت زندگی كاهش نیابد یا درمان نشود، فرد دچار احساس فقدان كنترل و درماندگی می‌گردد. حالتی‌كه از آن با عنوان اختلال استرس پس از سانحه یاد می‌شود. روش EMDR در درمان این فشارهای روانی بیشترین كاربرد را دارد. این فشارها می‌توانند ناشی ازحوادث و وقایع تكان‌دهنده؛ مانند بلایای طبیعی، جنایت و تجاوز جنسی، جنگ، مرگ، و جدایی باشد یا رویدادهایی كه كمتر آسیب‌زننده‌اند؛ مانند سرزنش‌های دوران كودكی و پیام‌های منفی والدین، كه موجب احساس ناخوب بودن در فرد می‌شود، یا تمسخر و آزار همسالان. این روش علاوه براین در درمان اختلالات روانی نظیر حمله‌های اضطرابی، افسردگی، ترس‌های مرضی، اندوه و سوگ‌های عمیق و فراموش نشدنی، اعتیاد، حسادت بیمارگونه، مشكلات ارتباطی، و عزت نفس پایین نیز سودمند بوده است. حوزه استفاده از EMDR اخیراً به درمان دردهای مزمن، تنگی نفس، آسم، و ناتوانی یادگیری نیز گسترش یافته است.
از انجایی كه این شیوه در درمان موارد استرس‌زا و آسیب‌های روحی و روانی استفاده می‌شود، ممكن است با تجربه‌های هیجانی شدیدی همراه باشد و به‌همین علت برای افرادی كه نمی‌توانند یا نمی‌خواهند پریشانی و هیجانات زیاد را تحمل كنند مناسب نیست. از این رو، افرادی كه ناراحتی قلبی دارند یا خانم‌های باردار قبل از درمان باید با پزشك خود مشورت كنند.

درمان با روش حساسیت‌زدایی از طریق حركت چشم و پردازش مجدد چه مدت طول می‌كشد؟

زمان درمان به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله نوع مشكل فرد، تاریخچه زندگی، و توانایی او در تحمل هیجانات روحی شدید. در بعضی موارد یك جلسه درمان كافی است، اما معمولاً درمان از یك هفته تا یك ماه طول می‌كشد و در بعضی مواقع به چند سال درمان نیاز است. به‌طوركلی هرچه سانحه یا حادثه پیش‌آمده و ضربه عاطفی حاصل از آن شدیدتر باشد و جنبه‌های مختلف جسمی و عاطفی صدمه بیشتری دیده باشد، درمان طولانی‌تر خواهد بود، اما هنگامی ‌كه EMDR به‌درستی به‌كار گرفته شود زمان كلی درمان نسبت‌ به شیوه‌های دیگر به‌نحو معنا‌داری كوتاه‌تر می‌شود.

جلسه درمان با روش حساسیت‌زدایی از طریق حركت چشم و پردازش مجدد چگونه است؟

در مرحله اول مراجع و درمانگر به بررسی اطلاعات اساسی در مورد تجربه آسیب‌زا می‌پردازند. در مرحله دوم درمانگر روش‌هایی را برای مقابله با هیجانات شدید به مراجع آموزش می‌دهد تا وی بتواند با هیجاناتی كه ممكن است طی جلسات درمان دستخوش آن شود مقابله كند. برای مثال از مراجع خواسته می‌شود مكانی امن، تصویر یا خاطره‌ای را كه در وی احساس آرامش و امنیت ایجاد می‌كند، در ذهن مجسم كند تا در مواقعی كه دچار هیجانات نامطلوب می‌شود بتواند با استفاده از آن خود را آرام سازد. سپس مراجع هدایت می‌شود كه سه موضوع را دنبال كند:

– دردناك‌ترین تصویری را كه از واقعه‌ای ناخوشایند به ذهنش می‌رسد به‌عنوان هدف درمان مشخص كند؛ مثلاً «چهره فرد متجاوز»
– یك باور منفی مرتبط با این حادثه را بیان كند؛ مانند «من هیچ‌وقت نمی‌توانم بر این مشكل غلبه كنم. »
– یك باور مثبت درباره خود را به‌عنوان جایگزین این باور منفی مطرح كند؛ مانند «این واقعه دیگر تمام شده است و من اكنون می‌توانم زندگی جدیدی شروع كنم. »پس از آن از مراجع خواسته می‌شود كه به قدرت و درستی باور مثبت خود از ۱ تا ۷ نمره بدهد. به این معنا كه ببیند چقدر به آن اعتقاد دارد.

در مرحله چهارم مراجع باید نوع هیجانی را كه هدف در او برمی‌انگیزاند مشخص كند و به شدتِ احساس فیزیكی و عاطفی كه هدف در درونش ایجاد می‌كند از ۱ تا ۱۰ نمره بدهد و بگوید كه این هیجان را در كدام قسمت بدنش احساس می‌كند. برای مثال «احساس ترس و خجالت می‌كنم و میزان ناراحتی ایجادشده در من ۱۰ است و سینه و معده‌ام آشوب می‌شود. »

در آخرین مرحله، درمانگر از مراجع می‌خواهد تصویر ناخوشایند مورد نظر یا هدف را در ذهن خود بازخوانی كند و او را هدایت می‌كند كه در حین صحبت درباره واقعه دردآور، یك سری حركات سریع چشمی به طرفین (یا سایر حركات متناوب) را انجام دهد. این عمل به دفعات زیاد، كه ممكن است از چند ثانیه تا چند دقیقه طول بكشد، تكرار می‌شود.

بعد از هر جلسه از مراجع خواسته می‌شود كه دوباره به باورهای مثبت خود نمره دهد و به تغییراتی كه در احساسات جسمی و عاطفی‌اش ایجاد می‌شود توجه كند تا تأثیر درمان را بسنجد. بسیاری از مواقع میزان ناراحتی و درد فرد در اولین جلسه افزایش می‌یابد. در جلسات بعد به‌تدریج بازخوانی هدف، فرد را كمتر آزار می‌دهد و باورهای مثبت به‌ نظرش پذیرفتنی‌‌تر می‌شوند و در نهایت فرد توانایی پردازش رویداد ناراحت‌كننده را می‌یابد. در این موقع است كه دیگر یادآوری تصویر ذهنی موجب بروز هیجانات ناخوشایند نخواهد شد و باور مثبتِ جایگزین‌شده در نظر فرد كاملاً واقعی جلوه خواهد كرد.

آنچه EMDR را از شیوه‌های دیگر متمایز می‌سازد، نحوه جایگزینی باورهای مثبت و تفاسیر جدید با باورها و تفاسیر قدیمی است كه موجب می‌شود فرد به راه‌حل‌ها و امكانات جدیدی دست یابد.

چگونه درمان با حساسیت‌زدایی از طریق حركت چشم و پردازش مجدد نتیجه‌‌بخش است؟

توضیحات مختلفی در مورد علل موفقیت این شیوه ارائه شده است. بنابر نظر دكتر شاپیرو، مغز دارای سازوكاری طبیعی برای پردازش وقایع ناخوشایند است، اما هنگامی كه واقعه‌ای شوك‌آور فرد را از پای درمی‌آورد مغز كه دچار هیجانات قوی شده است ممكن است نتواند آن واقعه را به شیوه معمول خود پردازش كند و در این هنگام معمولاً با به‌كارگیری مكانیزم‌های دفاعی مانند گسست یا جداسازی، كه به فرد در كنترل و مدیریت درد كمك می‌كند، آثار ضربه و شوك را در سیستم عصبی خود ذخیره كند. این مسئله موجب می‌شود كه تا سال‌ها بعد هرگاه فرد با نشانه‌هایی از آن واقعه استرس‌زا مواجه شود، دوباره علائم زمان وقوع سانحه یا آسیب عود كند و وی همان هیجانات قوی اولیه؛ مانند اضطراب، افسردگی، هراس، و احساسات نامطلوب جسمی را تجربه كند.
بنابر نظر محققان، یكی از مهم‌ترین مراحل پردازش طبیعی ضربه عاطفی در طول مرحله خواب و از طریق حركات سریع چشم روی می‌دهد كه باعث تحریك متناوب نیمكره راست و چپ می‌شود. در شرایطی كه آسیب روانی ادامه یابد، فعالیت هیپوتالاموس با ترشح زیاد نورآدرنالین افزایش می‌یابد و موجب اختلال در خواب می‌شود. درنتیجه اطلاعاتی كه باید پردازش آن‌ها سازگاری بهتر فرد با موقعیت را دربرداشته باشد، به‌گونه‌ای ناقص پردازش می شوند و تفسیرهای شناختی و عاطفی حادثه تحریف می‌گردند و فرد از یادگیری شیوه‌ای جدید برای نگاه دوباره به موقعیت دردناك محروم می‌شود. روش EMDR، با تعامل بین دو نیمكره مغز، قدرت شفای طبیعی ذهن را دوباره فعال می‌كند و موجب پردازش مجدد آن اطلاعات می‌شود.
علاوه‌براین، به‌نظر می‌رسد حركت چشمی موجب می‌شود اضطراب ناشی از ضربه عاطفی به‌تدریج از آن جدا شود و فرد رویداد اصلی را با دیدی بی‌تفاوت و بی‌طرفانه بازبینی و بررسی كند، درست مثل تماشا كردن یك فیلم و رویدادهایی كه در آن اتفاق می‌افتد. این وضعیت نیز با سازماندهی مجدد شناختی آن واقعه به بروز احساساتی طبیعی‌تر و خودجوش‌تر منجر می‌شود.
درحالی‌كه اكثر درمانگرها به‌نحوی به دنبال ریشه‌های روان‌شناختی مشكل هستند، در روش درمانی EMDR نیازی به بازگویی جزئیات واقعه اتفاق افتاده درگذشته نیست. در نتیجه زمان تجربه مجدد ضربه عاطفی با این روش بسیار كوتاه است و یادآوری خاطرات، با پردازش شناختی هم‌زمان می‌گردد و درنتیجه فرد چندان درگیر هیجانات منفی خود نمی‌شود.

روش EMDR رویكردی چندوجهی و تركیبی از شیوه‌های شناختی، رفتاری، و جسمی است. با توجه به اینكه خاطرات در وجه‌های مختلف حسی، حركتی، احساسات جسمی، و تصاویر دیداری ذخیره می‌شوند؛ كار هم‌زمان این شیوه بر ذهن، جسم، هیجانات، و احساسات می‌تواند دلیل موفقیت آن برای كمك به فرد باشد.
این شیوه تاكنون حدود نیم میلیون نفر را در سنین مختلف از انواع فشارهای روانی رها كرده است و برخلاف بسیاری از شیوه‌های درمانی دیگر نه فقط در كاهش نشانه‌های مزمنی كه به‌دنبال سانحه‌ای شوك‌آور ایجاد می‌شوند موفق بوده، بلكه طبق تحقیقات نتایج درمانی آن تقریباً دائمی هم بوده است.

منبع: مرکز آوین

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته حساسیت‌زدایی از طریق حركت چشم و پردازش مجدد اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

دیدگاه رفتاری یا روانشناسی رفتاری دیدگاهی است که بر رفتارهای آموخته شده تأکید می‌کند. رفتارگرایی به خاطر توجه صرف بر رفتارهای قابل مشاهده به جای تمرکز بر حالت‌های درونی از دیدگاه‎های دیگر متمایز می‌شود.

اصل دیگر رفتاری این است که رفتارگراها معقتدند که انسان‌ها تحت کنترل محیط خود هستند: شخصیت ما نتیجه‌ی یادگیری‌هایی است که در محیط برای ما فراهم شده است. رفتارگراها با چگونگی تأثیر عوامل محیطی (که محرک نامیده می‎شوند) بر رفتارهای آشکار سروکار دارند.

دیدگاه رفتاری روی محرک‌ها و پاسخ‌های آشکار تمرکز می‌کند و تقریباً همه رفتارها را نتیجه‌ی شرطی‌سازی و تقویت می‌داند. مثلاً رویکرد رفتاری به زندگی اجتماعی می‌تواند روی موارد زیر تمرکز کند: با چه کسانی تعامل دارید (محرک‌های اجتماعی)، چه نوع پاسخ‌هایی از شما سر می‌زند (پاداشی، تنبیهی و خنثی)، نوع پاسخ‌های آنها در مقابل شما چگونه است (پاداشی، تنبیهی و خنثی) و اینکه پاسخ‌ها چگونه تداوم تعامل یا مختل شدن آن را موجب می‌شوند.

به طور کلی رفتارگراها معتقدند که تمام یادگیری‌های ما از طریق شرطی‌سازی کلاسیک و شرطی‌سازی عامل آموخته شده‌اند. شرطی سازی کلاسیک یادگیری از طریق تداعی و شرطی سازی شامل یادگیری از طریق پیامدهای رفتار است.

شاخه‌ای از رفتارگرایی به نام رفتارگرایی بنیادین یا افراطی، از قدیم به فرآیندهای ذهنی اهمیت نداده است و حتی رفتارگرایان معاصر درباره فرآیندهای ذهنی که بین محرکها و پاسخها واسطه قرار می‌گیرند زیاد حرفی نمی‌زنند. با این حال بعضی روانشناسان که رویکرد ملایم‌تری دارند، به حرفهای مردم گوش می‎دهند. این روانشناسان از روی اطلاعات مردم درباره‌ی خودشان، درباره‌ی فعالیت ذهنی آنها استنباطهایی به عمل می‎آورند. امروزه تعداد روانشناسانی که خودشان را رفتارگرای بنیادین می‎دانند بسیار اندک است، با این حال بسیاری از پیشرفت‌ها و تحولات حاصل در روانشناسی مدرن، در اثر تحقیقاتی است که در قدیم روانشناسان رفتارگرا انجام داده‌اند.

این مکتب فکری در اوایل قرن بیستم، دیدگاه غالب در روانشناسی بود اما در خلال دهه‌ی ۱۹۵۰ از اهمیت آن کاسته شد.

مطلب بعدی: دیدگاه شناختی

نوشته دیدگاه رفتاری یا روانشناسی رفتاری در روانشناسی مدرن اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

همین حالا داغ‌ترین ویدیو در یوتیوب یک قطعه ۵ دقیقه‌ای است با عنوان «چرا از دین متنفرم اما به مسیح عشق می‌ورزم.» این کلیپ که توسط شهروند ۲۲ ساله اهل سیاتل، جفرسون بتکی، تهیه شده از زمان انتشارش از ۱۰ ژانویه بیش از ۱۸ میلیون بازدید داشته است.

پیام بتکی –«اگر دین چیز خوبی است پس چرا به این‌همه جنگ دامن زده؟/چرا کلیساهای عظیم ساخته اما فقرا را سیر کند؟- چیز تازه‌ای نیست؛ نویسندگان و سخنوران زیادی در رد دین سازمانی و در طرفداری از نوعی ایمان شخصی داد سخن سر داده‌اند. پس چرا این شکل از دین جا افتاده است؟ قطعاً جوانی و جذابیت بی‌تکلف بتکی در شهرت این ویدیو بی‌تأثیر نبوده است؛ اما پیام به‌یادماندنی‌اش همچنین وامدار شیوه ارائه خاصی است که او انتخاب کرده است. اجرای بتکی علیرغم ظاهر قرن بیست و یکمی خود، چیزی از یک سنت دیرینه سخنوری کلامی را در خود نهفته دارد –چیزی که طی هزاران سال و مطابق با برخی گرایش‌های خاص مغز انسان شکل گرفته است.  

در هر فرهنگی اشکال کلامی تصنیف و حماسه وجود دارد و ریشه آن را می‌توان بسیار پیشتر از ظهور زبان نوشتاری جست. در عصر پیش‌نوشتاری، داستان‌ها یا به گوش انسان جذاب و به ذهنش ماندگار بودند یا به سادگی فراموش می‌شدند. هرچه باشد، بیشتر پیام‌هایی که می‌شنویم فراموش می‌شوند، یا اگر سینه‌به‌سینه نقل شوند –همان‌طور که مطالعات روانشناسان بر تکامل شایعات نشان داده- بدون آنکه متوجه شویم تغییر می‌کنند. دانشمند علوم شناختی دیوید رابین در کتاب کلاسیک خود با عنوان حافظه در سنت­‌های شفاهی می‌نویسد «سنت‌های شفاهی برای بقای خود به حافظه انسانی وابسته هستند.

اگر سنتی بخواهد بقا داشته باشد، باید در حافظه شخصی ذخیره شده و به شخص بعدی که او هم قابلیت ذخیره‌سازی و بازگویی آن را دارد، انتقال یابد. این جریان باید طی چندین نسل اتفاق بیفتد … بنابراین سنت‌های شفاهی باید صورت‌هایی برای سازمان‌دهی و راهبردهایی برای کاهش احتمال تأثیرگذاری حافظه بشری بر انتقال مواد کلامی رشد داده باشند.»

اگر سنتی بخواهد بقا داشته باشد، باید در حافظه شخصی ذخیره شده و به شخص بعدی که او هم قابلیت ذخیره‌سازی و بازگویی آن را دارد، انتقال یابد

این راهبردها چیستند؟ افسانه‌هایی که طی چندین نسل ادامه می‌یابند بیشتر اعمال محسوس را توصیف می‌کنند تا مفاهیم انتزاعی. آن‌ها از تصاویر بصری نیرومند استفاده می‌کنند. آن‌ها شکل ترانه یا سرود دارند؛ و الگوهای صوتی خاصی در آن‌ها دیده می‌شود: آغاز بندها با حرف مشابه، هم‌آوایی، تکرار و از همه فراوان‌تر، قافیه. یکی از آزمایش‌های رابین نشان داد که دانشجویان دو واژه هم‌قافیه در یک تصنیف را بهتر از واژه‌های غیر هم‌قافیه به خاطر می‌سپارند. این ویژگی‌های جهانی حکایت‌های شفاهی در واقع نوعی یادیار (mnemonics) هستند –ابزارهای کمکی برای حافظه که به قول رابین افراد به مرور زمان برای «استفاده از نقاط قوت و اجتناب از نقاط ضعف حافظه بشر» به کار گرفته‌اند.

امروزه دست‌کم یک شرکت از این یادیارهای کهن برای کمک به دانشجویان در به‌خاطرسپاری آنچه خوانده‌اند استفاده می‌کند. شرکت بوک تیونز که حاصل همکاری کارآفرین آموزشی دیوید سائر و هنرمند هیپ‌هاپ اندی برنستین است، کتاب‌های بزرگ و پر از لغت را به قطعات رپ فشرده و به‌یادماندنی تبدیل می‌کند که با آهنگی پیوسته خوانده شده است. آخرین کار آن‌ها: نسخه رپ نامه اسکارلت، نوشته ناتانیل هاتورن. کار بوک تیونز بر روی داستان هِستر پراین با همکاری SparkNotes عرضه شده که شرکتی در زمینه ارائه خدمات کمک‌آموزشی است و به ایجاد رپ‌هایی از سایر آثار کلاسیک مانند نمایشنامه‌های ویلیام شکسپیر علاقه دارد. شاید بد نباشد به سنت‌گرایان وحشت‌زده از این جریان یادآوری کنیم که بسیاری از بزرگ‌ترین آثار ادبی، مانند ادیسه و ایلیاد، در اصل سرودهای شفاهی بوده‌اند. قدرت دیرپای این فرم چیزی است که بوک تیونز –و همچنین جفرسون بتکی- به‌خوبی به آن پی برده‌اند.  

مترجم: ترانه خداویردی، کاندیدای دکتری تخصصی روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی

نوشته چرا ترانه ‌ها را این‌قدر خوب به خاطر می‌سپاریم؟ اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

بر اساس نظر رابرت استرنبرگ که یک روانشناس شناختی محسوب می‌شود خلاقیت را می‌توان به‌صورت گسترده‌ای به‌عنوان فرآیند تولید چیزهایی که هم اصیل و هم ارزشمند هستند در نظر گرفت. خلاقیت به‌طور کامل درباره یافتن راه‌های جدید حل مشکلات است. این مهارت صرفاً به هنرمندان، نویسنده‌ها یا موسیقیدان‌ها محدود نمی‌شود، بلکه مهارت مفیدی برای تمام افراد است. اگر تصمیم گرفته‌اید که خلاقیت خود را تقویت کنید این نکته‌ها برای شما مفید است. پس با روان حامی همراه باشید تا بهترین روش های تقویت خلاقیت را با هم مرور کنیم.

۱- خود را به توسعه خلاقیت خویش ملزم کنید.

اولین روش از روش های تقویت خلاقیت این است که کاملاً خود را وقف توسعه توانایی‌های خلاق کنید. دست از تلاش برندارید. اهداف خود را تنظیم کنید، از دیگران کمک بخواهید و هر روز زمانی را برای گسترش مهارت‌های خود کنار بگذارید.    

۲- تخصص پیدا کنید

یکی از بهترین روش های تقویت خلاقیت متخصص شدن درزمینهٔ مربوطه است. با کسب فهم عمیق از موضوع، قادر خواهید بود بهتر به راه‌حل‌های جدید و خلاقانه فکر کنید      

۳- به کنجکاوی خود پاداش بدهید

یکی از موانع شایع تقویت خلاقیت این احساس است که کنجکاوی وقت تلف کردن است. بنابراین بهتر است به‌جای سرزنش کردن خود، زمانی که درباره چیزی کنجکاو می‌شوید به خودتان پاداش بدهید. به خودتان فرصت کشف موارد تازه را بدهید. اما به خاطر داشته باشید که باید انگیزه درونی خود را نیز تقویت کنید. گاهی اوقات پاداش واقعی خلاقیت خود فرآیند است نه نتیجه آن.  

۴- مشتاق ریسک باشید

زمانی که تصمیم به تقویت مهارت خلاقیت دارید باید مشتاق ریسک کردن هم باشید تا بتوانید مهارت‌های خود را ارتقا دهید. درحالی‌که ممکن است همیشه تلاش‌های شما به موفقیت ختم نشود، باز هم شما باید مهارت‌های خود را تقویت کنید تا در آینده به کارتان بیایند.    

۵- اعتمادبه‌نفس خود را تقویت کنید

یکی از روش های تقویت خلاقیت اعتماد به نفس است. اطمینان نداشتن به توانایی‌های خود می‌تواند خلاقیت را سرکوب کند، به همین خاطر لازم است که اعتمادبه‌نفس خود را بالا ببرید. به پیشرفت خود توجه کنید، تلاش‌های خود را ببینید و به دنبال پاداش دادن به خود باشید.      

۶- زمانی را به خلاقیت اختصاص بدهید

شما هرگز نخواهید توانست خلاقیت خود را تقویت کنید اگر وقتی برای آن نگذارید. زمانی را در هفته به تمرکز بر پروژه‌های خلاقانه اختصاص بدهید.      این یک روش خوب از روش های تقویت خلاقیت است.

۷- بر نگرش‌های منفی که مانع خلاقیت هستند غلبه کنید

بر اساس مطالعه‌ای که در ۲۰۰۶ در آکادمی ملی علم منتشر شد، خلق مثبت می‌تواند توانایی تفکر خلاقانه را افزایش دهد. بر اساس نظر دکتر آدام آندرسون یکی از نویسندگان این مقاله، اگر شما کاری انجام می‌دهید که مستلزم خلاقیت است باید در خلق خوب باشید. بر حذف افکار منفی تمرکز کنید زیرا ممکن است توانایی شما را تخریب کنند.  

۸- با ترس از شکست بجنگید.

ترس از احتمال اشتباه یا شکست ممکن است پیشرفت شما را فلج کند. زمانی که متوجه شدید که در دام این احساس گرفتار شده‌اید به خاطر داشته باشید که اشتباه کردن بخشی از فرآیند است. درحالی‌که ممکن است شما از راه خود منحرف شوید اما سرانجام به اهداف خود دست پیدا خواهید کرد.  

۹- برای رسیدن به ایده‌های جدید از بارش مغزی استفاده کنید

بارش مغزی یکی از فن‌های رایج در موقعیت‌های دانشگاهی و حرفه‌ای است و ممکن است ابزار قدرتمندی برای تقویت خلاقیت باشد. قضاوت و خودسرزنش گری را کنار بگذارید سپس شروع کنید به نوشتن ایده‌های مربوط به راه‌حل‌های احتمالی. هدف تولید کردن هر چه بیشتر ایده‌ها است. سپس روی روشن کردن و تعریف مجدد ایده‌های خود وقت بگذارید تا به بهترین انتخاب ممکن برسید.

۱۰- در نظر داشته باشید که اکثر مشکلات چند راه‌حل دارند.

دفعه بعدی که با مشکلی روبرو شدید سعی کنید دنبال روش‌های مختلف حل آن باشید. به‌جای اینکه اولین ایده‌ی خود را پیگیری کند زمانی را صرف پیدا کردن راه‌های احتمالی دیگر بکنید.      

۱۱- یک دفترچه خلاقیت داشته باشید

با داشتن یک دفترچه خلاقیت شما می‌توانید فرآیند خلاقیت خود را پیگیری کنید. این دفترچه می‌تواند برای ذخیره ایده‌ها مورداستفاده قرار گیرد زیرا ممکن است بعدها به دردتان بخورند.      

۱۲- نقشه مسیر و نمودار کار را ترسیم کنید

نقشه ذهنی یک‌راه خوب برای مرتبط ساختن ایده‌ها به یکدیگر و جستجوی پاسخ‌های جدید به پرسش‌هاست. برای ایجاد یک نقشه ذهنی ابتدا واژه کلیدی یا موضوع اصلی را در وسط یادداشت کنید سپس ایده‌ها و اصطلاحات مرتبط را اطراف آن بنویسد.  

۱۳- با خودتان چالش کنید

زمانی که تصمیم گرفتید برخی مهارت‌های اساسی خلاقیت خود را تقویت کنید لازم است که به‌طور پیوسته با خودتان چالش کنید. دنبال رویکردهای دشوارتر باشید، از چیزهای جدید استفاده کنید و از راه‌حل‌های همیشگی اجتناب کنید.    

۱۴- از تکنیک شش کلاه استفاده کنید

تکنیک شش کلاه شامل نگاه کردن به مشکل از شش زاویه مختلف است. با انجام این کار شما راه‌حل‌های بیشتری تولید خواهید کرد. کلاه قرمز: تفکر هیجانی درباره موقعیت. احساساتتان به شما چه می‌گویند؟ کلاه سفید: تفکر عینی درباره موقعیت. حقایق چیست؟ کلاه زرد: تفکر مثبت. چه چیزی در این موقعیت کمک‌کننده است؟ کلاه سیاه: تفکر منفی. چه چیزی در این موقعیت کمک‌کننده نیست؟ کلاه سبز: تفکر خلاق. ایده‌های جایگزین کدم‌اند؟ کلاه آبی: تفکر وسیع: بهترین راه‌حل کلی کدام است؟

۱۵- به دنبال منبع الهام باشید.

انتظار نداشته باشید که خلاقیت ناگهان رخ بدهد. به دنبال منابع الهام‌بخش ایده‌های جدید باشید که به شما انگیزه پاسخ به پرسش‌ها را می‌دهد. کتاب بخوانید، به موزه بروید، به آهنگ مورد علاقه خود گوش دهید، یا با یک دوست خود مباحثه کنید.    

۱۶- سناریوهای جایگزین را در نظر بگیرید.

هنگامی که با مشکلی روبرو می‌شوید از سؤال چه می‌شود اگر استفاده کنید. اگر از روش خاصی استفاده کنید نتیجه چه می‌شود؟        

۱۷- از تکنیک گلوله برفی استفاده کنید.

تابه‌حال دقت کرده‌اید که وقتی یک ایده خوب به ذهنتان می‌آید به دنبال آن ممکن است چندین ایده دیگر هم به ذهنتان بیاید. شما می‌توانید زمانی که در حال ایده پردازی برای پروژه‌ای هستید از این تکنیک گلوله برفی بهره ببرید. اگر ایده‌ای برای پروژه فعلی شما مناسب نباشد آن را کنار بگذارید تا بعداً روی آن کار کنید زیرا ممکن است در آینده به دردتان بخورد.

۱۸- حالا بگویید از کدام روش برای تقویت خلاقیت خود استفاده می‌کنید؟

 How to Boost Your Creativity

نوشته روش های تقویت خلاقیت : معرفی ۱۷ روش مؤثر برای تقویت خلاقیت اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

آموزش توالت به کودکان

به‌طور کل رعایت اعتدال در انجام هر کاری و آموزش هر عملی به‌خصوص در ارتباط با کودکان حائز اهمیت است. تحقیقات علمی سن خاصی را برای آموزش توالت رفتن کودکان تعیین نکرده‌اند چرا که نحوه آموزش والدین در فرهنگ‌های مختلف و توانایی یادگیری کودکان در سنین رشد یکسان متفاوت است، بااین‌وجود بیان شده که اکثر کودکان در سنین ۲۴ تا ۳۶ ماهگی و حداکثر تا ۴۸ ماهگی توالت رفتن را فرامی‌گیرند. بعضی از کودکان در برابر آموزش توالت رفتن مقاومت دارند و تا یکی دو سال گاهی اوقات خودشان را خیس و کثیف می‌کنند. در این مواقع بسته به شرایط سنی کودک آموزش به‌وقت دیگری موکول کنید. معمولاً در ذهن بیشتر کودکانی که از توالت رفتن امتناع می‌کنند یا ترس از یبوست و یا ترس افتادن در سوراخ توالت دیده می‌شود تا جایی که ترجیح می‌دهند پوشک شوند یا لباس خود را خیس کنند. تجربه ثابت کرده که اگر کودکان چند بار تجربه موفقیت‌آمیز داشته باشند. این مشکلات آن‌ها به‌سرعت حل می‌شود. ضمن اینکه استفاده از غذاهای ملین یا استفاده از شیاف گلیسرین سبب می‌شود که نگه‌داشتن مدفوع کودک سخت‌تر شود و عمل دفع راحت‌تر اتفاق بی افتد.  

مراحل گرفتن پوشک از کودک

 ۱-تعیین آمادگی: در این مرحله باید آمادگی کودک جهت کنترل ادرار و مدفوع ارزیابی شود. بررسی دفعات حرکات روده که به‌طورمعمول یک یا دو بار در روز اتفاق می‌افتد؛ و در نظر گرفتن مواقع خواصی در روز که کودک دفع ادرار دارد (کودکانی که آماده آموزش هستند معمول ۹-۴ تا بار در روز دفع ادرار دارند). با توجه به این شرایط می‌توان متوجه شد که آیا کودک توانایی کنترل عضلات اسفنکتری خود را دارد یا خیر. در این مواقع فاصله دفعات خیس کردن بیشتر می‌شود. در این مرحله تمایل کودک برای کنترل ادرار و مدفوع و توانایی بیان شفاهی توسط او بسیار مهم می‌باشد. اگر در این مرحله الگویی منظمی در دفع ادرار و مدفوع وجود نداشت، توصیه می‌شود که زمان آموزش را یکی دو ماه عقب بی افتد.

۲-عدم استفاده از پوشک:  در این مرحله فقط هنگام خواب شب و نیم روز از پوشک استفاده می‌شود. اگر در طول روز به شکل نامنظم از پوشک استفاده شود سبب گیجی کودک و نتیجه نگرفتن از آموزش می‌شود. در این مرحله باید از لباس‌زیر معمولی و درعین‌حال راحت جهت تعویض استفاده شود. زمانی که کودک در طول روز وخودش را خشک نگه می‌دارد و فقط در مواقع نادری در شب خودش را خیس می‌کند می‌توان به‌طور کل او را از پوشک جدا کرد، با این کار به او اجازه کنترل فعالانه داده می‌شود.

۳-نشاندن مرتب کودک روی صندلی یا لگن بچه:  والدین باید هنگامی‌که احساس می‌کند که فرزندشان مدفوع یا ادرار دارد او را روی صندلی یا لگن بنشانند. پدر و مادر می‌توانند با ایجاد خلاقیت در فضای توالت و استفاده از جدول شلوار خشک و جدول نشستن، کودک را به نشستن روی صندلی یا لگن خود ترغیب کنند (نحوه استفاده از جداول در انتها توضیح داده خواهد شد)

۴-رسیدگی به خطاها و مقاومت:  درصورتی‌که کودک خودش را خیس کرد باید با او با ملایمت برخورد کرد و یادآوری شود که دفعه بعد حتماً توی توالت این کار را انجام دهد. در این مرحله پدر و مادر باید به کودک اجازه دهند که در تمیز کردن خودش و تعویض لباس‌هایش مشارکت داشته باشد و تمام این کارها باید در توالت انجام شود.  

-وقتی کودکتان آماده توالت رفتن است وظیفه شما چیست؟

لازم است فضای جذابی را با برچسب‌ها و وسایل موردتوجه و علاقه کودک ایجاد کنید. نشستن روی صندلی یا لگن را به کودک آموزش دهید، مسائل بهداشتی را برایش توضیح دهید و به آموزش قسمت‌های مختلف بدن و کارکرد آن‌ها بپردازید و توضیح دهید که ادرار و مدفوع بخشی از بدن نیست و باید خارج شوند. هنگام شستن مدفوع به کودک اجازه دهید با مدفوعش بای بای کند. فراموش نکنید همه این مسائل باید با زبان کودکانه آموزش داده شود.

چند نکته مهم در آموزش توالت به کودکان:

*از توانایی و شکیبایی خود برای شروع این فرایند اطمینان حاصل کنید.

*بهتر است از پوشک گرفتن کودک در فصل تابستان اتفاق بیفتد.

*توجه کنید در زمان شروع آموزش کودک اسهال یا یبوست نداشته باشد.

*تشویق کلامی و غیرکلامی و غیرکلامی کودک (استفاده از جدول ستاره و پاداش) فراموش نشود.

*از سرزنش کودک بپرهیزید. شاید کودک برای چند روز اختیار ادرار و مدفوعش را به دست بیاورد و دوباره از دست بدهد، در این شرایط او را سرزنش نکنید.

*ترس‌هایش را از بین ببرید.

*تحت هیچ شرایطی دو آموزش را در کنار هم نداشته باشید (مثلاً آموزش توالت رفتن و آموزش از شیر گرفتن.)

*تنبیه بدنی اکیداً ممنوع.

*به کودک برچسب عدم کنترل ادرار نزنید. تا سن ۵ سالگی شب‌ادراری امری طبیعی محسوب می‌شود نه اختلال

نحوه استفاده از جدول: کودک را به کمک اسباب‌بازی خاصی که فقط در توالت می‌تواند با آن بازی کند سرگرم کنید. پدر و مادر با تشویق فرزندشان بابت نشستن و با الصاق ستاره روی جدول، می‌توانند به نشستن فرزندشان پاداش بدهند. وقتی کودک در توالت ادرار یا مدفوع کرد باید او را بیشتر تحسین کنند یا به او برچسب خاصی بدهند    

نحوه استفاده از جدول:

ساعت زنگ‌داری را آماده کنید. ساعت را طوری تنظیم کنید که هر نیم ساعت یک‌بار زنگ بزند هر وقت زنگ زد شلوار یا پوشک کودک را نگاه کنید. اگر پوشک یا شلوار بچه خشک بود با اعلام خشک بودن حرف “خ” را در جدول بنویسید. اگر پوشک یا شلوار کودک خیس یا کثیف بود با اعلام خیس یا کثیف بودن “خی” یا “ک” را در جدول بنویسید. در این شرایط پدر و مادرها نباید ناراحت شوند باید کودک را به توالت ببرند و به او در تعویض لباس کمک کنند. پدر و مادر باید بین ۳-۵ روز خیس یا کثیف بودن پوشک یا شلوار کودک را بررسی کنند. امیدواریم که در آموزش توالت به کودکان خود موفق باشید.    

بهاره محسنی، دانشجوی ارشد مشاوره

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته آموزش توالت به کودکان اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

  آزمایش مادر سیمی‌ (آزمایش میمون‌ های هارلو):

آزمایش میمون‌ های هارلو

هارلو اظهار داشت که توجه اندکی صرف پژوهش‌‌‌های تجربی در مورد عشق شده است. «به دلیل کمبود آزمایش و پژوهش تجربی، نظریه‌‌‌هایی که از سوی روان‌شناسان، جامعه‌شناسان، انسان‌شناسان، پزشکان یا روانکاوان درباره طبیعت واقعی عاطفه ارائه شده‌اند همگی در سطح مشاهده، شهود و یا حدس و گمان باقی مانده‌اند.» (‌هارلو، ۱۹۵۸).

بسیاری از نظریه‌‌‌های موجود درباره عشق، بر این ایده تمرکز داشتند که پیوند اولیه بین مادر و فرزند، صرفاً وسیله‌هایی برای به دست آوردن غذا، رفع تشنگی و جلوگیری از درد، از سوی کودک است. امّا ‌هارلو عقیده داشت که این دیدگاه رفتاری به پیوند مادر- فرزند، ناکافی است و همه جوانب را در نظر نمی‌‌گیرد.

معروف‌ترین آزمایش ‌هارلو این بود که به میمون‌های جوان بین دو «مادر» مختلف حق انتخاب می‌‌داد. یکی از مادران از پارچه نرمی‌ ساخته شده بود امّا غذا نمی‌‌داد. مادر دیگر، از سیم ساخته شده بود امّا از یک بطری بچه‌گانه که به آن وصل بود غذا می‌‌داد. ‌

هارلو میمون‌ها را چند ساعت پس از تولّد از مادران اصلی‌شان جدا کرد و گذاشت که در کنار این مادران ساختگی «رشد» یابند. آزمایش نشان داد که بچه میمون‌ها زمان بسیار بیشتری را در کنار مادر پارچ‌‌های می‌‌گذراندند تا مادر سیمی‌. «این آزمایش روشن ساخت که راحتی تماس در مقایسه با شیردهی و تغذیه از اهمیت بسیار بیشتری در رشد واکنش‌‌‌های عاطفی برخوردار است.» (‌هارلو، ۱۹۵۸)  

ترس، امنیت و پیوند

‌هارلو در آزمایش بعدی خود نشان داد که بچه میمون‌ها علاوه بر راحتی و آسایش، به خاطر امنیت به سراغ مادر پارچ‌‌های خود می‌‌روند. ‌هارلو به بچه میمون‌ها اجازه داد تا در حضور و در غیاب مادر پارچ‌‌های خود به کاوش در یک اتاق بپردازند. هنگامی‌ که مادر پارچ‌‌های حضور داشت، بچه میمون‌ها از آن به عنوان پناهگاه برای کاوش اتاق استفاده می‌‌کردند و به همین خاطر بسیار نزدیک به آن حرکت می‌‌کردند و یا اگر دور می‌‌شوند فوراً به کنارش برمی‌‌گشتند.

هنگامی‌ که مادر پارچ‌‌های از اتاق بیرون برده می‌‌شد اثر احساسی و شگفت‌انگیزی داشت. بچه میمون‌ها دیگر پناهگاه یا محل امنی برای کاوش در اتاق نداشتند و غالباً بی‌حرکت می‌‌ماندند، کِز می‌‌کردند، می‌‌لرزیدند، جیغ می‌‌زدند و زوزه می‌‌کشیدند.  

تأثیر پژوهش ‌هارلو

در حالی که بسیاری از متخصصان منکر اهمیت عشق و عاطفه پدری یا مادری بودند، آزمایش‌‌‌های ‌هارلو به طرز غیرقابل انکاری اثبات کرد که عشق برای رشد طبیعی کودک جنبه حیاتی دارد. آزمایش‌‌‌های بعدی که توسط ‌هارلو صورت گرفت آشکار ساخت که اثرات تخریبی بلند مدّت ناشی از محرومیت از عشق و عاطفه، به درماندگی هیجانی و روانی و گاهی اوقات حتی به مرگ می‌‌انجامد.

کار‌‌های ‌هارلو و نیز پژوهش‌‌‌های مهمی‌ که توسط جان بالبی و مری آینزورث صورت گرفت به تغییرات اساسی در چگونگی رویکرد پرورشگاه‌‌ها، بنگاه‌‌‌های فرزندخواندگی و گروه‌‌‌های خدمات اجتماعی به مسئله مراقبت از کودکان انجامید. با وجودی که کار‌‌های هری ‌هارلو اعتبار فراوانی برای او به همراه آورد و گنجینه باارزشی از پژوهش‌‌‌های مربوط به عشق، عاطفه و روابط میان فردی را به جا گذاشت امّا زندگی شخصی خود او خیلی زود فرو پاشید.

پس از بیماری جانکاه همسرش، او در کام اعتیاد به الکل و در پی آن افسردگی فرو رفت و سرانجام از فرزندان خود جدا شد. همکاران ‌هارلو غالباً او را آدمی‌ بی‌رحم، متعصّب، مردم‌گریز، بدذات و طعنه‌زن، توصیف کرده‌اند. با وجود این، میراث پایدار ‌هارلو، بر اهمیت حمایت هیجانی، عاطفه و عشق در رشد فرزندان، تأکیدی جاودانه گذاشت.

آزمایش میمون‌ های هارلو

مترجم: حمید بهرامی زاده دانشجوی دکتری روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی

مطالب مشابه

آزمایش‌های کلاسیک در روانشناسی: ۱) آزمایش شرطی‌سازی کلاسیک

آزمایش‌های کلاسیک در روانشناسی:۲) آزمایش همرنگی سولومون اش

آزمایش‌های کلاسیک در روانشناسی: ۴) آزمایش اطاعت میلگرام

آزمایش‌های کلاسیک در روانشناسی: ۵) آزمایش زندان استنفورد    

یک راه ساده و آسان برای اطلاع از مطالب جدید سایت و ارتباط با ما کانال تلگرام ماست. در تلگرام ravanhami@ با ما همراه باشید.

نوشته آزمایش میمون‌ های هارلو اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.

۱- آزمایش ‌شرطی‌ سازی کلاسیک پاولف

مفهوم ‌شرطی‌ سازی کلاسیک یکی از مفاهیم مهم در روان­شناسی است که توسط یک غیر روان­شناس کشف شده است. پاولف در حال مطالعه دستگاه ‌هاضمه سگ­‌ها بود. پاولف، طی بررسی‌‌‌های خود دربارهٔ گوارش، متوجه شد که سگ صرفاً با دیدن ظرف غذا شروع به ترشح بزاق می‌‌‌کنند. هر سگی وقتی غذا به د‌هانش گذاشته شود بزاق ترشح می‌‌کند اما سگ مورد آزمایش آموخته بود که منظره ظرف غذا را با چشیدن غذا پیوند دهد. پاولف که تصادفاً به‌موردی از یادگیری برخورده بود مصمم شد دریابد آیا می‌‌توان به سگ آموخت که غذا را با چیز‌‌های دیگر مثل نور یا صوت نیز پیوند دهد یا نه؟

 در آزمایش اصلی پاولف، پژوهشگر برای اندازه‌گیری جریان بزاق، مخزن کوچکی را به غدهٔ بزاق سگ متصل می‌‌کند. سپس ظرفی جلوی سگ گذاشته می‌‌شود که پودر گوشت را می‌‌توان به‌طور خودکار در آن ریخت. پژوهشگر چراغی را پشت پنجر‌‌ه‌هایی که روبه‌روی سگ قرار دارد روشن می‌‌کند و پس از چند ثانیه مقداری گرد گوشت به ظرف می‌‌ریزد و چراغ را خاموش می‌‌کند.

سگ گرسنه است و دستگاه ثبت‌کننده (recording device)، ترشح فراوان بزاق نشان می‌‌دهد. این ترشح بزاق، پاسخ غیرشرطی (unconditioned stimulus) یا UCR است زیرا هنوز هیچ‌گونه یادگیری صورت نگرفته است. گرد گوشت نیز محرک غیرشرطی (unconditioned response) یا UCS است.

این کار چندین بار تکرار می‌‌شود: اول نور و سپس غذا، اول نور و سپس غذا،… بعد، برای اینکه معلوم شود سگ آموخته است نور را با غذا پیوند دهد یا نه، آزمایشگر چراغ را روشن می‌‌کند اما گرد گوشتی ارائه نمی‌‌دهد. در این مرحله اگر بزاق سگ ترشح شود، معلوم می‌‌شود ارتباط را آموخته است. این ترشح بزاق، پاسخ شرطی (conditioned response) یا CR و نور، محرک شرطی (conditioned stimulus) یا CS است. به این ترتیب، به سگ یاد داده‌اند، یا سگ شرطی شده است که پیوندی بین نور و غذا برقرار کند، و به نور با ترشح بزاق پاسخ دهد. طرح آزمایش پاولف را در شکل نمودار ‌شرطی‌ سازی کلاسیک می‌‌بینید.

پیوند بین محرک غیرشرطی و پاسخ غیرشرطی، قبل از شروع آزمایش وجود دارد و لازم نیست آموخته شود. پیوند بین محرک شرطی و محرک غیرشرطی حاصل یادگیری است. این یادگیری در نتیجه همراه ‌آمدن محرک شرطی با محرک غیرشرطی به وجود می‌‌آید (علاوه بر این، ممکن است از راه یادگیری، بین محرک شرطی و پاسخ شرطی نیز ارتباط برقرار شود.)

تغییراتی در آزمایش پاولف

طی سال‌‌ها، روانشناسان، آزمایش پاولف را به صورت‌های بسیار گوناگون اجرا کرده‌اند. برای درک ماهیت این تغییرات باید به برخی جنبه‌‌‌های مهم آزمایش ‌شرطی‌ سازی کلاسیک توجه کنیم. در این آزمایش‌‌ها هریک بار ارائه توأمان محرک شرطی (CS) و محرک غیرشرطی (UCS) یک کوشش آزمایشی (trial) نامیده می‌‌شود.

کوشش‌هایی که طی آن‌ها آزمودنی در حال یادگیری پیوند بین این دو محرک است مرحلهٔ فراگیری (acquisition) ‌شرطی‌سازی محسوب می‌‌گردد. گفته می‌‌شود جفت کردن مکرر CS (نور) و UCS (غذا) در مرحلهٔ فراگیری، ارتباط بین این دو محرک را نیرومند یا تقویت می‌‌کند (reinforce). این نکته را در منحنی سمت چپ شکل فراگیری و خاموشی پاسخ شرطی نشان داد‌‌ه‌ایم.

نکته دیگر اینکه اگر این پیوند تقویت نشود (UCS مکرراً حذف شود)، پاسخ‌دهی به‌تدریج کاهش می‌‌یابد؛ این فرآیند که خاموشی (extinction) نامیده شده، در منحنی سمت راست شکل فراگیری و خاموشی پاسخ شرطی دیده می‌‌شود. آیا خاموشی یعنی زدوده شدن پیوندی که بیشتر آموخته‌شده، یا یادگرفتن بازداری پاسخ شرطی (CR) است در حضور محرک شرطی (CS)؟ خاموشی نمی‌‌تواند مترادف یادگیری‌زدائی (unlearning) واقعی باشد، زیرا ملاحظه شده است که پس از خاموشی پاسخ، وقتی جاندار در موقعیت تازه‌ای قرار می‌‌گیرد، پاسخ شرطی ممکن است دوباره ظاهر گردد. این پدیده را که پاولف کشف کرده، بهبود خودبه‌خودی (spontaneous recovery) می‌‌نامند.

امروزه پژوهشگران بیشتر بر این عقیده هستند که در نتیجهٔ خاموشی، CS در عین حال که علامتی تحریکی (excitatory signal) است علامتی بازدارنده (inhibitory signal) نیز می‌‌شود، اما خصوصیت بازدارندگی آن وابسته به موقعیت خاص است. اگر تغییری در موقعیت ایجاد شود، بازدارندگی CS ناپدید می‌‌شود و ممکن است پاسخ شرطی دوباره ظاهر شود (بوتون – Bouton در ۱۹۹۴). در زیر یک نمودار متربط با شرطی‌ سازی کلاسیک را مشاهده می کنید.

فراگیری و خاموشی پاسخ شرطی در شرطی‌ سازی کلاسیک

منحنی سمت چپ مرحله فراگیری را نشان می‌‌دهد. تعداد قطره‌‌‌های بزاق در پاسخ به محرک شرطی (پیش از ارائهٔ UCS) در محور عمودی، و تعداد کوشش‌‌ها در محور افقی نشان داده شده است. پس از ۱۶ کوشش فراگیری، آزمایشگر به خاموشی پاسخ پرداخت. نتایج در سمت راست شکل نشان داده شده است (برگرفته از پاولف، ۱۹۲۷).

خاموشی

اگر ارائه‌ی محرک غیر شرطی متوقف شود، پاسخ شرطی به تدریج تضعیف خواهد شد. این پدیده خاموشی نامیده می‌­شود.

بازگشت خود بخودی

بازگشت خودبخودی عبارت است از ظاهرشدن مجدد یک پاسخ یادگیری شده، بعد از خاموشی ظاهری آن، در بازگشت خودبخودی، جفت کردن محرک شرطی با محرک غیر شرطی لازم نیست.

تعمیم محرک

تعمیم محرک عبارت است از تمایل به پاسخ­دهی به محرک­هایی شبیه به یک محرک شرطی، اما نه دقیقاً یکسان با آن.

تمیز محرک

تمیز محرک عبارت است از توانایی تشخیص تفاوت در محرک‌­های مختلف، مخصوصاً آنهایی که به هم ربط دارند. تعمیم محرک، واکنش به شباهت‌­هاست. در حالی که تمیز محرک، واکنش به تفاوت‌­هاست. تمیز محرک، روی دیگر سکه و در مقابل تعمیم محرک قرار دارد.

شرطی‌ سازی کلاسیک در سطح دوم

در شرطی‌ سازی کلاسیک وقتی سگ شرطی می‌­شود که در پاسخ به نور چراغ، بزاق ترشح کند، تنها با همراه کردن مکرر نور چراغ و محرک دوم (مثلاً، صدای زنگ) می‌­توان از را شرطی کند تا در پاسخ به صدای زنگ نیز بزاق ترشح کند. این پدیده، شرطی‌­سازی در سطح دوم یا شرطی­‌سازی در سطح بالاتر نامیده می‌­شود. به عبارت دیگر، پس از آنکه نور چراغ نقش محرک شرطی را به خود می­‌گیرد، قدرت یک محرک غیر شرطی را به دست می­‌آورد. اکنون اگر سگ در موقعیتی قرار داده شود که در معرض صدای زنگ قرار گیرد (در معرض محرک شرطی دوم)، و بعد از محرک شرطی دوم، نور چراغ بیاید (محرک شرطی اول)، سرانجام کار به جایی خواهد رسید که خود صدای زنگ، به تنهایی، پاسخ شرطی را فعال خواهد کرد، با این که هرگز با غذا همراه نشده است. آنچه در شرطی‌­سازی سطح دوم یا سطح بالاتر یاد گرفته می‌­شود، تداعی یا رابطه بین دو محرک شرطی است.

یکی دیگر از انواع یادگیری، شرطی سازی عامل است. برای مطالعه شرطی‌سازی عامل به اینجا مراجعه کنید.

آزمایش شرطی‌ سازی کلاسیک

مترجم: حمید بهرامی زاده، دانشجوی دکتری روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی

مطلب بعدی: تبیین ترس‌ها با شرطی‌سازی کلاسیک

مطالب مشابه:

آزمایش‌های کلاسیک در روانشناسی: ۲) آزمایش همرنگی سولومون اش

آزمایش‌های کلاسیک در روانشناسی: ۳) آزمایش میمون‎های هارلو

آزمایش‌های کلاسیک در روانشناسی: ۴) آزمایش اطاعت میلگرم

آزمایش‌های کلاسیک در روانشناسی: ۵) آزمایش زندانی استنفورد

نوشته شرطی‌ سازی کلاسیک : آزمایش های ایوان پاولف با سگها اولین بار در روان حامی. پدیدار شد.